1 | Đ ư ờ n g l ố i Đ C S V i ệ t N a m Nguyễn Hoàng Hải –Tell: 0942.358.403
Email: [email protected]
FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
Đề bài: Vận dụng quan điểm xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc
trong môi trường bậc đại học.
LỜI MỞ ĐẦU
Cùng với phát triển kinh tế, chính trị, pháp luật thì văn hóa là vấn đề quan trọng và
không thể thiếu trong quá trình phát triển đất nước. Được coi là bước đi đầu trong giai
đoạn phát triển, văn hóa đã chứng tỏ vai trò của nó trong hội nhập kinh tế. Mỗi dân tộc
trên thế giới đều có những bản sắc văn hóa riêng. Vốn dĩ, để phân biệt dân tộc này với
dân tộc khác người ta thường nhắc tới văn hóa. Bởi những giá trị truyền thống được chắt
lọc lâu đời đã tạo cho Việt Nam có nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Đóng
góp vào nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, văn hóa đã đi sâu vào lòng người, góp phần
đáng kể tạo ra những giá trị tinh thần và hình thành nhân cách trong mỗi con người. Vậy
trong "giáo dục", văn hóa đã phát huy vai trò của mình như thế nào? Nhất là đối với
những sinh viên đại học, nhưng người chủ tương lai của Đất nước đã áp dụng đúng
những quan điểm về xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc hay chưa?
I. Cơ sở lý thuyết
1.1 Văn hóa và nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc.
Văn hoá là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra
bằng lao động và hoạt động thực tiễn trong quá trình lịch sử của mình. Văn hoá là biểu
hiện của trình độ phát triển xã hội trong từng thời kỳ lịch sử nhất định.
Bản sắc dân tộc bao gồm những giá trị văn hóa truyền thống bền vững của cộng
đồng các dân tộc Việt Nam được vun đắp qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng
nước và giữ nước. Đó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc, tinh thần đoàn
kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân –gia đình –làng xã-Tổ quốc; đó là lòng nhân ái,
khoan dung, trọng tình nghĩa, đạo lý, là đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động, sự tinh
Bản sắc dân tộc và tính chất tiên tiến của nền văn hóa phải được thấm đượm trong
mọi hoạt động xây dựng, sáng tạo vật chất, ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ,
giáo dục và đào tạo…,sao cho trong mọi lĩnh vực hoạt động chúng ta có cách tư duy độc
lập, có cách làm vừa hiện đại vừa mang sắc thái Việt Nam. Đi vào kinh tế thị trường, mở
rộng giao lưu quốc tế, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước phải tiếp thu những tinh
hoa nhân loại, song phải luôn luôn phát huy những giá trị truyền thống và bản sắc dân
tộc.
3 | Đ ư ờ n g l ố i Đ C S V i ệ t N a m Nguyễn Hoàng Hải –Tell: 0942.358.403
Email: [email protected]
FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
Để xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc chúng ta chủ trương
vừa bảo vệ bản sắc dân tộc, vừa mở rộng giao lưu, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.
Bảo vệ bản sắc dân tộc, gắn kết với mở rộng giao lưu quốc tế, tiếp thu có chọn lọc những
cái hay, cái tiến bộ trong văn hóa các dân tộc khác để bắt kịp sự phát triển của thời đại.
Chủ động tham gia hội nhập và giao lưu văn hóa với các quốc gia để xây dựng những giá
trị mới của văn hóa Việt Nam đương đại. Xây dựng Việt Nam thành một địa chỉ giao lưu
văn hóa khu vực và quốc tế.
Giữ gìn bản sắc dân tộc phải đi liền với chống những cái lạc hậu, lỗi thời trong
phong tục, tập quán và lề thói cũ.
