Bộ văn hóa-thể thao và du lịch
Vụ gia đình đề tài: đánh giá thực trạng năng lực
chăm sóc, giáo dục trẻ em của các
gia đình khu vực nông thôn phía bắc

chủ nhiệm đề tài: ngô thị ngọc anh

Phần phụ lục

Phụ lục 5
Tổng hợp kết quả phỏng vấn sâu
và thảo luận nhóm 7145-9
tØnh Hµ t©y

(tæng hîp kÕt qu¶ pháng vÊn s©u
vµ th¶o luËn nhãm)

Cho cháu đi học phải theo dõi cháu, rèn cho cháu nói năng có lễ độ đi về biết chào hỏi bố
mẹ ông bà. Muốn rèn cho cháu đợc điều đó thì bà phải mẫu mực để con cháu nói theo. Tôi
không bao giờ nói tục và bảo cả con trai con dâu cũng thế vì tuổi của cháu bây giờ rất dễ bắt
chớc, thấy ngời lớn nói thì cháu sẽ nói theo.
Việc bảo vệ cháu?
Tôi thờng phải theo cháu từng bớc vì sợ cháu đi ra hỗ chơi hay ở ngời đờng rất đông
xe. Khi đi tôi thờng dặn cháu phải đi bên phải, đi đờng phải bình tĩnh nhìn xe cộ. Năm nay
cháu đi mẫu giáo ở trờng chắc cô giáo cũng dạy nên khi tôi bảo cháu thì cháu cũng bảo là ở
trờng cô cũng dạy con thế.
Tôi không cho cháu ăn quà vặt vì sợ cho cháu ăn vớ vẩn cháu bị đi ngoài, bệnh tật, thờng
tôi cho ăn đúng bữa. Ai cho gì thì tôi xin rồi để đến khi nào phù hợp thì cho ăn. Tôi cũng dặn
cháu là ai cho gì thì mang về cho bà rồi bà cho ăn sau.
Có ngời cho rằng trẻ em dới 6 tuổi thì cha biết gì vì thế nên để cho chúng phát triển tự
nhiên mà không cần rèn gì, ý kiến của bác về vấn đề này nh thế nào?
Cái đó không đợc. Ví dụ nếu ngời ta cho cháu gói kẹo, mình không bảo cháu mà cháu
thích lên cháu ăn hết cả gói thì không đ
ợc.
Ngời ta bảo dạy con từ thửa còn thơ. Nhiều gia đình tôi thấy họ để cho con cháu ăn nói tuỳ
tiện, hay còn nhỏ 3 tuổi đã cho cháu uống bia rồi là không đợc. Nhiều khi gia đình có việc thì
tôi cũng chỉ cho cháu uống côca mà cũng cho uống ít thôi vì nếu không sợ cháu quen tính. Vì nói
là chất kích thích nếu cho cháu uống sẽ ảnh hởng tới đờng ruột của cháu.
Nếu cháu đòi uống thì làm nh thế nào?
Tôi bảo cháu là uống nớc này nhiều thì dễ bị đau bụng mà đau bụng thì lại phải tiêm, thế
là cháu sợ. Thế là cháu bảo cháu thôi.
Bác có quan tâm đến chế độ ăn uống của cháu không?
Thờng mẹ cháu mua đồ ăn và thay đổi đồ ăn cho cháu liên tục. Mẹ cháu thì làm giáo viên
và cũng chịu khó xem sách nên cũng hay thay đổi món ăn cho cháu. Chỉ hôm nào mẹ cháu bận
thì nó dặn tôi đi chợ mua món gì về làm cho cháu. Nói chung là tôi thấy cháu ăn ngon miệng.
Bác thấy chế độ ăn của cháu bác hiện nay và con bác trớc đây có gì khác biệt không?
Trớc đây thì chỉ có cơm thôi chứ làm gì có nhiều món, có gì thì các cháu ăn nấy. Trớc tôi

