Họat động Nhóm của học sinh thông qua tiết dạy môn Lòch sử
HOẠT ĐỘNG NHÓM CỦA HỌC SINH
HOẠT ĐỘNG NHÓM CỦA HỌC SINHTHÔNG QUA TIẾT DẠY MÔN LỊCH SỬ.
THÔNG QUA TIẾT DẠY MÔN LỊCH SỬ.

Đặt vấn đề:
Năm học 2002-2003, Bộ Giáo Dục thực hiện đổi mới chương trình và sách giáo
khoa và cũng là lúc thực hiện phương pháp đổi mới trong dạy học. Qua 5 năm thay sách
mà tôi tâm đắc nhất trong giảng dạy đó là sự đánh Ư3ët lại đúng vò trí của người dạy
cũng như người học. Đặc biệt người học là trung tâm của hoạt động dạy và học. Trong
đó chú trọng hoạt động theo nhóm và mỗi cá nhân.
A. QUAN ĐIỂM CHUNG
:
-Trong nhiều thập kỷ qua mối quan hệ giữa người dạy và người học đã có những
biến đổi cơ bản. Mối quan hệ này chuyển dần từ quyền uy của người dạy và phụ thuộc
của người học sang mối quan hệ tương tác, hỗ trợ nhau trong khi vẫn tồn tại trong truyền
thống tôn sư trọng đạo. Trong mối quan hệ này, người Thầy luôn đóng vai trò chủ đạo
với chức năng cơ bản là tổ chức, hướng dẫn, chỉ đạo toàn bộ quá trình dạy và học; người
học có vò trí trung tâm tham gia tích cực, chủ động và sáng tạo vào quá trình học tập.
Những đặc điểm tâm sinh lý, nhu cầu, lợi ích và khả năng của người học được quan tâm
thích đáng trong quá trình dạy học có nghóa là làm cho người học phát huy được tính tự
chủ, tích cực trong quá trình học tập và có nhiều cơ hội sáng tạo, thể hiện năng lực, hiểu
biết của mình nhiều hơn , thích ứng với môi trường đào tạo và môi trường lao động trong
tương lai.
1. Mục tiêu.
-Để có thể tạo ra những công dân tốt, mục tiêu của việc học phải là:
-Học để biết.
-Học để làm.

và đặc biệt là sử dụng những kiến thức đó vào thực tiễn.
* Như vậy, để nâng cao chất lượng giáo dục phải đổi mới phương pháp theo
hướng sử dụng cacù phương pháp sư phạm tích cực – phấn đấu trong một tiết dạy học sinh
được hoạt động, thực hành nhiều hơn; thảo luận và suy nghó nhiều hơn. Quá trình học là
sự đối thoại nhóm được lặp lại và cùng cộng tác để giải quyết các vấn đề.
B.THỰC TRẠNG
:
1.Giảng dạy của giáo viên:
-Khi được tập huấn phương pháp mới, đa số giáo viên tâm huyết với nghề đều “
thích “ và mong muốn “ thử nghiệm “ ngay. Chính phương pháp mới đã thổi vào lớp học
một luồng sinh khí mới; bởi cả thầy và trò đều “ học tập “ lẫn nhau, bổ sung kiến thức
cho nhau; cách trả lời “ tự do “ của học sinh; cách thảo luận nhóm nhanh nhưng chính
xác, câu nhận xét “ đúng rồi “ và sự cân nhắc đúng sai đã làm cho lớp học có thể bật ra
tiếng cười sảng khoái bất cứ lúc nào. Đó chính là không khí “ thường trực “ của chương
trình đổi mới “ thay sách.
Tuy nhiên thực tế hiện nay còn một số giáo viên ngại cải tiến phương pháp giảng
dạy ( do mất thời gian trong khâu chuẩn bò ); một số giáo viên chỉ đơn thuần làm công
việc truyền đạt kiến thức cho học sinh, do đó bài giảng cứng nhắc, khô khan, làm cho
tiết học nặng nề trôi qua.
-Hơn nữa để một tiết dạy có hiệu quả, ngoài việc chuẩn bò giáo án kỹ lưỡng công
phu; giáo viên còn phải biết kết hợp với đồ dùng trực quan; biết khơi gợi và tạo hưng
phấn cho học sinh trong giờ dạy. Muốn làm được điều này ở mỗi tiết dạy giáo viên phải
“ đầu tư “ và bỏ “ tâm huyết “ tối đa vào bài giảng mới mong đạt kết quả.
-Thực tế trong trường học hiện nay, không ít học sinh ngại học bộ môn lòch sử,
một số học sinh (kể cả phụ huynh) cho đây là môn phụ không mấy quan tâm, do đó
trách nhiệm nặng nề càng đặt lên vai người giáo viên khi đứng lớp.
Trònh Thò Kim Phượng 2
Họat động Nhóm của học sinh thông qua tiết dạy môn Lòch sử
2. Nhận thức của bản thân.
-Là giáo viên giảng dạy lâu năm, được tiếp nhận phương pháp giảng dạy mới, tôi

