B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHệ MINH
NGUYN TN TRUNG HOÀN THIN H THNG
QUN LÝ CHT LNG THEO TIÊU CHUN
ISO 9001:2008 TI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU LUN VN THC S KINH T
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC: TS. T TH KIU AN Tp. H Chí Minh - Nm 2011
MC LC
Trang
Li cm n
Mc lc i
Danh mc các bng iv
Danh mc các hình v v
Các t vit tt vi
M đu 1
1. Lý do chn đ tài 1
2. Mc tiêu ca đ tài 2
3. i tng và phm vi nghiên cu ca đ tài 2
4. Phng pháp nghiên cu đ tài 2
5. Kt cu ca đ tài 3
CHNG 1: TNG QUAN V H THNG QUN LÝ CHT LNG
THEO ISO 9001:2008
ii
CHNG 3: GII PHÁP HOÀN THIN HTQLCL THEO TIÊU CHUN
ISO 9001:2008 TI ACB
3.1 Mc tiêu, phng hng phát trin ca ACB 67
3.1.1 Mc tiêu, phng hng phát trin chung 67
3.1.2 nh hng phát trin các chng trình cht lng đn nm 2020 69
3.2 Gii pháp hoƠn thin HTQLCL theo ISO 9001:2008 69
3.2.1 Hoàn thin h thng tài liu, công tác kim soát tài liu, h s 69
3.2.2 Hoàn thin vic lp mc tiêu hot đng 71
3.2.3 Xây dng h thng gii đáp thc mc ni b 71
3.2.4 Hoàn thin công tác qun lý ngun lc 78
3.2.5 Tng cng s dng công c, k thut thng kê đ kim soát quá
trình 79
3.2.6 Vn dng trit lý KAIZEN đ xây dng chng trình ci tin 81
3.2.7 Các gii pháp khác 83
KT LUN 84
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
iii
DANH MC CÁC BNG
Trang
BNG 2.1: C CU NHỂN S ACB 25
BNG 2.2 BÁO CÁO KT QU HOT NG 2008 – 2010 35
HÌNH 2.4: CU TRỎC H THNG TẨI LIU ACB 38
HÌNH 2.5: H THNG TẨI LIU ACB TRểN MNG LOTUS NOTES 45
HÌNH 3.1 LU NGUYểN TC H THNG HELPDESK 72
HÌNH 3.2 LU VN HẨNH H THNG KAIZEN 82
v
CÁC T VIT TT
ACB: Ngân hàng TMCP Á Châu
BCL: Ban cht lng
BKTNB: Ban kim toán ni b
CBCNV: Cán b công nhân viên
CN: Chi nhánh
CNTT: Công ngh thông tin
V: n v
VHS: n v Hi s
HTQLCL: H thng qun lý cht lng
KPP:Kênh phân phi
KCN: Khi Khách hàng cá nhân QP: Quality Procedure - Th tc/Qui trình
PDP: Performance Development Plan - K hoch phát trin thành tích cá nhân
PGD: Phòng giao dch
NHTMVN: Ngân hàng thng mi Vit Nam
việc xây dựng hệ thống qun lý chất lượng theo ISO 9000 để đạt được các yêu
cầu khi hội nhập. Nó h tr trong cơng tác qun lý điu hành nh: trách nhim và
quyn hn ca các b phn/phòng ban/trung tâm đc xác đnh rõ ràng hn và tránh
đc s chng chéo cơng vic trong khi vn hành hot đng, các quy trình làm vic
đc chun hóa, các hot đng kim sốt cht lng tng bc cng đc chun
hóa, … Chính vì lý do đó, ngân hàng thng mi c phn Á Châu (ACB) đã trin
2
khai xây dng áp dng và đt đc chng nhn h thng qun lý cht lng theo
tiêu chun ISO 9001:2008 vào nm 2003. Tuy nhieân, qua thi gian vn hành h
thng, ACB vn còn tn ti mt s vn đ cn phi hoàn thin. Xut phát t thc t
đó tác gi chn đ tài ắHoƠn thin h thng qun lý cht lng theo tiêu chun
ISO 9001:2008 ti ngân hƠng TMCP Á Chơu” nhm phát hin nhng vn đ tn
ti ca h thng qun lý cht lng ACB và đa ra các gii pháp hoàn thin tng
ng góp phn nâng cao nng sut và nng lc cnh tranh ca ACB.
