LỜI CẢM ƠN
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành tốt được đề tài này, ngoài sự nỗ lực của các thành viên
Để hoàn thành tốt được đề tài này, ngoài sự nỗ lực của các thành viên
trong nhóm , nhóm nghiên cứu chúng tôi còn nhận được sự giúp đỡ từ nhiều
trong nhóm , nhóm nghiên cứu chúng tôi còn nhận được sự giúp đỡ từ nhiều
phía.
phía.
Thay mặt nhóm thực hiện đề tài, chúng tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành
Thay mặt nhóm thực hiện đề tài, chúng tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành
đối với người đầu tiên là PGS. TSKH Bùi Loan Thùy, là người trực tiếp dìu dắt,
đối với người đầu tiên là PGS. TSKH Bùi Loan Thùy, là người trực tiếp dìu dắt,
hướng dẫn và trang bị cho chúng tôi đầy đủ những kiến thức cần thiết về cách
hướng dẫn và trang bị cho chúng tôi đầy đủ những kiến thức cần thiết về cách
thức, phương pháp nghiên cứu cho việc thực hiện được đề tài hoàn chỉnh. Với
thức, phương pháp nghiên cứu cho việc thực hiện được đề tài hoàn chỉnh. Với
sự chỉ bảo tận tình của cô, nhóm nghiên cứu đã dần khắc phục những thiếu sót
sự chỉ bảo tận tình của cô, nhóm nghiên cứu đã dần khắc phục những thiếu sót
và từng bước hoàn thiện đề tài.
và từng bước hoàn thiện đề tài.
Tiếp đến, nhóm nghiên cứu xin cảm ơn các anh chị, những người bán
Tiếp đến, nhóm nghiên cứu xin cảm ơn các anh chị, những người bán
hàng rong ở quận 10 Thành phố Hồ Chí Minh và nhân viên trật tự đô thị đã hợp
hàng rong ở quận 10 Thành phố Hồ Chí Minh và nhân viên trật tự đô thị đã hợp
tác với nhóm nghiên cứu trong quá trình khảo sát, phỏng vấn để chúng tôi có
tác với nhóm nghiên cứu trong quá trình khảo sát, phỏng vấn để chúng tôi có
được những số liệu và thông tin cần thiết để thực hiện đề tài này.
được những số liệu và thông tin cần thiết để thực hiện đề tài này.
Và cuối cùng, xin gửi lời cảm ơn đến tất cả bạn bè, những người đã có

ngày càng được nâng cao. Nhưng một nước nông nghiệp như Việt Nam trong
ngày càng được nâng cao. Nhưng một nước nông nghiệp như Việt Nam trong
quá trình phát triển, thì phố thị mọc lên đối lập với nông thôn, nhưng vẫn mang
quá trình phát triển, thì phố thị mọc lên đối lập với nông thôn, nhưng vẫn mang
theo mình những tập quán tiểu nông,không dễ gì từ bỏ, trong đó hàng rong đã
theo mình những tập quán tiểu nông,không dễ gì từ bỏ, trong đó hàng rong đã
trở thành một đặc thù của hầu hết các đô thị Việt Nam. Vì thế nhóm chúng tôi
trở thành một đặc thù của hầu hết các đô thị Việt Nam. Vì thế nhóm chúng tôi
thực hiện đề tài này với mong muốn hiểu rõ hơn sự tồn tại của hàng rong với
thực hiện đề tài này với mong muốn hiểu rõ hơn sự tồn tại của hàng rong với
những mặt tích cực và tiêu cực của nó
những mặt tích cực và tiêu cực của nó
Vì đây là lần đầu tiên thực hiện đề tài cũng như chưa có nhiều kinh
Vì đây là lần đầu tiên thực hiện đề tài cũng như chưa có nhiều kinh
nghệm trong nghiên cứu, với lại đây là đề tài thực tế nên việc thực hiện nó cũng
nghệm trong nghiên cứu, với lại đây là đề tài thực tế nên việc thực hiện nó cũng
không dễ dàng và không thể tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong sự đánh giá
không dễ dàng và không thể tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong sự đánh giá
và đóng góp ý kiến của PGS.TSKH Bùi Loan Thùy,quý thầy cô trong đề cương
và đóng góp ý kiến của PGS.TSKH Bùi Loan Thùy,quý thầy cô trong đề cương
này để nhóm nghiên cứu thực hiện tốt hơn ở bài hoàn thiện và các công trình
này để nhóm nghiên cứu thực hiện tốt hơn ở bài hoàn thiện và các công trình
nghiên cứu về sau.
nghiên cứu về sau.
NHÓM THỰC HIỆN _ 05
NHÓM THỰC HIỆN _ 05MỤC LỤC
MỤC LỤC

1.1 Buôn bán hàng rong ở các vùng đô thị ……………………………
1.1.1 Khái niệm buôn bán hàng rong ………………………………….
1.1.1 Khái niệm buôn bán hàng rong ………………………………….
1.1.2 Đặc điểm của buôn bán hàng rong ……………………………
1.1.2 Đặc điểm của buôn bán hàng rong ……………………………
1.1.3 Tình hình buôn bán hàng rong ở các vùng đô thị. ……………….
1.1.3 Tình hình buôn bán hàng rong ở các vùng đô thị. ……………….
1.2 Nguyên nhân của việc buôn bán hàng rong ……………………….
1.2 Nguyên nhân của việc buôn bán hàng rong ……………………….
1.2.1 Nguyên nhân khách quan ……………………………………….
1.2.1 Nguyên nhân khách quan ……………………………………….
1.2.2 Nguyên nhân chủ quan ………………………………………….
1.2.2 Nguyên nhân chủ quan ………………………………………….
1.3 Chính sách của Nhà nước đối với hoạt động buôn bán hàng rong.
1.3 Chính sách của Nhà nước đối với hoạt động buôn bán hàng rong.
Chương II: Hiện trạng buôn bán hàng rong ở quân 10, Thành phố
Chương II: Hiện trạng buôn bán hàng rong ở quân 10, Thành phố
Hồ Chí Minh.
Hồ Chí Minh.
2.1 Sự tồn tại khách quan của hoạt động buôn bán hàng rong ……….
2.1 Sự tồn tại khách quan của hoạt động buôn bán hàng rong ……….
2.1.1 Nguyên nhân của sự tồn tại ……………………………………
2.1.1 Nguyên nhân của sự tồn tại ……………………………………
2.2 Kết quả khảo sát hiện trạng buôn bán hàng rong ở quận 10, Thành phố
2.2 Kết quả khảo sát hiện trạng buôn bán hàng rong ở quận 10, Thành phố
Hồ Chí Minh…………………………………………………………………
Hồ Chí Minh…………………………………………………………………
2.2.1 Phân tích kết quả khảo sát qua những câu hỏi đóng ……………
2.2.1 Phân tích kết quả khảo sát qua những câu hỏi đóng ……………
2.2.2 Kết quả ghi nhận ý kiến ………………………………………

3.2.4 Giới thiệu việc làm cho người lao động có nhu cầu chuyển đổi nghề.
3.2.4 Giới thiệu việc làm cho người lao động có nhu cầu chuyển đổi nghề.
C. KẾT LUẬN
C. KẾT LUẬN
………………………………………………………
………………………………………………………
D. TÀI LIỆU THAM KHẢO
D. TÀI LIỆU THAM KHẢO
E. PHỤ LỤC
E. PHỤ LỤC
1. Lý do chọn đề tài
1. Lý do chọn đề tài
4
Hàng rong là một hoạt động buôn bán có ở nhiều nước trong đó có Việt
Hàng rong là một hoạt động buôn bán có ở nhiều nước trong đó có Việt
Nam. Bởi vì Việt Nam là một nước nông nghiệp trong quá trình phát triển khi
Nam. Bởi vì Việt Nam là một nước nông nghiệp trong quá trình phát triển khi
các đô thị mọc lên ngày càng nhiều, nhưng những đô thị đó mới “thoát thai” từ
các đô thị mọc lên ngày càng nhiều, nhưng những đô thị đó mới “thoát thai” từ
nông thôn nên vẫn mang theo mình những tập quán tiểu nông đã ăn sâu vào tiềm
nông thôn nên vẫn mang theo mình những tập quán tiểu nông đã ăn sâu vào tiềm
thức không dễ gì từ bỏ. Chính vì thế mà hàng rong trở thành một đặc thù ở hầu
thức không dễ gì từ bỏ. Chính vì thế mà hàng rong trở thành một đặc thù ở hầu
hết các đô thị Việt Nam. Nhưng hiện nay cùng với quá trình đô thị hóa, đã kéo
hết các đô thị Việt Nam. Nhưng hiện nay cùng với quá trình đô thị hóa, đã kéo
theo hàng loạt các hệ quả tiêu cực làm nhức nhối các nhà quản lý.
theo hàng loạt các hệ quả tiêu cực làm nhức nhối các nhà quản lý.
Ở thành phố Hồ Chí Minh cũng vậy hệ quả này tác động xấu, gây ra như:
Ở thành phố Hồ Chí Minh cũng vậy hệ quả này tác động xấu, gây ra như:
mất trật tự, ô nhiễm môi trường, kẹt xe, không có không gian đi bộ, thiếu mỹ


Về các công trình nghiên cứu khoa học:
Về các công trình nghiên cứu khoa học:
Tiêu biểu có thể nhắc đến luận văn của sinh viên Nguyễn Thị Anh Thư với
Tiêu biểu có thể nhắc đến luận văn của sinh viên Nguyễn Thị Anh Thư với
đề tài:
đề tài:
“Đặc điểm tâm lý xã hội của người dân di cư bán hàng rong ( nghiên
“Đặc điểm tâm lý xã hội của người dân di cư bán hàng rong ( nghiên
cứu tại Hà Nội)”
cứu tại Hà Nội)”
. Luận văn chủ yếu tập trung nghiên cứu sâu tâm lý của người
. Luận văn chủ yếu tập trung nghiên cứu sâu tâm lý của người
dân với những sự lo âu như là tiền gửi về nhà, rồi mạng lưới đồng hương ở
dân với những sự lo âu như là tiền gửi về nhà, rồi mạng lưới đồng hương ở
5
chốn đô thị chen chúc này. Nhưng luận văn chưa lí giải rõ ràng được nguyên
chốn đô thị chen chúc này. Nhưng luận văn chưa lí giải rõ ràng được nguyên
nhân và sự tồn tại của những gánh hàng rong này.
nhân và sự tồn tại của những gánh hàng rong này.
Kế tiếp là công trình nghiên cứu của nhóm sinh viên : Tô Hữu Linh, Tô
Kế tiếp là công trình nghiên cứu của nhóm sinh viên : Tô Hữu Linh, Tô
Thị Chiên, Tô Thị Hà ở khoa Nhân học, trường Đại học KHXH và NV Thành
Thị Chiên, Tô Thị Hà ở khoa Nhân học, trường Đại học KHXH và NV Thành
phố Hồ Chí Minh với đề tài : “
phố Hồ Chí Minh với đề tài : “
Thực trạng vấn đề nhà ở của người bán hàng
Thực trạng vấn đề nhà ở của người bán hàng
rong trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh”
rong trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh”

“ Triển khai hoạt động phối hợp thực
“ Triển khai hoạt động phối hợp thực
hiện nếp sống văn minh đô thị”
hiện nếp sống văn minh đô thị”
diễn ra ngày 16 / 7 /2009 ở quận 10, Thành phố
diễn ra ngày 16 / 7 /2009 ở quận 10, Thành phố
Hồ Chí Minh. Tại hội nghị này các đơn vị đã nêu lên được kết quả đạt được
Hồ Chí Minh. Tại hội nghị này các đơn vị đã nêu lên được kết quả đạt được
trong công tác phối hợp giữa các đơn vị chính quyền địa phương và đã đề ra
trong công tác phối hợp giữa các đơn vị chính quyền địa phương và đã đề ra
những giải pháp tuyên truyền người dân để thực hiện được vấn đề văn minh đô
những giải pháp tuyên truyền người dân để thực hiện được vấn đề văn minh đô
thị và mỹ quan thành phố.
thị và mỹ quan thành phố.


Các bài viết trên Internet
Các bài viết trên Internet
Bài viết “Cấm hay không cấm hàng rong” tác giả đã đề cập đến việc hàng
Bài viết “Cấm hay không cấm hàng rong” tác giả đã đề cập đến việc hàng
rong nên cấm hay không. Nếu “cấm” là điều dễ nhất mà ai cũng có thể làm
rong nên cấm hay không. Nếu “cấm” là điều dễ nhất mà ai cũng có thể làm
được. Nhưng mọi sự phiền hà, phức tạp, thậm chí là tệ nạn và tiêu cực của xã
được. Nhưng mọi sự phiền hà, phức tạp, thậm chí là tệ nạn và tiêu cực của xã
hội cũng từ chữ “cấm” mà ra. Vậy sau khi cấm, nhân dân của chúng ta sẽ
hội cũng từ chữ “cấm” mà ra. Vậy sau khi cấm, nhân dân của chúng ta sẽ
sống bằng gì? Cần giúp người dân sống thế nào đây khi môi trường kiếm
sống bằng gì? Cần giúp người dân sống thế nào đây khi môi trường kiếm
sống của họ không còn. Vì vậy việc cấm hàng rong là chuyện liên quan đến
sống của họ không còn. Vì vậy việc cấm hàng rong là chuyện liên quan đến

mong muốn:
•
•
Giúp mọi người có cái nhìn khách quan hơn về nghề bán hàng
Giúp mọi người có cái nhìn khách quan hơn về nghề bán hàng
rong. Bên cạnh những ảnh hưởng tiêu cực thì nó còn góp phần không
rong. Bên cạnh những ảnh hưởng tiêu cực thì nó còn góp phần không
nhỏ cho việc tiêu dùng của đại đa số người dân.
nhỏ cho việc tiêu dùng của đại đa số người dân.
•
•
Các nhà quản lý có những biện pháp hữu hiệu thiết thực để hạn chế
Các nhà quản lý có những biện pháp hữu hiệu thiết thực để hạn chế
bớt phần nào những tác động không tốt đến mỹ quan của thành phố.
bớt phần nào những tác động không tốt đến mỹ quan của thành phố.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
4. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Đối với việc nghiên cứu đề tài, nhóm chúng tôi đã đưa ra những nhiệm vụ
Đối với việc nghiên cứu đề tài, nhóm chúng tôi đã đưa ra những nhiệm vụ
nghiên cứu như sau:
nghiên cứu như sau:
* Đầu tiên nhóm chúng tôi đã tìm hiểu kỹ đề tài và nội dung chính của đề
* Đầu tiên nhóm chúng tôi đã tìm hiểu kỹ đề tài và nội dung chính của đề
tài, xác định tính cần thiết của việc nghiên cứu và khả năng tiến hành nghiên
tài, xác định tính cần thiết của việc nghiên cứu và khả năng tiến hành nghiên
cứu
cứu
* Bước tiếp theo sau khi đã chọn đề tài nghiên cứu : “Khảo sát tình hình
* Bước tiếp theo sau khi đã chọn đề tài nghiên cứu : “Khảo sát tình hình
buôn bán hàng rong tại quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh”, nhóm chúng tôi

•
•
Khách thể nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu
Do số lượng người buôn bán hàng rong ở Thành phố Hồ Chí Minh rất
Do số lượng người buôn bán hàng rong ở Thành phố Hồ Chí Minh rất
lớn nên chúng tôi chỉ nghiên cứu tại một quận cụ thể là quận 10 của thành
lớn nên chúng tôi chỉ nghiên cứu tại một quận cụ thể là quận 10 của thành
phố. Việc thu hẹp này nhằm phù hợp với khẳ năng nghiên cứu của chúng
phố. Việc thu hẹp này nhằm phù hợp với khẳ năng nghiên cứu của chúng
tôi. Vì vậy, điều này tạo cho đề tài khả năng thuyết phục nhất định và mức
tôi. Vì vậy, điều này tạo cho đề tài khả năng thuyết phục nhất định và mức
độ khách quan cần thiết.
độ khách quan cần thiết.
6. Phạm vi nội dung nghiên cứu
6. Phạm vi nội dung nghiên cứu
Nhóm chúng tôi chỉ giới hạn nội dung nghên cứu “
Nhóm chúng tôi chỉ giới hạn nội dung nghên cứu “
là hiện trạng
là hiện trạng
của hoạt động buôn bán hàng rong quận 10 thành phố Hồ Chí Minh”.
của hoạt động buôn bán hàng rong quận 10 thành phố Hồ Chí Minh”.
7.Phương pháp nghiên cứu
7.Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thu thập thông tin
Phương pháp thu thập thông tin
+ Phương pháp quan sát: Nhìn nhận tình hình chung để nghiên cứu
+ Phương pháp quan sát: Nhìn nhận tình hình chung để nghiên cứu
định hướng. Tiến hành quan sát hoạt động buôn bán của họ nhằm tiếp cận
định hướng. Tiến hành quan sát hoạt động buôn bán của họ nhằm tiếp cận

đưa ra nhận xét và đánh giá chung.
8 Hướng tiếp cận tư liệu
8 Hướng tiếp cận tư liệu
Để có được thông tin cần thiết phục vụ cho việc nghiên cứu, nhóm
Để có được thông tin cần thiết phục vụ cho việc nghiên cứu, nhóm
chúng tôi đã tiếp cận tư liệu từ :
chúng tôi đã tiếp cận tư liệu từ :
+ Tham khảo một số đề tài về hàng rong
+ Tham khảo một số đề tài về hàng rong
+ Tìm kiếm thông tin trên Internet
+ Tìm kiếm thông tin trên Internet
+Thu thập thông tin thực tế thông qua khảo sát bằng bảng hỏi và
+Thu thập thông tin thực tế thông qua khảo sát bằng bảng hỏi và
phóng vấn
phóng vấn
9 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
9 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
•
•
Ý nghĩa lý luận
Ý nghĩa lý luận
Có một cái nhìn tổng thể về hiện trạng buôn bán hàng rong ở các vùng
Có một cái nhìn tổng thể về hiện trạng buôn bán hàng rong ở các vùng
đô thị Việt Nam.
đô thị Việt Nam.
Nói được nguyên nhân của hiện trạng và những ảnh hưởng tiêu cực
Nói được nguyên nhân của hiện trạng và những ảnh hưởng tiêu cực
của buôn bán hàng rong đến mỹ quan thành phố.
của buôn bán hàng rong đến mỹ quan thành phố.


