4 Kinh Nghiệm - Bí Quyết Ôn Thi Giúp
Bạn Đạt Điểm Cao Môn Văn
*********************************************************************
Kỳ thi tốt nghiệp THPT và Đại học sắp tới. Môn Văn là môn
học quan trọng trong nhà trường. Dưới đây là tổng hợp
những kinh nghiệm ôn thi và thi cử từ nhiều giảng viên,
thầy cô giúp các bạn tự tin, thành công với mùa thi sắp tới.
*********************************************************************
thanhtong32
Kinh nghiệm 1: Bí quyết ôn thi môn Văn hiệu
quả nhất
1. Ôn tập theo vấn đề và nhóm tác phẩm
Những tác phẩm trong nhóm thường phải có chung một hoặc một số điểm
tương đồng, chẳng hạn cùng chung đề tài (về đất nước, về người lính, về
chủ nghĩa anh hùng cách mạng ), chung thể loại (truyện ngắn, thơ ),
chung giai đoạn sáng tác (từ đầu thế kỉ XX đến năm 1945) Ôn tập theo
hướng này, các em sẽ có thể giải quyết tốt được cả hai dạng: đề đơn (đề
cập tới một tác phẩm) và đề tổng hợp (đề cập tới nhiều tác phẩm).
Sau khi tập hợp các tác phẩm thành từng nhóm, cần phải phát hiện được:
- Những nét độc đáo của tác phẩm này so với tác phẩm khác.
- Những nét chung của tác phẩm trong nhóm.
2. Khám phá tác phẩm trong các mối liên hệ
* Các mối liên hệ bên ngoài:
Môn văn gián tiếp đòi hỏi thí sinh phải có kiến thức về lịch sử, nếu không
khó mà phân tích đúng. Vì vậy, các em cần nắm chắc hoàn cảnh ra đời, ý
nghĩa nhan đề và kết cấu cảm hứng để hiểu sâu và chính xác về nội dung
tư tưởng và hình thức nghệ thuật tác phẩm, đồng thời qua tác phẩm phải
thấy được cả hiện thực thời đại mà nhà văn sống và sáng tác.
Chẳng hạn có thể viết: Nếu không ra đời vào mùa xuân năm 1948, thời
điểm mà vấn đề “nhận đường” (Nguyễn Đình Thi), vấn đề “lột xác”
(Nguyễn Tuân) đang đặt ra một cách gay gắt đối với các văn nghệ sĩ trí

cuộc đọ sức muôn thuở với thiên nhiên.
Để bài viết có chiều sâu lí luận, không nhất thiết cứ phải trích dẫn những
lời lẽ của các nhà văn, hay nhà lí luận. Chiều sâu lí luận của bài viết còn
thể hiện ở sự am hiểu của người viết về các đặc trưng và quy luật của văn
học.
Chẳng hạn viết về cách sử dụng chi tiết nghệ thuật của Nam Cao, Thạch
Lam, Tô Hoài, mà nêu được ý: Tài năng của một nhà văn lớn bao giờ cũng
được làm nên từ những chi tiết nhỏ… thì bài viết đã có chiều sâu lí luận
hơn nhiều.
5. Tăng cường tính chính xác và tư duy khoa học
Văn học là một môn khoa học về nghệ thuật ngôn từ. Vì vậy, cần kết hợp
vừa tăng cường chất văn vừa tăng cường tính chính xác trong bài văn,
nhất là trong việc trích dẫn kiến thức và dẫn chứng. Bên cạnh đó, việc
hiểu rõ, nắm vững và sử dụng chính xác các khái niệm, các thuật ngữ văn
học cũng giúp tăng cường tính chính xác của bài văn. Các em không nên
sử dụng khái niệm, nếu như chưa hiểu rõ về nó.
6. Xây dựng đoạn văn chặt chẽ và chuyển ý khéo léo
Các em nên tự rèn luyện kĩ năng viết 1 ý thành đoạn văn, dưới nhiều hình
thức như quy nạp, diễn dịch, tổng - phân - hợp.
Cũng cần xác định mức độ trình bày đối với mỗi ý. Trong bài văn đạt điểm
cao, không phải mọi ý đều được trình bày với độ dài ngắn như nhau. Trái
lại, ý nào quan trọng, cần viết dài hơn, để triển khai kĩ lưỡng hơn; ý nào
phụ, có thể trình bày ngắn gọn, hoặc nêu tóm tắt.
Khi hết một ý, chuyển sang ý khác, cần có câu chuyển ý (chuyển đoạn).
7. Dẫn chứng hợp lý, bình dẫn chứng tinh tế
Bài văn đạt điểm cao không chỉ cần đủ ý mà còn cần có các dẫn chứng
thanhtong32
được trích dẫn chính xác, tiêu biểu, có chọn lọc, giàu sức thuyết phục, góp
phần làm sáng tỏ và nổi bật hơn hệ thống ý của bài văn… Trước khi nêu
dẫn chứng, cần có một lời giới thiệu khéo léo về dẫn chứng. Lời dẫn này

