THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TH.S.ĐOÀN NGỌC DUY LINH
CHƯƠNG I:
KHÁI QUÁT CHUNG VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
1. Thương mại điện tử là gì ?
- Có nhiều khái niệm về thương mại điện tử (TMĐT), nhưng hiểu một cách tổng quát,
TMĐT là việc tiến hành một phần hay toàn bộ hoạt động thương mại bằng những
phương tiện điện tử. TMĐT vẫn mang bản chất như các hoạt động thương mại truyền
thống. Tuy nhiên, thông qua các phương tiện điện tử mới, các hoạt động thương mại
được thực hiện nhanh hơn, hiệu quả hơn, giúp tiết kiệm chi phí và mở rộng không gian
kinh doanh.
- Là quy trình mua bán ảo thông qua việc truyền dữ liệu giữa các máy tính trong chính
sách phân phối tiếp thị.
- Hiểu theo nghĩa rộng: TMĐT là bao gồm tất cả các loại giao dịch thương mại mà trong
đó các đối tác giao dịch sử dụng các kỹ thuật thông tin trong khuôn khổ chào mời, thảo
luận hay cung cấp dịch vụ, giao dịch tài chính & thương mại bằng phương tiện điện tử
như: trao đổi dữ liệu điện tử, chuyển tiền điện tử và các hoạt động như gửi hoặc rút tiền
bằng thẻ tín dụng.
- Theo Ủy ban Châu Âu: TMĐT được hiểu là việc thực hiện hoạt động kinh doanh qua
các phương tiện điện tử. Nó dựa trên việc xử lý & truyền dữ liệu điện tử dưới dạng text,
âm thanh và hình ảnh.
2. Lợi ích của TMĐT.
2.1. Lợi ích lớn nhất: sự tiết kiệm chi phí và tạo thuận lợi cho các
bên giao dịch.
Giao dịch bằng phương tiện điện tử nhanh hơn so với giao dịch truyền thống.
Ví dụ gửi fax hay thư điện tử thì nội dung thông tin đến tay người nhận nhanh hơn gửi
thư. Các giao dịch qua Internet có chi phí rất rẻ, một doanh nghiệp có thể gửi thư tiếp
thị, chào hàng đến hàng loạt khách hàng chỉ với chi phí giống như gửi cho một khách
hàng. Với TMĐT, các bên có thể tiến hành giao dịch khi ở cách xa nhau, giữa thành phố
với nông thôn, từ nước này sang nước kia, hay nói cách khác là không bị giới hạn bởi
không gian địa lý. Điều này cho phép các doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đi lại, thời gian
Greenapple 1
Greenapple 2
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TH.S.ĐOÀN NGỌC DUY LINH
B2B là loại hình giao dịch qua các phương tiện điện tử giữa doanh nghiệp với doanh
nghiệp. Theo Tổ chức Liên hợp quốc về Hợp tác và Phát triển kinh tế (UNCTAD),
TMĐT B2B chiếm tỷ trọng lớn trong TMĐT (khoảng 90%). Các giao dịch B2B chủ yếu
được thực hiện trên các hệ thống ứng dụng TMĐT như mạng giá trị gia tăng (VAN); dây
chuyền cung ứng hàng hoá, dịch vụ (SCM), các sàn giao dịch TMĐT… Các doanh
nghiệp có thể chào hàng, tìm kiếm bạn hàng, đặt hàng, ký kết hợp đồng, thanh toán qua
các hệ thống này. Ở một mức độ cao, các giao dịch này có thể diễn ra một cách tự động.
TMĐT B2B đem lại nhiều lợi ích thực tế cho doanh nghiệp, đặc biệt giúp giảm các chi
phí về thu thập thông tin tìm hiểu thị trường, quảng cáo, tiếp thị, đàm phán, tăng các cơ
hội kinh doanh,…
B2C là loại hình giao dịch giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng qua các phương tiện
điện tử. Doanh nghiệp sử dụng các phương tiện điện tử để bán hàng hóa, dịch vụ tới
người tiêu dùng. Người tiêu dùng thông qua các phương tiện điện tử để lựa chọn, mặc
cả, đặt hàng, thanh toán, nhận hàng. Giao dịch B2C tuy chiếm tỷ trọng ít (khoảng 10%)
trong TMĐT nhưng có sự phạm vi ảnh hưởng rộng. Để tham gia hình thức kinh doanh
này, thông thường doanh nghiệp sẽ thiết lập website, hình thành cơ sở dữ liệu về hàng
hoá, dịch vụ; tiến hành các quy trình tiếp thị, quảng cáo, phân phối trực tiếp tới người
tiêu dùng. TMĐT B2C đem lại lợi ích cho cả doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng. Doanh
nghiệp tiết kiệm nhiều chi phí bán hàng do không cần phòng trưng bày hay thuê người
giới thiệu bán hàng, chi phí quản lý cũng giảm hơn. Người tiêu dùng sẽ cảm thấy thuận
tiện vì không phải tới tận cửa hàng, có khả năng lựa chọn và so sánh nhiều mặt hàng
cùng một lúc.
B2G là loại hình giao dịch giữa doanh nghiệp với cơ quan nhà nước, trong đó cơ quan
nhà nước đóng vai trò khách hàng. Quá trình trao đổi thông tin giữa doanh nghiệp với
cơ quan nhà nước được tiến hành qua các phương tiện điện tử. Cơ quan nhà nước cũng
có thể thiết lập những website tại đó đăng tải thông tin về nhu cầu mua hàng của các cơ
quan nhà nước, tiến hành việc đấu thầu hàng hoá, dịch vụ và lựa chọn nhà cung cấp trên
website. Điều này một mặt giúp tiết kiệm các chi phí tìm nhà cung cấp, đồng thời giúp
điện tử an toàn, hiệu quả; giúp Chính phủ quản lý được giao dịch điện tử trong hoạt
động nghiệp vụ tài chính, giảm thiểu hậu quả xấu phát sinh trong giao dịch điện tử như
trốn thuế, gian lận khi lập hóa đơn chứng từ.
- Ngày 8/3/2007, Nghị định số 35/2007/NĐ-CP về Giao dịch điện tử trong hoạt động
ngân hàng được ban hành tập trung hướng dẫn việc áp dụng Luật Giao dịch điện tử cho
các hoạt động ngân hàng cụ thể, bảo đảm những điều kiện cần thiết về môi trường pháp
Greenapple 4
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TH.S.ĐOÀN NGỌC DUY LINH
lý để củng cố, phát triển các giao dịch điện tử an toàn và hiệu quả đối với hệ thống ngân
hàng.
6. Thanh toán điện tử.
- Thanh toán điện tử là hình thức thanh toán tiến hành trên môi trường internet, thông
qua hệ thống thanh toán điện tử người sử dụng mạng có thể tiến hành các hoạt động
thanh toán, chi trả, chuyển tiền, ...
- Thanh toán điện tử được sử dụng khi chủ thể tiến hành mua hàng trên các siêu thị ảo
và thanh toán qua mạng. Để thực hiện việc thanh toán, thì hệ thống máy chủ của siêu thị
phải có được phầm mềm thanh toán trong website của mình.
Greenapple 5
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TH.S.ĐOÀN NGỌC DUY LINH
CHƯƠNG II:
ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG NGÂN
HÀNG ĐÔNG Á
1.Lịch sử phát triển:
Ngân hàng Đông Á (DongA
Bank) được thành lập vào ngày
01/07/1992, với số vốn điều lệ
ban đầu là 20 tỷ đồng. Qua hơn
16 năm hoạt động, DongA Bank
đã khẳng định là một trong
Năm 1996:
* Vốn điều lệ: 75 tỷ đồng.
* Thành lập chi nhánh Cần Thơ và điểm giao dịch Hải Phòng.
* Tổng số CBNV: 225 người.
Năm 1997:
* Vốn điều lệ: 85 tỷ đồng.
