Trờng đại học kinh tế quốc dân -----------Lớp kinh tế và quản lý đô thị 43
đề tài:
một số giải pháp nâng cao hiệu quả
công tác giải phóng mặt bằng trên địa
bàn thành phố hà nội
A. lý do chọn đề tài.
Để Hà Nội của chúng ta có thể tiếp tục phát triển , đóng một vai trò ngày càng
quan trọng hơn trong nền kinh tế quốc dân xứng đáng với Thủ Đô ngàn năm
văn hiến thành phố vì hoà bình thì mọi ngời dân của thủ đô đặc biệt là các cấp
chính quyền cần có các biện pháp cụ thể . Một trong những biện pháp chủ yếu
và quan trọng nhất là thúc đẩy kinh tế thủ đô phát triển nhanh và vững chắc,
một điều tất yếu là sự gia tăng về số lợng và quy mô các dự án đầu t đặc biệt
trong các lĩnh vực phát triển cơ sơ hạ tầng, các khu công nghiệp, các khu đô
thị mới. Quá trình phát triển này đã làm nảy sinh nhu cầu về mặt bằng cho
thực hiện các dự án. Trong các năm qua chính sách đền bù giải phóng mặt
bằng đã đợc xây dựng, nhng còn nhiều khiếm khuyết cách hiểu cách làm cha
thống nhất, cha đảm bảo các nguyên tắc và yêu cầu cơ bản của quyền sử dụng
đất và sở hữu tài sản đã dẩn đến những trỡ ngại đáng kể làm chậm tiến độ
công tác giải phóng mặt bằng , chậm tiến độ thực hiện các dự án đầu t xây
dựng .Chính vì vậy em đã chọn đề tài: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả
công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn thành phố Hà Nội
SV Trần Tự Đức - 1- Đề án môn học

Trờng đại học kinh tế quốc dân -----------Lớp kinh tế và quản lý đô thị 43
b. nội dung chính.
chơng i
các vấn đề liên quan đến công tác giải phóng
mặt bằng
1. Tổng quan về giải phóng mặt bằng
1.1 Khái niệm ,đặc điểm và vai trò của công tác giải phóng mặt
bằng .

việc hết sức khó khăn.
Giải phóng mặt bằng là một khái niệm suy rộng của công tác thu hồi
đất phục vụ quốc phòng an ninh và các dự án phát triển kinh tế- xã hội,
bao gồm các công đoạn: từ bồi thờng cho đối tợng sử dụng đất giải toả các
công trình trên đất, di chuyển ngời tạo mặt bằng cho triển khai dự án đến
việc hỗ trợ cho ngời bị thu hồi đất, tái tạo lại chỗ ở, việc làm, thu nhập, ổn
định cuộc sống.
Giải phóng mặt bằng cũng có thể đợc hiểu là công việc đầu tiên và là
cũng là khâu khó nhất trong quá trình thực hiện dự án đầu t.
Giải phóng mặt bằng nó làm nhiệm vụ giải quyết mâu thuẫn quyền lợi
giữa ngời bị thu hồi đất và các chủ dự án đầu t.
Vấn đề đền bù giải phóng là vấn đề vừa có tính thời sự vừa có tính cấp bách
của phát triển mà nhiều nớc đang phải đơng đầu. Bài học từ các nớc phát triển
dạy rằng nếu xem nhẹ vấn đề này trong tính toán đầu t phát triển thì không chỉ
làm tăng giá thành mà còn để lại nhiều hậu quả xă hội nặng nề không thể xử
lý đợc bằng tiền. Riêng đối với việt nam và nhất là trong những năm gần đây
vấn đề trở thành trung tâm của d luận, là một trong những mối quan tâm hàng
đầu của các nhà hoạt động chính sách, nhà quản lý, nhà đầu t. Thực tiễn chứng
minh rằng làm tốt công tác đền bù giải phóng mặt bằng không chỉ tạo đợc môi
trờng thông thoáng cho phát triển thu hút
SV Trần Tự Đức - 3- Đề án môn học

Trờng đại học kinh tế quốc dân -----------Lớp kinh tế và quản lý đô thị 43
đợc đầu t mà còn góp phần làm mạnh nhiều quan hệ xã hội, cũng cố đợc lòng
tin của nhân dân khắc phục đợc tệ quan liêu chống tham nhũng ...
1.2 sự cần thiết của công tác giải phóng mặt bằng
Giải phóng mặt bằng là một điều tất yếu của sự phát triển. Khi một quốc gia
ngày càng phát triển để đáp ứng đợc các yêu cầu về tổ chức lại sản xuất, mở
rộng địa giới hành chính, quy hoạch khu dân c , mạng lới giao thông, các công
trình phục vụ cho vui chơi giải trí thì cần phải có mặt bằng để có thể thực hiện.