2. Mc tiêu ca đ tƠi
tài này đc thc hin nhm đt đc các mc tiêu sau:
ứ Phân tích đc thc trng h thng qun lý cht lng theo tiêu chun
ISO 9001:2008 ti ACB.
ứ xut đc nhng gii pháp nhm hoàn thin h thng qun lý cht lng
theo tiêu chun ISO 9001:2008 ti ACB.
3. i tng vƠ phm vi nghiên cu ca đ tƠi
ứ i tng nghiên cu ca đ tài là h thng qun lý cht lng theo tiêu
chun ISO 9001:2008, bao gm chính sách cht lng, mc tiêu cht lng, h
thng tài liu, công tác qun lý các ngun lc, hot đng trin khai và cung ng sn
phm dch v, hot đng theo dõi, đo lng, phân tích, ci tin h thng.
ứ Phm vi nghiên cu ca đ tài là h thng qun lý cht lng theo tiêu chun
ISO 9001:2008 ti ACB.
4. Phng pháp nghiên cu đ tƠi
tài này s dng các phng pháp quan sát, thng kê, tng hp, phân tích và
đánh giá kt hp vi thc hin kho sát thm dò ý kin ca các cán b công nhân
4
CHNG 1
TNG QUAN V H THNG
QUN LÝ CHT LNG THEO ISO 9001:2008
1.1 KHÁI QUÁT V ISO 9000
1.1.1. Khái quát v ISO [1]
ISO là mt t chc quc t v tiêu chun hóa, có tên đy đ là The International
Organization for Standardization. Thành viên ca nó là các t chc tiêu chun quc
gia ca trên 163 nc trên th gii. ISO là mt t chc phi chính ph, ra đi và hot
đng t 23/2/1947 vi nhim v chính là thúc đy s phát trin ca vn đ tiêu
chun hóa và nhng hot đng có liên quan nhm to điu kin thun li cho vic
trao đi hàng hóa, dch v quc t và s hp tác phát trin trong các lnh vc trí tu,
khoa hc, k thut và mi hot đng kinh t khác.
Tr s chính ca ISO đt ti Genève – Thy S, ngôn ng s dng là ting Anh,
Pháp, Tây Ban Nha. Kt qu hot đng ca ISO là ban hành các tiêu chun quc t
trong các lnh vc sn xut, kinh doanh và dch v. n nay đã có trên 18.000 tiêu
chun đc ban hành. Vit Nam gia nhp ISO vào nm 1977 và tr thành thành
viên th 72 ca t chc này.
1.1.2. Khái quát v ISO 9000
1.1.2.1. ISO 9000 là gì?
“ISO 9000 là b tiêu chun do T chc quc t v Tiêu chun hóa (ISO) ban
hành nhm đa ra các chun mc cho h thng qun lý cht lng và có th áp
dng rng rãi trong các lnh vc sn xut, kinh doanh và dch v” [1].
Trong qun lý cht lng, ISO 9000 đ cp đn các lnh vc ch yu nh: chính
sách và ch đo v cht lng, nghiên cu th trng, thit k và trin khai sn
5
phm, cung ng, kim soát quá trình, bao gói, phân phi, dch v sau khi bán, xem
xét đánh giá ni b, kim soát tài liu, đào to…
vng ca mt t chc – Phng pháp tip cn qun lý cht lng .
ứ ISO 19011:2002 Hng dn đánh giá h thng qun lý cht lng/môi trng.
Cu trúc ca b tiêu chun ISO 9000 đc th hin trên hình 1.1 Trong b tiêu chun ISO 9000, ch có tiêu chun ISO 9001 là mô hình đc
dùng đ chng minh nng lc qun lý cht lng đi vi khách hàng bên ngoài mà
các t chc có th xây dng và xin chng nhn.
Trong b tiêu chun ISO 9000, khái nim qun lý theo quá trình đc c th hóa
và chính thc đa vào trong tiêu chun. Hn th na, qun lý theo quá trình còn
đc phân chia thành hai quá trình vòng lp, to thành cu trúc mt cp đng nht,
quyn vào nhau và cùng chuyn đng theo nguyên tc ca chu trình Deming PDCA
- phát trin vòng xon đi lên nh trong hình 1.2.