* Thành lập chi nhánh Daklak, phòng giao dịch Tân Bình và điểm giao dịch Kiên Giang.
* Tổng số CBNV: 245 người.
Năm 1998:
* Tổng số CBNV: 254 người.
* Là một trong hai ngân hàng cổ phần tại Việt Nam nhận vốn tài trợ từ Quỹ phát triển
nông thôn của ngân hàng thế giới - RDF.
Năm 2000:
* Vốn điều lệ: 97,4 tỷ đồng.
* Thành lập điểm giao dịch Tiền Giang.
* Tổng số CBNV: 295 người.
* Tháng 9, trở thành thành viên chính thức của Mạng thanh toán toàn cầu - SWIFT.
Năm 2001:
* Vốn điều lệ: 120 tỷ đồng.
* Thành lập Công ty Kiều hối Ðông Á
* Thành lập chi nhánh An Giang, sau khi mua lại NH TMCP Tứ Giác Long Xuyên và
chi nhánh Bạc Liêu.
Greenapple 7
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TH.S.ĐOÀN NGỌC DUY LINH
* Xây dựng thành công tiêu chuẩn hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001: 2000 vào
hoạt động ngân hàng.
Năm 2002:
* Vốn điều lệ là 200 tỷ đồng.
* Nhận chuyển giao đội bóng CA TPHCM và góp vốn lập ra Công ty CP Thể thao Ðông
Á (CLB Bóng đá NH Ðông Á).
* Tháng 1: sáng lập Hệ thống thẻ ngân hàng Việt Nam - VNBC (Viet Nam Bank Card).
* Tháng 2, 4: khai trương các chi nhánh Công ty Kiều hối Đông Á tại Bình Thuận, Vũng
Tàu, Sóc Trăng.
* Tháng 5: khai trương chi nhánh tại thị xã Châu Đốc, Tỉnh An Giang.
* Tháng 7: khai trương chi nhánh cấp 1 tại Thành phố Hải Phòng.
* Tháng 9: nhận các giải thưởng Cúp Vàng Thương hiệu Nhãn hiệu, Sao Vàng Đất Việt,
Dịch vụ Uy tín chất lượng.
* Tháng 10 Ngân hàng Đông Á chính thức kết nối với tập đoàn China Union Pay (Trung
Quốc).
* Tháng 12 hệ thống VNBC kết nối thêm 2 ngân hàng thành viên mới là Ngân hàng Nhà
Hà Nội và Ngân hàng Phát triển Nhà Đồng bằng Sông Cửu Long.
* Tăng vốn điều lệ lên 500 tỷ đồng.
Năm 2006:
* Tháng 3: Ngân hàng Đông Á được người tiêu dùng bình chọn là "Thương hiệu Việt
nam nổi tiếng nhất" ngành Ngân hàng - Tài chính - Bảo hiểm năm 2006.
* Tháng 4: chính thức công bố triển khai thành công giai đoạn 1 dự án hiện đại hoá
ngân hàng.
* Tháng 7 khánh thành toà nhà Hội sở và nhận chứng nhận ZDNet 50 – dành cho 50
doanh nghiệp Châu Á ứng dụng thành công công nghệ thông tin vào hoạt động doanh
nghiệp, chính thức ra mắt Trung tâm giao dịch tự động 24/24.
* Tháng 8: triển khai kênh giao dịch “Ngân hàng Đông Á Điện tử”.
*Vốn điều lệ (tính đến 06/2009) là 3.400 tỷ đồng.
*Các cổ đông lớn.
- Văn phòng Thành ủy TP.HCM
- Công ty CP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ)
- Công ty Xây dựng và Kinh doanh nhà Phú Nhuận
- Tổng Công ty May Việt Tiến
- Tổng Công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (SABECO)
- Công ty Dịch vụ Hàng không Sân bay Tân Sơn Nhất (SASCO)
Greenapple 9
chức năng nhận và đổi tiền trực tiếp qua máy ATM lần đầu tiên tại Việt Nam.