“kỳ công” của giáo viên.
-Cơ sở vật chất, phòng ốc trong nhà trường chưa đáp ứng được yêu cầu của
phương phápgiảng dạy mới : thảo luận nhóm. Bàn ghế cũ ( 5 em một bàn ) nên việc
xoay lại để thảo luận gây ồn ào, mất thời gian, các em chỉ còn cách là đứng lên hai bàn
áp lại để thảo luận. Do vậy ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập.
-Một khó khăn không nhỏ ảnh hưởng tới tiết dạy của giáo viên: Đó là một số bài
lớp 8 ( bài 1;2); lớp 9 ( học kì I) còn dài, nhiều sự kiện chồng chéo nên thời gian dành
Trònh Thò Kim Phượng 3
Họat động Nhóm của học sinh thông qua tiết dạy môn Lòch sử
cho phần thảo luận còn hạn chế; một số lớp còn nhiều học sinh yếu, các em không theo
kòp nên giáo viên phải có sự điều chỉnh về thời gian cho phù hợp
C. TỔ CHỨC THỰC HIỆN :
1.Các bước thực hiện khi hoạt động nhóm:
a.Trên lớp:
Để phần thảo luận nhóm của một tiết học có hiệu quả ngay từ đầu năm học giáo
viên bộ môn ( GVCN – ở tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp ) cần có những yêu cầu cơ bản
đối với học sinh:
+Học sinh được chia làm 6 hoặc 8 nhóm tùy tình hình thực tế của mỗi lớp ( theo
dãy nếu lớp có 3 dãy bàn, mỗi nhóm 3 bàn ), 2 dãy với bàn 5 em: 2 bàn áp lại.
+Mỗi nhóm chuẩn bò: 1 tờ giấy rô ki, bọc nhựa 2 mặt ( viết được 2 mặt ).
+Bút lông, khăn lau, nam châm gắn trên bảng.
+Câu hỏi thảo luận ở lớp ( giáo viên ghi trên bảng ). Ở nhà: học sinh sử dụng
sách giáo khoa mà giáo viên phân công cho nhóm chuẩn bò.
+Thời gian thảo luận từ 5 – 7 phút, khi có hiệu lệnh dừng bút và học sinh đem kết
quả thảo luận của nhóm để dán lên bảng ngay . . , không gây ồn ảnh hưởng tới phần
nhận xét.
+Giáo viên hướng dẫn cho cán bộ lớp ( lớp trưởng hay lớp phó ) trong việc điều
khiển phần thảo luận , trao đổi này hoặc gọi học sinh ở lớp nhận xét .
+ Giáo viên sẽ gút lại những kiến thức , đánh giá phần thảo luận của các nhóm và
cho học sinh ghi bài ( Có thể do GV tóm tắt , có thể ghi bài ngay từ bảng thảo luận của

+ Nhóm 3: Văn hóa.
+ Nhóm 4: Tôn giáo.
-Trong mỗi nhóm đều có em giỏi vi tính phụ trách phần hình và tư liệu lấy từ trên
mạng xuống ( theo đòa chỉ: http:// www.asem5.gov.vn để truy cập ).
-Em giỏi văn sắp xếp nội dung, cách trình bày bài của nhóm.
-Các em còn lại đọc sách báo, gạch chân những phần quan trọng cần đưa vào chủ
điểm.
-Chọn những kênh hình với nội dung cho bài hài hòa, phù hợp.
-Kết quả: Khi học sinh nộp bài hầu hết các nhóm đều đáp ứng được những yêu cầu mà
giáo viên đưa ra, một số bài rất sáng tạo, có chiều sâu, thể hiện rõ sự đầu tư của cả
nhóm.
c. Chuẩn bò của giáo viên.
-Dự kiến trước những yêu cầu ( nội dung , hình thức ) đối với học sinh ( tùy ở tiết
học bình thường hay tiết ôn tập mà có phần chuẩn bò khác nhau ).
-Tiết bình thường: Viết sẵn câu hỏi thảo luận trên giấy rôki để dán trên
bảng hoặc in vào giấy đưa xuống các nhóm.
-Bài ôn tập: Giáo viên vừa chuẩn bò câu hỏi phân cho các nhóm, vừa dự kiến
phần trả lời ( ghi sẵn nội dung trả lời trên giấy rôki )để khi các nhóm trình bày xong,
giáo viên cho các em nhận xét và có phần so sánh giữa kiến thức cơ bản của Cô với
phần trả lời của học sinh. Như vậy tránh được tình trạng giáo viên nói nhiều mà để thời
giam cho các em tự “ hoàn chỉnh” “ kiến thức” cuối cùng giáo viên mới gút và cho học
sinh ghi bài.
-Đối với tiết ôn tập, kinh nhiệm dạy gần 5 năm thay sách cho tôi thấy, để khích lệ
tinh thần hăng say học tập, không gì bằng giáo viên cho điểm cho những nhóm làm tốt,
giáo viên nói rõ cách đánh giá của mình để học sinh biết và làm ( nếu là bài nộp cho
giáo viên chấm ).
+Nhóm:
-Đảm bảo tính chính xác, phong phú, đúng chủ đề ( 5 đ )
-Trình bày khoa học,cấu trúc hợp lý,biết kết hợp giữa hình ảnh va ønôi dung
(3đ)

-Giúp các em nhận thức được cuộc đấu tranh gay gắt với những diễn biến phức
tạp giữa các lực lượng XNCN, độc lập dân tộc, dân chủ tiến bộ và chủ nghóa đế quốc
cùng các thế lực phản động khác.
-Thấy rõ nước ta là một bộ phận của thế giới, ngày càng có quan hệ mật thiết với
khu vực và thế giới.
* Về kỹ năng:
-Giúp học sinh tiếp tục rèn luyện và vận dụng phương pháp tư duy phân tích và
tổng hợp để thấy rõ:
+Mối liên hệ giữa các chương trình, các bài trong sách giáo khoa và học
sinh đã học.
+Bước đầu tập dượt phân tích các sự kiện theo quá trình lòch sử : Bối cảnh
xuất hiện diễn biến, kết quả và nguyên nhân của chúng.
-Sau khi soạn giáo án, xác đònh trọng tâm kiến thức, phương pháp tiến hành ( chủ
yếu hướng dẫn học sinh chuẩn bò trước ở nhà ) Tôi chuẩn bò toàn bộ nội dung cần trình
bày trên giấy rô ki để khi các em thảo luận, gút nội dung tôi sẽ đưa ra để các em so
sánh. Như vậy ở bài 13 phần chuẩn bò của học tập với sách giáo khoa là rất quan trọng.
Trònh Thò Kim Phượng 6
Họat động Nhóm của học sinh thông qua tiết dạy môn Lòch sử
Nếu các em không có nếp suy nghó, phương pháp làm việc ở nhà các em sẽ rất lúng túng
trước yêu cầu của giáo viên.
b.Chuẩn bò của học sinh:
-Để học sinh làm việc với sách giáo khoa hiệu quả, ngay từ khi giảng dạy cho các
em từ lớp 6,7, 8 tôi đã hướng dẫn các em cách tìm hiểu bài và nắm bài thông qua hệ
thống câu hỏi, bằng cách đọc kỹ sách giáo khoa và câu hỏi ở cuối mỗi phần của sách.
Sau đó tôi hướng dẫn cho các em cách trả lời câu hỏi bằng cách gạch chân những ý
chính trong sách giáo khoa. Ở mỗi lớp tôi đều có yêu cầu khác nhau( lớp 6 , 7 nhiều câu
hỏi gợi mở; lớp 8 , 9 nhiều câu tư duy hơn ) và cũng tùy từng lớp tôi có những yêu cầu
khác nhau. Đối với bài 13, để bài giảng theo đúng yêu cầu thiết kế khi soạn, ngay từ tiết
của bài 12 ( Khoa học kỹ thuật ) tôi giành thời gian 7 phút cuối hướng dẫn cho học sinh
chuẩn bò ở nhà bằng cách chia nhóm để các em chuẩn bò. Lớp được chia làm 6 nhóm,

Giáo viên bổ sung kiến thức còn thiếu kết hợp với bản đồ châu Á, châu Mỹ, châu
Phi củng cố kiến thức cơ bản, trọng tâm.
- Giáo viên cho học sinh rút ra nội dung chính của từng phần sau đó so sánh với nội dung
mà giáo viên viết sẵn ở giấy rôki.
-Giáo viên ghi sẵn 5 nội dung cơ bản của lòch sử thế giới nhưng để lộn xộn
( không theo thứ tự ) và gọi 5 học sinh lên chọn và tự sắp xếp đính trên bảng theo thứ tự
từ 1 – 5 sao cho phù hợp với nội dung đã thảo luận.
5 học sinh trao đổi nhanh trên bảng và sắp xếp theo thứ tự và cho học sinh nhận
xét – sau đó giáo viên gút lại .
1.CNXH từ phạm vi 1 nước trở thành hệ thống thế giới, phát triển mạnh, sau đó
khủng hoảng tan rã.
2.Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nướv Á, Phi, Mỹ La tinh đã giành
được những thắng lợi to lớn.
3.Sự vươn lên nhanh chóng về kinh tế của các nước tư bản, hình thành 3 trung tâm
kinh tế lớn, Mỹ, Tây u, Nhật bản.
4.Chiến tranh lạnh giữa 2 phe XNCH và tư bản chủ nghóa.
5.Sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật với những thành tựu kỳ diệu.
-Sau đó giáo viên chốt: Đây là 5 nội dung chính của lòch sử thế giới từ 1945 –nay,
việc thế giới chia 2 phe là đặc trưng bao trùm giai đoạn lòch sử 1945-1991 chỉ chi phối
mạnh mẽ và tác động sâu sắc đến đời sống chính trò và quan hệ quốc tế.
* Ơ Ûhoạt động 2: Các xu thế phát triển của thế giới ngày nay.
-Giáo viên đặt câu hỏi” Lòch sử thế giới từ 1945 đến nay chia mấy giai đoạn, Nội
dung như thế nào?”, nối cột A với B cho chính xác.
-Giáo viên viết sẵn nội dung ra giấy, dán trên bảng, gọi học sinh lên nối.
1945 - 1991
-Trật tự thế giới dần dần thay đổi –hình
thành thế giới đa cực, nhiều trung tâm.
1991 - nay
-Thế giới chia 2 phe TBCN và XHCN trong
khuôn khổ của trật tự thế giới theo thế chế