1.2 Quan điểm của Mac Lênin về văn hóa.
C.Mác coi văn hóa là toàn bộ những thành quả được tạo ra nhờ hoạt động lao
động sáng tạo của con người - hoạt động sản xuất vật chất và tái sản xuất ra đời sống
hiện thực của con người. Khi coi “giới tự nhiên thứ hai” với tư cách là “tác phẩm”, “thực
tại” của con người - giới tự nhiên được con người cải biến, nhân hóa, mang ý nghĩa và
nội dung con người là văn hóa, C.Mác đã đồng nhất văn hóa với phương thức hoạt động
sống đặc thù, phương thức hoạt động sống riêng có của con người. Đó là phương thức mà
bản thân mình với tư cách là một thực thể xã hội. Đó là hoạt động của con người nhằm
tạo ra một hệ thống giá trị mang tính định hướng cho sự phát triển ý thức con người và
cho lối ứng xử của con người trong cộng đồng xã hội. Với hệ thống giá trị định hướng
này, mỗi nền văn hóa trở thành một hệ thống biểu tượng bao hàm trong đó các khuôn
mẫu ứng xử xã hội của con người. Đó còn là hoạt động của con người nhằm tạo ra một hệ
thống những thể chế mà qua đó, những giá trị cao đẹp, mang tính định hướng được giữ
gìn, lưu truyền và phổ biến trong cộng đồng xã hội, trở thành tài sản của mỗi người, của
tất cả mọi mgười trong cộng đồng xã hội ấy và làm nên truyền thống văn hóa cho một
cộng đồng xã hội.
Như vậy, trong quan niệm của C.Mác, văn hóa không chỉ đóng vai trò là cơ sở,
nền tảng tinh thần của xã hội, của lịch sử nhân loại, mà còn là lĩnh vực luôn có ảnh
hưởng, tác động đến tiến trình phát triển của lịch sử nhân loại, đến sự phát triển xã hội.
Trong sự tác động và ảnh hưởng đó, văn hóa không chỉ tác động, ảnh hưởng đến nguyên
nhân sinh ra nó - đến tồn tại xã hội, đến quá trình sản xuất vật chất của con người, mà còn
góp phần quyết định phương thức vận động và phát triển của lịch sử nhân loại, của xã hội
5 | Đ ư ờ n g l ố i Đ C S V i ệ t N a m Nguyễn Hoàng Hải –Tell: 0942.358.403
Email: [email protected]
FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
loài người. Văn hóa còn đem lại cho con người sự điều chỉnh và định hướng hoạt động
của mình và qua đó, điều tiết quá trình sản xuất vật chất, điều tiết sự phát triển xã hội, trở
thành nguồn lực nội sinh cho sự phát triển xã hội bền vững - phát triển vì mục tiêu nhân
văn, vì giá trị nhân đạo.
1.3 Quan điểm của Đảng về xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc.
Tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung Ương Đảng - khoá VIII (1998), lần
đầu tiên đưa ra quan niệm nền văn hóa Việt Nam có đặc trưng tiên tiến đậm đà bản sắc
dân tộc thay cho quan niệm nền văn hóa Việt Nam có nội dung XHCN, có tính dân tộc,
khoan dung, trọng tìnhnghĩa đạo lý, đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động, sự tinh tế
ứng xử, tính giản dị trong lối sống… Bản sắc dân tộc còn đậm nét cả trong các hình thức
biểu hiện mang tính độc đáo, với những đặc trưng, sắc thái, thể hiện cốt cách dân tộc
Việt.
Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng Trung ương (khóa VIII) tháng 7 năm
1998, đã ra Nghị quyết chuyên đề về: "Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản
sắc dân tộc", xác định những quan điểm cơ bản:
Một là, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực
thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.
Hai là, nền văn hóa mà chúng ta xây dựng là nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản
sắc dân tộc.
Ba là, nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất mà đa dạng trong cộng
đồng các dân tộc Việt Nam.
Bốn là, xây dựng và phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân do Đảng lãnh
đạo, trong đó đội ngũ trí thức giữ vai trò quan trọng.
Năm là, văn hóa là một mặt trận.