Việt Nam là một nước nông nghiệp đang trong thời gian phát triển kinh tế
Việt Nam là một nước nông nghiệp đang trong thời gian phát triển kinh tế
theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.Cho nên trong quá trinh đó không có
theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.Cho nên trong quá trinh đó không có
thể tránh khỏi những tập quán tiểu nông của đại bộ phận dân cư mà trong đó
thể tránh khỏi những tập quán tiểu nông của đại bộ phận dân cư mà trong đó
buôn bán hàng rong là một ví dụ điển hình.
buôn bán hàng rong là một ví dụ điển hình.
Đó cũng là điều dễ hiểu ở một nước xuất phát từ một nền nông nghiệp đi lên.
Đó cũng là điều dễ hiểu ở một nước xuất phát từ một nền nông nghiệp đi lên.
Nhưng buôn bán hàng rong không chỉ có ở Việt Nam mà ở các đô thị các nước
Nhưng buôn bán hàng rong không chỉ có ở Việt Nam mà ở các đô thị các nước
trên thế giới cũng có hàng rong. Vậy là hàng rong tồn tại song song với sự phát
trên thế giới cũng có hàng rong. Vậy là hàng rong tồn tại song song với sự phát
triển của xã hội.
triển của xã hội.
1.1.1
1.1.1
Khái niệm buôn bán hàng rong
Khái niệm buôn bán hàng rong
Từ bấy lâu nay khi nhắc tới buôn bán hàng rong thì ai cũng biết nhưng để
Từ bấy lâu nay khi nhắc tới buôn bán hàng rong thì ai cũng biết nhưng để
hiểu được loại hình buôn bán đó như thế nào thì không phải ai cũng biết. Vì vậy
hiểu được loại hình buôn bán đó như thế nào thì không phải ai cũng biết. Vì vậy
nhóm nghiên cứu đã đưa ra một khái niệm về buôn bán hàng rong giúp mọi
nhóm nghiên cứu đã đưa ra một khái niệm về buôn bán hàng rong giúp mọi
người hiểu rõ hơn.
người hiểu rõ hơn.
Buôn bán hàng rong là một bộ phận của khu vực phi chính thức về bản
Buôn bán hàng rong là một bộ phận của khu vực phi chính thức về bản

rong đem lại cho không gian văn hóa và văn minh đô thị như mất trật tự, ô
nhiễm môi trường, kẹt xe, không có không gian đi bộ, không gian nghỉ
nhiễm môi trường, kẹt xe, không có không gian đi bộ, không gian nghỉ
ngơi.Hoạt động buôn bán hàng rong cũng đã góp phần rất quan trọng đến việc
ngơi.Hoạt động buôn bán hàng rong cũng đã góp phần rất quan trọng đến việc
ổn định thu nhập và đời sống của hàng nghìn người dân, kể cả những đơn vị
ổn định thu nhập và đời sống của hàng nghìn người dân, kể cả những đơn vị
quản lí hành chính cấp phường xã. Dù vậy,từ lâu các nhà quản lý, quy hoạch xây
quản lí hành chính cấp phường xã. Dù vậy,từ lâu các nhà quản lý, quy hoạch xây
dựng đô thị vẫn chưa quan tâm đúng mức và cẩn trọng đến loại hình hoạt động
dựng đô thị vẫn chưa quan tâm đúng mức và cẩn trọng đến loại hình hoạt động
buôn bán hàng rong.
buôn bán hàng rong.
1.1.2
1.1.2
Đặc điểm của buôn bán hàng rong.
Đặc điểm của buôn bán hàng rong.
Các dạng hoạt động buôn bán hàng rong được phân thành hai nhóm chính
là kinh doanh cố định và dạng kinh doanh lưu động. Vì vậy giữa hai đối tượng buôn bán này có sự khác nhau là đại đa số
Vì vậy giữa hai đối tượng buôn bán này có sự khác nhau là đại đa số
những người
những người
buôn bán lưu động
buôn bán lưu động
đều có nguồn gốc tại các tỉnh khác đến, chủ
đều có nguồn gốc tại các tỉnh khác đến, chủ
yếu là các tỉnh Đồng bằng sông Hồng và các tỉnh Duyên Hải miền Trung.Trong


Mặt hàng kinh doanh của đối tượng buôn bán hàng rong khá đa dạng, từ
văn phòng phẩm sách báo cho đến thực phẩm thuốc lá và dịch vụ ăn uống.
Ngoài ra còn có một vài thứ khác như bách hóa tạp phẩm, quần áo vải nón kính
v.v… cũng khá phổ biến và chiếm một tỷ trọng nhất định trong tổng số. Tuy
nhiên, khác với đối tượng kinh doanh cố định, đối tượng buôn bán lưu động chủ
yếu tập trung nhiều nhất vào 2 loại hàng hóa là thực phẩm và thuốc lá. Đây là
loại hàng hóa có nhu cầu phục vụ tận nơi nhất là trong các ngõ hẻm cách đường
khá xa, hoặc tại các nơi sinh hoạt đông đúc nhưng khả năng cung ứng còn hạn
chế.
Buôn bán hàng rong có đặc điểm là có thể phục vụ trên diện rộng nhưng
cũng chính vì thế mà rất là khó khăn trong việc tập hợp họ. Nhưng để quản lý tốt
khu vực kinh doanh này đi vào hoạt động sao cho bảo đảm mỹ quan và trật tự đô
thị, trong bước đầu hướng đến giải pháp hiện đại thay đổi hoàn toàn với các sinh
hoạt còn mang dáng dấp truyền thống hiện nay; vẫn là bài toán đặt ra nan giải.
1.1.3
1.1.3
Tình hình buôn bán hàng rong ở các vùng đô thị
Tình hình buôn bán hàng rong ở các vùng đô thị
Việt Nam là một đất nước đang trong quá trình phát triển cho nên vẫn
Việt Nam là một đất nước đang trong quá trình phát triển cho nên vẫn
mang theo những tập quán tiểu nông của đại bộ phận người dân và có những tập
mang theo những tập quán tiểu nông của đại bộ phận người dân và có những tập
quán cố ăn sâu vào tiềm thức người dân không dễ gì từ bỏ, hàng rong đã trở
quán cố ăn sâu vào tiềm thức người dân không dễ gì từ bỏ, hàng rong đã trở
12
thành một đặc thù của hầu hết các đô thị Việt Nam. Thật ra, không chỉ ở Việt
thành một đặc thù của hầu hết các đô thị Việt Nam. Thật ra, không chỉ ở Việt
Nam mới có hàng rong mà nhiều nước trên thế giới cũng có hàng rong. Nhưng
Nam mới có hàng rong mà nhiều nước trên thế giới cũng có hàng rong. Nhưng