Khi cháu không nghe lời thì bác c xử với cháu thế nào?
Cũng có lúc phải phạt cháu ngồi một chỗ, không cho đi chơi đâu. Hoặc có khi dọa cháu sẽ
bảo bố mẹ cháu, tha cô giáo. Khi phạt thì cháu nghe nhng cháu cũng ấm ức không thoải mái.
Nhng mình vẫn phải làm và cũng bảo với cháu vì cháu không nghe lời bà nên bà phải phạt cháu.
Khó khăn khi nuôi dạy trẻ ở lứa tuổi này (5 tuổi)?
ở lứa tuổi này phải kiên trì, phải uốn nắn cho cháu từ lời ăn tiếng nói.
Kiến thức giáo dục trẻ em ở lứa tuổi này bác có đợc từ đâu?
Từ kinh nghiệm chăm sóc con cháu của thế hệ trớc, nh từ thời ông nội tôi và kinh nghiệm
tôi nuôi dạy con cái. ông nội tôi trớc đây không cho phép cháu ăn vặt vì ông bảo cho cháu ăn
ngày 3 bữa thì cháu ăn đợc nhiều, đợc ngon miệng, chứ cho ăn vặt đến bữa ăn cháu lại dửng
dng. Trớc đây, trong quá trình công tác thì tôi cũng đợc tham gia những buổi tập huấn chăm
sóc giáo dục trẻ. Nh đi tập huấn thì ngời ta cũng nói trong gia đình nên có tủ thuốc gia đình để
có sẵn thuốc khi cần thì gia đình cũng mua một số thuốc thông thờng cho trẻ.
Những kiến thức bác có hiện nay đã đủ để chăm sóc giáo dục trẻ trong gia đình?
Tôi vẫn thấy thiếu bởi vì để trẻ có sự phát triển đồng đều cân đối thì tôi thấy tôi còn thiếu
nhiều phơng pháp khoa học. Ví dụ, nhiều lúc cũng dạy thể dục cho cháu cao ngời nhng cũng
chỉ mới biết kiến thức sơ qua,còn nghèo nàn nếu muốn tốt thì phải tìm hiểu những kiến thức cụ
thể hơn. Ngoài ra còn cần những kiến thức khác nh cách dạy cháu nhận thức nhanh, dạy cháu
ngoan, biết nghe lời. Ngay cả việc ăn mặc, pha nớc tắm cho các cháu phù hợp với thời tiết cũng
rất cần thiết. Hiện tôi cũng chỉ dạy cháu những gì thấy cần thiết thôi chứ không có bài bản gì cả.
Hin bỏc cú lm gỡ cú thờm kin thc chm súc nuụi dy tr em khụng?
Thi thoảng tôi cũng xem tivi thấy có gì hay thì mình làm theo.
Những kíên thức trên tivi có có đáp ứng đợc nhu cầu kiến thức của bác cha?
Có điều là mình không có thời gian thôi vì không có nhiều thời gian xem vì mình cũng phải
tham gia vào công việc gia đình
Nếu có buổi tập huấn về kiến thức này bác có dành thời gian tham gia đợc không?
Nếu bên phụ nữ báo thì chúng tôi cũng vẫn đi. Đi thì cũng nâng cao đợc hiểu biết của
mình để chăm sóc các cháu.
Cách thức mà bác dạy cháu hiện nay đã mang lại hiệu quả cha?
Nói chung thì phần nào cũng có hiệu quả nh

Môi trờng giáo dục cho các cháu phải đồng bộ từ gia đình, nhà trờng và xã hội. Nhà
trờng thì chủ yếu cung cấp kiến thức học tập còn giáo dục thì chủ yếu là gia đình. Nếu gia đình
không kết hợp với nhà trờng thì các cháu có bỏ học thì gia đình nhiều khi cũng không biết. Gia
đình phải chú ý đến từng cử chỉ của cháu để nắm bắt tâm lý, tâm t tình cảm. Nên giáo dục cháu
bằng lời, không nên mắng chửi cháu vì càng mắng chửi có khi cháu càng không nghe. Cả bố mẹ
đều phải có trách nhiệm trong nuôi dạy, chăm sóc con cái. Ngời mẹ thì chú ý hơn đến con gái vì
đến tuổi trởng thành con gái có sự phát triển khác.
Đoàn thể nh Hội phụ nữ nên đứng ra tổ chức, mời ông bố bà mẹ đến để bổ sung kiến thức.
Hoặc hội ngời cao tuổi đứng ra tổ chức mời ông bà đến nghe bổ sung kiến thức. Tuyên truyền
trực tiếp trên Hội nghị là có tác dụng nhất vì ngời ta đợc nghe thực và đợc cung cấp những
thông tin sâu. Một năm nên tổ chức hai lần hoặc ít nhất thì cũng phải một lần để năm nay nếu
ngời ta cha có con thì ngời ta cha quan tâm nghe, năm sau họ có con thì họ sẽ nghe. Hội
ngời cao tuổi cũng có câu lạc bộ, nếu lồng ghép kiến thức chăm sóc nuôi dạy con cháu vào đây
thì cũng tốt. Trong các buổi sinh hoạt nếu các cụ trao đổi với nhau,có thông tin hay thì ng
ời ta
cũng nghe.