quốc gia Hà Nội.)
thanhtong32
Kinh nghiệm 2: Bí quyết làm bài thi môn Văn
tốt nghiệp đạt điểm cao
Một mùa thi lại đến mang theo bao hy vọng đan xen bao âu lo trong các em
học sinh lớp 12. Để giúp các em có thể ôn tập và làm bài tốt môn Ngữ Văn,
cô giáo dạy văn Trương Thị Hiền Lương chia sẻ bí quyết để đạt điểm cao môn
Văn.
Ôn luyện là công việc bắt buộc cho tất cả các học sinh cuối cấp. Ôn là học lại
những kiến thức của 12 năm đèn sách và để xem khối kiến thức ấy các em
đã nắm được bao nhiêu phần trăm. Còn luyện là việc các em vận dụng kiến
thức để đi vào làm các bài văn cụ thể.
Học Văn tối kỵ là học vẹt, học tủ.
Một điều rất cần thiết là các em luôn phải nắm chắc kiến thức cơ bản trong
sách giáo khoa, nắm vững được bài giảng của các thầy cô trên lớp về nội
dung và nghệ thuật của từng tác phẩm văn học cụ thể. Ví dụ như học về bài
thơ Tây tiến của nhà thơ Quang Dũng, các em không thể không biết về hoàn
cảnh sáng tác của bài thơ này, về hình ảnh những anh bộ đội cụ Hồ - những
người con của đất Thăng Long Hà Nội đã ngã xuống vì độc lập tự do của Tổ
quốc, đã được Quang Dũng xây dựng thành bức tượng đài bi tráng trong tác
phẩm Tây tiến như thế nào. Hay như học về tác phẩm Thuốc của nhà văn Lỗ
Tấn, các em không thể không hiểu về hình ảnh chiếc bánh bao tẩm máu
người mang theo các lớp nghĩa hàm ẩn như thế nào.
Học Văn tối kỵ là học vẹt, học tủ. Các em phải biết hệ thống hóa kiến thức và
phải biết chốt lại những kiến thức trọng tâm của tác phẩm, để tránh lan man
xa đề, lệch đề khi làm bài.
thanhtong32
Các em nên tạo thói quen học tập hàng ngày, không nên để bài vở dồn lại và
thức trắng đêm để giải quyết chúng. Hãy luyện cho mình giống như một chú
kiến chăm chỉ cần mẫn tha dần từng khối lượng kiến thức về cho mình. Có

Giáo viên môn Ngữ văn, Trường THPT Đào Duy Từ, Hà Nội)
thanhtong32
Kinh nghiệm 3: Bí quyết để đạt điểm cao môn
Văn
- Nếu muốn viết được bài văn đạt điểm cao, ngoài việc tổ chức luận điểm
sáng rõ mạch lạc, còn cần có kết cấu sáng tạo, từ mở bài đến kết bài. Cô giáo
Nguyễn Thị Ninh, giáo viên tổ Văn Trường THPT Hà Nội - Amsterdam chia sẻ
với thí sinh cách ôn tập và làm bài văn đạt điểm cao trong kỳ thi tốt nghiệp
THPT.
Mỗi bài văn cần có luận điểm rõ ràng
Muốn đạt hiệu quả cao môn Văn trong kỳ thi tốt nghiệp, thí sinh phải nắm
chắc được kết cấu bài thi với 2 câu nghị luận xã hội và nghị luận văn học.
Đối với câu nghị luận xã hội, thí sinh phải nắm chắc kỹ năng làm nghị luận xã
hội, biết tổ chức ý trong bài. Học sinh cần chú ý cách tổ chức luận điểm như
sau:
- Luận điểm phải khoa học, chính xác
- Luậ̣n điểm phải rõ ràng, mạch lạc
- Luận điểm phải có tính hệ thống
- Luận điểm phải sâu sắc mới mẻ (đề̀̀ xuất được ý kiến mới)
Ví dụ: Khi đề bài yêu cầu bàn luận một ngạn ngữ Hi Lạp:
"Cái rễ của học hành thì cay đắng nhưng quả của nó thì rất ngọt ngào"
Người viết phải đưa ra được các luận điểm sau:
thanhtong32
1. Vai trò của việc học tập đối với con người
2. Quá trình học tập bao giờ cũng gian khổ khó khăn nhưng người ta
sẽ gặt hái thành công
3. Có thể hưởng thụ quả tri thức ngọt ngào mà không cần học tập
kiên trì không?
Sau khi có luận điểm rồi thì các em phải có dẫn chứng thực tế dựa vào vốn
sống về xã hội, trải nghiệm xã hội để thuyết phục người đọc về nguyên nhân