Vi cách tip cn nh trên, cu trúc ca tiêu chun ISO 9001 đc phân chia
thành 8 điu khon, trong đó vn hành ch yu bi 5 điu khon, bao gm:
HÌNH 1.1: CU TRỎC CA B TIểU CHUN ISO 9000
ISO 9000:2005
H THNẢ QUN LÝ CHT LNẢ –
C S VÀ T VNẢ
ISO 9004:2009
QUN LÝ S THÀNH CÔNẢ BN
HÌNH 1.2: MÔ HÌNH QUN LÝ THEO QUÁ TRÌNH CA
H THNG QUN LÝ CHT LNG ISO 9000
1.1.3 Khái nim v cht lng, qun lý cht lng, h thng qun lý cht lng
theo tiêu chun (HTQLCL)
Cht lng là mt khái nim đã xut hin t lâu và đc s dng rt ph bin
trong mi lnh vc hot đng ca con ngi. Tuy nhiên, hiu nh th nào là cht
lng li là vn đ không đn gin. ây là mt phm trù rt rng và phc tp, phn
ánh tng hp các ni dung k thut, kinh t và xã hi. ng nhng góc đ khác
nhau và tùy theo mc tiêu, nhim v sn xut kinh doanh có th đa ra nhng quan
CI TIN LIÊN TC CA
H THNG QUN LÝ CHT LNG KHÁCH
HÀNG
(VÀ
CÁC
BÊN
LIÊN
QUAN)
Yêu
cu
u vào
u ra
tính vn có ca mt sn phm, h thng hoc quá trình tha mãn nhu cu ca
khách hàng và các bên có liên quan” [10].
cp đn qun lý cht lng (QLCL), theo quan đim hin đi khng đnh:
hot đng qun lý cht lng không th có hiu qu nu ch coi trng vic kim tra
sau khi thc hin mà quan trng là các hot đng đc tin hành trong toàn b quá
trình, ngay t giai đon nghiên cu, thit k đn giai đon tiêu dùng. Cht lng
chu s tác đng ca hàng lot các yu t ch quan và khách quan. kim soát s
nh hng ca nhng yu t này cn phi có mt h thng qun lý cht lng.
Qun lý cht lng không phi là nhng c gng riêng l, ri rc, nht thi mà là
mt tp hp các gii pháp tác đng thng xuyên liên tc và có h thng lên quá
trình hot đng đ đm bo đc mc cht lng đã la chn. có th hình dung
v QLCL chúng ta khái quát qua mt s đnh ngha sau:
“Qun lý cht lng là h thng các bin pháp to điu kin sn xut kinh t
nht nhng sn phm hoc nhng dch v có cht lng tha mãn yêu cu ca
ngi tiêu dùng”. (Kaoru Ishikawa)[8].
“Qun lý cht lng là mt phng tin có tính cht h thng đm bo vic tôn
trng tng th tt c các thành phn ca mt k hoch hành đng”(P. Crosby)[5].
Theo TCVN ISO 8402:1999: “Qun lý cht lng là nhng hot đng ca chc
nng qun lý chung nhm xác đnh chính sách cht lng và thc hin thông qua
các bin pháp nh lp k hoch cht lng, kim soát cht lng, đm bo cht
lng và ci tin cht lng trong h thng cht lng” [9].
Theo TCVN ISO 9000:2007: “Qun lý cht lng là các hot đng có phi hp
đ đnh hng và kim soát mt t chc v mt cht lng” [10].
9
Khi nói v h thng qun lý cht lng theo tiêu chun, có mt s ni dung liên
quan nh sau:
Theo TCVN ISO 9000:2007: “H thng qun lý cht lng (Quality
Management System) là mt h thng qun lý đ đnh hng và kim soát mt t
chc v cht lng” [10].
Vic qun lý mt t chc bao gm các quy tc ca qun lý cht lng đc đúc
kt t các kinh nghim qun lý tiên tin trên th gii, 8 nguyên tc ca qun lý cht
lng đc nhn bit đ lãnh đo cao nht có th s dng nhm dn dt t chc đt
đc kt qu hot đng cao hn, c th:
Hng vào khách hàng: các ngân hàng phát trin đc hay không ph thuc vào
s chp nhn ca khách hàng đi vi sn phm và dch v mà h cung cp. Vì th
ngân hàng cn hiu rõ các nhu cu hin ti và tng lai ca khách hàng, đ không
ch đáp ng mà còn phn đu vt cao hn s mong đi ca khách hàng.