Biên bản phỏng vấn sâu:

Ngời thực hiện: Phạm Quốc Nhật
Địa điểm: ủy ban nhân dân xã Sài Sơn
Ngời trả lời: Phạm Thị Thu Hờng
Giới tính: Nữ
Năm sinh: 1966
Nghề nghiệp: Giáo viên
Học vấn: Cao đẳng s phạm
Chức vụ: Phó hiệu trởng
Năm công tác: 21 năm
Thu nhập: 2.300.000đ/tháng bao gồm lơng và phụ cấp quản lý
Tình trạng hôn nhân: Đang có chồng

đạo đức cho các em vào các buổi sinh hoạt đội, sinh hoạt sao, các giờ ra chơi
đều có sinh hoạt tập thể, nêu tên các em chăm ngoan học giỏi trớc toàn
trờng nhằm tạo không khí cho các em phấn đấu. Kết quả đáng mừng trong
năm học vừa qua không có em nào đạt hạnh kiểm cha đầy đủ.
H. Co nói rõ hơn về hạnh kiểm cha đầy đủ?
Tl. Trớc kia, xếp loại hạnh kiểm thờng là tốt, khá, trung bình nhng
ngày nay không xếp nh vậy vì không phản ánh đợc thực tế nên đã có thay
đổi trong cách xếp hạnh kiểm cho học sinh. Nên những học sinh nào không
mắc khuyết điểm thì đợc coi là có hạnh kiểm đầy đủ.
H. Cô có nhận xét gì về giáo dục đạo đức cho học sinh?
Tl. Tôi thấy đây là vấn đề hết sức thiết thực, nó giúp cho các em phát
triển toàn vẹn hơn về trí tuệ và tâm hồn.
H. Thể còn giáo dục thể chất thì sao tha cô?

2
Tl. Nhà trờng hàng ngày đều có bài tập giữa giờ và có môn học giáo
dục thể chất.
H. Tha cô, còn tình hình bảo vệ trẻ em hiện nay nh thế nào?
TL. Nhà trờng có ngời tổng phụ trách nhằm nắm bắt mọi vấn đề và là
ngời tuyên truyền cho các em hiểu về quyền trẻ em và phòng chống tệ nạn
trong học đờng. Ngoài ra, nhà trờng còn kết hợp với công an xã tuyên
truyền và phát hiện những dấu hiệu của tệ nạn xã hội trong học đờng. Nhà
trờng khuyến khích các em tố cáo những hành vi không lành mạnh của ngời
lớn nh dụ dỗ, mua chuộc trẻ làm việc phi pháp,
H. Ngoài ra, nhà trờng còn những hoạt động nào về bảo vệ, chăm sóc
và giáo dục trẻ em?
TL. Để trẻ phát triển toàn diện, nhà trờng tổ chức các cuộc thi để trẻ
thể hiện năng khiếu của mình. Mặt khác còn giáo dục trẻ về an toàn giao
thông, nội dung này đợc giảng dạy trong nhà trờng. Tuy nhiên số lợng còn
khiêm tốn 4 tiết học về an toàn giao thông và 4 tiết học về luật giao thông.

TL. Trong gia đình ngời mẹ thờng hay liên hệ với nhà trờng.
H. Để nâng cao vai trò của nhà trờng trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ
em nhà trờng cần đợc cung cấp những gì?
Tl. Chúng tôi cần những sản phẩm truyền thông nh sách mỏng, tơ rơi,
áp pích và đợc đi tập huấn về những nội dung và phơng pháp giáo dục trẻ
em.
- Mong đợc giúp đờng dây liên tục với gia đình, đợc địa phơng
tuyên truyền cho các bậc cha mẹ vì những phụ huynh không họp, không đọc
sổ liên lạc của cha mẹ nên những thông tin phản ánh của nhà trờng không
đến đợc với các cha mẹ.
- Các cơ quan chức năng cần tuyên tuyền sâu rộng để các phụ huynh
biết và nên chú ý vào những thời gian phụ huynh học sinh có mặt ở nhà để
tuyên truyền.