cực.
Do đó giải phóng mặt bằng là một tất yếu khách quan để thực hiện các
dự án từ đó kêu gọi vốn đầu t trong và ngoài nớc ,cải thiện môi trờng đầu t,
đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nớc.
1.3 Vai trò của các cấp chính quyền trong công tác giải phóng
mặt bằng
Công tác giải phóng mặt bằng là một công việc khó khăn phức tạp tốn nhiều
thời gian và tiền của , nó liên quan đến nhiều cấp ngành khác nhau.Thực tế
nhiều dự án, công trình không thực hiện đợc hay là chậm tiến độ là do công
tác giải phóng mặt bằng không đợc quan tâm đúng mức, vai trò của các cấp
chính quyền không đợc coi trọng. Hiện nay do quá trình phát triển kinh tế
mạnh mẽ, quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nớc nên rất nhiều dự án
cần một khối lợng mặt bằng lớn và đụng chạm đến nhiều cá nhân, tổ chức
khác nhau do vậy công tác giải phóng mặt bằng không chỉ giới hạn trong một
địa phơng cụ thể mà cần có sự chỉ đạo từ cấp trung ơng đến địa phơng cơ sở
đảm bảo đợc quyền lợi của ngời dân bị mất đất cũng nh quyền lợi của chủ dự
án, đảm bảo dự án đợc thực hiện đúng tiến độ tránh những vụ việc khiếu kiện
kéo dài.
a. Cấp trung ơng
SV Trần Tự Đức - 5- Đề án môn học

Trờng đại học kinh tế quốc dân -----------Lớp kinh tế và quản lý đô thị 43
+ Bộ Tài chính: Tổ chức kiểm tra, hớng dẫn việc thực hiện chính sách
bồi thờng, hỗ trợ và tái định c, thực hiện việc thu và chi trả đúng thời hạn các
khoản do ngân sách Nhà nớc cấp và tham gia giám sát các hoạt động tài chính
liên quan nh xác định hệ số K, định giá đất tính đền bù thiệt hại, các chế độ
quản lý và chi phí phục vụ công tác giải phóng mặt bằng (Thông t số 14/ttt-
BTC ngày 04/11/1998). Gần đây Bộ Tài chính ban hành văn bản số 4448/TC-
QLCS ngày 04/04/1999 hớng dẫn xử lý những vớng mắc trong đền bù giải
phóng mặt bằng theo nội dung của Nghị định 22/CP gồm các nội dung: Điều

việc thẩm định đúng chính sách, đúng chế độ, kịp thời báo cáo UBND
Tỉnh, Thành phố để chỉ đạo tháo gỡ kịp thời những vớng mắc chính sách
trong quá trình tổ chức thực hiện.
Thành lập hội đồng thẩm định giải phóng mặt bằng cấp Tỉnh, Thành phố:
Hội đồng thẩm định Thành phố do Sở Tài chính - Vật giá chủ trì, căn cứ
chính sách, quy định của pháp luật, chủ trì phối hợp với các ngành có liên
quan để kiển tra, giám sát, thẩm định về giá bồi thờng, giá nhà tái định c,
thẩm định các phơng án bồi thờng, phê duyệt, tái định c theo thẩm quyền.
UBND Tỉnh, Thành phố có quyền kiểm tra, chỉ đạo Hội đồng đền bù thiệt
hại giải phóng mặt bằng lập phơng án đền bù thiệt hại và phê duyệt phơng
án đền bù, hỗ trợ và tái định c, có trách nhiệm giải quyết khiếu nại, tố cáo
của nhân dân về đền bù thiệt hại, GPMB cỡng chế đối với những tổ chức,
hộ gia đình, cá nhân không chấp hành quyết định thu hồi đất của cấp có
thẩm quyền.
c. ở cấp quận, huyện
Chủ yếu thực hiện các chủ trơng, chính sách của Thành phố trong công
tác GPMB, trực tiếp tham gia vào công tác GPMB. Lập kế hoạch và tổng hợp
kết quả thực hiện công tác GPMB báo cáo chỉ đạo GPMB Thành phố để theo
dõi, kiểm tra, đôn đốc
d. Chính quyền xã, phờng, thị trấn
SV Trần Tự Đức - 7- Đề án môn học

Trờng đại học kinh tế quốc dân -----------Lớp kinh tế và quản lý đô thị 43
Xã, phờng, thị trấn là cơ quan phối hợp quan trọng trong công tác đền
bù GPMB có quyền xác nhận tờ kê khai của các tổ chức, cá nhân về diện tích,
hạng đất, vị trí đất, số lợng tài sản gửi Hội đồng đền bù thiệt hại GPMB cấp
huyện; tổng hợp báo cáo, tình hình sử dụng quỹ đất dùng để đền bù thiệt hại.
Hơn nữa, đây là cơ quan gần với ngời dân nhất, có thể lắng nghe thấu hiểu
nguyện vọng của dân. Trực tiếp thực hiện các công việc liên quan đến công tác
GPMB, nh chuẩn bị phơng án, khảo sát, tạo điều kiện cho các cơ quan chuyên

