1 2 Pháp luật về thương mại điện tử trong cung cấp dịch vụ
nội dung số ở Việt Nam : Luận văn ThS. Luật: 60 38 50 /
Nguyễn Thị Tố Lan ; Nghd. : PGS.TS. Nguyễn Như Phát

MỤC LỤC CỦA LUẬN VĂN

Trang
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ
NỘI DUNG SỐ VÀ PHÁP LUẬT VỀ THƯƠNG
MẠI ĐIỆN TỬ TRONG CUNG CẤP DỊCH VỤ
NỘI DUNG SỐ
6
1.1. Thương mại điện tử 6
1.1.1. Khái niệm thương mại điện tử 6
1.1.2. Đặc điểm của thương mại điện tử 10
1.2. Dịch vụ nội dung số 12
1.3. Thương mại điện tử cung cấp dịch vụ nội dung số 18
1.3.1. Đặc điểm của việc thương mại điện tử cung cấp dịch vụ nội
dung số
18
1.3.2. Phân loại thương mại điện tử cung cấp dịch vụ nội dung số 21
1.3.3. Vai trò, ý nghĩa của công nghiệp nội dung số trong nền kinh tế
của quốc gia và kinh tế toàn cầu
23
1.4. Các vấn đề pháp luật trong lĩnh vực thương mại điện tử cung
cấp dịch vụ nội dung số
25

DỊCH VỤ NỘI DUNG SỐ TẠI VIỆT NAM
90
3.1. Nhu cầu điều chỉnh pháp luật trong lĩnh vực vực thương mại
điện tử cung cấp dịch vụ nội dung số
90
3.2. Dự báo về sự phát triển công nghiệp nội dung số tại Việt
Nam
94
3.2.1.
Dự báo về sự phát triển công nghiệp công nghệ thông tin và
các sản phẩm/ dịch vụ
94
3.2.2. Dự báo về sự thay đổi của thị trường nội dung số 95
3.2.3. Nhu cầu của khách hàng ngày càng tăng 96
3.3. Một số giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động thương mại điện tử
trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ nội dung số ở Việt Nam
97
3.3.1.
Nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện môi trường pháp lý cho lĩnh
vực thương mại điện tử cung cấp dịch vụ nội dung số
97
3.2.2. Nhóm các giải pháp khác 104
KẾT LUẬN 109
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 110
5 6

MỞ ĐẦU
1. Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài
Thế kỷ hai mươi, chúng ta đã chứng kiến sự phát triển và bùng nổ của công nghệ
thông tin. Từ các phương thức giao dịch điện tử thô sơ và hạn chế như điện tín (telex),

với thực tiễn thương mại quốc tế và phù hợp với khả năng dự báo các vấn đề sẽ nảy
sinh trong kinh doanh trên một môi trường ảo. Đây cũng là nhu cầu cấp thiết đặt ra đối
với Việt Nam.
Trong một vài năm gần đây, Nhà nước Việt Nam đã tích cực xây dựng khung pháp
lý cho các giao dịch thương mại điện tử và đã bước đầu xây dựng khung pháp lý cho
nội dung số. Cụ thể là: Luật Giao dịch điện tử được ban hành ngày 19 tháng 11 năm
2005, Nghị định 57/2006/NĐ-CP của Chính phủ về thương mại điện tử ngày 09 tháng
6 năm 2006, Luật Công nghệ thông tin ngày 29/06/2006 và Nghị định số 71/2007/NĐ-
CP ngày 03/05/2007 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện một số
điều của Luật Công nghệ thông tin về công nghiệp công nghệ thông tin... Tuy nhiên, các
văn bản pháp luật này chưa chú trọng đầy đủ đến các khía cạnh đặc biệt của việc cung
cấp dịch vụ nội dung số trực tuyến. Một trong các lý do chính là nội dung số còn quá
7 8

mới mẻ đối với Việt Nam và Việt Nam cũng đang ở giai đoạn đầu tiên của phát triển
thương mại điện tử. Do đó, các chế định pháp lý của Nhà nước về vấn đề này còn hạn
chế và còn cần phải tiếp tục hoàn thiện. Trong kế hoạch phát triển thương mại điện tử và
công nghiệp thông tin của nước ta trong giai đoạn 2006-2020, Nhà nước ta đã đưa ra
mục tiêu là tiếp tục hoàn thiện môi trường pháp lý về thương mại điện tử và nội dung
số để đưa pháp luật vào thực tiễn đời sống. Việc hiểu rõ được các quy định pháp luật
về thương mại điện tử và nội dung số cũng như dự báo xu hướng vận động của các
quy định pháp luật đó sẽ tạo ra một cơ sở để thúc đẩy thương mại điện tử và công nghiệp
nội dung số của nước ta phát triển. Chính vì vậy, đề tài "Pháp luật về thương mại
điện tử trong cung cấp dịch vụ nội dung số ở Việt Nam" được lựa chọn nghiên cứu
và làm luận văn tốt nghiệp bậc học thạc sĩ.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Thương mại điện tử và công nghiệp nội dung số là một trong các lĩnh vực mới mẻ
tại Việt Nam. Các lĩnh vực này mới phát triển ở một mức độ sơ khai và đang dần được
hoàn thiện. Đa phần các đề tài nghiên cứu đều xem xét các vấn đề về thương mại điện
tử độc lập với công nghiệp nội dung số và chưa có bất kỳ đề tài nghiên cứu nào đề cập