4
- Mặt khác, để bảo vệ trẻ chúng ta cần phải có những biện pháp nào để
cải thiện môi trờng sống xung quanh để hạn chế trẻ có cơ hội tiếp cận với các
trẻ em h hoặc kẻ xấu.
- Ngoài ra, nhà trờng mong muốn đợc hỗ trợ mỗi phòng một tivi và
đầu DVD để xem đĩa, vì hiện nay một số chơng trình nh an toàn giao thông,
phòng tránh tệ nạn xã hội trong học đờng, phòng chống hút thuốc lá, đều in
dạng đĩa VCD hoặc DVD nên rất khó phổ biến thông tin cho các em và thậm
chí là cả các thầy cô giáo.
- Mong có những hình thức truyền thông sinh động nh thông qua các
vở hài kịch để thu hút phụ huynh và học sinh tham gia.
- Mong các cấp các ngành quan tâm hơn đến vùng nông thông nh
trờng lớp, khu vệ sinh,
- Cho giáo viên giao lu để học tập kinh nghiệm.
ảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em không?
Đ: Cũng có nhưng mà ít thôi. Tôi thấy nhiều nhà vẫn không để ý đến các
cháu, chuyện học hành phó mặc cho nhà trường, cho anh giáo. Nếu có vấn
đề gì thì lại đến kêu ca. Ngay cả chuyện chăm sóc sức khoẻ cũng thế, nhiều
nhà các cháu ốm đau không đưa ra trạm xá khám mà toàn dùng những bài
thuốc linh tinh, có khi lại còn làm con bị nặng thêm. Nhiều khi không phải
họ không biết đâu mà cứ chủ quan, được chăng hay chớ.
H: Tại trạm y tế xã nơi anh làm vi
ệc có thực hiện tư vấn và hỗ trợ các gđ bảo
vệ, chăm sóc trẻ em không?
Trả lời: Có, thường xuyên có người đến nhờ tư vấn.
Hỏi: Ai là người trong gđ trẻ thường đến nhờ tư vấn, và họ nhờ tư vấn về
những vấn đề gì?
Trả lời: Nơi anh làm việc lại phụ trách chuyên môn về sản khoa anh thấy các
gđ cũ
ng rất hay đến nhờ tư vấn về chăm sóc trẻ nhỏ.Thường là những phụ
nữ đang mang thai, những phụ nữ có con nhỏ hay là ông bà các cháu. Thi
thoảng cũng có các ông bố đến nhờ tư vấn nhưng số đó là rất ít do họ ngại,
nếu có đó là do họ đưa vợ hoặc con đi khám tiện thể hỏi một vài câu.Các
anh mang thai, có con nhỏ thì thường đến nhờ tư vấn cách
ăn uống, cách giữ
gìn sức khoẻ cho con tránh suy dinh dưỡng. ngoài ra thì gđ còn đưa con đến
để khám chữa bệnh.
Hỏi: Trong trạm y tế xã thì ai là người trực tiếp tư vấn cho gđ trẻ? Anh có
tham gia vào việc tư vấn này không ạ?
Trả lời: Là người phụ trách chính về vấn đề này nên anh là người trực tiếp tư
vấn cho gđ trẻ, điều trị bệnh cho trẻ. Anh tham gia vào việc tuyên truyền, tư
vấn về sinh đẻ có kế hoạch. Vào 25 hàng tháng là ngày dành để tư vấn về
cách ăn uống, tiêm chủng đúng kỳ. Do một số người muốn sinh con trai nên
có đi bốc thuốc về uống, nhưng họ vẫn lo về sức khoẻ của đứa con sau này

