TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP HCM
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
LỚP 1 XÃ HỘI HỌC
TIỂU LUẬN
HÃY TRÌNH BÀY VÀ PHÂN TÍCH
CÁC TÁC NHÂN CƠ BẢN CỦA
QUÁ TRÌNH XÃ HỘI HOÁ
Giảng viên hướng dẫn: TS Trương Văn Vỹ
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Vân Anh
Lớp 09DQN3
Tháng 5/2010
I MỞ ĐẦU
Trong suốt cuộc đời, mỗi con người luôn có sự biến đổi liên tục từ hình thức
đến nội dung, bản chất theo quy luật vận động của tự nhiên xã hội. Theo tính
liên tục đó , bản thân con người luôn phải tiếp thu học hỏi về nền văn hóa mà
họ được sinh ra, lĩnh hội những kinh nghiệm thực tế, để áp dụng đi vào cuộc
sống trở thành một con người toàn diện. Quá trình học tập này không bị giới tại
những điểm của các giai đoạn sống, mà nó diễn ra trong suốt cuộc đời. Ngay từ
khi mới sinh ra, mỗi cá nhân đã học cách nhận diện, cách đi, cách nói, khi cắp
sách đến trường “ học biết chữ , học cách làm tính” và đến những giai đoạn về
sau: trường thành, trung niên, cuối đời, bởi việc học không bao giờ giới hạn. Đó
là quy trình cơ bản của xã hội học.
Do có sự liên quan giữa xã hội hóa với mặt văn hóa, mà có sự đảm bảo về
tính liên tục từ thế hệ này sang thế hệ khác, con người chỉ trở thành con người
thông qua sự tương tác với nhiều người, nhiều thành viên trong không thể nhìn
nhận nhân cách và cách hòa nhập với cộng đồng xã hội. Như vậy xã hội hóa là
gì?
II XÃ HỘI HÓA
1. Khái niệm
Xã hội hóa là một quá trình mà cá nhân gia nhập vào nhóm xã hội vào
Xã hội hóa sơ cấp: là những học hỏi đầu tiên trong đời, cung cấp nền tảng
cho sự nhận thức bản thân và thế giới xung quanh. Giai đoạn này diễn ra khi
đứa trẻ được sinh ra, được giáo dục ở gia đình. Đây là giai đoạn đầu tiên của
trẻ, các thành viên trong gia đình là những yếu tố quan trọng tạo điều kiện
giúp trẻ nhận thức, phát triển.
Xã hội hóa thứ cấp: là sự học hỏi của cá nhân nhằm mở rộng hiểu biết,
kỹ năng… đáp ứng những mong đợi của xã hội, cộng đồng, nhóm…
Giai đoạn này cá nhân không chỉ còn nằm trong sự yêu thương, dạy bảo,
chăm sóc bảo vệ của gia đình, mà song song đó, cá nhân phải đến trường
học hỏi tiếp xúc với nhiều cá nhân khác như thầy cô, bạn bè, đặc biệt là chịu
tác động mạnh của các cá nhân truyền thông đại chúng, và các tác nhân khác
của xã hội.
III CÁC TÁC NHÂN XÃ HỘI HÓA
1 Gia đình
1.1 Đặc điểm
Gia đình là tác nhân đầu tiên và quan trọng, khi mới sinh ra con người
không thể biết đi, đứng, tự nuôi sống bản thân ngay mà phải nhờ sự giúp đỡ
nuôi nấng, bảo vệ của gia đình trong suốt quãng đời cho đến khi thôi cắp
sách đến trường.
Đối với hầu hết các cá nhân, gia đình là môi trường tập thể cơ bản đầu
tiên dạy trẻ những kinh nghiệm sống, các giá trị tiêu chuẩn văn hóa, và dần
từ đó trẻ em tiếp thu đưa vào hành động cư sử của mình. Ở các gia đình Việt
Nam đặc biệt là ở miền bắc, các bậc cha mẹ luôn coi trọng về văn hóa lễ
giáo trong việc giáo dục con cái. Những đứa trẻ khi sinh tại những gia đình
này luôn được dạy bảo phải luôn lễ phép với người lớn, trước khi dùng bữa
phải mời mọi người, đặc biệt phải giữ được tôn ti trật tự gia đình cha mẹ nói
con cái phải nghe…, những điều đó trở thành sự ép buộc đối với trẻ, nhưng
dần trẻ sẽ quen và trở thành tính cách của trẻ mai sau.
Các đặc điểm như chủng tộc, tôn giáo, dân tộc, đẳng cấp xã hội...đều
được gia đình truyền thụ trực tiếp cho trẻ em và trở thành một phần trong
Cùng với việc tập luyện thói quen, trẻ tập chơi những trò giống người lớn
như bán hàng, làm cô giáo, họa sĩ… Điều này giúp trẻ sớm hình dung về tương
lai, hiểu biết về ngành nghề, và cách cư sử khi lớn lên phải như thế nào.
Khi trẻ bắt đầu đến trường, bên cạnh nhưng mối quan hệ với thầy cô, bạn bè…
trẻ còn chịu tác động mạnh của tivi, phim ảnh, nhưng gia đình vẫn luôn bên
cạnh trẻ, tổ chức hướng dẫn các hoạt động của trẻ: chơi với ai, cách chào hỏi,
mời ăn, xem sách gì, học trường nào, bao giờ được xem TV và chương trình
nào,..
Gia đình giúp trẻ nhận thức được cái đúng, cái sai, cái được phép và cái
không được phép bằng cách khuyến khích, động viên, khen ngợi khi trẻ làm
đúng, hoặc ngăn cấm, không bằng lòng khi trẻ làm không đúng, làm cho trẻ có
cảm giác tội lỗi và xấu hổ khi vi phạm quy tắc; giúp trẻ hình thành ý thức trách
nhiệm thông qua các việc làm cụ thể.
Điều này không phải là sự dễ dàng đối với những bậc cha mẹ thiếu kinh
nghiệm, đôi khi những lời trách móc nặng nề đối với những cái sai của trẻ có
thể làm trẻ mặc cảm, không giám hoạt động , chơi đùa theo sở thích của mình
và khả năng sáng tạo của trẻ bị hạn chế. Nếu lâu dài tình trạng đó cứ tiếp tục có
thể hình thành tính cách tiêu cực của trẻ, xa rời người thân, luôn mặc cảm, nhút
nhát, thu mình vào góc riêng của chính bản thân. Không bậc cha mẹ, xã hội nào
lại muốn con em của họ nhưng thế, bởi vậy chính các bậc cha mẹ phải biết:
• Hành vi kiểm soát của các bậc cha mẹ như thế nào để phù hợp với sự
phát triển của trẻ.
• Mối quan hệ cảm xúc giữa cha mẹ và con cân phải chặt chẽ thân thiết.
Không nhất thiết lúc nào cũng thể hiện bằng sự âu yếm, chiều chuộng,
ngoài ra họ có thể thông qua những cử chỉ, ánh mắt, nụ cười biểu thị
sự yêu thương, hay ủng hộ với những quyết định của trẻ.
• Cha mẹ phải luôn nhấn mạnh đến sự độc lập và thành tích để trẻ sớm
hòa nhập với cộng đồng đang phát triển không ngừng, cũng làm nổi
bật chính bản thân trong tập thể xứng đáng với các hoạt động lãnh đạo
nhóm, lớp…