PHÒNG GD & ĐT THÀNH PHỐ YÊN BÁI
TỔ LỊCH SỬ - GDCD
Yên Bái, ngày 12 tháng 01 năm 2014
“VẬN DỤNG KIẾN THỨC
LIÊN MÔN, CHỦ ĐỀ TÍCH
HỢP TRONG DẠY HỌC LỊCH
SỬ Ở TRƯỜNG THCS”
CHUYÊN ĐỀ

NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ
I. Thực trạng chương trình, SGK và những vấn đề cần quan tâm
trong Dạy Học Lịch Sử hiện nay.
II. Mục đích, ý nghĩa, nội dung và mức độ của Phương pháp
Dạy học tích hợp.
III. Một số phương pháp “Vận dụng kiến thức liên môn, chủ đề
tích hợp trong dạy học Lịch Sử”.
IV. Các bước tiến hành cụ thể.
V. Kết luận.
*Phần phụ lục.

PHẦN MỞ ĐẦU: THỰC TRẠNG DẠY HỌC LỊCH
SỬ HIỆN NAY & GIẢI PHÁP CẤP THIẾT
I.CHƯƠNG TRÌNH, SGK
- Không liên thông giữa các môn học, cấp học.
- Nặng về cung cấp kiến thức để thi cử -> ít chú trọng bồi dưỡng
năng lực cho HS.
- Đưa vào một số kiến thức khoa học mang tính hàn lâm => không
cần thiết cho thực tế.
- Nhiều sự kiện lịch sử, chiến tranh cách mạng => ít đề cập về lịch
sử văn hóa, nghệ thuật, khoa học…

SỬ HIỆN NAY & GIẢI PHÁP CẤP THIẾT
I. Chương trình, SGK:
Nặng về cung cấp kiến
thức để thi cử. Ít chú
trọng vấn đề bồi dưỡng
năng lực cho học sinh.
II. Giáo viên:
Lối dạy đọc
chép, tiết dạy
khô khan, không
sinh động.
III. Học sinh:
lối học ghi nhớ
máy móc, nhàm
chán, không yêu
thích bộ môn.
* GIẢI PHÁP CẤP THIẾT
Thực hiện quan điểm tích hợp trong dạy học Lịch Sử
=>Tạo nên sự gắn kết kiến thức của các môn học, giữa nội dung học
tập với thực tiễn cuộc sống, làm cho việc học tập trở nên có ý nghĩa
hơn đối với học sinh.
=> Từ đó góp phần nâng cao năng lực của người học, giúp đào tạo
những con người có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết các
vấn đề của cuộc sống hiện đại.

PHẦN MỘT: MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA,
PHƯƠNG PHÁP, NỘI DUNG & MỨC ĐỘ TÍCH HỢP
Giúp HS hiểu sâu các vấn đề lịch sử vả củng cố
những kiến thức liên môn khác, từ đó biết vận
dụng cho quá trình học tập tiếp theo.

- Tích hợp bộ phận: chỉ một phần của bài học (mức độ trung bình).
- Tích hợp toàn phần: Cả một bài có nội dung trùng khớp với nội
dung giáo dục (mức độ cao nhất).

PHẦN MỘT: MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA,
PHƯƠNG PHÁP, NỘI DUNG & MỨC ĐỘ TÍCH HỢP
III. YÊU CẦU:
1. Với GV:
- Không chỉ có kiến thức vững chắc về bộ môn Lịch sử mà còn
phải nắm những nội dung, chương trình các bộ môn được giảng dạy
ở trường phổ thông (có kiến thức cơ bản về môn được tích hợp).
- Tích hợp linh hoạt, nhẹ nhàng, đúng địa chỉ -> không làm nặng
nề tiết học hoặc biến môn Lịch sử thành môn môn học khác.
2. Với HỌC SINH:
Cần chủ động, tích cực học tập theo nguyên tắc liên môn (vận
dụng những kiến thức đã học để hiểu sâu sắc, toàn diện một sự kiện,
giai đoạn lịch sử).

PHẦN HAI: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP “VẬN DỤNG
KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ”.
I. VĂN HỌC:
1. Vai trò:
- Có tác dụng minh hoạ, cụ thể hoá sự kiện, nêu ra kết luận khái
quát giúp HS hiểu sâu sắc một thời kì, một sự kiện lịch sử.
- Bằng những hình tượng cụ thể sẽ tác động mạnh mẽ đến tư
tưởng, tình cảm người học, góp phần quan trọng làm cho bài giảng
sinh động, hấp dẫn, nâng cao hứng thú học tập.
2. Các tài liệu Văn học thường dùng trong dạy học Lịch Sử:
a. Văn học dân gian (ca dao, truyền thuyết . . .)
Phản ảnh nhiều khía cạnh của đời sống vật chất và tinh thần, về

diện hơn về một giai đoạn, một thời lỳ lịch sử dân tộc và thế giới.
Ví dụ: “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố, “Bước đường cùng” của
Nguyễn Công Hoan, “Chí Phèo” của Nam Cao -> phản ảnh rõ bộ
mặt của chế độ thực dân phong kiến thối nát, chính sách bóc lột sưu
thuế tàn bạo, về thân phận bế tắc, bần cùng của giai cấp nông dân
thời bấy giờ.