kết hợp giữa y tế và hội phụ nữ, có băng đài truyền thông về vấn đề dinh
dưỡng trẻ em.
Hỏi: Anh đã bao giờ được tập huấn kiến thức, kỹ
năng bảo vệ, chăm sóc trẻ
em chưa? nếu có thì do đơn vị nào tổ chức, tập huấn về những nội dung gì?
Có được phát tài liệu không?
Trả lời: mỗi năm thì anh đều đi tham gia các lớp tập huấn mà nội dung có
liên quan đến mảng anh phụ trách. Thường thì khoảng 1-2 lần một năm. với
những nội dung là chăm sóc sức khoẻ bà mẹ và trẻ em, kiến thức về dinh
d
ưỡng. mỗi đợt tập huấn thường là một ngày. tập huấn ở trên huyện, trên
tỉnh có đợt lâu nhất là một tuần, ở xã không có lớp tập huấn. đơn vị tổ chức
là: sở y tế, trung tâm bảo vệ bà mẹ và trẻ em.Mỗi đợt tập huấn mọi người
đều được phát tài liệu, tờ rơi về những vấn đề đó.
Hỏi: Khi về thì những ki
ến thức được tập huấn anh có áp dụng vào thực tế
không ạ?
Trả lời: Những kiến thức đó là rất thiết thực nên chắc chắn là có về áp dụng
tại xã. Như đợt tập huấn gần đây tại huyện về việc phát hiện “bàn chân
khèo” ngay sau khi sinh thì các bà đỡ có thể phát hiện ra sớm để đưa trẻ đi
phẫu thuật mà không để lại một di chứng gì, do s
ở y tế tỉnh, trung tâm phẫu
thuật chỉnh hình tổ chức.
Hỏi: Anh có mong muốn được đào tạo thêm những kiến thức về bảo vệ,
chăm sóc trẻ em không?
Trả lời: Có. muốn được đào tạo về những vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em,
bảo vệ bà mẹ mang thai, những vấn đề về chăm sóc sức khoẻ bà mẹ và trẻ
em. nếu ở đâu có đào tạo không kể trong hay ngoài tỉnh miễn là phục vụ cho
chuyên môn của mình và được sự chỉ định của cấp trên.
Hỏi: Từ trước tới nay, cán bộ xã th

phương?
Trả lời: Trạm đang xin trên cho mua một quả bóng bóp, và cấp cho một số
thiết bị y tế để phục vụ dân được tốt hơn.
Hỏi: Bản thân anh có thể tham gia vào việc bảo vệ, chăm sóc trẻ em như thế
nào?
Trả lời: Sau khi đi tập huấn về thì anh sẽ mang những kiến thức tài liệu có
được về phổ biến cho nhân dân, đi truy
ền thông vấn đề sức khoẻ bà mẹ và
trẻ em, những vấn đề về dinh dưỡng, cách thức nấu ăn cho trẻ nhỏ. Có đĩa
nhưng không có chỗ phổ biến rộng thì mời 1 số bà mẹ trẻ đến nhà cùng nghe
và xem để có thêm kinh nghiêm chăm sóc trẻ em trong gđ được tốt hơn, hay
anh mời các đồng nghiệp cùng tham gia tư vấn, truyền thông những vấn đề
bảo vệ, chăm sóc trẻ em t
ại địa phương. PHỎNG VẤN SÂU GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
Xã Đồng Quang, Hà Tây

I. Thông tin chung:
Họ và tên: Vũ Thị Mai
Sinh năm: 1972
Trình độ: Cao đẳng Sư phạm
Hoàn cảnh gia đình: có chồng và 2 con. Chồng làm bộ đội tại địa phương.
II. Nội dung:
H: Xin chị cho biết vài nét về tình hình bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em
tại địa phương?

ếp xúc với mẹ các cháu và nghe bố mẹ các cháu
khác kể lại. Tôi chỉ biết là 2 bà mẹ này đều làm nông nghiệp nên vất vả lắm,
nhà không có gì. Nhất là mẹ cháu không có bố thì vất vả hơn vì họ hàng, bố
mẹ không thông cảm, xa lánh mẹ con cháu. Mà tôi nghĩ họ cũng mặc cảm
nên ít đi họp phụ huynh, tôi thỉnh thoảng mới gặp hai chị này thôi.
H: Ngoài khó khăn về kinh tế, chị có biết các cháu này gặp phải những vấn
đề gì khác như bị đánh đập, bị bỏ quên không chăm sóc không?
Đ: Không, thật ra chỉ là vì mẹ các cháu nghèo quá nên không có điều kiện
chăm sóc thôi, rồi nhiều người họ không thông cảm nên không cho con cái
mình chơi với các cháu chứ còn thì không có vấn đề gì đâu.
H: Các buổi họp phụ huynh ở đây bố mẹ các cháu có đi dự đầy đủ không?
Đ: Nói chung là đầy đủ vì thật ra các cháu còn nhỏ nên cũng chưa có vấn đề
gì phải họ
p nhiều.