Bản sắc dân tộc và tính tiên tiến của nền văn hóa phải được thẩm đượm trong mọi
hoạt động xây dựng, sáng tạo vật chất, ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ, giáo
dục, đào tạo sao cho trong mọi lĩnh vực chúng ta có tư duy độc lập, co cách làm vừa hiện
đại, vừa mang sắc thái Việt Nam. Đi vào kinh tế thị trường, mở rộng giao lưu quốc tế,
công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước phải tiếp thu những tinh hoa của nhân loại song
phải luôn phát huy những giá trị truyền thống và bản sắc dân tộc.
Xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản săc dân tộc được thể hiện ở các khía
7 | Đ ư ờ n g l ố i Đ C S V i ệ t N a m Nguyễn Hoàng Hải –Tell: 0942.358.403
Email: [email protected]
FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
Nguyễn Hoàng Hải –Tell: 0942.358.403
Email: [email protected]
FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
II. Thực trạng áp dụng quan điểm về văn hóa trong đại học Thương Mại.
Văn hoá học đường có vị trí hàng đầu trong quá trình hình thành nhân cách văn
hoá cho các thế hệ người Việt Nam trong hơn 60 năm qua. Trong xã hội hiện đại ngày
nay, khi mà tri thức ngày càng trở nên quan trọng hơn, thì môi trường nhà trường – văn
hoá học đường ngày càng chiếm giữ ưu thế, có ý nghĩa quyết định nhất đối với tương lai
phát triển của xã hội.
Những thành tựu và tính ưu việt trong việc xây dựng nhân cách văn hoá của nền
giáo dục, của hệ thống nhà trường, của môi trường văn hoá học đường là điều đã được
khẳng định. phần lớn sinh viên, thanh niên tri thức,vẫn giữ được lối sống tình nghĩa,
trong sạch, lành mạnh, khiêm tốn, luôn cần cù sáng tạo trong học tập, sống có bản lĩnh,
có trí lập thân lập nghiệp năng động nhạy bén, dám đối mặt với những khó khăn thử
thách, dám chịu trách nhiệm, không ỉ lại, chây lười, luôn gắn bước với nhân dân, đồng
hành cùng dân tộc phấn đấu cho sự nghiệp dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân
chủ văn minh.sinh viên biết sống kính trên nhường dưới, hiếu thảo với ông bà cha mẹ,
anh, chị em, thầy cô. Trong các giờ kiểm tra thi cử sinh viên chấp hành nghiêm túc cuộc
vận động “nói không với tiêu cực, trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục’’, do Bộ
Giáo Dục và Đào Tạo phát động triển khai trong các giờ học , tích cực tham gia xâydựng
bài về nhà chủ động, nghiêm túc tìm tòi. Sinh viên làm các đề tài nghiên cứu, đề án khoa
học và đã có nhiều đề tài được áp dụng thành công trong thực tế. Nhiều sinh viên gia đình
có hoàn cảnh khó khăn, nhưng vẫn biết cố gắng vươn lên, khắc phục và đạt nhiều thành
tích cao trong học tập. Rồi những nghĩa cử cao đẹpcủa sinh viên việt nam như: hoạt động
hiến máu cứu người, tham gia tình nguyện, hướng dẫn giao thông, sinh viên học tập, sống
làm theo khuôn khổ pháp luật chấp hành cuộc vận động “văn hóa giao thông’’.sinh viên
Việt Nam đang không ngừng học tập, rèn luyện tu dưỡng đạo đức, cố lối sống lành mạnh,
giản dị, đẩy lùi, bài trừ các tệ nạn để góp phần xây dựng nước nhà có thể ‘’sánh vai
cường quốc năm châu’’ như lời dạy của Bác Hồ.