d. Hòa bình, ổn đònh bò đe dọa, nguy cơ xung đột nội chiến ở nhiều
khu vực.
2.Cho biết đâu là xu hướng chung của thế giới hiện nay ( đánh dấu x vào câu
đúng ).
a. Hòa bình, ổn đònh, hợp tác cùng phát triển.
b. Các nước liên kết với nhau chống chủ nghóa khủng bố.
c. Các nước điều chỉnh chiến lược lấy phát triển kinh tế làm trọng
điểm.
d. Xung đột dân tộc, tôn giáo, tranh chấp lãnh thổ.
Sau đó giáo viên thu lại, xem và nhận xét ( nhất là với học sinh yếu ).
-Giáo viên dặn học sinh ôn bài 13.
-Chuẩn bò bài 14 ( gạch chân trong sách giáo khoa theo câu hỏi cuối mỗi phần) .
* Như vậy ở bài 13 toàn bộ nội dung tôi đều để học sinh tự làm và đi đến kết luận. Chỉ
khi nào học sinh lúng túng, khó trả lời tôi mới gợi mở và giúp các em nắm chắc và giáo
viên chốt lại những kiến thức cơ bản. Ở phần 1 học sinh thảo luận là chính. Đây là phần
rất nặng của chương trình ( toàn bộ nội dung 12 bài ) nên các em phải có sự đầu tư
chuẩn bò ở nhà, chính sự phân công của giáo viên giúp các em vừa khái quát được nội
Trònh Thò Kim Phượng 9
Họat động Nhóm của học sinh thông qua tiết dạy môn Lòch sử
dung, vừa tạo ra sự “ ganh đua” với các bạn khi trả lời ở trên lớp ở phần II vì các em đã
học kỹ ở bài 11 nên tôi không giảng lại, tránh nhàm chán tôi cho các em thi tiếp sức
giữa 2 đội tạo không khí sôi động ngay trong lớp học, vừa giúp cho các em cách nhớ bài
ngay tại lớp với những kiến thức cơ bản nhất. Thông qua cuộc thi, giúp các em thể hiện
được tính đồng đội, mạnh dạn trước đông người. Phần trả lời của 2 đội tự các em sẽ “
kiểm đònh” được đội nào đúng và nhanh hơn. Sau đó giáo viên dựa trên ý kiến đánh giá
của các em để cho điểm.
Qua bài 13 tôi thấy nếu giáo viên chủ động giao việc cho các em, kích thích và
gây được hưng phấn cho các em thì không khí lớp học sẽ rất náo nhiệt và thoải mái, em
nào cũng muốn tự khẳng đònh mình ( qua phiếu học tập ), em khá giỏi muốn mình nhanh
hơn, hiểu biết hơn ( thi tiếp sức ); các em tự đánh giá được kiến thức của nhóm mình có

44 9 20,5 21 47,7 11 25 3 6,8
9
8
47 5 10,6 19 40,4 21 44,7 2 4,3
9
9
46 16 34,9 18 39,1 10 21,7 2 4,3
Năm học Tổng số Giỏi % Khá % TB % Yếu %
2005-2006 173 18 10,4 65 37,5 80 46,2 10 5,9
2006-2007 169 36 21,3 79 46,7 47 27,8 07 4,2
Trònh Thò Kim Phượng 10
Họat động Nhóm của học sinh thông qua tiết dạy môn Lòch sử
-Qua 2 năm đổi mới phương pháp ở lớp 9 , số học sinh khá giỏi tôi phụ trách ngày
một nhiều hơn, tỉ lệ trung bình và yếu giảm rõ rệt. Số học sinh “ thích” môn sử cũng vì
thế mà đông hơn. Điều này có một phần không nhỏ của phương pháp làm việc theo
nhóm.Kết quả đáng khích lệ: Tiết ôn tập của tôi được Phòng giáo dục dự giờ đánh giá
tốt, giáo viên thể hiện rõ sự đầu tư và có tính sáng tạo, học sinh tích cực tham gia học
tập và có hiệu quả.
- Dù là trường thuộc hệ bán công , nhưng bản thân tôi cũng tham gia dạy bồi dưỡng cho
học sinh bộ môn lòch sử , và đã đạt những kết quả sau :
Năm học 2005 -2006 2006 - 2007
Số HS đạt Giỏi Quận 2 1
E. KẾT LUẬN:
Trang 22 – Luật giáo dục – Nhà xuất bản lao động –xã hội” ; điều 28 đã nêu
yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục phổ thông “ Phương pháp giáo dục phổ
thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với
đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc
theo nhóm, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm,
đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” .
-Việc phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh là điều quan trọng

-Đổi mới cách đánh giá ( cả giáo viên và học sinh ).
Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ của Tôi về phương pháp học tập Nhóm. Tôi
rất mong nhận được sự quan tâm, góp ý của các anh, chò đồng nghiệp để tôi có thể
làm tốt hơn vai trò của mình trong sự nghiệp “ trồng Người “ xứng đáng với chữ “
Thầy” mà nhân dân ban tặng./.
“ HỌC THẦY KHÔNG TÀY HỌC BẠN “
Tp. Hồ Chí minh ngày 9 tháng 4 năm 2007
Người viết
Trònh Thò Kim Phượng
Trònh Thò Kim Phượng 12
Họat động Nhóm của học sinh thông qua tiết dạy môn Lòch sử
PHẦN NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