Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu
Mục tiêu bài học:
- Biết các nguồn thông tin giáo khác nhau
- Nắm được một số phương pháp thu thập
dữ liệu từ các nguồn thông tin khác nhau
- Biết cách xử lý và trình bày dữ liệu một
cách khoa học.
Cấu trúc bài giảng
1. Các nguồn thông tin giáo dục
2. Ưu điểm và nhược điểm của các nguồn thông
tin giáo dục
3. Một số phương pháp thu thập số liệu
4. Một số phương pháp phân tích số liệu
Các nguồn thông tin giáo dục
1. Thông tin thống kê giáo dục có thể thu thập
từ 2 nguồn chính:
1.1. hệ thống thông tin QLGD (EMIS) của Bộ
GD&ĐT
1.2. Niêm giám thống kê của Tổng cục Thống kê
2. Nguồn thông tin khoa học giáo dục
Nguồn thu: Các viện NC giáo dục, Trung tâm thông tin giáo dục,
phòng Khoa học, văn phòng
Tư liệu gồm:
-
Các đề tài nghiên cứu và triển khai
-
Các báo cáo khoa học, báo cáo khảo sát, tài liệu hội nghị trong
nước và quốc tế…
-
Chủ trương, chính sách của ngành và nhà nước
-

•
Có thông tin số lượng
và đánh giá
•
Mang tính pháp lệnh
của các cơ quan quản lý
các cấp buộc cấp cơ sở
phải thực thi
Nhược điểm
•
Mang tính chất báo cáo
chung
•
Nặng về báo cáo thành
tích của nhà trường
Khảo sát chuyên đề
•
Cho phép thu thập thông tin
theo chuyên đề
•
Cho phép đánh giá kết quả
học tập của học sinh và hoạt
động giảng dạy của giáo
viên
•
Cung cấp dữ liệu về các nhu
cầu cụ thể trong ngành giáo
dục
•
Có thể cung cấp thông tin

thông qua hệ thống thông tin
quản lý giáo dục hiện có ở
các cấp quản lý
•
Chỉ cung cấp số liệu đối với
một số hạng mục
•
Có tư cách pháp nhân trong
việc thu thập và cung cấp dữ
liệu
•
Được sử dụng nhiều nhất
•
Dữ liệu không được kiểm
chứng và kiểm tra về chất
lượng
•
Các qui trình tổng hợp số
liệu hiện tại thường làm mất
thông tin ở cấp cơ sở mà chỉ
lưu thông tin ở cấp tỉnh và
trung ương
Khảo sát hộ gia đình
•
Cung cấp thông tin thường
xuyên 2 năm/lần
•
Dữ liệu có thể được phân
tách theo nhóm kinh tế-xã
hội và được thu thập ở cấp

Đưa ra những dự báo về
dân số cần thiết để tính
toán tỷ lệ đi học đúng
độ tuổi
•
Việc thu thập các dữ
liệu về giáo dục bị hạn
chế về qui mô và mức
độ do mục tiêu chủ yếu
là điều tra dữ liệu dân số
•
Phối hợp chưa tốt giữa
Tổng cục Thống kê và
Bộ GD&ĐT trong việc
sử dụng dữ liệu điều tra
cho ngành giáo dục.
Nghiên cứu và báo cáo của các dự án
•
Cung cấp dữ liệu về các
vấn đề cụ thể mà dự án
quan tâm
•
Có thể cung cấp thông
tin được phân tách chi
tiết
•
Không thường xuyên
•
Phạm vi nghiên cứu
thường hẹp

Mang tính chủ quan của
người được phỏng vấn
•
Khó định lượng
Nguồn thông tin điện tử
•
Nhanh chóng truy cập
•
Có khả năng sao chép
nhanh
•
Tiếp cận với nhiều tài
liệu, dữ liệu
•
Tính an toàn của thông
tin dễ bị vi phạm do khả
năng sao chép nhanh
•
Thông tin dễ bị làm sai
lệch hoặc bị hủy hoại
•
Tính ổn định của thông
tin trong nguồn tin điện
tử không đồng nhất
•
Giá cả của tài liệu điện
tử có xu hướng tăng.
Một số phương pháp thu thập số liệu
a. Điều tra bằng phiếu hỏi: Các bước tiến hành
•

Đây là phương pháp nhanh, rẻ, cho phép hình
dung toàn diện hoàn cảnh. Người ta thường sử
dụng phương pháp này trong phân tích chính
sách vì nó cho phép phân tích sâu những số
liệu bề mặt, hiểu được tình huống phức tạp của
vấn đề, quá trình thực thi chính sách do vậy có
thể đề xuất các biện pháp phù hợp
d. Phương pháp thử nghiệm
•
Là quá trình can thiệp vào thực tiễn để thử giải
quyết vấn đề. Khi sử dụng phương pháp thử
nghiệm cần bao gồm các bước: Mục tiêu thử
nghiệm, thời gian và địa điểm thử nghiệm, đối
tượng thử nghiệm, phân tích kết quả thử
nghiệm, tổng kết và kiến nghị. Có 2 loại thử
nghiệm: thử nghiệm trong môi trường nhân tạo
và thử nghiệm trong môi trường tự nhiên.
Một số phương pháp phân tích số liệu
a. Phương pháp tổng hợp: Phương pháp này cho
phép lựa chọn các tư liệu và ấn phẩm. Trong
quá trình tổng hợp những nghiên cứu đã tiến
hành cần chỉ ra những khoảng trống cần
nghiên cứu thêm. Phương pháp này cho phép
tận dụng những kết quả đã nghiên cứu.
b. Phương pháp thống kê: Số liệu thống kê cho
phép mô tả sự kiện và đưa ra những kết luận
về đối tượng điều tra dựa trên những số liệu
chọn theo mẫu. Có hai loại thống kê cơ bản:
Thống kê mô tả và thống kê suy luận. Thống
kê mô tả là cách thức tập hợp lại số liệu theo