Về trang phục và cách ăn mặc của sinh viên hiện nay. Vẫn còn một bộ phận sinh
viên thích thể hiện mình, không mặc đồng phục của lớp, quần áo phải thật khác bạn bè,
tóc để quá dài hoặc nhuộm nhiều màu không tự nhiên. Trang phục đẹp là một nhu cầu
hoàn toàn chính đáng. Trang phục có thể làm cho người ta trở nên đẹp hơn, duyên dáng
hơn, che lấp đi một số khiếm khuyết của cơ thể. Trang phục đẹp không những phù hợp
10 | Đ ư ờ n g l ố i Đ C S V i ệ t N a m Nguyễn Hoàng Hải –Tell: 0942.358.403
Email: [email protected]
FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
với cơ thể của người mặc mà còn phải thể hiện được tính chất lịch sự, trang trọng, phù
hợp với môi trường xung quanh, với tính chất công việc và đáp ứng được quan niệm
thẩm mỹ của cộng đồng. “Cái răng cái tóc là gốc con người” và cùng với trang phục nó
thể hiện một phần nào quan niệm thẩm mỹ và văn hóa của một con người.
Trong giao tiếp giữa sinh viên với giáo viên ngày nay cũng có nhiều thay đổi. Nếu
như trước đây, giáo viên là nhân vật trung tâm trong các buổi học, từng lời nói của giáo
viên luôn mang tính giáo dục cao và luôn là khuôn mẫu về mặt kiến thức cũng như đạo
đức cho sinh viên tiếp nhận. Ngày nay, vị trí trung tâm của bài giảng đã chuyển về phía
người học. Sinh viên không còn là người tiếp thu kiến thức một cách thụ động và thiếu
tính phê phán. Tuy nhiên quan hệ thầy trò cũ vẫn còn hiện tượng mang nặng tính chất
một chiều thầy nói trò nghe. Sinh viên vẫn chưa thể hiện mình là đối tượng tiếp nhận tri
thức một cách chủ động. Bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận sinh viên chưa thật sự có ý
thức tốt trong quan hệ giao tiếp. Nhiều sinh viên còn có thái độ thiếu tôn trọng đối với
giảng viên và bài giảng của họ, cũng như thiếu lịch sự và lễ độ trong giao tiếp với giảng
viên, nhất là đối với giảng viên trẻ.
Vấn đề thái độ ứng xử của sinh viên với môi trường và cảnh quan cũng còn nhiều
điều phải bàn. Trong quan hệ với môi trường tự nhiên, thông qua hành vi của mình, con
người thể hiện văn hóa của mình đối với môi trường, thể hiện trình độ nhận thức của bản
nhấn mạnh điều mình muốn nói, sử dụng các từ lóng để trêu đùa nhau, lâu dần thành thói
quen không bỏ được
III. Giải pháp để xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân
tộc trong đại học Thương Mại.
Đối với nhà trường: để xây dựng văn hóa học đường cần phải thực hiện một số
giải pháp sau:
Thứ nhất, mỗi nhà trường nên có sự nghiên cứu, khảo sát thực trạng tại trường,
nắm bắt được thông tin thực tế. Đồng thời dự đoán tình hình để có thể đưa ra những
chuẩn mực có tính thực tiễn cao, có thể áp dụng trong thời gian dài, phù hợp với tình hình
cụ thể của trường, phù hợp với văn hóa con người tại địa phương và nhất là đáp ứng được
nhu cầu hội nhập và phát triển theo xu hướng chung của đất nước.
Thứ hai, trong quá trình đó nên có sự tìm hiểu, nghiên cứu và tham khảo những
quy định tương tự của các trường bạn về việc xây dựng văn hóa học đường.
12 | Đ ư ờ n g l ố i Đ C S V i ệ t N a m Nguyễn Hoàng Hải –Tell: 0942.358.403
Email: [email protected]
FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
Thứ ba, là việc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho nhu cầu
hưởng thụ văn hóa của sinh viên một cách thiết thực như thư viện, phòng học, phòng tự
học, sân bãi thể thao. Không thể yêu cầu hay phát động mọi người xây dựng môi trường
văn hóa, sống có văn hóa mọi lúc mọi nơi trong khi các cơ sở vật chất cần thiết để hỗ trợ
thực hiện điều đó lại thiếu hoặc không có.
Thứ tư, là việc đưa ra các phong trào thi đua và các hoạt động xã hội cần có tính
thực chất hơn, có chất lượng và hiệu quả xã hội hơn, không chạy theo hình thức, tổ chức
những phong trào không thiết thực với đời sống sinh viên cũng như thực tế ở địa phương.