S lụnh đo: qun lý không phi là mt hot đng hành chính, s lãnh đo là cn
thit đ cung cp s thng nht đng b ca mc đích (mc tiêu cht lng) và
đng li (chính sách cht lng), và to mt môi trng ni b đ hoàn toàn lôi
cun mi ngi trong vic đt đc các mc tiêu.
S tham gia ca mi ngi: Con ngi là đim ct yu ca các t chc, đc bit
trong lnh vc ngân hàng. H thng cht lng phi có s tham gia ca mi thành
viên thc hin các công vic liên quan đn cht lng. S phi hp và tham gia ca
mi ngi s cho phép s dng đy đ và hiu qu nhng nng lc ca h cho li
ích ca ngân hàng.
Tip cn theo quá trình: mt hot đng hay mt tp hp các hot đng s dng các
ngun lc đ bin đu vào thành đu ra có th xem nh mt quá trình.
Tip cn theo h thng vi qun lý: Vic xác đnh, hiu bit và qun lý mt h
thng các quá trình có liên quan ln nhau đ đt đc các mc tiêu đã xác đnh s
đóng góp vào hiu qu và hiu sut ca t chc.
Ci tin liên tc: đây phi là mt yêu cu thng xuyên ca t chc. Ci tin liên
tc tính hiu qu ca h thng qun lý cht lng theo nguyên tc PDCA (Plan –
Do – Check – Act: Lp k hoch – Thc hin – Kim tra – Ci tin).
11
Quyt đnh da trên s kin: các quyt đnh có hiu qu phi đc xây dng trên
c s phân tích có tính logic các d liu, thông tin thc t, nhn mnh đn kt qu.
Quan h hp tác cùng có li vi nhà cung cp: t chc và nhà cung ng ph thuc
ln nhau, có mi quan h cùng có li s nâng cao nng lc c hai bên to ra giá tr.
: Trách nhim ca lƣnh đo
Cam kt ca lụnh đo
Lãnh đo phi đm bo truyn đt cho t chc v tm quan trng ca vic đáp
ng khách hàng, yêu cu ca pháp lut, ch đnh; lp chính sách cht lng; lp
mc tiêu cht lng; thc hin xem xét lãnh đo.
Hng vào khách hàng
Lãnh đo phi đm bo yêu cu ca khách hàng đc xác đnh và luôn thc hin
các hành đng cn thit đ nâng cao s tha mãn ca khách hàng.
Chính sách cht lng
Lãnh đo phi thit lp chính sách cht lng phù hp vi mc đích ca t
chc; ni dung chính sách cht lng phi th hin s cam kt đáp ng các yêu cu
và ci tin thng xuyên; là c s cho vic thit lp và xem xét các mc tiêu cht
lng; đc truyn đt và thu hiu đn mi cá nhân trong t chc.
Hoch đnh
ứ Mc tiêu cht lng phi đm bo đc thit lp ti mi cp và tng b phn
chc nng, đo đc và nht quán vi chính sách cht lng.
ứ H thng qun lý cht lng phi đc hoch đnh và đm bo tính nht quán.
Trách nhim, quyn hn và trao đi thông tin
ứ Lãnh đo cao nht phi đm bo các trách nhim, quyn hn và mi quan h ca
chúng đc xác đnh và thông báo trong t chc.
ứ Lãnh đo cao nht phi đ c đi din lãnh đo nhm đm bo các quá trình cn
thit ca h thng qun lý cht lng đc thit lp, thc hin và duy trì; đi din
lãnh đo có trách nhim báo cáo cho lãnh đo cao nht v kt qu hot đng ca h
thng qun lý cht lng và mi nhu cu ci tin, đm bo thúc đy toàn b t chc
nhn thc đc các yêu cu ca khách hàng.
Trao đi thông tin ni b
13
Lãnh đo cao nht phi đm bo thit lp quá trình trao đi thông tin thích hp
trong t chc, có s trao đi thông tin v hiu lc ca h thng qun lý cht lng.
T chc phi tin hành hoch đnh vic to sn phm:
ứ Thit lp các mc tiêu cht lng và các yêu cu đi vi sn phm.
ứ Xây dng các quá trình, tài liu và vic cung cp các ngun lc.