2
H: Ngoài những nội dung trao đổi trong cuộc họp, có bố mẹ cháu nào gặp
riêng chị để trao đổi về tình hình học tập, sức khoẻ của các cháu không?
Đ: Cũng có nhưng ít thôi. Chủ yếu là trao đổi trong cuộc họp. Nhưng cũng
có một số người họ quan tâm đến con nên họ hỏi han xem ở lớp các cháu thế
nào, hoặc nhờ tôi quan tâm hơn.
H: Đó thường là các em như thế nào?
Đ: Thường là các em trai hay nghịch ng
ợm, lười học, rồi các em học yếu
nữa.
H: Ở trường của chị, ngoài học tập chính khoá, có tổ chức thêm hoạt động
ngoại khoá cho các em không?
Đ: Có chứ, vào các dịp lễ thì tổ chức cắm trại, hay mời đội văn nghệ về biểu
diễn. Chúng tôi cũng tổ chức cho các cháu đi tham quan lăng Bác, Văn Miếu
ở Hà Nội nữa.

hàng đi họp hộ thì làm sao biết con mình thế nào.
H: Ở trường, ở địa phương đã có những hoạt động gì giúp nâng cao năng lực
của cha mẹ các cháu trong việc chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em?
Đ: Nói thật là nhà trường thì làm gì có điều kiện kinh phí mà làm việc này.
Vẫn phải là cha mẹ t
ự chủ động, rồi chính quyền hoặc các ban ngành các
chức năng làm việc này thôi. Nhưng tôi thấy vẫn chưa có nhiều đâu, có
chăng chỉ là Hội phụ nữ cung cấp cho chị em thôi, mà vẫn còn thiếu lắm.
H: Bản thân chị đã cảm thấy mình có đủ kiến thức chăm sóc, bảo vệ và giáo
dục trẻ chưa?
Đ: Tôi thấy mình vẫn còn thiếu nhiều lắm. Tuy mình là giáo viên, cũng chịu
khó đọc sách báo, tìm tài li
ệu đấy mình nói là đủ thì chưa đâu. Nhất là tài
liệu thì thiếu lắm.

4
H: Vậy chị muốn được cung cấp kiến thức, tài liệu gì?
Đ: Tôi muốn được cung cấp thêm tài liệu về chăm sóc và bảo vệ trẻ em.
Nhất là trẻ nhỏ và trẻ vị thành niên vì đây là độ tuổi trẻ hình thành nhân cách
rõ nhất.
H: Chị có muốn được tập huấn không?
Đ: Thế thì tốt quá. Tôi rất thích được tập huấn.
H: Chị muốn được cung cấp tài liệu dưới hình thức nào?
Đ: Tôi thích được cung cấp sách, tờ rơi và tài liệu chuyên môn.
H: Còn tập huấn thì sao? Chị muốn được tập huấn trong bao lâu? Với hình
thức thế nào?
Đ: Tập huấn thì trong thời gian ngắn thôi, 3 ngày là tốt nhất. Mà trong đó thì
chúng tôi được làm bài tập, rồi trao đổi với nhau, với giảng viên.
Xin cám ơn chị./.


Thu nhập cá nhân: 1 triệu/tháng
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: Phật giáo
Kinh tế gia đình nội ngoại: Khá
Ăn ở chung với mẹ chồng (chỉ có 1 mẹ chồng). Bà 58 tuổi, có chế độ, có thu
nhập riêng.
Là Đảng viên
Là cán bộ khuyến nông., bí thư chi đoàn, ủy viên BCH chi hội nông dân tập
thể nhưng khi lấy chồng là bỏ.
Tổng thu nhập gia đình: 3-4 triệu/tháng, chủ
yếu chi dùng cho gia đình 4
người.

H: Em đã hiểu gì về kiến thức bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em?
TL: Có hiểu biết. Có kỹ năng làm mẹ. Có thể xử lý được các vấn đề gia đình.
Sinh con tại nhà nội. Sinh con tại bệnh xá xã (Bệnh xá có bác sĩ). Sinh khó,
do tuổi. Cháu sinh cân nặng 3,3 kg.

H2.1: Trong gia đình chăm sóc trẻ như thế nào?
Dưới 6 tháng bú sữa mẹ. Trên 6 tháng ăn dặm. Ăn sữa ngoài. Cai sữa lúc 19
tháng (em trai). Ngườ
i bảo vệ chăm sóc trẻ chủ yếu là mẹ. Có thêm bà nội.
Khó khăn khi bé tập đi (bị ngã ).

H2.2: Chị thấy sự bảo vệ, chăm sóc đó có hiệu quả như mong muốn của Chị
hay chưa? Nếu chưa thì vì sao?
TL: Chăm sóc tốt thì hiệu quả. Mẹ phải chăm sóc sức khỏe của mình để có
sữa tốt (tăng cân tốt). Khi trẻ biết ăn thì cho ăn thêm. (Có xem vô tuy
ến, sách
báo về nuôi dạy trẻ. Đặc biệt là kênh VTV2). Khi chưa có gia đình đã quan