tiến trình văn học. Ví dụ: Đối với nhà văn Tô Hoài thì tác phẩm Vợ chồng A
Phủ được trao giải nhất vì cái mới nhà văn thể hiện tư tưởng nhân đạo, tố
cáo giai cấp thống trị mà nhà văn đã miêu tả nhân vật trong tính cách đa
chiều.
Đối với đề thi Văn “mở” như năm vừa qua cách ra đề mới, tạo khoảng rộng
cho chủ thể sáng tạo. Các em không nhất thiết phải theo thứ tự A,B,C giải
thích vấn đề tại sao, như thế nào. Tất nhiên, về mặt cốt lõi bên trong phải
tuân theo lôgic nhưng làm mới vấn đề đó bằng cách đặt một câu chuyện
nhập vào bài luận, từ vấn đề đó mình bàn luận ra.
Ví dụ: Viết về tình yêu quê hương thì các em có thể bắt đầu từ: Tôi nhận
được một bức thư của một người bạn nước ngoài đã 5 năm không trở về quê
hương. Từ đó, mình viết tình yêu quê hương quan trọng đến mức nào đối với
mỗi con người.
Lưu ý: Bài văn đạt điểm cao phải có hình thức đẹp: Kết cấu sáng. Chữ sạch
đẹp, rõ ràng. Viết hoa, đúng qui cách, đúng luật chính tả, dẫn chứng luôn để
trong ngoặc kép
thanhtong32
Kinh nghiệm 4: Bí quyết thi tốt môn Văn
tuyển sinh Đại Học
Không dễ “tiêu hóa” những điều trong sách tham khảo bởi đa
số ít hướng dẫn về phương pháp mà chỉ thuần kiến thức
Kinh nghiệm giảng dạy nhiều năm qua cho thấy phần lớn các em nói thích
học văn theo lối tự do cảm thụ. Thế nhưng khi tôi hỏi thế nào là cảm thụ thì
hầu hết đều lúng túng. Trong bài viết này, tôi xin giới thiệu một số phương
pháp để định hướng cảm thụ, với mong muốn các em sẽ thi tốt nghiệp môn
văn đạt điểm cao.
Học sinh Trường THPT Hoàng Hoa Thám (TPHCM) trong một giờ học. Ảnh: Huy Lân
Đừng xem thường chú thích
Trước tiên phải nói đến sách giáo khoa, vì toàn bộ văn bản tác phẩm đề thi
đưa ra đều nằm trong đó. Trong sách giáo khoa có phần “kết quả cần đạt”

Cuối thân bài các em nên nhận định chung, tổng hợp lại vấn đề rồi từ nhân
vật cụ thể mà khái quát lên thành tập thể.
- Kiểu phân tích giá trị nhân đạo của tác phẩm: Đây là kiểu đề khó
nên các em phải luyện tập thật tốt. Cần biết phân tích giá trị nhân đạo trong
tác phẩm văn học là tìm hiểu thái độ tình cảm xót thương, thấu hiểu, trân
trọng, tin tưởng của nhà văn đối với cảnh ngộ; niềm trăn trở tâm tư, khát
vọng hạnh phúc, phẩm chất tốt đẹp và khả năng vươn dậy của những mảnh
đời bất hạnh trước hiện thực tăm tối của cuộc sống.
* Trong phần mở bài thì phần dẫn giống kiểu đề cảm nhận về hình tượng
nhân vật. Phần nhập thì phải nêu tư tưởng của tác phẩm (tinh thần nhân
đạo). Ở phần thân bài, bước 1 phải nêu cho được khái niệm nhân đạo trong
tác phẩm văn học. Bước 2 phải khái quát nội dung tác phẩm. Bước 3 phải lần
lượt tìm hiểu phân tích thái độ, tình cảm của nhà văn qua từng nhân vật
(tránh rơi vào phân tích hình tượng nhân vật vì chỉ tìm hiểu thái độ của tác
giả về một nhân vật). Bước 4 phải tổng hợp lại vấn đề để xem tính nhất quán
của tác giả. Phần kết bài giống với kiểu đề cảm nhận về hình tượng nhân
vật.
thanhtong32
** Trong phần kết bài của kiểu đề cảm nhận về hình tượng nhân vật, lưu ý
nguyên tắc cơ bản là mở cái gì thì phải kết về cái đó. Liên hệ bản thân (nếu
vận dụng được thì tốt nhưng tránh kiểu câu hô hào mà không tạo được tính
biểu cảm chân thành).
NGUYỄN ĐỨC HÙNG (Trung tâm Luyện thi ĐH và Bồi dưỡng văn hóa Vĩnh
Viễn - TPHCM)
(Collected & created by thanhtong32)
thanhtong32