Greenapple 10
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TH.S.ĐOÀN NGỌC DUY LINH
- Giải thưởng "Thương hiệu Việt nam nổi tiếng nhất ngành Ngân hàng - Tài chính - Bảo
hiểm” năm 2006.
- Giải thưởng SMART50 dành cho 50 doanh nghiệp hàng đầu của châu Á ứng dụng
thành công IT vào công việc kinh doanh do Tạp chí công nghệ thông tin hàng đầu Châu
Á Zdnet trao tặng.
- Giải thưởng “Sao Vàng Đất Việt” năm 2003, 2005, 2007 do Hội các Nhà Doanh
nghiệp trẻ Việt Nam trao tặng
- Giải thưởng Thương hiệu Việt do Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam trao tặng.
- Chứng nhận Cúp Vàng thương hiệu uy tín chất lượng của Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam.
- Đạt “Giải thưởng chất lượng Việt Nam” 2003 do Bộ Khoa học và Công nghệ trao.
- Cúp vàng Thương hiệu Nhãn hiệu do Hiệp hội Nghiên cứu Đông Nam Á trao.
- Bằng khen thành tích xuất xắc trong phát triển sản phẩm và thương hiệu tham gia hợp
tác kinh tế quốc tế do Ủy ban Quốc gia về Hợp Tác Kinh Tế Quốc Tế trao tặng.
- Bằng khen về việc đóng góp cho sự phát triển giáo dục do Bộ Giáo Dục và Đào Tạo
trao tặng
- Bằng khen thành tích trong công tác tuyên truyền, vận động và ủng hộ quỹ “Vì người
nghèo” do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Tp.HCM trao tặng.
2. Ứng dụng thương mại điện tử trong ngân hàng Đông Á.
2.1. Ứng dụng mobile-banking:(Giao dịch trực tiếp với ngân hàng
qua điện thoại).
DongA Mobile Banking hoạt động từ đầu năm 2008. Tại sao DongA Bank nay lại thêm
ứng dụng Mobile Banking mới?
- Thực ra, việc giao dịch tài chính thông qua điện thoại di động bằng phương thức nhắn
tin SMS đã được DAB và các ngân hàng khác triển khai một thời gian khá lâu. Tuy
nhiên hiệu quả mang lại cho khách hàng không cao do một số hạn chế như: khó sử dụng
vì yêu cầu khách hàng phải ghi nhớ cú pháp tin nhắn theo quy định của ngân hàng cung
cấp dịch vụ; bị giới hạn số lượng ký tự truyền đi trên một bản tin (thông thường một tin
(www.dongabank.com.vn hoặc
https://ebanking.dongabank.com.vn)
để tải ứng dụng vào điện thoại di
động.
Qua 5 cách:
Ngoài 2 cách của phiên bản cũ, sẽ
có thêm 3 cách:
1. Gửi tin nhắn đến tổng đài
1900545464 hoặc 8149 để tải
ứng dụng về điện thoại di động
2. Qua kết nối GPRS
3. Qua kết nối Wi-fi
Chi phí khách
hàng phải trả
Thấp hơn, hoặc không tốn phí
nếu sử dụng kết nối Wi-fi.
Chi phí kết nối,
giao dịch của
khách hàng
- Phương thức SMS: khách hàng trả
500 đồng cho một giao dịch tra cứu
thông tin và 1.000 đồng cho giao
- Phương thức GPRS: Khách
hàng sẽ trả chi phí kết nối GPRS
cho nhà cung cấp mạng và ước
Greenapple 12
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TH.S.ĐOÀN NGỌC DUY LINH
dịch tài chính có xác thực qua tổng
đài 1900545464. Với tổng đài 8149,
giao dich tra cứu là 1.000 đồng và
những ngày đầu năm mới 2010 DongA Bank đã chính thức triển khai ứng dụng DongA
Mobile Internet Banking. Đây là ứng dụng hỗ trợ khách hàng sử dụng dịch vụ Internet
Banking của DongA Bank dưới hình thức truy cập website
https://ebanking.dongabank.com.vn bằng chính chiếc Điện thoại di động.
- Trong thời đại khoa học công nghệ phát triển, điện thoại di động có kết nối GPRS và
Wifi đã trở nên phổ biến và quen thuộc đối với mọi tầng lớp xã hội, đặc biệt là giới trẻ.
Greenapple 13
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TH.S.ĐOÀN NGỌC DUY LINH
- Tính năng mới trên ứng dụng DongA Mobile Banking - Kết nối GPRS/WIFI hòa
chung xu thế đó, DongA Bank tự hào là Ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam triển khai ứng
dụng DongA Mobile Banking có chức năng kết nối GPRS/Wifi, giúp khách hàng dễ
dàng cài đặt và thuận tiện trong việc sử dụng dịch vụ Ngân Hàng Đông Á Điện Tử với
chi phí bằng không.
- Triển khai vào ngày 23/01/2008 với phiên bản đầu tiên sử dụng phương thức kết nối
SMS, ứng dụng DongA Mobile Banking đã đem đến cho khách hàng những trải nghiệm
hoàn toàn mới khi giao dịch với Ngân hàng thông qua điện thoại di động mọi lúc mọi
nơi. Đặc biệt ứng dụng không lưu lại mật mã, thông tin giao dịch gởi/ nhận đều được
mã hóa hoàn toàn.
- Với nỗ lực phát triển không ngừng nhằm đem đến những dịch vụ tiện ích nhất, an toàn
nhất cho khách hàng, DongA Bank đã cho ra mắt phiên bản ứng dụng mới có chức năng
kết nối GPRS/ Wifi từ ngày 17/09/2009. Với phiên bản này, khách hàng có thế cài đặt
ứng dụng dễ dàng, vào bất kỳ thời điểm nào, thông qua 5 hình thức :
* Tại các CN/PGD của DongA Bank
* Truy cập vào website (You are not allowed to view links.
Register or Login
www.dongabank.com.vn
hoặc You are not allowed to view links.
Register or Login
http://ebanking.dongabank.com.vn
Greenapple 14
một số doanh nghiệp và liên minh thanh toán như VinaPay, VietPay, liên minh PayNet
kèm theo các dịch vụ MrTopup, ePos... Cùng với đó, chiếc điện thoại di động cũng được
kỳ vọng sẽ trở thành "ví điện tử" trong một môi trường thanh toán, giao dịch phi tiền
mặt. Tuy nhiên, giới chuyên môn nhận định viễn cảnh đó không nằm ở 1-2 năm tới, dù
có thể 2008 sẽ chứng kiến nhiều bước tiến đáng kể trong thanh toán bằng điện thoại di
động.
2.2.1. Hầu hết giao dịch bằng... nhắn tin
- Việc thanh toán bằng điện thoại có thể được thực hiện dưới hai hình thức: khấu trừ vào
chính tài khoản của điện thoại di động hoặc chi trả bằng tài khoản ngân hàng.
- Hiện tại ở Việt Nam, loại hàng hóa được chi trả bằng tài khoản di động chủ yếu là các
sản phẩm số hóa như: thẻ game, phần mềm game chạy trên điện thoại di động, nhạc
chuông (ringtone), logo, nhạc nền... Giá trị mỗi tin nhắn theo các mã hàng này chỉ từ
2.000 đồng đến nhiều nhất là 15.000 đồng.
- Còn việc thanh toán hay chuyển tiền bằng tài khoản ngân hàng qua điện thoại chỉ "đếm
trên đầu ngón tay" bởi lẽ không có mấy ngân hàng cung cấp dịch vụ này. Nếu có thì
hình thức đưa ra cũng khá dè dặt. Đơn cử như Đông Á, một trong số ít nhà băng cho
phép sử dụng điện thoại nhắn tin chuyển khoản, nhưng chỉ chấp nhận mức tối đa là 2
triệu đồng trong một ngày. "Tin nhắn dạng text rất khó để bảo mật. Chúng tôi quy định
Greenapple 16
Copyright: Tài liệu đại học ©