+ Báo cáo đối với cá nhân hộ gia đình bị ảnh hởng
+ Báo cáo về khuôn khổ pháp lý và chính sách đợc áp dụng đối với các hộ gia
đình, cá nhân bị ảnh hởng.
b. Tổ chức đền bù giải toả.
Đối với chủ dự án.
+ Chủ động tiến hành các thủ tục xin giao đất hoặc thuê đất
+ Cung cấp cho Hội đồng đền bù, GPMB những tài liệu pháp lý cần thiết nh
hồ sơ giao đất, cho thuê đất, kế hoạch đền bù của dự án.
+ Xem xét kiểm tra phơng án và dự toán đền bù do Hội đồng đền bù, Hợp
đồng với t vấn để giám sát quá trình thực hiện.
+ GPMB Thơng lợng, thoả thuận về dự toán chi phí đền bù do Hội đồng đền
bù, GPMB lập hoặc trình cấp có thẩm quyền để phê duyệt dự toán chi phí đền
bù.
Đối với hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng.
+ Thông báo, tổ chức tuyên truyền, giải thích cho ngời bị ảnh hởng những yêu
cầu, nội dung về Giải phóng mặt bằng, kế hoặch thực hiện cụ thể.
+ Tổ chức điều tra, kiểm kê chi tiết: Đo đạc đất đai, cắm mốc địa giới, xác
định diện tích nhà, số lợng tài sản
+ Tổng hợp các phơng án đền bù thiệt hại gửi chủ dự án và ban chỉ đạo giải
phóng mặt bằng Thành phố.
SV Trần Tự Đức - 9- Đề án môn học

Trờng đại học kinh tế quốc dân -----------Lớp kinh tế và quản lý đô thị 43
+ Lập báo cáo đánh giá, các kiến nghị cần thiết đối với chủ dự án, các cấp
chính quyền, tổ chức có liên quan.
c. Tổ chức thực hiện xây dựng khu tái định c , hỗ trợ khôi phục đời sống cho
những ng ời bị ảnh h ởng.
Quá trình thực hiện xây dựng khu tái định c, hỗ trợ khôi phục đời sống cho
những ngời bị ảnh hởng gồm các nội dung chủ yếu sau:
+ Xây dựng khu tái định c để di dời các cá nhân hộ gia đình bị ảnh hởng

tác quản lý nhà nớc về đất đai .
Luật đất đai năm 1993 đã có tác động rất lớn trong việc nâng cao hiệu quả sử
dụng đất khuyến khích các hộ gia đình , các tổ chức có khung pháp luật để
hoạt động và thực hiện các lĩnh vực liên quan đến đất đai . Việc quản lý đất
đai đã đi vào nề nếp hơn .
Tuy nhiên, chính sách về đất đai còn nhiều bất cập ảnh hởng đến công tác giải
phóng mặt bằng nh là làm chậm tiến độ giải phóng mặt bằng, kinh phí giải
phóng mặt bằng quá lớn . Không những vậy các cơ chế chính sách về đất đai
còn nói một cách chung chung, ngôn từ khó hiểu không theo kịp đợc các yêu
cầu của thực tế đang đặt ra cho công tác giải phóng mặt bằng . Chính vì vậy đã
và đang gây ra những tranh chấp giữa một bên là chủ đầu t và các cơ quan
chức năng với một bên là các cá nhân hộ gia đình bị ảnh hởng trực tiếp hay
gián tiếp do công tác giải phóng mặt bằng gây ra từ đó làm mất ổn định chính
trị, làm mất lòng tin của nhân dân đối vơí các cơ quan chức năng.
Để công tác GPMB đợc thuận lợi, nhanh chóng và hiệu quả thì hệ thống pháp
luật phải đúng đắn và đồng bộ, phổ biến rộng rải đến mọi ngời dân . Điều này
đòi hỏi các cơ quan chức năng khi xây dựng pháp luật về đất đai cần có sự
thống nhất với nhau, cần có sự tham khảo từ nhiều phía đặc biệt là phải báp sát
SV Trần Tự Đức - 11- Đề án môn học

Trờng đại học kinh tế quốc dân -----------Lớp kinh tế và quản lý đô thị 43
với thực tế đặt ra chỉ khi đó công tác giải phóng mặt bằng nhanh chóng đợc
thực hiện và đạt hiệu quả cao.
2.3 Sự tác động của thị trờng bất động sản
Bất động sản là các tài sản không di dời đợc bao gồm : đất đai , nhà ở công
trình xây dựng gắn liền với đất đai và các tài sản khác theo quy định của pháp
luật .
Thị trờng bất động sản không chỉ ảnh hởng đến đời sống của ngời dân mà còn
ảnh hởng trực tiếp đến công tác giải phóng mặt bằng. Khi thị trờng bất động
sản hoạt động bình thờng tức là không gây ra những cơn sốt hay đóng băng thì

bằng .
SV Trần Tự Đức - 13- Đề án môn học