Hướng dẫn sử dụng phần mềm Luxicon
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU PHẦN MỀM LUXICON
Luxicon là phần mềm tính toán chiếu sáng của hãng Cooper Lighting (Mỹ),
cho
phép tính
toán thiết kế chiếu sáng trong nhà và chiếu sáng ngoài
trời
Một trong những ưu điểm của phần mềm là đưa ra nhiều phương pháp lựa
chọn
bộ đèn,
không chỉ các bộ đèn của hãng Cooper mà có thể nhập các bộ đèn của
các
hãng khác.
Luxicon còn đưa ra các thông số kỹ thuật ánh sáng, giúp ta thực hiện
nhanh
chóng các quá
trình tính toán hoặc cho phép ta sữa đổi các thông số đó. Cho phép
ta
nhập và xuất các
file bản vẽ *.DXF hoặc *.DWG. Tính toán chiếu sáng trong
những
không gian đặc biệt
(trần nghiêng, tường nghiêng, có đồ vật, vật dụng trong
phòng)
trong điều kiện có và
không có ánh sáng tự
nhiên.
Một ưu điểm khác là Luxicon còn đưa ra một chương trình Wizard rất dễ
dàng
sử dụng để
tính toán chiếu sáng các đối tượng như: mặt tiền nhà (Facade), bảng
1.2 MÀN HÌNH KHỞI ĐỘNG
LUXICON
Để đến màn hình khởi động Luxicon, ta chọn: Start/Programs/Luxicon/Luxicon2.
Màn hình khởi động gồm 3 phần:
Trang 1
Hướng dẫn sử dụng phần mềm Luxicon
- Main Program: Chương trình chính cho phép ta mở một dự án mới (New Project) hoặc
một dự án có trước (Existing Project) hoặc chuyển đến chương trình hướng dẫn sử dụng
(Luxicon Tutorial).
- Available Wizard: Từ đây ta có thể đến một trong năm chương trình thiết kế chiếu sáng
(CS) nhanh của Luxicon Wizard (CS trong nhà, CS mặt tiền, CS đường phố, CS bảng quảng
cáo, CS sự cố)
- Luminaire Selection: Cho phép ta mở catalog điện tử Luxicon và đặt phương pháp chọn
bộ đèn mặc định (Default Selection Method)
- Để bỏ màn hình khởi động khi mở chương trình ta bỏ dấu “√” tại Display this screen on
startup trên màn hình khởi động Cooper hay vào phần File/Configuration.
Hình 1.1: Màn hình khởi
động
1.3 MÀN HÌNH LÀM VIỆC
CHÍNH
Màn hình chính có bốn phần: Main Menu, hai thanh công cụ, vùng làm việc
và
thanh trạng
thái (Status
Bar)
Hình 1.2: Màn hình
chính
Trang 2
Hướng dẫn sử dụng phần mềm Luxicon
1- Main
lối đi, mặt tiền), tạo các loại lưới, chọn hoặc tắt các nhóm tính
toán.
Modify: Sửa các thông số bằng cách sử dụng lệnh biên tập (ID/Edit), copy,
xóa,
tạo mảng,
tạo ảnh, xoay, phân bố và lập
nhóm.
Calculate: tiến hành tính toán thiết kế chiếu sáng và tính toán kinh
tế.
Output: Các kết quả được đưa ra dưới dạng một bảng tóm tắt nhanh, tóm tắt
dự
án, bảng liệt
kê các bộ đèn, các kết quả tính toán, ảnh toàn bộ căn phòng, bản báo
cáo
dự án và công cụ
quản lý bản
in.
Window: Cho phép ta chọn bản CAD hiện có từ những bản CAD được mở
và
sắp xếp
những cửa sổ của bản CAD được hiển
thị.
Help: Cung cấp sự giúp đỡ trực tuyến và công cụ tự hướng dẫn
(tutorial)
2- Thanh công cụ
(Toolbar)
Tại đây gồm có hai thanh công cụ. Khi ta nhấp chuột vào các nút trên
thanh
công cụ, tên
công cụ tương ứng sẽ hiển thị bên
Add Insert Thêm vật chèn
Add Window Thêm cửa sổ
Add Roadway Tạo măt bằng CS đường phố
Add Calc Grid Thêm lưới tính toán
Toolbox Hộp công cụ
Quick Calculations Tính toán nhanh
Detailed Calculations Tính toán chi tiết
Economics Calculations Tính toán kinh tế
Access the CAD Layering Xử lý các đặc tính lớp của vùng CAD
Plan View Vùng làm việc
East View Hướng Đông
Trang 5
Hướng dẫn sử dụng phần mềm Luxicon
West View Hướng Tây
North View Hướng Bắc
South View Hướng Nam
Reflected Ceiling View Mặt trần phản xạ
Isometric View Tầm nhìn không gian
Perspective View Tầm nhìn phối cảnh xa gần
3- Vùng làm việc (Plan
View)
Màn hình CAD được biểu thị tại đây và ta sẽ tiến hành phân bố các bộ đèn,
các
đồ vật…
Ngoài ra tất cả các màn hình khác cũng được thể hiện tại đây khi các
thông
tin được chỉ
ra
4- Thanh trạng thái (Status
Bar)
- Chọn Add a Floor trên Toolbar hoặc Add/Floor từ Main
Menu
- Màn hình New Floor Definition hiển
thị
- Tại đây ta nhập tên, kích thước, vị trí, độ cao của tầng hoặc ta có thể
click
Draw để vẽ
sàn nhà có hình dạng bất
kỳ
Hình 3.1 Màn hình tạo kích thước
tầng
Để vẽ một sàn đã có và làm việc trên đó, click ID/Edit từ Toolbox hoặc
chọn
Modify/ID/Edit trên Main Menu, hoặc click chuột phải vào sàn và chọn
ID/Edit
Muốn vẽ lại sàn, chọn ID/Edit, màn hình New Floor Definition hiển thị,
click
Redraw để
vẽ lại
sàn.
Muốn làm việc trên một sàn đã có, click Floor trên thanh công cụ, kéo
xuống
và chọn sàn cần làm
việc
Trang 7
Hướng dẫn sử dụng phần mềm Luxicon
b) Xác định kích thước một căn
phòng
Một phòng được mặc định là hình chữ nhật và được đặt trên sàn làm
việc
dụng khi ta
vẽ lại mặt bằng từ file Auto CAD đã nhập
sẵn)
Hình 3.2: Màn hình xác định kích thước căn
phòng
c) Tạo trần nghiêng
- Chọn Create Sloped Ceiling tại màn hình Room Definition. Màn hình Sloped Ceiling
Constructor xuất hiện
- Chọn hướng của đỉnh nhà (Peak Direction)
- Loại mái nhà (Ceiling Type)
- Đưa các kích thước X hoặc Y (tùy thuộc vào loại Peak Direction) và chiều cao Z của mái
nhà
- Đưa giá trị bước tính (steps) đối với mỗi mái nhà. Click OK
Trang 8
Hướng dẫn sử dụng phần mềm Luxicon
Hình 3.3 Hình dạng và kích thước mái
nhà
Hình 3.4 Hình chiếu đứng của căn phòng với số mái là
2
và số
bước tính toán là 3 đối với mỗi
mái
d) Tạo tường nghiêng
- Chọn Create Sloped Wall tại màn hình Room Definition
- Đưa tọa độ (X,Y) của các điểm đầu và cuối của tường
- Đưa chiều cao tường và số bước tính toán đối với mỗi phần tường. Click OK
Khi muốn bỏ trần nghiêng hoặc tường nghiêng ta chỉ việc chọn phần muốn bỏ, bấm chuột
phải chọn ID/Edit, màn hình Edit Room Definition xuất hiện. Click Remove Sloped Ceiling
hoặc Remove Sloped Wall
Khi muốn chuyển đổi giữa các phòng ta click lên nút Room và chọn trong danh
- Nếu mặt đường có dải phân cách, ta có thể chọn Copy Grid to Other Side of Median nếu
muốn
- Chọn Edit Display Settings nếu muốn thay đổi màu sắc và số đường cong (đẳng rọi hay
độ chói) trên mặt đường
Để thay đổi thông số mặt đường:
- Click lên con đường, bấm nút chuột phải chọn ID/Edit
- Thay đổi các thông số cần thiết
3.2 NHẬP MẶT BẰNG TỪ CÁC CHƯƠNG TRÌNH KHÁC
Ta có thể nhập các mặt bằng được tạo thành từ khác có phần mở rộng .DXF (Data
Exchange Format) hoặc .DWG (Auto CAD Drawing)
1- Nhập file có phần mở rộng .DXF
- Chọn File/Import from DXF/DWG từ Main Menu
- Trong danh sách chọn file (*.DXF) hoặc file (*.DWG)
- Chọn đường dẫn và chọn file CAD cần nhập từ Look in
- Click Open. Bản vẽ sẽ hiện ra trên màn hình
Chú ý: Cần chuyển file *.DWG thành file *.DXF trong chương trình Auto CAD trước khi
nhập vào Luxicon
2- Sửa đổi các thông số tại màn hình .DXF import
a) Chọn các đường nét vẽ trên màn hình
Tất cả các đường nét trong file .DXF được thể hiện trong Select Layers to import. Ta có thể
thêm vào hoặc bỏ bớt đi bằng cách:
- Chọn đường nét trong phần Select Layers to import. Ta có thể chọn vài đường nét bằng
cách giữ nút Ctrl và chọn các đường nét cần thiết. Hoặc nếu chọn cả một nhóm đường nét
thì chọn đường đầu tiên, giữ nút Shift rồi chọn đường cuối cùng
- Click nút Highlight
- Click nút Add hoặc Remove
b) Tạo phần Luxicon Layers Settings
Trang 11
Hướng dẫn sử dụng phần mềm Luxicon
Để các file CAD có thể nhập được vào Luxicon cần phải duy trì hệ thống lớp (Preserve
Trang 12
Hướng dẫn sử dụng phần mềm Luxicon
- Lặp lại các bước như phần calibrate
3.3 XUẤT FILE CAD THÀNH FILE *.DXF
Màn hình CAD (Plan View) có thể được xuất thành một file *.DXF hoặc *.DWG
(AutoCAD) để dùng cho những chương trình khác
- Chọn File/Export to .DWG từ Main Menu. Màn hình DXF/DWG Export hiển thị
- Chọn đường dẫn sẽ chứa file CAD được xuất
- Click vào hộp File Name và nhập một tên mới từ bàn phím hoặc có thể sử dụng tên cũ
- Click Save. Màn hình DXF Export hiển thị
- Click OK. Màn hình CAD được xuất thành file .DXF/.DWG
3.4 CHỌN ĐỘ RỌI VÀ MẬT ĐỘ CÔNG SUẤT
1- Chọn độ rọi trung bình
Có hai cách thức chọn độ rọi:
Chọn độ rọi theo yêu cầu người sử dụng bằng cách nhập giá trị độ rọi ngang trung bình
cần đạt vào hộp thoại Target Avg. Horiz. Illum tại màn hình New Room Definition
Hình 3.6 Chọn độ rọi theo tiêu chuẩn
Mỹ
Hoặc chọn độ rọi theo tiêu chuẩn IES:
- Tại màn hình New Room Definition chọn nút IES Selection. Màn hình IES
Selection Procedure hiển thị
- Chọn loại công việc theo danh sách
- Chúng ta có thể thay đổi lứa tuổi người làm việc, hệ số phản xạ trên bề mặt làm việc và
độ chính xác công việc
- Click OK
Trang 13
Hướng dẫn sử dụng phần mềm Luxicon
2- Mật độ công suất (Target Unit Power Density-UPD)
Mật độ công suất là giá trị công suất trên một đơn vị diện tích. Giá trị này được Luxicon
mặc định, ta có thể thay đổi bằng cách nhập vào hộp thoại Target Power Density tại màn
Hướng dẫn sử dụng phần mềm Luxicon
Hình 3.7 Các hình dạng đồ
vật
2- Bố trí các vật chèn
(Inserts)
Chúng ta có thể phân bố các đồ vật trên tường, sàn, trần. Các đồ vật có thể
là
cửa ra vào, bức
tranh, tấm thảm và bảng
đen…
- Chọn Add Insert trên Toolbar hoặc Add/Insert từ Main
Menu
- Đưa các thông số của đồ vật (giống như phần Add
Object)
3- Bố trí cửa sổ
(Window)
Ta có thể bố trí các của sổ trên tường hoặc trên trần bằng
cách:
Hình 3.8 Các thông số của cửa
sổ
- Chọn Add Window từ Toolbar hoặc Add/Window từ Main Menu
- Màn hình Window Properties hiển thị
- Nhập tên, kích thước, vị trí của cửa sổ
- Nhập giá trị hệ số phản xạ (Reflectance), hệ số truyền nhiệt (Transmittance)
Trang 15
Hướng dẫn sử dụng phần mềm Luxicon
- Chọn bề mặt phân bố của sổ (Select Room Surface) Để tạo một dãy các cửa sổ ta thực hiện như sau:
- Click chuột trái vào cửa sổ
- Click chuột phải, chọn Array…/Rectangular từ Menu
- Màn hình Array Definition hiển thị
Wizards
1- Phương pháp cơ sở dữ liệu Cooper (Cooper
Database)
Đây là phương pháp toàn diện nhất, chứa nhiều thông số cần thiết và tự
động
gán các
thông số đó vào bản liệt
kê
Chúng ta có thể đưa ra ít hoặc nhiều các thông số về catalog, đặc tính bộ đèn
và
đường phối
quang của bộ đèn chúng ta cần, mà không nhất thiết phải điền hết
những
thông số mà chương
trình đòi hỏi. Nếu các thông số mà đưa ra càng nhiều thì vùng
lựa
chọn bộ đèn càng chặt chẽ
hơn, sát với các yêu cầu mà ta đòi
hỏi
Quá trình lựa
chọn
Chọn Add/Luminaire từ Main Menu hoặc chọn Add Luminaire to schedule
trên
Toolbar
Phương pháp lựa chọn bộ đèn đã mặc định trước (default selection) sẽ hiện
ra.
Nếu ta muốn
đổi phương pháp khác ta có thể chọn một trong những phương
pháp
Hình 4.1 Nhập các thông số lựa chọn bộ
đèn
Phần Photometric Information: (thông số ánh sáng)
- Distribution: chọn loại phân bố trong danh sách
- Total Wattage: tổng công suất một bộ đèn bao gồm cả trong ballast. Cho giá trị công suất cần
thiết:
Nếu ta đánh dấu “=” thì chương trình sẽ tìm chính xác bộ đèn có công suất như vậy
Nếu ta đánh dấu “>” thì chương trình sẽ đưa ra các bộ đèn có công suất lớn hơn
Nếu ta đánh dấu “<” thì chương trình sẽ đưa ra các bộ đèn có công suất nhỏ hơn
Hoặc nếu ta đưa hai giá trị thì chương trình sẽ đưa ra các bộ đèn có công suất nằm trong
khoảng đó.
- Percent Efficiency: đưa giá trị hiệu suất cần thiết. Cùng tương tự như phần Total Wattage ta
chọn dấu = , > hoặc <
Trang 18
Hướng dẫn sử dụng phần mềm Luxicon
- Photometry Required: Chúng ta đánh dấu phần này nếu chúng ta cần tính toán chiếu sáng.
Nếu không trong kết quả lựa chọn các bộ đèn sẽ có thể có những bộ đèn không có đường phối
quang và chúng ta không thể sử dụng chúng đẻ tính toán. Mặc khác có đường phối quang ta
có thể quan sát và lựa chọn bộ đèn thích hợp.
- Source Type: chọn loại bóng đèn trong danh sách (ví dụ: Fluorescent, Compact
Fiuorescent, High Pressure Sodium, hoặc Metal Halide…)
- Number of Lamps: đưa giá trị số bóng đèn trong một bộ đèn. Cũng tương tự như phần total
wattage ta chọn dấu =, > hoặc <…
Loại bỏ các thông số lựa chọn
Chúng ta có thể xóa bỏ các thông số lựa chọn theo phương pháp Cooper Database
Search để chọn theo phương pháp khác, bằng cách click lên Reset all criteria phía trên
nút Search.
Lựa chọn và xem kết quả
- Click lên nút Search. Số bộ đèn sẽ hiện dưới nút Search.
- Chúng ta xem kết quả bằng cách click lên thanh Search Reults phía trên màn hình. Màn hình
hiện
Hình 4.3 Ký hiệu loại bộ
đèn
2- Phương pháp Cooper Hit list (danh sách Cooper)
Hit list là một danh sách gồm tất cả bộ đèn thuộc hãng Cooper được sắp xếp theo ngày sử
dụng hoặc theo mức độ thường được sử dụng. Do đó có hai phương pháp lựa chọn bộ đèn:
- Lựa chọn các bộ đèn thường hay sử dụng (frequency of use).
