Chủ trương của Đảng về xây dựng một nền văn hoá Việt Nam tiên tiến,đậm đà bản sắc dân tộc trong những năm qua.Thực trạng và giải pháp - Pdf 28

A.PHẦN MỞ ĐẦU

Văn hoá là một trong những vấn đề luôn được nhà nước quan tâm và
chú trọng.Đất nước chỉ phát triển bền vững khi các mặt :chính trị,kinh
tế,văn hoá- xã hội đều phát triển.Trong công cuộc xây dựng đất nước Đảng
đã đề ra nhiều chủ trương quan trọng ;một trong những chủ trương đó là:
“Xây dựng một nền văn hoá Việt Nam tiên tiến,đậm đà bản sắc dân tộc”.Để
nền văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc thì trước hết phải hiểu :Văn hoá là gì?
Văn hóa là sản phẩm của loài người, văn hóa được tạo ra và phát triển
trong quan hệ qua lại giữa con người và xã hội. Song, chính văn hóa lại
tham gia vào việc tạo nên con người, và duy trì sự bền vững và trật tự xã
hội. Văn hóa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua quá trình
xã hội hóa. Văn hóa được tái tạo và phát triển trong quá trình hành động và
tương tác xã hội của con người. Văn hóa là trình độ phát triển của con người
và của xã hội được biểu hiện trong các kiểu và hình thức tổ chức đời sống
và hành động của con người cũng như trong giá trị vật chất và tinh thần mà
do con người tạo ra.
Bước vào thế kỉ XXI với xu hướng quốc tế hoá,toàn cầu hoá Việt Nam
cũng không phải một ngoại lệ.Thành tựu vượt bậc của khoa học kỹ thuật của
nhân loại bên cạnh sự phát triển sốt dẻo của nền kinh tế thị trường đã làm
cho thế giới nhỏ lại và các dân tộc với nền văn hóa khác biệt có dịp tiếp cận
với nhau dễ dàng và thường xuyên hơn.Trong thời đại hội nhập và toàn cầu
hóa hiện nay, mỗi một nền văn hoá, mỗi một quốc gia không thể tồn tại độc
lập với thế giới bên ngoài. Nền văn hóa lạc hậu, không cởi mở chắc chắn
không đủ khả năng giúp con người vượt qua ngưỡng của sự chậm phát triển
do nó cản trở sự đồng thuận trong nhận thức của cộng đồng. Đã đến lúc các
cộng đồng văn hóa cá biệt phải nhận ra rằng, cơ hội chắc chắn sẽ đến từ việc
nâng cao tính mở của nền văn hóa vì mở cửa về văn hóa sẽ giúp một cộng
đồng nâng cao năng lực thu nhận các giá trị tiến bộ và loại bỏ những gì lạc
hậu và cản trở sự phát triển, cũng tức là xúc tiến sự đồng thuận trong việc
vượt qua những khó khăn về nhận thức và hiện thực hóa các cơ hội phát

Tổng Giám đốc UNESCO:Văn hoá phản ánh và thể hiện một tổng quát,
sống động mọi mặt của cuộc sống (của mỗi cá nhân và các cộng đồng) diễn
ra trong quá khứ cũng như đang diễn ra trong hiện tại;qua hàng bao thế kỉ
nó đã cấu thành nên một hệ thống các giá trị, truyền thống và lối sống mà
trên đó từng dân tộc tự khẳng định bản sắc riêng của mình. Vì vậy,chúng ta
chủ trương làm cho văn hoá thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội,
trở thành động lực phát triển kinh tế- xã hội.Biện pháp tích cực là đẩy mạnh
cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá; đẩy mạnh
cuộc vận động xây dựng gia đình văn hoá,đơn vị văn hoá;nêu gương người
tốt, việc tốt.
Văn hoá là động lực thúc đẩy sự phát triển: Nguồn lực nội sinh của
sự phát triển của một dân tộc thấm sâu trong văn hoá.Sự phát triển của một
dân tộc phải vươn tới cái mới, tiếp nhận cái mới, tạo ra cái mới, nhưng lại
không thể tách khỏi cội nguồn.Phát triển phải dựa trên cuội nguồn, bằng
cách phát huy cuội nguồn.Cội nguồn đó của mỗi quốc gia,dân tộc là văn
hoá.
Văn hoá là một mục tiêu của phát triển:Để làm cho văn hoá trở
thành động lực và mục tiêu của sự phát triển,chúng ta chủ chương phát triển
văn hoá phải gắn kết chặt chẽ và đồng bộ hơn với phát triển kinh tế- xã
hội.Cụ thể là:Khi xác định mục tiêu, giải pháp phát triển văn hoá phải căn
cứ và hướng tới mục tiêu, giải pháp và phát triển kinh tế- xã hội, làm cho
phát triẻn văn hoá trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội;Khi
xác định mục tiêu phát triển kinh tế- xã hội phải đồng thời xác định mục tiêu
văn hoá ,hướng tới xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.Phải có chính sách
kinh tế trong văn hoá để gắn văn hoá với hoạt kinh tế,khai thác tiềm năng
kinh tế,tài chính hỗ trợ cho phát triển văn hoá.
Văn hoá có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bồi dưỡng,phát huy
nhân tố con người và xây dựng xã hội mới.
Việc phát triển kinh tế- xã hội cần đến nhiều nguồn lực khác nhau:tài
nguyên thiên nhiên, vốn…tuy nhiên những nguồn lực này đều có hạn và có

sử, do những điều kiện khác nhau của lịch sử, là hiện tượng động chứ không
phải tĩnh. Nó là của con người, tức là một cơ thể sống, và cũng như mọi cơ
thể thật sự sống, nó chỉ có thể sống bằng quá trình “trao đổi chất”
(métabolisme) với môi trường chung quanh. Nó không mâu thuẫn đối lập
với hội nhập, thậm chí ngược lại chỉ có thể tồn tại và phát triển bằng hội
nhập. Nó sống bằng thường xuyên tiếp xúc, trao đổi với cái khác mình.Bản
sắc dân tộc thể hiện trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội:cách tư
duy,cách sống,cách dựng nước, giữ nước, cách sáng tạo trong văn hoá, khoa
học, văn học, nghệ thuật…; nhưng được thể hiện sâu sắc nhất là trong hệ giá
trị của dân tộc, nó là cốt lõi của một nền văn hoá.Hệ giá trị là những gì nhân
dân quan tâm, là niềm tin mà nhân dân cho là thiêng liêng, bất khả xâm
phạm.Khi được chuyển thành các chuẩn mực xã hội, nó định hướng cho sự
lựa chọn trong hành động của cá nhân và cộng đồng.Vì vậy,nó là cơ sở tinh
thần cho sự ổn định của xã hội và sự vững vàng của chế độ.Hệ giá trị có tính
ổn định rất lớn và có tính bền vững tương đối, có sức mạnh gắn bó mọi
thành viên trong cộng đồng.Trong sự tiến bộ và phát triển của xã hội, các
giá trị này thường không biến mất mà hoá thân vào các giá trị của thời sau,
theo quy luật kế thừa và tái tạo.
Bản sắc dân tộc phát triển theo sự phát triển của thể chế kinh tế, thể
chế xã hội và thể chế chính trị của các quốc gia.Nó cũng phát triển theo quá
trình hội nhập kinh tế thế giới, quá trình giao lưu văn hoá với các quốc gia
khác và sự tiếp nhận tích cực văn hoá, văn minh nhân loại.Vì vậy,chúng ta
chủ trương xây dựng và hoàn thiện các giá trị và nhân cách con người Việt
Nam trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá; xây dựng kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.
Bản sắc dân tộc và tính chất tiên tiến của nền văn hoá phải được thấm
đượm trong mọi hoạt động xây dựng, sáng tạo vật chất, ứng dụng các thành
tựu khoa học công nghệ , giáo dục và đào tạo…, sao cho trong mọi lĩnh vực
hoạt động chúng ta có cách tư duy độc lập,có cách làm vừa hiện đại vừa
mang sắc thái Việt Nam.Đi vào kinh tế thị trường, mở rộng giao lưu quốc

II. Thực trạng văn hoá.
1.Tích cực
a.Văn hóa ngã tư
Vị trí địa lý đã “định phận tại thiên thư” tạo cho văn hóa Việt Nam đặc
điểm này suốt mấy ngàn năm. Và tính chất “ngã tư” này tạo cho nó sức sống
và động lực phát triển. Bốn dòng văn hóa lớn nhất Ấn - Hoa - Cận Đông -
Tây đường đi qua, đan chéo nhau ở ngã tư này.Mọi nền văn minh đều đi qua
ngã tư Việt Nam nhưng khác với các ngã tư biến thành phố thị, thành trung
tâm lớn thì ngã tư Việt Nam vẫn chỉ là ngã tư để đi qua, để quá cảnh. Làn
gió đi qua mát mẻ nhưng sự tích đọng không nặng nề, thấm đẫm. Việt Nam
không theo Phật đậm như Campuchia, không Khổng đậm như Hàn Quốc,
không Kito đậm như Philippines và không Hồi giáo đậm như Indonesia.
Giao tích văn hóa diễn ra khéo léo chắt lấy tinh hoa nhưng cũng hời hợt,
không triệt để. Không bao giờ bật gốc qua các cơn bão lốc, luôn bảo tồn cái
vốn có một cách dai đẳng, khéo léo nhưng cũng không đột biến, bùng phát
tới một đỉnh nào. Sự giao lưu - tiếp biến với các nền văn hóa - văn minh
khác đã từng diễn ra theo các xu hướng khác nhau, từ tự phát đến tự giác, từ
giao lưu - tiếp biến qua các quan hệ quốc tế thông thường và dấu ấn sâu đậm
nhất còn lại tới hôm nay là sự tồn tại trong hệ thống giá trị văn hóa - văn
minh của dân tộc các giá trị có nguồn gốc Trung Hoa, Ấn Độ... Nhưng
chúng ta phải thừa nhận rằng sự giao lưu - tiếp biến ấy diễn ra trong một
không gian hẹp, ít có biến động trong hệ thống giá trị, và sự gần gũi về sự
lựa chọn ,ít nhiều cũng đưa tới khả năng dễ thích ứng, dễ học hỏi, dễ tiếp
nhận chúng ta đã lập nên một kỳ tích là phối kết một cách hài hòa giữa các
yếu tố văn hóa nội sinh với các yếu tố văn hóa ngoại sinh để tạo lập một văn
hóa dân tộc vừa đậm đà về bản sắc, vừa theo kịp với trình độ chung của các
nước trong khu vực. Nhìn vào thực tế văn hóa, với các đặc điểm riêng mang
tính lịch sử, phải nói rằng trong đời sống văn hóa của xã hội Việt Nam đã có
sự hiện diện của không ít giá trị có tính chất thực hành, các hành vi văn hóa


Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status