Công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường trong Quân chủng Hải quân:
Thách thức và giải pháp
Đại tá Nguyễn Đức Thịnh
Phó Trưởng phòng KHCN&MT Quân chủng Hải quân
Hải quân là lực lượng nòng cốt quản lý bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền
các vùng biển, đảo của Tổ quốc, ngoài ra còn là một trong những lực lượng chủ lực
trong phòng chống ô nhiễm, khắc phục sự cố môi trường, tìm kiếm cứu hộ, cứu
nạn trên biển. Trong công cuộc đổi mới của đất nước, lực lượng Hải quân luôn
quan tâm gắn kết công tác BVMT biển với các nhiệm vụ chính trị.
Thực trạng công tác quản lý nhà nước về BVMT trong Quân chủng Hải quân
Trong thời gian qua, Quân chủng Hải quân đã triển khai thực hiện hiệu quả
"Đề án Tăng cường quản lý, bảo vệ chủ quyền biển đảo", trong đó có nội dung liên
quan tới xây dựng cơ sở hạ tầng, cải tạo chất lượng môi trường (đầu tư thực hiện 3
dự án về môi trường ở quần đảo Trường Sa). Kết thúc giai đoạn 1 của Đề án này,
các đảo thuộc quần đảo Trường Sa đã được kè bờ vững chắc, chống xói lở, cảnh
quan môi trường được cải thiện, hạ tầng đồng bộ, đời sống quân dân trên đảo được
nâng cao.
Bên cạnh đó, lực lượng Quân chủng Hải quân đã xây dựng triển khai một số
nội dung trong Đề án 47 về điều tra cơ bản quản lý tài nguyên môi trường biển,
đảo năm 2010 và tầm nhìn năm 2020. Tổ chức thực hiện Kế hoạch BVMT dài hạn
hoặc hàng năm do cấp trên giao, với các nhiệm vụ cụ thể như: Quan trắc phân tích
môi trường biển xa; Triển khai lập báo cáo hiện trạng môi trường, báo cáo đánh giá
tác động môi trường (ĐTM) của các đơn vị trong Quân chủng; Lập kế hoạch,
hướng dẫn các đơn vị thực hiện hoạt động hưởng ứng các ngày môi trường trong
năm: Ngày Môi trường thế giới; Tuần lễ quốc gia về biển và hải đảo...
Thường xuyên làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức,
trách nhiệm BVMT cho cán bộ, chiến sĩ trong Quân chủng. Tuyên truyền về chủ
trương, đường lối, chính sách, văn bản pháp luật của Đảng và Nhà nước, điều lệ,
quy định của Quân đội và Quân chủng về BVMT. Kết hợp nhiều hình thức, biện
pháp giáo dục, tuyên truyền phong phú, đa dạng như: Nói chuyện chuyên đề, thi
tìm hiểu, sân khấu hóa, viết bài, treo khẩu hiệu, viết panô, băng rôn cổ động để

hậu khắc nghiệt; Ý thức của người sử dụng chưa cao, đặc biệt là đối với công trình
được xây dựng trên các đảo thì việc thực hiện bảo trì, bảo dưỡng, thay thế phụ tùng
thường xuyên gặp rất nhiều khó khăn.
Những thách thức trong quản lý nhà nước về BVMT của Quân chủng Hải
quân
Trong thời gian qua, trên các vùng biển đảo của đất nước đang ngày càng gia
tăng các hoạt động sản xuất kinh doanh, đánh bắt, khai thác tài nguyên trên biển...
Những hoạt động này đã tác động tiêu cực, gây áp lực lớn đối với môi trường biển.
Trong khi tình hình tranh chấp trên biển hiện nay đang diễn biến hết sức phức tạp,
nước ngoài tăng cường các hoạt động thăm dò khai thác, xâm phạm chủ quyền
vùng biển nước ta. Vấn đề này đặt ra thách thức lớn đối với Hải quân không chỉ
trong nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia mà
còn gây khó khăn cho công tác BVMT biển.
Với chức năng là một trong những cơ quan tham gia vào công tác quản lý nhà
nước về biển trong đó có nhiệm vụ quản lý môi trường, nhưng theo biểu biên chế
hiện nay, thì chỉ có cơ quan Bộ Tư lệnh mới được bố trí cán bộ chuyên trách quản
lý môi trường còn các đầu mối trực thuộc Quân chủng đều do 1 cán bộ quân sự
kiêm nhiệm nên rất thiếu những cán bộ được đào tạo chuyên sâu, có kinh nghiệm
trong quản lý tài nguyên và môi trường biển.
Trong khi đó, hải quân phải làm nhiệm vụ quản lý một vùng biển rộng lớn,
các đơn vị đóng quân trải dài từ Quảng Ninh đến Kiên Giang, trên một số đảo gần
và xa bờ, hoạt động của Hải quân vươn xa ra đến hết vùng đặc quyền kinh tế của
đất nước. Thành phần tổ chức lực lượng của Hải quân gồm nhiều binh chủng khác
nhau, nhiều loại hình đơn vị đòi hỏi những người làm công tác quản lý môi trường
ngoài kiến thức về quy trình hoạt động của các loại trang thiết bị, khí tài đặc
chủng... thì kiến thức quản lý môi trường cũng cần được chú trọng nâng cao.
Ngoài ra, lãnh đạo, chỉ huy ở các đơn vị cơ sở chưa nhận thức sâu sắc về tầm
quan trọng của nhiệm vụ BVMT, dẫn đến việc xem nhẹ, không chú trọng tới nhiệm
vụ này. Chưa đưa công tác BVMT vào nghị quyết lãnh đạo của đơn vị, không kết
hợp, lồng ghép các chương trình BVMT vào trong các hoạt động của đơn vị.

giải quyết bài toán về môi trường.
Tài liệu tham khảo
1. Ngô Lực Tài, "Cần một tầm nhìn mới về môi trường biển", Việt Báo, số ra
ngày 12/4/1997.
2. Nguyễn Hổng Thao, "Ô nhiễm môi trường biển Việt Nam - Luật pháp và
thực tiễn (2003).
TCMT 10/2012