- Lựa chọn các bộ đèn theo ngày sử dụng (by date) với số lượng tối đa 20 bộ đèn trong danh
sách.
Quá trình lựa chọn:
- Chọn Add/Luminaire từ Main Menu hoặc chọn Add luminaire to schedule trên Toolbar.
- Chọn Cooper Hit list từ New Search. Màn hình Cooper lighting Hit List xuất hiện.
Trang 20
Hướng dẫn sử dụng phần mềm Luxicon
Hình 4.4 Danh sách các bộ đèn theo Cooper Hit
List
- Chọn một trong hai phương pháp (Most frequently Used hoặc Most recently Used). Danh
sách các bộ đèn xuất hiện.
- Đánh dấu các bộ đèn cần chọn.
- Click OK.
3. Phương pháp Catalog Number (mã số catlog)
Khi chúng ta biết mã số catalog của bộ đèn thì chúng ta có thể sử dụng phương pháp này. Mã
số catalog ta biết nhờ nhìn ở Specification Sheets. Ngoài ra Luxicon còn cho phép lựa chọn
các bộ đèn không cần biết tới toàn bộ mã số catalog, mà một phần cũng được.
Quá trình lựa chọn:
- Chọn Add/Luminaire từ Main Menu hoặc chọn Add /luminaire to schedule trên Toolbar.
- Chọn Cat # tại New Search. Màn hình Cooper lighting Catalog Numbern Search xuất hiện.
Hình 4.5 Danh sách các bộ đèn theo mã số
catalog
- Đầu tiên ta chọn một trong phần sau: begins with hoặc includes hoặc ends with.
Chúng ta có thể sử dụng bất cứ bộ đèn nào có file IES được cài vào máy tính
Quá trình lựa chọn
- Chọn Add/Luminaire từ Main Menu hoặc chọn Add Luminaire to Schedule trên Toolbar
- Chọn nút IES từ New Search. Màn hình Cooper Lighting IES File Selection xuất hiện
Trang 22
Hướng dẫn sử dụng phần mềm Luxicon
- Click Browse và chọn file mà ta muốn nhập
- Nếu số bộ đèn chọn nhiều hơn một thì ta đánh số bộ đèn trong hộp thoại. Và như vậy ta sẽ
có bộ đèn cần thiết và đường phối quang của nó
- Click OK
7- Phương pháp Project Luminaire Search (tìm kiếm bộ đèn trong dự án)
Phương pháp này chỉ được sử dụng khi chúng ta làm việc trong Luxicon Wizards. Nó
cho phép chúng ta chọn bộ đèn một cách nhanh chóng
Quá trình lựa chọn
- Chọn Luminaire từ New Search
- Danh sách Project Luminaires xuất hiện. Chọn bộ đèn. Click OK. Bộ đèn được gán vào
Wizard
4.2 CHỌN BỘ ĐÈN, XÁC ĐINH ĐẶC TÍNH VÀ SỐ LƯỢNG BỘ ĐÈN
1- Chọn bộ đèn
Khi chọn một bộ đèn theo một trong các phương pháp trên, có bốn biểu tượng có thể hiển thị
trước mã số catalog
Biểu tượng đồ thị cho biết bộ đèn được chọn có đường phối quang, do đó có thể sử dụng được
trong các tính toán
Các biểu tượng cho biết các yếu tố liên quan của bộ đèn đã được thêm vào hoặc sửa đổi và bộ
đèn mới đã được lưu vào trong cơ sở dữ liệu của người sử dụng. Biểu tượng đô la $ cho biết
các thông số kinh tế đã được thêm vào, biểu tượng mũi tên ↑ cho biết tờ thông số kỹ thuật của
bộ đèn đã được chú thích trong catalog điện tử và biểu tượng Φ cho biết một thông số nào của
bộ đèn đã được thay đổi
2- Các đặc tính bộ đèn
Để tham khảo cấu trúc, các đặc tính điện, ánh sáng, lĩnh vực sử dụng của loại bộ đèn lựa chọn
Copyright: Tài liệu đại học ©