Đề án môn kinh tế & quản lý công nghiệp
Lời mở đầu
Các doanh nghiệp muốn tồn tại trên thị trờng phải luôn vận động để cho
mình một vị trí và chiếm lĩnh những phần thị trờng nhất định. Kinh doanh trong
môi trờng cạnh tranh gay gắt đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng cho đợc một
chiến lợc cạnh tranh có hiệu quả để đứng vững và phát triển.
Đại hội Đảng toàn quốc lần VI đã đề ra ba chơng trình mục tiêu lớn: L-
ơng thực , thực phẩm ,hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu. Trong đó nông lâm
nghiệp phải phát triển sản xuất hàng hoá theo hớng thị trờng gắn với công
nghiệp chế biến đáp ứng nhu cầu trong nớc, đẩy mạnh xuất khẩu.Trong số mời
mặt hàng nông sản xuất khẩu thì chè có xu hớng ngày càng tăng.Tuy đáp ứng
đủ cho tiêu dùng trong nớc và xuất khẩu tới hơn ba mơi nớc trên thế giới nhng
sản lơng chè tiêu thụ trong nớc vẫn chỉ đạt ở mức xấp xỉ 250g/ngi/năm, xuất
khẩu chỉ chiếm 5% tổng lợng chè xuất khẩu toàn thế giới. Việc nâng cao khả
năng cạnh tranh của các doanh nghiệp chè là một tất yếu nhằm thúc đẩy nghành
chè Việt Nam phát triển, góp phần vào sự nghiệp CNH-HĐH nông thôn, phát
triển kinh tế trung du miền núi.Từ thực trạng trên em đã trọn đề tài: Nâng cao
khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp chè Việt Nam.

Ch ơng I
NÂNG CAO KHả NĂNG CạNH TRANH
Nguyễn Hồng Quang Lớp công nghiệp 42A trang 1
Đề án môn kinh tế & quản lý công nghiệp
MộT TấT YếU KHáCH QUAN VớI CáC DOANH NGHIệP TRONG
XU THế HộI NHậP
I.Những lý luận cơ bản về khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.
1.1 Khái niệm về cạnh tranh.
ở mỗi giai đoạn phát triển kinh tế-xã hội, khái niệm về cạnh tranh đợc
các nhà kinh tế học đa ra dới những góc độ khác nhau. Dới giai đoạn CNTB,
Mác đã đa ra quan niệm:Cạnh tranh CNTB là sự ganh đua,đấu tranh gay gắt
giứa các nhà t bản nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất

Có nhiều căn cứ để đa ra các hình thức cạnh tranh. Căn cứ vào chủ thể
tham gia thị trờng có:
- Cạnh tranh giữa ngời bán và ngời mua: là cuộc cạnh tranh diễn ra theo
quy luật mua rẻ bán đắt, sau quá trình mặc cả hoạt động mua bán mới đợc thực
hiện.
- Cạnh tranh giữa những ngời mua với nhau: là cuộc cạnh tranh khi cung
nhỏ hơn cầu. Khi lợng cung một loại hàng hoá, dịch vụ nào đó quá thấp so với
nhu cầu tiêu dùng thì cuộc cạnh tranh giữa những ngời mua sẽ trở nên quyết
liệt, lúc này giá cả hàng hoá, dịch vụ sẽ tăng vọt, ngời bán sẽ có lợi còn ngời
mua bị thiệt.
- Cạnh tranh giữa những ngời bán với nhau: đây là cuộc cạnh tranh gay
go, quyết liệt, cạnh tranh trên nhiều phơng diện, hình thức. Nhìn chung nhất là
sự ganh đua trên các lĩnh vực: chất lợng, giá cả, nghệ thuật tổ chức tiêu thụ và
thời gian.
Căn cứ vào mức độ, tính chất cạnh tranh trên thị trờng thì: trên thị trờng
cạnh tranh hoàn hảo có cạnh tranh hoàn hảo, còn trên thị trờng độc quyền có
cạnh tranh độc quyền và độc quyền tập đoàn.
Ngoài ra khi căn cứ vào phạm vi nghành kinh tế còn có cạnh tranh giữa
các nghành,cạnh tranh trong nội bộ nghành.Căn cứ vào qúa trình sản xuất có
cạnh tranh ngang,cạnh tranh dọc.
II. Các nhân tố quyết định đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp
Nguyễn Hồng Quang Lớp công nghiệp 42A trang 3
Đề án môn kinh tế & quản lý công nghiệp
Có rất nhiều nhân tố ảnh hởng tới khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp
nhng quy tụ lại chúng thuộc hai nhóm: nhóm các nhân tố bên ngoài doanh
nghiệp và nhóm các nhân tố thuộc bản thân doanh nghiệp.
- Nhóm các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp bao gồm các nhân tố về kinh
tế; luật pháp, chính chị và các chính sách kinh tế; các nhân tố về khoa học công
nghệ; văn hoá-xã hội; các nhân tố về tự nhiên; môi trờng toàn cầu; các lực lợng
cạnh tranh trong nghành.

phù hợp với dây truyền sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp mình sẽ mang lại
một lợi thế cạnh tranh rất lớn cho doanh nghiệp đó.
IV Tính tất yếu của việc nâng cao khẩ năng cạnh tranh của doanh nghiệp
trong xu thế hội nhập
4.1 Tính tất yếu của việc nâng cao khả năng cạnh
tranh
Cạnh tranh là tất yếu trong nền sản xuất hàng hoá khi có nhiều ngời cùng
sản xuất một loại sản phẩm hàng hoá và cùng tiêu thụ trên thị trờng. Nền sản
xuất xã hội càng phát triển cạnh tranh càng gay gắt,Các Mác đã coi quy luật
cạnh tranh là quy luật của mọi nền sản xuất hàng hoá, là động lực thúc đẩy sản
xuất phát triển. Nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần
vận hành theo cơ chế thị trờng định hớng XHCN thì đơng nhiên quy luật cạnh
tranh tác động vào hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh là một tất yếu và
nâng cao khả năng cạnh tranh là điều kiện kiên quyết đảm bảo sự tồn tại và phát
triển của doanh nghiệp.
4.2 Vai trò của nâng cao khả năng cạnh tranh
- Với lợi ích chung của doanh nghiệp
Trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh, cạnh tranh diễn ra liên tục và đợc
hiểu nh cuộc chạy đua không ngừng giữa các đối thủ. Trong bối cảnh nền kinh
tế Việt Nam hiện nay đang từng bớc khẳng định những u thế của mình,
Môi trờng cạnh tranh hoàn chỉnh hơn đặt ra cho doanh nghiệp những cơ hội và
những thách thức. Doanh nghiệp nào hiểu biết đối thủ ,thoả mãn tốt hơn các
nhu cầu và thị hiếu khách hàng sovới đối thủ cạnh tranh, biết giành thế chủ
Nguyễn Hồng Quang Lớp công nghiệp 42A trang 5
Đề án môn kinh tế & quản lý công nghiệp
động với ngời cung cấp các nguồn hàng và lợi dụng đợc lợi thế cạnh tranh
doanh nghiệp đó sẽ tồn tại ,ngợc lại doanh nghiệp không có tiềm lực cạnh tranh
hoặc không nuôi dỡng tiềm lực cạnh tranh tất yếu sẽ thất bại .Vì vậy các
doanh nghiệp phải chấp nhận cạnh tranh,đón trớc cạnh tranhvà sẵn sàng sử
dụng các công cụ cạnh tranh hữu hiệu của mình.

thế qua những sản phẩm ngày càng tốt hơn,các doanh nghiệp không chỉ thoả
mãn nhu cầu tiêu dùng mà còn định hớng tiêu dùng,nâng cao văn minh tiêu
dùng ...
Qua phân tích trên,xem xét từ tính tất yếu đến vai trò của cạnh tranh đối
với doanh nghiệp,nghành kinh tế ,nhà nớc,ngời lao động trong doanh nghiệp và
ngời tiêu dùng thì nâng cao khả năng cạnh tranh là một tất yếu khách quan.
Ch ơng 2
THựC TRạNG KHả NĂNG CạNH TRANH
CủA CáC DOANH NGHIệP CHè VIệT NAM
I Đặc điểm chủ yếu ảnh hởng tới việc nâng cao khả năng cạnh tranh của
các doanh nghiệp chè Việt Nam
1.1 Đặc đểm về sản phẩm và tính chất sản phẩm
Chè là cây công nghiệp dài ngày có mức đầu t thấp hơn so với nhiều cây
công nghiệp khác nh cà phê, cao su...Chè là cây công nghiệp có giá trị kinh tế
Nguyễn Hồng Quang Lớp công nghiệp 42A trang 7
Đề án môn kinh tế & quản lý công nghiệp
khá,gắn bó với ngời dân ở trung du,miền núi. Chè là một sản phẩm thuộc vật
phẩm tiêu dùng cá nhân - phạm vi sử dụng rộng, phù hợp với nhiều đối tợng
khách hàng có thu nhập khác nhau. Ngày nay, cùng với sự phát triển công nghệ
chế biến chè, nhiều dòng chè ngày càng phát triển phong phú với chất lợng
cao,đáp ứng ngày càng tốt nhu cầu của ngời tiêu dùng. Hiện nay, cũng nh xu h-
ớng trong tơng lai, chè đợc xếp vào danh mục các sản phẩm đợc u tiên đầu t của
nông nghiệp nớc ta.
Có thể nói, ở Việt Nam cũng nh trên thế giới chè là sản phẩm giải khát
không thể thiếu ,thậm chí đã chở thành một nghệ thuật ẩm thực mang tính
chuyền thống. Chất lợng chè đợc đánh giá khá phức tạp do có nhiều loại, nhiều
dòng sản phẩm và sở thích tiêu dùng về mùi ,vị ,độ đậm đặc khác nhau của ngời
tiêu dùng.
Với những đặc điểm,tính chất riêng biệt nh vậy hiện nay ở Việt Nam
cũng nh ở trên thế giới các nhà sản xuất chè đang cạnh tranh với nhau mạnh mẽ

biệt,nhiều nơi trồng chè sử dụng thiếu khoa học thuốc trừ sâu nên có doanh
nghiệp thu mua không phát hiện ra hoặc vì chạy theo sản lợng nên vẫn chấp
nhận mua.
Nhiều đơn vị thu mua chè búp tơi không theo tiêu chuẩnc nhà nớc quy định,
mua lẫn loại, để lẫn loại, vận chuyển gây dập nát chè búp tơi thậm chí bị ôi,
ngốt đã làm giảm chấy lợng sản phẩm,đặc biệt đã làm mất hơng vị của chè, lộ
mùi ôi,thiu...trong sản phẩm. Đây là một yếu tố rất quann trọng ảnh hởng tới
chất lợng chè thành phẩm,tác động sấu tới khả năng cạnh tranh của các doanh
nghiệp.
II Thực trạng khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp chè Việt nam
2.1 Một số chỉ tiêu đánh giá khả năng cạnh tranh
Bảng chỉ tiêu đánh giá khả năng cạnh tranh:
Chỉ tiêu ĐVT Năm thực hiện So sánh
2001/2000
So sánh
2002/2001
2000 2001 2002 Mức % Mức %
1.Thị trờng
chè xk cả n-
Nguyễn Hồng Quang Lớp công nghiệp 42A trang 9