nghề này tương đối nhiều. Theo thống kê của Cục vệ sinh an toàn thực phẩm,
nghề này tương đối nhiều. Theo thống kê của Cục vệ sinh an toàn thực phẩm,
Bộ y tế (2007) thì hiện cả nước ta có 10,771 xã phường, 671 quận huyện, các xã
Bộ y tế (2007) thì hiện cả nước ta có 10,771 xã phường, 671 quận huyện, các xã
phường đều có hàng rong và hoạt động của lực lượng buôn bán này rất khó quản
phường đều có hàng rong và hoạt động của lực lượng buôn bán này rất khó quản
lý.
lý.
Tại các đô thị Việt Nam, đặc biệt là thành phố Hồ Chí Minh, vỉa hè là đất
Tại các đô thị Việt Nam, đặc biệt là thành phố Hồ Chí Minh, vỉa hè là đất
sống của hàng trăm nghìn người bán hàng rong và nhiều thứ khác. Có thể thấy
sống của hàng trăm nghìn người bán hàng rong và nhiều thứ khác. Có thể thấy
hoạt động buôn bán hàng rong diễn ra trên vỉa hè, lòng lề đường rất sôi động
hoạt động buôn bán hàng rong diễn ra trên vỉa hè, lòng lề đường rất sôi động
đến mức chức năng chính của vỉa hè là phục vụ người đi bộ cũng bị ảnh hưởng.
đến mức chức năng chính của vỉa hè là phục vụ người đi bộ cũng bị ảnh hưởng.
Những người buôn bán hàng rong thường xuyên vi phạm về an toàn giao thông,
Những người buôn bán hàng rong thường xuyên vi phạm về an toàn giao thông,
cản trở sự lưu thông của các phương tiện và một điều mà những người hoạt
cản trở sự lưu thông của các phương tiện và một điều mà những người hoạt
động trong lĩnh vực này hay vi phạm là buôn bán ở trên những con đường cấm,
động trong lĩnh vực này hay vi phạm là buôn bán ở trên những con đường cấm,
những địa điểm cấm bán hàng rong. Như TP Hà Nội đã triển khai việc cắm biển
những địa điểm cấm bán hàng rong. Như TP Hà Nội đã triển khai việc cắm biển
13
cấm bán hàng rong tại nhiều tuyến phố. Tuy nhiên, tình trạng bán hàng rong,
cấm bán hàng rong tại nhiều tuyến phố. Tuy nhiên, tình trạng bán hàng rong,
chợ cóc họp lộn xộn, lấn chiếm vỉa hè đang tái diễn. Ở thành phố Hồ Chí Minh
chợ cóc họp lộn xộn, lấn chiếm vỉa hè đang tái diễn. Ở thành phố Hồ Chí Minh
cũng vậy Mặc dù trên nhiều tuyến đường của thành phố tuy đã có biển cấm họp

14
ở các công ty, công sở đã gia nhập đội ngũ bán hàng rong. Vừa trẻ vừa có kiến
thức, họ đã làm cho quầy hàng của mình hấp dẫn hơn, thu hút hơn.
Kuala Lumpur: Ngưng cấp phép bán hàng rong
Năm 1990, Malaysia hình thành kế hoạch quốc gia về người bán hàng
rong. Theo kế hoạch này, thành phố Kula Lumpur đưa người bán hàng rong vào
các trung tâm và chợ để họ buôn bán ổn định, cấp giấy phép.
Người bán hàng rong cũng được vay vốn để nâng cấp phương tiện bán
hàng và tổ chức huấn luyện để cung cấp kiến thức về vệ sinh, an toàn thực phẩm
cho người bán hàng rong (có khoảng trên 30.000 người bán hàng rong được cấp
giấy phép).
Sau năm 1996, việc cấp phép cho người bán hàng rong bị ngưng vì số
lượng người bán hàng rong tăng quá nhiều. Không có giấy phép, người bán hàng
rong không được hưởng những quyền lợi như người được cấp phép nhưng họ
vẫn bán hàng. Đối tượng này lại gây ra những vấn đề trật tự, vệ sinh cho thành
phố mà chính quyền thành phố kiểm soát và ngăn chặn không xuể.
Hàng rong vẫn là một vấn đề gây trăn trở của Kuala Lumpur và nhiều
thành phố trong khu vực.
1.2 Nguyên nhân của việc buôn bán hàng rong
1.2.1 Nguyên nhân khách quan
Buôn bán hàng rong là như là một công việc làm để mưu sinh của một bộ
phận dân cư có thể là không kiếm được việc làm, mà chủ yếu là của những
người từ các tỉnh khác về các thành phố lớn để kiếm sống. Hàng rong luôn gắn
với đời sống của những người nghèo, kể cả người bán cũng như người mua. Có
vẻ như hàng rong là lối thoát khá hiệu quả đối với một khối lượng sản phẩm lớn
của những người sản xuất nhỏ.Các hộ nông dân sản xuất nhỏ ở các vùng quê
15
phụ thuộc một cách đáng kể vào nhũng gánh hàng rong trên đường phố, thông
qua việc bao tiêu sản phẩm của họ. Không ngẫu nhiên mà hoạt động kinh tế
buôn bán hàng rong lại tồn tại cho đến bây giờ ở các đô thị Việt Nam, nó cũng