PHẦN HAI: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP “VẬN DỤNG
KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ”.
I. VĂN HỌC:
1. Vai trò: Giữa văn học và sử học có mối liên hệ khăng khít.
2. Các tài liệu Văn học thường dùng trong dạy học Lịch Sử :
a. Văn học dân gian (ca dao, truyền thuyết . . .)
b. Tác phẩm văn học là một tư liệu lịch sử. . .
c. Các tác phẩm văn học yêu nước, cách mạng.
d. Các tác phẩm văn học hiện thực phê phán :
Phản ảnh bức tranh xã hội trong quá khứ, giúp HS hiểu đầy đủ
và toàn diện hơn về một giai đoạn, một thời lỳ lịch sử.
3. Yêu cầu:
Giáo viên cần nghiên cứu kỹ và chắt lọc những trích đoạn thơ
văn ngắn, có nội dung tiến bộ, phản ánh lịch sử một cách chân thực
nhất, phù hợp với yêu cầu giáo dục và giáo dưỡng của bài học, tránh
ôm đồm làm loãng nội dung bài lịch sử.

PHẦN HAI: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP “VẬN DỤNG
KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ”.
II. ĐỊA LÍ:
1. Mối quan hệ giữa môn Địa Lí và Lịch Sử:
a.Về nội dung: Lịch sử cũng phân tích các yếu tố của điều kiện tự
nhiên đối với sự phát triển xã hội loài người trong từng giai đoạn.

PHẦN HAI: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP “VẬN DỤNG
KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ”.
III. GDCD :
Nhiều nội dung, chủ đề giáo dục của môn GDCD gắn kết với
bộ môn Lịch sử :
- Học tập và làm theo các đức tính, phẩm chất tốt đẹp của Bác
Hồ, các nhân vật lịch sử (giản dị, siêng năng, kiên trì, chí công vô
tư . . .)
- Lòng biết ơn và noi gương những người có công với nước.
- Kế thừa và phát huy các truyền thống tốt đẹp của dân tộc, Bảo
vệ di sản văn hóa, di tích lịch sử, nghĩa vụ bảo vệ Tổ Quốc ->
Bổn phận và trách nhiệm cụ thể của công dân hiện nay.
- Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác, Bảo vệ hòa bình, Tình
hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới, Hợp tác cùng phát triển
=> truyền thống yêu chuộng hòa bình của dân tộc và chủ trương
hội nhập, hợp tác quốc tế của Đảng hiện nay.

PHẦN HAI: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP “VẬN DỤNG
KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ”.
IV. MĨ THUẬT:
- Một hình ảnh nghệ thuật (tác phẩm hội họa, kiến trúc, điêu
khắc, tranh ảnh) giúp người học sử dụng trí tưởng tượng của mình
tập trung vào những điểm quan trọng, dễ dàng tạo biểu tượng lịch
sử, gây hứng thú và khắc sâu kiến thức cho học sinh.
- Ngày nay, với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin, việc tích hợp
các tranh ảnh sẽ có ưu thế hơn vì học sinh được trực quan với
hình ảnh rõ, kích thước lớn, màu sắc sinh động và ấn tượng hơn.
V. ÂM NHẠC:
- Nhiều tác phẩm được sáng tác trong chính thời kì lịch sử HS
đang học. Thông qua ca từ và âm nhạc sẽ có sức lay động lớn đến

ĐỊA CHỈ
TÍCH HỢP
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN &
CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
1.
2.
3.

*VÍ DỤ MINH HỌA : TIẾT ÔN TẬP LỊCH SỬ 8 – HỌC KÌ I.
Địa chỉ Chủ đề tích hợp – Liên môn.
1.Nga -Lòng biết ơn đối với CM Tháng Mười Nga. (GDCD + LS VN)
2.Châu
Âu
Thực dân Pháp tăng cường khai thác thuộc địa -> bần cùng hóa giai
cấp nông dân VN. (Tích hợp Lịch Sử VN 9 + Văn học).
3.Mĩ -Liên hệ : Công cuộc Đổi mới ở nước ta từ năm 1986. (Tích hợp Địa
Lí & Lịch Sử VN 9).
-GD kĩ năng sống : Đổi mới, sáng tạo là yêu cầu cần thiết trong học
tập và cuộc sống. (Tích hợp thực tiển)
4.Nhật
Bản
-Giáo dục tư tưởng : chống chủ nghĩa phát xít, chống chiến tranh.
-Liên hệ : Đường lối tích cực của Đảng và Nhà nước ta trong đối
nội và đối ngoại.
5.Đông
Nam Á
-Tự hào truyền thống Xô Viết Nghệ Tỉnh (Tích hợp Lịch Sử VN 9 +
Mĩ Thuật).
5.Chiến
tranh thế