ứ Tin hành các hot đng kim tra xác nhn, xác nhn giá tr s dng, các hot
đng theo dõi, kim tra, th nghim, các chun mc chp nhn sn phm.
ứ Lu gi h s chng minh quá trình thc hin và sn phm to thành đáp ng
các yêu cu.
Các quá trình liên quan đn khách hàng
ứ T chc phi xác đnh yêu cu liên quan đn sn phm do khách hàng đa ra.
ứ T chc phi đm bo các yêu cu v sn phm đc đnh rõ, các yêu cu trong
hp đng hoc đn đt hàng khác vi nhng gì đã nêu trc đó phi đc gii
quyt và có kh nng đáp ng các yêu cu đã đnh.
ứ T chc phi trao đi thông tin vi khách hàng v sn phm, x lý các yêu cu,
hp đng hoc đn đt hàng và các phn hi ca khách hàng.
Thit k và phát trin
ứ T chc phi xác đnh các giai đan ca thit k và phát trin; tin hành xem
xét, kim tra xác nhn và xác nhn giá tr s dng thích hp cho mi giai đon thit
k và phát trin.
ứ T chc phi xác đnh các yêu cu ca đu vào v chc nng và công dng, ch
đnh và lut pháp, thông tin có th áp dng nhn đc t các thit k tng t trc
đó và các yêu cu khác.
ứ T chc phi tin hành xem xét thit k và phát trin nhm đánh giá kh nng
đáp ng các yêu cu ca các kt qu thit k, phát trin.
ứ T chc phi kim tra xác nhn thit k và phát trin nhm đm bo đu ra thit
k và phát trin đáp ng các yêu cu đu vào ca thit k và phát trin.
ứ T chc phi kim soát s thay đi thit k và phát trin …
Mua hàng
15
ứ T chc phi đm bo sn phm mua vào phù hp vi các yêu cu mua sn
phm đã quy đnh, đánh giá và la chn ngi cung ng, xác đnh các chun mc
phm không phù hp.
ứ T chc phi tin hành phân tích d liu. Vic phân tích d liu phi cung cp
thông tin v s tha mãn khách hàng, s phù hp vi các yêu cu v sn phm, đc
tính và xu hng ca các quá trình sn phm.
ứ T chc phi thng xuyên nâng cao tính hiu lc ca HTQLCL thông qua vic
s dng chính sách cht lng, mc tiêu cht lng, kt qu đánh giá, vic phân
tích d liu, hành đng khc phc và phòng nga và s xem xét ca lãnh đo.
ứ T chc phi lp mt th tc dng vn bn đ xác đnh các yêu cu v xem xét
s không phù hp, xác đnh nguyên nhân ca s không phù hp, đánh giá cn có
các hành đng đ đm bo rng s không phù hp không tái din.
ứ T chc phi lp mt th tc dng vn bn đ xác đnh các yêu cu đi vi vic
xác đnh s không phù hp tim n và các nguyên nhân ca chúng, đánh giá nhu
cu thc hin các hành đng đ phòng nga vic xut hin s không phù hp.
1.2.4 Các bc trin khai xơy dng và áp dng ISO 9000 [1]
Quá trình xây dng và áp dng h thng qun lý cht lng theo ISO 9001:2008
có th phân thành ba giai đon vi mt s bc c bn nh sau:
Giai đon 1
: Chun b ậ phơn tích tình hình vƠ hoch đnh
Cam kt ca lụnh đo
Lãnh đo ca t chc cn có s cam kt theo đui lâu dài mc tiêu cht lng và
quyt đnh phm vi áp dng ISO 9001 ti t chc trên c s phân tích tình hình
qun lý hin ti và đnh hng hot đng ca t chc trong tng lai cng nh xu
th phát trin chung ca th trng.
Thành lp Ban ch đo, nhóm công tác và ch đnh ngi i din lụnh đo
Lãnh đo ca t chc lp k hoch v ngun lc (tài chính, nhân lc, thi
gian…), thành lp Ban ch đo, nhóm công tác và ch đnh ngi i din lãnh đo.
Chn t chc t vn (nu cn)
17
V nguyên tc, các t chc có th t tin hành xây dng h thng qun lý cht
lng theo ISO 9001. Tuy nhiên, các yêu cu trong tiêu chun ISO 9001 ch cho