.
.
Hoạt động buôn bán hàng rong đúng là rất khó quản lí nên Nhà nước chúng
Hoạt động buôn bán hàng rong đúng là rất khó quản lí nên Nhà nước chúng
ta đã có đề ra những chính sách để nhằm quản lí nó. Một trong những chính sách
ta đã có đề ra những chính sách để nhằm quản lí nó. Một trong những chính sách
đó là nghị định 39/ 2007/ NĐ – CP của Thủ tướng Chính phủ quy định về phạm
đó là nghị định 39/ 2007/ NĐ – CP của Thủ tướng Chính phủ quy định về phạm
vi kinh doanh của cá nhân hoạt động thương mại một cách độc lập, thường
vi kinh doanh của cá nhân hoạt động thương mại một cách độc lập, thường
xuyên không phải đăng kí kinh doanh(buôn bán hàng rong) và trách nhiệm của
xuyên không phải đăng kí kinh doanh(buôn bán hàng rong) và trách nhiệm của
các cơ quan quản lý nhà nước đối với hoạt động của các đối tượng này.
các cơ quan quản lý nhà nước đối với hoạt động của các đối tượng này.
Đối tượng chịu sự điều chỉnh của nghị định
Đối tượng chịu sự điều chỉnh của nghị định
Những đối tượng sau đây phải chịu sự trực tiếp của nghị định: Buôn bán
Những đối tượng sau đây phải chịu sự trực tiếp của nghị định: Buôn bán
hàng rong không có địa điểm cố định (mua rong, bán rong, hoặc vừa mua rong
hàng rong không có địa điểm cố định (mua rong, bán rong, hoặc vừa mua rong
vừa bán rong), bao gồm cả việc nhận sách báo, tạp chí, văn hóa phẩm của của
vừa bán rong), bao gồm cả việc nhận sách báo, tạp chí, văn hóa phẩm của của
các thương nhân được phép kinh doanh các sản phẩm này theo quy định của
các thương nhân được phép kinh doanh các sản phẩm này theo quy định của
pháp luật để bán rong; buôn bán vặt là hoạt động mua bán những vật dụng nhỏ
pháp luật để bán rong; buôn bán vặt là hoạt động mua bán những vật dụng nhỏ
lẻ có hoặc không có địa điểm cố định.
lẻ có hoặc không có địa điểm cố định.
Bán quà vặt là hoạt động bán quà bánh, đồ ăn, nước uống có hoặc không có
Bán quà vặt là hoạt động bán quà bánh, đồ ăn, nước uống có hoặc không có

gồm cả đường bộ và đường thủy; phần đường bộ bao gồm lối ra vào khu chung
cư hoặc khu tập thể; ngõ hẻm,vỉa hè lòng đường, lề đường của đô thị,đường
cư hoặc khu tập thể; ngõ hẻm,vỉa hè lòng đường, lề đường của đô thị,đường
huyện, đường tỉnh và quốc lộ dành cho người và phương tiện tham gia giao
huyện, đường tỉnh và quốc lộ dành cho người và phương tiện tham gia giao
thông, trừ các khu vực, tuyến đường hoặc phần vỉa hè đường bộ được cơ quan
thông, trừ các khu vực, tuyến đường hoặc phần vỉa hè đường bộ được cơ quan
có thẩm quyền quy hoạch hoặc cho phép sử dụng tạm thời để thực hiện các hoạt
có thẩm quyền quy hoạch hoặc cho phép sử dụng tạm thời để thực hiện các hoạt
động thương mại.
động thương mại.
Các tuyến đường, khu vực do UBND tỉnh, thành phố trục thuộc Trung ương
Các tuyến đường, khu vực do UBND tỉnh, thành phố trục thuộc Trung ương
Hành vi không được phép thực hiện
Hành vi không được phép thực hiện
Nghị định nghiêm cấm cá nhân hoạt động thương mại thực hiện các hoạt
Nghị định nghiêm cấm cá nhân hoạt động thương mại thực hiện các hoạt
động bất hợp pháp hoặc theo cách thức gây rối trật tự ảnh hưởng
động bất hợp pháp hoặc theo cách thức gây rối trật tự ảnh hưởng
xấu đến môi trường, sức khỏe, an toàn và phúc lợi chung của cộng đồng; sử
xấu đến môi trường, sức khỏe, an toàn và phúc lợi chung của cộng đồng; sử
dụng các phương tiện điện tử để thực hiện các hoạt động thương mại và hoạt
dụng các phương tiện điện tử để thực hiện các hoạt động thương mại và hoạt
động có liên quan đến thương mại xâm phạm lợi ích người tiêu dùng, xâm phạm
động có liên quan đến thương mại xâm phạm lợi ích người tiêu dùng, xâm phạm
quyền sở hữu trí tuệ hoặc làm ảnh hưởng đến quyền bảo mật thông tin cá nhân.
quyền sở hữu trí tuệ hoặc làm ảnh hưởng đến quyền bảo mật thông tin cá nhân.
Khi kinh doanh lưu động, cá nhân hoạt động thương mại phải đặt, để các
Khi kinh doanh lưu động, cá nhân hoạt động thương mại phải đặt, để các
phương tiện di chuyển, thiết bị dụng cụ bán hàng và hàng hóa ngăn nắp, trật tự;

hóa, và các đồ vật khác ra đường giao thông, xuống sông cống rãnh hoặc bất kỳ
hóa, và các đồ vật khác ra đường giao thông, xuống sông cống rãnh hoặc bất kỳ
khu vực nào gây ô nhiễm môi trường, làm cản trở lưu thông, gây bất tiện cho
khu vực nào gây ô nhiễm môi trường, làm cản trở lưu thông, gây bất tiện cho
cộng đồng.
cộng đồng.
Nấu ăn,ngủ nghỉ ở phần đường bộ dành cho người và phương tiện tham gia giao
Nấu ăn,ngủ nghỉ ở phần đường bộ dành cho người và phương tiện tham gia giao
thông; lối đi, chiếu nghỉ cầu thang nhà chung cư; nhà chờ xe buýt; nơi hoạt động
thông; lối đi, chiếu nghỉ cầu thang nhà chung cư; nhà chờ xe buýt; nơi hoạt động
văn hóa, giải trí vui chơi công cộng làm ảnh huongr xấu đên mỹ quan chung và
văn hóa, giải trí vui chơi công cộng làm ảnh huongr xấu đên mỹ quan chung và
trật tự, an toàn và xã hội; lợi dụng trẻ em, người tàn tật để thực hiện các hoạt
trật tự, an toàn và xã hội; lợi dụng trẻ em, người tàn tật để thực hiện các hoạt
động thương mại.
động thương mại.
Chương II: Hiện trạng buôn bán hàng rong ở quận 10, Thành phố Hồ Chí
Chương II: Hiện trạng buôn bán hàng rong ở quận 10, Thành phố Hồ Chí
Minh.
Minh.
2.1 Sự tồn tại khách quan của hoạt động buôn bán hàng rong.
2.1 Sự tồn tại khách quan của hoạt động buôn bán hàng rong.
Cùng với quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa mạnh mẽ, Thành phố Hồ
Cùng với quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa mạnh mẽ, Thành phố Hồ
Chí Minh mỗi năm đã thu hút hàng trăm nghìn người từ các tỉnh khác di chuyển
Chí Minh mỗi năm đã thu hút hàng trăm nghìn người từ các tỉnh khác di chuyển
đến học hành mưu sinh. Là một quốc gia đang phát triển, gần 80% dân số sinh
đến học hành mưu sinh. Là một quốc gia đang phát triển, gần 80% dân số sinh
ra và lớn lên ở nông thôn, do đó những người di chuyển từ các tỉnh khác đến
ra và lớn lên ở nông thôn, do đó những người di chuyển từ các tỉnh khác đến

học vấn và tay nghề. Người không trúng tuyển roi vào tình trạng không hoặc
chưa có việc làm và thất nghiệp tạm thời và cùng với lực lượng lao động khá lớn
chưa có việc làm và thất nghiệp tạm thời và cùng với lực lượng lao động khá lớn
không tham gia các đợt tuyển lao động nữa mà dần dần tìm đến với hoạt động
không tham gia các đợt tuyển lao động nữa mà dần dần tìm đến với hoạt động
buôn bán hàng rong để mưu sinh.
buôn bán hàng rong để mưu sinh.
Với nhiều hộ,cá nhân hoạt động buôn bán hàng rong, trong thời gian qua họ
Với nhiều hộ,cá nhân hoạt động buôn bán hàng rong, trong thời gian qua họ
phải cảm nhận nỗi nhọc nhằn khi bị lực lượng công an khu vực rượt đuổi, nhưng
phải cảm nhận nỗi nhọc nhằn khi bị lực lượng công an khu vực rượt đuổi, nhưng
do nhiều nguyên nhân đã nói ở trên, họ vẫn phải tiếp tục “tự thu xếp” với việc
do nhiều nguyên nhân đã nói ở trên, họ vẫn phải tiếp tục “tự thu xếp” với việc
buôn bán này. Như vậy thì hàng rong luôn tồn tại với sự phát triển kinh tế của xã
buôn bán này. Như vậy thì hàng rong luôn tồn tại với sự phát triển kinh tế của xã
hội.
hội.
2.1.1 Nguyên nhân của sự tồn tại hàng rong
2.1.1 Nguyên nhân của sự tồn tại hàng rong
.
.
Mỗi người đều có một lý do, một hoàn cảnh, nhưng cũng cần thấy rằng, hiện
Mỗi người đều có một lý do, một hoàn cảnh, nhưng cũng cần thấy rằng, hiện
nay do nhu cầu và thói quen mua hàng của người dân ở khu vực Thành phố này
nay do nhu cầu và thói quen mua hàng của người dân ở khu vực Thành phố này
cũng rất lớn. Thực vậy, Thành phố Hồ Chí Minh hiện vẫn có hàng nghìn người
cũng rất lớn. Thực vậy, Thành phố Hồ Chí Minh hiện vẫn có hàng nghìn người
làm việc với mức thu nhập quá thấp. Rồi đến hàng ngàn sinh viên, học sinh đang
làm việc với mức thu nhập quá thấp. Rồi đến hàng ngàn sinh viên, học sinh đang
tạm trú tại thành phố cần có bữa ăn, đồ dùng hàng ngày. Và thực tế, loại hình

nhu cầu rất thực của đông đảo người dân. Và dù các hoạt động buôn bán hàng
nhu cầu rất thực của đông đảo người dân. Và dù các hoạt động buôn bán hàng
rong được nhìn nhận dưới góc độ nào, thì đến nay nó cũng là lĩnh vực kinh tế
rong được nhìn nhận dưới góc độ nào, thì đến nay nó cũng là lĩnh vực kinh tế
nảy sinh và tồn tại mang tính khách quan. Hơn nữa, nó còn được coi là “cứu
nảy sinh và tồn tại mang tính khách quan. Hơn nữa, nó còn được coi là “cứu
cánh” đáp ứng nhu cầu mưu sinh của hàng nghìn hộ đân nghèo và thu nhập thấp
cánh” đáp ứng nhu cầu mưu sinh của hàng nghìn hộ đân nghèo và thu nhập thấp
đang sống ở thành phố. Hoạt động buôn bán hàng rong đến nay cũng rất thích
đang sống ở thành phố. Hoạt động buôn bán hàng rong đến nay cũng rất thích
hợp với nhu cầu ăn uống của hàng nghìn người công nhân lao động vì thường
hợp với nhu cầu ăn uống của hàng nghìn người công nhân lao động vì thường
xuyên phải đi làm sớm về muộn do tăng ca. Chính vì những lý do như vậy mà
xuyên phải đi làm sớm về muộn do tăng ca. Chính vì những lý do như vậy mà
hàng rong vẫn tồn tại cho đến bây giờ không thể mất được.
hàng rong vẫn tồn tại cho đến bây giờ không thể mất được.
2.2 Kết quả khảo sát hiện trạng buôn bán hàng rong ở quận 10, Thành phố
2.2 Kết quả khảo sát hiện trạng buôn bán hàng rong ở quận 10, Thành phố
Hồ Chí Minh.
Hồ Chí Minh.
Tổng số phiếu phát ra: 120 phiếu
Tổng số phiếu phát ra: 120 phiếu
Địa điểm: Đường Tô Hiến Thành, Đường Hòa Hưng (gần chợ Hòa Hưng),
Địa điểm: Đường Tô Hiến Thành, Đường Hòa Hưng (gần chợ Hòa Hưng),
Đường Cách mạng tháng Tám ( đoạn gần công viên Lê Thị Riêng) ở quận 10,
Đường Cách mạng tháng Tám ( đoạn gần công viên Lê Thị Riêng) ở quận 10,
Thành phố Hồ Chí Minh.
Thành phố Hồ Chí Minh.
Tổng số phiếu thu về: 115
Tổng số phiếu thu về: 115

14.8
Từ 1 – 3 năm
Từ 1 – 3 năm
35
35
32.4
32.4
Từ 3 – 5 năm
Từ 3 – 5 năm
15
15
13.9
13.9
Trên 5 năm
Trên 5 năm
42
42
38.9
38.9
Biểu đồ về thời gian buôn bán trên địa bàn quận 10
Biểu đồ về thời gian buôn bán trên địa bàn quận 10
Theo kết quả khảo sát, nhóm nghiên cứu nhận thấy rằng: Những người buôn bán
Theo kết quả khảo sát, nhóm nghiên cứu nhận thấy rằng: Những người buôn bán
hàng rong ở quận 10 đã đến đây buôn bán cũng đã được một thời gian khá dài.
hàng rong ở quận 10 đã đến đây buôn bán cũng đã được một thời gian khá dài.
Với nhiều lứa tuổi khác nhau ở nông thôn từ các tỉnh lẻ ra thành phố kiếm sống
Với nhiều lứa tuổi khác nhau ở nông thôn từ các tỉnh lẻ ra thành phố kiếm sống
mà chủ yếu là các tỉnh ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ. Đây là một thực trạng khá
mà chủ yếu là các tỉnh ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ. Đây là một thực trạng khá
phổ biến hiện nay. Bởi vì ở nông thôn để có được một công việc với mức thu

10
0
0
22
thì kiếm việc cũng khó và buộc họ phải đi bán dạo để nuôi sống bản thân rồi
thì kiếm việc cũng khó và buộc họ phải đi bán dạo để nuôi sống bản thân rồi
nuôi cả gia đình.
nuôi cả gia đình.
Dựa vào biểu đồ ta có thể thấy những người có thời gian buôn bán dưới 1
Dựa vào biểu đồ ta có thể thấy những người có thời gian buôn bán dưới 1
năm và từ 3 đến 5 năm có tỷ lệ tương đương nhau. Dưới 1 năm chiếm 14,8%
năm và từ 3 đến 5 năm có tỷ lệ tương đương nhau. Dưới 1 năm chiếm 14,8%
còn từ 3 đến 5 năm chiếm tỷ lệ 13,9%. Nhưng số lượng người buôn bán trên 5
còn từ 3 đến 5 năm chiếm tỷ lệ 13,9%. Nhưng số lượng người buôn bán trên 5
năm chiếm tỷ lệ cao nhất (38,9%). Điều đó chứng tỏ rằng hoạt động buôn bán
năm chiếm tỷ lệ cao nhất (38,9%). Điều đó chứng tỏ rằng hoạt động buôn bán
hàng rong trên địa bàn quận 10 đã có từ trước đó và số lượng người buôn bán
hàng rong trên địa bàn quận 10 đã có từ trước đó và số lượng người buôn bán
cũng khá đông.
cũng khá đông.


Về các loại hình buôn bán
Về các loại hình buôn bán
Bảng số liệu 2
Bảng số liệu 2Loại mặt hàng buôn
Loại mặt hàng buôn

17
17
15.7
15.7
Các dịch vụ khác
Các dịch vụ khác
Giải trí
Giải trí
May mặc
May mặc
Ăn uống
Ăn uống
23Biểu đồ về các loại hình buôn bán
Biểu đồ về các loại hình buôn bán
Ở khía cạnh này thì chúng ta có thể thấy được buôn bán hàng rong rất đa dạng,
Ở khía cạnh này thì chúng ta có thể thấy được buôn bán hàng rong rất đa dạng,
không chỉ có một mặt hàng buôn bán nhất định mà có nhiều loại hình khác nhau
không chỉ có một mặt hàng buôn bán nhất định mà có nhiều loại hình khác nhau
đê đáp ứng những nhu cầu cần thiết của mỗi con người. Dựa vào biểu đồ ta
đê đáp ứng những nhu cầu cần thiết của mỗi con người. Dựa vào biểu đồ ta
cũng có thể nhận thấy được hiện trạng và loại hình buôn bán chủ yếu là dịch vụ
cũng có thể nhận thấy được hiện trạng và loại hình buôn bán chủ yếu là dịch vụ
ăn uống chiếm tỷ lệ nhiều nhất. Chiếm tới 52,8% trong bốn loại dịch vụ đó( may
ăn uống chiếm tỷ lệ nhiều nhất. Chiếm tới 52,8% trong bốn loại dịch vụ đó( may
mặc chiếm 18,5%, giải trí 13%, các dịch vụ khác 15,7% và số lượng người buôn
mặc chiếm 18,5%, giải trí 13%, các dịch vụ khác 15,7% và số lượng người buôn
bán về dịch vụ ăn uống đông đảo. Điều này chứng tỏ rằng ở quận 10 và ở cả

Tỷ lệ.
(%)
(%)
Dưới 30 ngàn đồng
Dưới 30 ngàn đồng
6
6
5.6
5.6
Từ 30 – 50 ngàn đồng
Từ 30 – 50 ngàn đồng
28
28
25.9
25.9
Từ 50 – 100 ngàn
Từ 50 – 100 ngàn
đồng
đồng
41
41
38.0
38.0
Trên 100 ngàn đồng
Trên 100 ngàn đồng
33
33
30.6
30.6
Những người buôn bán hàng rong tuy chỉ với những chiếc xe đẩy thô sơ, hay chỉ

giả bao nhiêu.
giả bao nhiêu.
Trên 100
Trên 100
ngàn
ngàn
Tu 50 -100 ngàn
Tu 50 -100 ngàn
Từ 30 – 50 ngàn
Từ 30 – 50 ngàn
Dưới 30 ngàn
Dưới 30 ngàn
50
50
40
40
30
30
20
20
10
10
0
0
25