Thứ năm, tổ chức một cách có hiệu quả hơn nữa các hoạt động thể thao, văn hóa
văn nghệ thu hút sinh viên tham gia như chiếu phim vào các buổi tối cuối tuần, câu lạc bộ
bạc, không gian lận trong học tập thi cử, ; đối với các nội quy, quy định thì cần phải có
chế tài xử phạt để sinh viên tự giác thực hiện.
Đối với bản thân sinh viên:
Có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc, phấn đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội, có chí vươn lên đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu, đoàn kết với nhân dân
thế giới trong sự nghiệp đấu tranh vì hoà bình, độc lập dân tộc, dânchủ và tiến bộ xã hội.
Có ý thức tập thể, đoàn kết, phấn đấu vì lợi ích chung.
Có lối sống lành mạnh, nếp sống văn minh, cần kiệm, trung thực, nhân nghĩa, tôn
trọng kỷ cương phép nước, quy ước của cộng đồng; có ý thức bảo vệ và cải thiện môi
trường sinh thái.
Lao động chăm chỉ với lương tâm nghề nghiệp, có kỹ thuật, sáng tạo, năng suất
cao vì lợi ích của bản thân, gia đình, tập thể và xã hội.
Thường xuyên học tập, nâng cao hiểu biết, trình độ chuyên môn, trình độ thẩm mỹ
và thể lực.
Tham gia và hướng văn nghệ nước ta phản ánh hiện thực sinh động, chân thật và
sâu sắc sự nghiệp của nhân dân trong cách mạng và kháng chiến, trong xây dựng chủ
nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc cũng như tái hiện lịch sử kiên cường, bất khuất của dân
tộc. Đặc biệt khuyến khích các tác phẩm về công cuộc đổi mới thể hiện nổi bật những
nhân tố tích cực trong xã hội, những nhân vật tiêu biểu của thời đại. Cổ vũ cái đúng, cái
tốt, cái đẹp trong quan hệ giữa con người với con người, giữa con người với xã hội, với
thiên nhiên; phê phán những thói hư tật xấu, lên ái cái ác, cái thấp hèn. Sáng tạo nhiều tác
14 | Đ ư ờ n g l ố i Đ C S V i ệ t N a m Nguyễn Hoàng Hải –Tell: 0942.358.403
Email: [email protected]
FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
phẩm văn học, nghệ thuật cho thiếu niên, nhi đồng với hình thức, nội dung thích hợp;
nghiêm cấm xuất bản loại sách kích thích bạo lực ở trẻ em.
FB: Fb.com/hainh.tmdt
Web: hoicudem.com/
5. http://tailieu.vn/tag/sach
Trong lịch sử ngàn năm dựng nước và giữ nước của cha ông ta, chúng ta đã giành được
rất nhiều những thắng lợi vẻ vang, oanh liệt. Trong những thắng lợi đó chúng ta không
thể không nhắc đến thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Thắng lợi của Cách
mạng Tháng Tám là một mốc son chói lọi của lịch sử dân tộc ta. Nó đã chấm dứt gần 100
năm nước ta chịu sự áp bức bóc lột của thực dân Pháp, xóa bỏ chế độ phong kiến ở nước
ta, đưa nước ta bước vào một kỉ nguyên mới, từ một nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến
trở thành một nước tự do, độc lập. Đồng thời nó là kết quả của sự kết hợp giữa sự chuẩn
bị chu đáo về lực lượng cách mạng và sự nắm bắt thời cơ chính xác, nhạy bén của Đảng
ta. Thắng lợi này còn là minh chứng cho đường lối giải phóng dân tộc khoa học, đúng
đắn của Đảng. Để biết được đường lối này khoa học và đúng đắn như thế nào, nhóm 3
chúng tôi xin đi sâu tìm hiểu đề tài: Hãy xác định nhận thức của mình về kết quả của
đường lối giải phóng dân tộc năm 1945 là đúng đắn, không phải là một sự ăn may.
The End!