9 10

thương mại điện tử bằng pháp luật tại nước ta là khá mới mẻ nên việc so sánh các
chế định pháp luật Việt Nam với pháp luật quốc tế và pháp luật nước ngoài trong
lĩnh vực này góp phần tạo ra cái nhìn bao quát và tổng thể, từ đó giúp cho việc xây
dựng và hoàn thiện pháp luật về thương mại điện tử và nội dung số tại Việt Nam phù
hợp với các quy định hiện hành của pháp luật quốc tế và thông lệ thương mại quốc
tế, giảm thiểu các vấn đề bất cập chưa hợp lý. Bên cạnh đó, phương pháp phân tích
và tổng hợp cũng tạo nên một góc nhìn tổng thể và chi tiết trong quá trình nghiên
cứu đề tài.
65. Kết cấu luận văn
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của
luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về dịch vụ nội dung số và pháp luật về thương
mại điện tử trong cung cấp dịch vụ nội dung số.
Chương 2: Một số vấn đề pháp lý cơ bản trong lĩnh vực thương mại điện tử
trong cung cấp dịch vụ nội dung số.
Chương 3: Đề xuất, kiến nghị nhằm phát triển thương mại điện tử trong cung
cấp dịch vụ nội dung số.
NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA LUẬN VĂN
Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ NỘI DUNG SỐ
VÀ PHÁP LUẬT VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG CUNG CẤP DỊCH VỤ
NỘI DUNG SỐ
1.1. Thương mại điện tử
Cuộc cách mạng về viễn thông và công nghệ thông tin cùng với việc xuất hiện
của các phương tiện thông tin điện tử và đặc biệt là Internet đã làm thay đổi cuộc
sống của con người cũng như làm thay đổi cách thức tiến hành các hoạt động kinh
doanh, thương mại. Các doanh nghiệp, thương nhân có thể sử dụng Internet như một
công cụ đắc lực cho các hoạt động kinh doanh của mình hoặc có thể bắt đầu hoạt

máy tính kết nối với nhau trong một mạng lưới kín hay một mạng lưới mở như
Internet.
Còn hiểu theo nghĩa hẹp nhất, hay nói một cách chặt chẽ hơn cả thì thương mại
điện tử chỉ gồm các hoạt động thương mại được tiến hành trên mạng máy tính mở
Internet.
1.2. Dịch vụ nội dung số
- Nội dung số là một khái niệm hết sức mới mẻ nên tại các nước khác nhau, người
ta định nghĩa về khái niệm này khác nhau. Tuy nhiên, đặc trưng cơ bản nhất của thuật
ngữ "nội dung số" là luôn luôn bao hàm hai khía cạnh: thông tin và truyền tải, phân
phối thông tin đó bằng phương tiện điện tử.
- Dịch vụ nội dung thông tin số là dịch vụ được cung cấp trên môi trường mạng
hoạt động trực tiếp hỗ trợ, phục vụ việc sản xuất, khai thác, phát hành, nâng cấp, bảo
hành, bảo trì sản phẩm nội dung thông tin số và các hoạt động tương tự khác liên quan
đến nội dung thông tin số.
Các dịch vụ nội dung thông tin số bao gồm: dịch vụ phân
phối, phát hành sản phẩm nội dung thông tin số; dịch vụ nhập, cập nhật, tìm kiếm, lưu
trữ và xử lý dữ liệu số; dịch vụ quản trị, duy trì, bảo dưỡng, bảo hành các sản phẩm
nội dung thông tin số; dịch vụ chỉnh sửa, bổ sung tính năng, bản địa hóa các sản phẩm
nội dung thông tin số; dịch vụ đào tạo từ xa; dịch vụ khám, chữa bệnh từ xa; trò chơi
điện tử (games), phát triển nội dung cho Internet, phát triển nội dung cho mạng điện
thoại di động, dịch vụ tin nhắn đa phương tiện, dịch vụ tin nhắn cung cấp nội dung,
phim số và dịch vụ đa phương tiện số….
- Dịch vụ nội dung số là một trong hai chu trình của c
1.2.1 Khái niệm công nghiệp nội dung số và dịch vụ nội dung số
ông nghiệp nội dung số là: (1) sản xuất và số hóa ra các sản phẩm nội dung số; và (2)
cung cấp, phân phối thương mại các sản phẩm nội dung số đó.
1.3. Thương mại điện tử cung cấp dịch vụ nội dung số
1.2.2 Các loại hình sản phẩm / dịch vụ nội dung số cơ bản
Như phần trên đã phân tích do công nghiệp nội dung số là một ngành khá mới mẻ
và phụ thuộc nhiều vào sự phát triển của công nghệ thông tin và trình độ phát triển của

dịch vụ đào tạo từ xa; dịch vụ khám, chữa bệnh từ xa; dịch vụ truyền thông được cung
cấp trên môi trường mạng; các dịch vụ nội dung thông tin số khác. Có thể chia dịch vụ
nội dung thông tin số thành các nhóm như sau:
- Giáo dục điện tử (e-learning), gồm:
+ cung cấp bài giảng, tài liệu học tập trực tuyến.
+ luyện thi đại học, ngoại ngữ, tin học…
+ từ điển điện tử, tra cứu thông tin về giáo dục.
+ các chương trình vừa học vừa chơi của học sinh tiểu học.
+ Các thí nghiệm ảo về vật lý, hoá học, sinh học phổ thông…
- Trò chơi điện tử (games), gồm:
+ trò chơi trên máy tính.
+ trò chơi trực tuyến.
+ trò chơi tương tác qua truyền hình.
+ trò chơi trên điện thoại di động.
- Phát triển nội dung cho Internet, gồm:
+ website, cổng thông tin diện tử.
+ báo chí điện tử.
+ thiết kế, tiếp thị và quảng cáo trên Internet.
+ dịch vụ mua bán hàng qua mạng Internet.
- Phát triển nội dung cho mạng điện thoại di động, gồm: