1
1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC MỞ BÁN CÔNG
TP. HỒ CHÍ MINH
KHOA PHỤ NỮ HỌC
ℵ
SỔ TAY HƯỚNG DẪN KIỂM HUẤN VÀ
THỰC TẬP CỦA SINH VIÊN TẠI CƠ SỞ
ℵ
2
2
KIỂM HUẤN VÀ THỰC TẬP CỦA
SINH VIÊN TẠI CƠ SỞ
Thực hành công tác xã hội công nhận tính đa dạng
của con người như là yếu tố hàng đầu. Thực hành
công tác xã hội dựa trên các giá trò nghề nghiệp,
mối quan hệ chuyên nghiệp và sự thể hiện vai trò
tương tác.
3
3
PHẦN MỘT :
MỤC TIÊU VÀ HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH
CÔNG TÁC XÃ HỘI TẠI CƠ SỞ
1. MỤC TIÊU CỦA THỰC TẬP
Mục tiêu 1 : Ứng dụng kiến thức lý thuyết đã học tại lớp vào hệ thống thân
chủ hiện tại và các cố gắng thay đổi của bản thân sinh viên.
Mục tiêu 2 : Tìm hiểu thế giới của thân chủ và hệ thống thân chủ, nơi mà
thân chủ tương tác với những người xung quanh.
Mục tiêu 3 : p dụng tiến trình giải quyết vấn đề và lý thuyết hệ thống là
những khung cho việc thực hành tổng quát.
d. Chòu khó học hỏi, không quá bận bòu trong công tác.
e. Hiểu được các mục tiêu đào tạo của Khoa Phụ nữ học cũng như các
mục tiêu thực tập và chấp nhận kiểm huấn sinh viên thực tập theo đúng
phương hướng của chương trình đào tạo của Khoa Phụ nữ học và các
quy đònh về thực tập.
4.TRÁCH NHIỆM CỦA KHOA PHỤ NỮ HỌC.
a. Tích cực tìm kiếm và thiết lập mối quan hệ hợp tác tốt đẹp và hiệu quả
với sinh viên, kiểm huấn viên và các cơ sở xã hội cũng như với những
ai có liên quan đến kinh nghiệm thực tập của sinh viên.
b. Làm việc với sinh viên và cơ sở thực tập để thu xếp nơi thực tập phù
hợp.
c. Thông tin cho sinh viên biết về các chính sách, thủ tục cần thiết về cơ
sở mà sinh viên sẽ đến thực tập.
d. Trình bày rõ các quy đònh về thực tập.
e. Bảo đảm rằng các bên có liên quan đến việc thực tập của sinh viên đều
được nhận các tài liệu hướng dẫn thực tập và các mục tiêu thực tập.
f. Hỗ trợ các bên về mặt chuyên môn cũng như kỹ năng kiểm huấn,
hướng dẫn các bài làm mà sinh viên phải thực hiện trong đợt thực tập.
5
5
g. Đònh kỳ tổ chức họp mặt với các kiểm huấn viên và đại diện các cơ sở
thực tập để rút kinh nghiệm trong công tác thực tập cũng như cung cấp
thông tin hay cập nhật hóa kiến thức chuyên môn.
h. Ký kết hợp đồng hợp tác hằng năm với các kiểm huấn viên được chọn,
dựa trên số giờ kiểm huấn.
i. Thiết lập một cơ chế hoạt động phù hợp nhằm duy trì tốt và thường
xuyên các phản hồi từ các cơ sở, kiểm huấn viên, sinh viên về tiến trình
thực hiện thực tập của sinh viên tại cơ sở nhằm bảo đảm chất lượng
của việc thực hành công tác xã hội chuyên nghiệp.
j. Kiểm tra thực tập của sinh viên qua việc thăm viếng ít nhất một lần tại
không thể tự giải quyết được trong quá trình thực tập để kòp thời giải
quyết.
i. Thực hiện lượng giá khi kết thúc thực tập.
j. Sinh viên chỉ được phép tạm ngưng thực tập khi có lý do chính đáng và
phải có sự thỏa thuận của kiểm huấn viên và bộ phận phụ trách thực
tập của Khoa, sinh viên phải đăng ký và nộp phí thực tập lại vào niên
khóa sau nếu không hoàn thành thực tập trong niên học quy đònh.
k. Sinh viên bò đánh rớt thực tập nếu vi phạm các điều sau đây :
- Vi phạm những thỏa thuận giữa sinh viên và kiểm huấn viên
dù đã được nhắc nhở nhiều lần.
- Tỏ ra vô kỷ luật và có thái độ không phù với giá trò đạo đức
nghề nghiệp công tác xã hội.
- Không hoàn thành các bài tập, báo cáo theo quy đònh của đợt
thực tập.
6. TRÁCH NHIỆM CỦA KIỂM HUẤN VIÊN.
a. Ký hợp đồng tham gia hợp tác hàng năm theo từng đợt thực tập với
Khoa Phụ nữ học.
b. Duy trì mối quan hệ tích cực với Khoa phụ nữ học, sinh viên, và cơ sở
thực tập ( nếu không phải là cán bộ, nhân viên của cơ sở ) sẳn sàng
góp ý xây dựng khi cần thiềt.
c. Tham dự các buổi trao đổi kinh nghiệm do Khoa Phụ nữ học tổ chức để
có thể cập nhật kiến thức chuyên môn, mục tiêu và tình hình hoạt động
của Khoa cũng như tình hình học tập của sinh viên.
d. Truyền đạt lại trực tiếp cho sinh viên thực tập các quy đònh về thực tập,
các công việc mà sinh viên phải hoàn thành trong đợt thực tập và cung
cấp thông tin về cơ sở thực tập.
e. Cùng sinh viên thảo luận để thống nhất bản kế hoạch thực tập thực tập.
7
7
f. Bảo đảm rằng sinh viên được hướng dẫn tốt về phương hướng thực tập
8
8
b. Sinh viên và kiểm huấn viên cùng ký vào bản kế hoạch thực tập đã
thỏa thuận và bản sao kế hoạch này sẽ được gởi về bộ phận thực tập
của Khoa Phụ nữ học.
c. Hai tuần đầu thực tập của sinh viên dược dành cho việc đònh hướng thực
tập và trong thời gian này điều phối viên thực tập của Khoa Phụ nữ học
sẽ đến thăm cơ sở để nắm tình hình và phương hướng thực tập của sinh
viên.
d. Đònh kỳ hai tuần một lần, sinh viên phải báo cáo ( nói và viết ) tình
hình thực tập cho kiểm huấn viên và kiểm huấn viên cần có sự phản
hồi để giúp tối đa cho sinh viên nhiều cơ hội học hỏi.
e. Sinh viên phải hoàn thành bài làm ( nên đánh máy vi tính ) kết thúc
thực tập theo đề tài đã được thỏa thuận với kiểm huấn viên lúc khởi
đầu thực tập và nộp cho kiểm huấn viên một bản và điều phối viên
thực tập của Khoa Phụ nữ học một bản.
f. Kiểm huấn viên cùng sinh viên trao đổi về kết quả thực tập của sinh
viên và sau đó kiểm huấn viên sẽ trao đổi với điều phối viên thực tập
của Khoa Phụ nữ học để xem xét điểm thực tập cuối cùng của sinh
viên.
g. Thời gian thực tập mỗi tuần được quy đònh là 12 giờ tại cơ sở ( bao gồm
giờ tham gia các hoạt động của cơ sở, vãng gia, tiếp cận thân chủ,
không kể giờ di chuyển đến nơi thực tập, giờ làm bài tại nhà và giờ
kiểm huấn ).
9. CÁC TIÊU CHUẨN MÀ SINH VIÊN CẦN ĐẠT ĐỂ HOÀN THÀNH
TỐT ĐT THỰC TẬP.
Mối quan hệ làm việc tích cực và trung thực là nến tảng của sự hoàn thành tốt
đợt thực tập.
Để đạt các tiêu chuẩn này, sinh viên thực tập phải được đònh hướng hiệu quả
tại cơ sở thực tập. Sinh viên được xem như là nhân viên mới của cơ sở thực tập,
thuyết.
d. Mức độ tự bộc lộ ở cuộc tiếp
xúc ban đầu của sinh viên.
e. Sinh viên chứng tỏ có quan tâm
cao và có động cơ liên quan
1. Kiểm huấn viên cung cấp đầy
đủ thông tin về chính bản thân
kiểm huấn viên và cơ sở thực
tập nhằm giúp cho sinh viên
hiểu cái gì mà cơ sở thực tập
có thể giúp cho họ trong đợt
thực tập.
2. Sinh viên được hướng dẫn đi
tham quan cơ sở thực tập và có
cơ hội gặp gỡ các nhân viên
của cơ sở.
3. Kiểm huấn viên chứng tỏ có
sự quan tâm về sự học hỏi của
sinh viên trong công tác xã hội
( và phát triển cộng đồng ).
4. Kiểm huấn viên cung cấp
10
10
đến nội dung thực tập.
phong cách làm việc với sinh
viên ( sự sẳn sàng, cách kiểm
huấn, mối quan hệ và tiến
trình truyền thông vv… ).
1. Kiểm huấn viên cung cấp
thông tin rõ ràng và kòp thời
về cách ăn mặc, lòch làm việc,
các nghi thức cần thiết của cơ
sở thực tập.
2. Kiểm huấn viên nhận diện
được các mong đợi của sinh
viên và có những lời khuyên
hay gợi ý cho sinh viên
phương cách phát triển kỹ
năng trong lãnh vực hoạt
động.
3. Kiểm huấn viên có thông báo
trước với nhân viên cơ sở thực
tập về chương trình và thời
gian thực tập của sinh viên
trước khi sinh viên đến trình
diện.
4. Kiểm huấn viên đưa sinh viên
giới thiệu với mọi người tại cơ
sở thực tập.
5. Sinh viên được tạo những
điều kiện thuận lợi cho việc
11
11
9. Sinh viên thể hiện sự quan tâm
xứng đáng với các mong đợi đó.
17. Sinh viên thể hiện sự hoà nhập
vào các quy điều đạo đức trong
ngành công tác xã hội.
thực tập.
6. Sinh viên và kiểm huấn viên
cùng thỏa thuận lòch làm việc
cũng như lòch họp kiểm huấn
và phân đònh trách nhiệm của
sinh viên trong thời gian thực
tập.
7. Kiểm huấn viên hỗ trợ sinh
viên trong việc học hỏi về vai
trò của nhân viên xã hội trong
cơ sở hay trong cộng đồng
thông qua thảo luận, chứng
minh và quan sát.
8. Kiểm huấn viên có thông tin
phản hồi cho sinh viên, về
những cố gắng của họ để sinh
viên đònh hướng tốt hơn trong
thực tập.
9. Kiểm huấn viên cung cấp
từng bước những hướng dẫn
cho sinh viên để sinh viên dần
dần có thể tự lập và biết quyết
đoán trong thực hành.
10. Kiểm huấn viên chứng tỏ sự
quan tâm và ý muốn tạo mối
quan hệ làm việc tích cực với
Trong khi sinh viên đang thực tập tại cơ sở, nếu sinh viên gặp những trở ngại
quan trọng như ( có thể do kiểm huấn viên hay do cơ sở thực tập ) như : bò đe
dọa hoặc bắt buộc sinh viên thực hiện những việc trái với các giá trò đạo đức
nghề nghiệp…Trước tình hình như vậy, sinh viên cần liên hệ ngay với Điều
phối viên thực tập của Khoa Phụ nữ học để được hỗ trợ sau khi :
a. Sinh viên trao đổi với kiểm huấn viên và/hoặc cơ sở thực tập về mối quan
tâm của mình một cách xây dựng. Sinh viên cùng với kiểm huấn viên sẽ
thiết lập một kế hoạch giải quyết vấn đề, nhận diện các bước đi có thời
hạn để hoàn thành chương trình thực tập theo quy đònh.
b. Không giải quyết được ở tại cơ sở : Điều phối viên thực tập của Khoa Phụ
nữ học sẽ trao đổi với các bên có liên quan để giải quyết ổn thỏa.
13
13
c. Nếu vẫn chưa giải quyết được thì sinh viên có thể xin ngưng đợt thực
tập, Ban thực tập của Khoa sẽ xem xét và cùng với sinh viên để được tiếp
tục thực tập tại một nơi khác.
Nếu sinh viên tự ngưng thực tập mà không thông báo cho kiểm huấn viên và
Ban Thực tập của Khoa Phụ nữ học biết thì sinh viên sẽ bò đánh rớt đợt thực
tập đó.
CÁC QUY ĐỊNH CHẤM DỨT THỰC TẬP TRƯỚC THỜI HẠN :TRƯỜNG HP SINH VIÊN VI PHẠM :
1. Vắng mặt thường xuyên tại cơ sở thực tập ( chiếm quá 1/3 thời
lượng của đợt thực tập ).
2. Không nộp báo cáo thực tập và vắng mặt ở buổi họp kiểm huấn
gây hại cho sinh viên trong khi đi công tác, nhất khi đi vãng gia : mất xe, trộm
cướp, thân chủ say rượu hoặc thân chủ bò phấn khích khi hút hay tiêm chất ma
túy, có thể có hành vi bạo lực, tai nạn giao thông…Với sự hướng dẫn của kiểm
huấn viên và cơ sở thực tập, sinh viên sẽ được thông báo về những nguy cơ đã
nêu trên để sinh viên phòng tránh. SINH VIÊN CẦN PHẢI THẬN TRỌNG
ĐỂ BẢO ĐẢM CHO SỰ AN TÒAN CỦA CHÍNH MÌNH : tránh ở lại một
mình tại cơ sở, trước khi đi vãng gia, sinh viên cần thăm dò lai lòch của thân
chủ và nếu cần, nên có người thứ hai ( có thể là người của cơ sở ), thận trọng
khi tiếp xúc với những người mang bệnh truyền nhiểm ( HIV/AIDS, lao…).12. LƯNG GIÁ TIẾN TRÌNH THỰC TẬP CỦA SINH VIÊN.Công việc lượng giá và phản hồi của sinh viên phải được bắt đầu và tiếp tục từ
lúc sinh viên khởi đầu thực tập. Việc xây dựng bản thỏa thuận thực tập giữa
sinh viên và kiểm huấn viên đòi hỏi công tác tự lượng giá của sinh viên, của
kiểm huấn viên và điều phối viên về những cố gắng mà sinh viên đã thực hiện
để đáp ứng các quy đònh của đợt thực tập. Công tác lượng giá được thực hiện
trước hết dựa theo :
1.Các buổi kiểm huấn
2.Sự chuẩn bò và hoàn thành các bài làm của sinh viên
3.Kết quả đợt thực tập : khả năng ứng dụng lý thuyết vào thực tiễn,
nhận diện nhu cầu của hệ thống thân chủ, biết chọn cách can thiệp phù
hợp, thể hiện mối quan hệ chuyên nghiệp, tự nhận diện được mặt mạnh
và giới hạn của mình và có phương hướng và cố gắng thay đổi.
PHƯƠNG HƯỚNG KHI CHO ĐIỂM THỰC TẬP.Kiểm huấn viên là người chòu trách nhiệm chính trong việc đánh giá kết quả
thực tập của sinh viên, dựa theo mục tiêu của chương trình học của Khoa phụ
nữ học, quản lý đợt thực tập của sinh viên, khả năng đãm nhận các công việc
khi thực tập và mức độ tiến bộ trong việc phát triển các kỹ năng thực hành
công tác xã hội chuyên nghiệp.
Sinh viên nào đạt điểm dưới 5 hoặc tự ngưng thực tập phải đăng ký ( có đóng phí
) thực tập lại trong niên học kế tiếp.
16
16PHẦN HAI : CÁC PHỤ LỤC VỀ THỦ TỤC THỰC TẬP
PHỤ LỤC 1 :
CÁC LÃNH VỰC QUAN TÂM CỦA SINH VIÊN TRONG ĐT
THỰC TẬP.
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Để có thể hỗ trợ tốt cho bạn trong thực tập, Khoa Phụ nữ học cần có các thông
tin như sau :1.Phương tiện di chuyển của bạn :………………………………………………………………………………………
2.Bạn cho biết các nhu cầu đặc biệt cá nhân hoặc những giới hạn của bạn mà
bạn cảm thấy có thể ảnh hưởng đến thực tập của bạn :
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
.
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………3.Các thông tin khác về bạn ( nếu có ) có thể giúp ích cho tiến trình thực tập
của bạn :
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
.
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
.
tác xã hội không ? ( về hành vi, điều kiện, bệnh tật, nghiện ngập,…)
€ có € không
Nếu có, xin giải thích :…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…ngày…………………………………………….
Ký tên
19
19
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
11.Anh/ Chò quan tâm điều gì khi giúp sinh viên thực tập ?
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
20
20
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….12.Anh/ Chò có thu xếp được thời gian để theo dõi, quản lý và kiểm huấn sinh
viên thực tập không ?
€ có € không
Giải thích thêm :……………………………………………………………………………………………………………………… 13.Anh/ Chò có kinh nghiệm gì trong kiểm huấn sinh viên thực tập ?
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
14.Anh/ Chò thích kiểm huấn sinh viên thực tập tại cơ sở của Anh/ Chò hay tại
một cơ sở khác ?
- tại nơi đang công tác
- tại nơi khác.
15.Theo Anh/ Chò, để trở thành một kiểm huấn viên giỏi, người kiểm huấn
phải là người như thế nào ?………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
HƯỚNG DẪN SINH VIÊN VIẾT BÁO CÁO THỰC TẬP .Báo cáo thực tập ( 2 tuần một lần ) là một công cụ nhận thức, phân tích, hệ
thống hóa và tổ chức về những gì mà sinh viên đã làm và học hỏi sau hai tuần
thực tập. Nó giúp sinh viên đònh hướng tốt trong mục tiêu thực tập và phát triển
kỹ năng diễn đạt, phân tích và lên kế hoạch. Nó còn giúp cho sinh viên tự đánh
giá và phản hồi cho kiểm huấn viên theo dõi được những gì sinh viên đã thực
hiện, làm cơ sở cho nội dung kiểm huấn.Nội dung báo cáo phải rõ ràng và chuyên biệt :
1. Những việc đã làm trong thời gian qua.
2. Ý nghóa của các công việc ấy, liên quan đến nội dung kế hoạch thực
tập như thế nào.
3. Những hệ quả của các công việc đó so với kế hoạch thực tập, nhu cầu
nghiên cứu, nhu cầu kiểm huấn và nhu cầu phát triển cá nhân và nghề
nghiệp.Chi tiết nội dung được mong đợi như sau :
a. Bạn ( sinh viên ) sử dụng thời gian qua như thế nào ? Cho biết
những tiến bộ mà bạn cảm nhận được so với các mục tiêu của đợt
thực tập.
b. Mô tả và phân tích rõ ràng một hoạt động hay một sự kiện lớn hay
nhỏ mà bạn là người trong cuộc trong thời gian đó.Bạn đã học hỏi
được điều gí từ đó cũng như vấn đề gì đã thủ thách bạn ? Nó có
22
22
4. Sơ đồ tổ chức
5. Đối tượng và điều kiện thụ hưởng
6. Nguồn tài nguyên cung cấp dòch vụ
7. Tiêu chuẩn cung cấp dòch vụ
8. Mô tả công việc của nhân viên xã hội tại cơ sở
9. Các tổ chức có hợp tác hay phối hợp với cơ sở.23
23 PHỤ LỤC 5 :
BẢN KẾ HOẠCH THỰC TẬP GIỮA KIỂM HUẤN VIÊN VÀ SINH VIÊN.Đây là một bản kế hoạch xác đònh những mục tiêu cụ thể của đợt thực tập,
những công việc mà sinh viên có trách nhiệm phải hoàn thành. Mục đích học
tập sẽ được cụ thể hóa bằng các mục tiêu cụ thể đo lường được. Nó là một thỏa
thuận giữa sinh viên và kiểm huấn viên và sinh viên là người chòu trách nhiệm
chính trong việc thực hiện kế hoạch này, kiểm huấn viên là người hỗ trợ cho
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……
PHỤ LỤC 6 :
BÀI THU HOẠCH CUỐI ĐT THỰC TẬP.Đây là bài thu hoạch bắt buộc trước khi sinh viên chấm dứt đợt thực tập, được
làm từ 5 – 8 trang đánh máy và nộp cho kiểm huấn viên. Nội dung bài thu
hoạch là trả lời các câu hỏi sau đây :
1. Bạn bắt đầu thực tập ở đâu ? Những thử thách, mối lo âu, những
vấn đề cá nhân mà bạn mang theo là gì ?
2. Nêu tổng quát kinh nghiệm thực tập vừa qua và nhận diện những
khó khăn mà bạn đã trãi qua và đã học được gì để trở thành một
nhân viên xã hội.
3. Cho biết những người nào và hoàn cảnh nào là tài nguyên hoặc trở
ngại cho tiến trình học tập của bạn trong lúc thực tập.
4. Bạn đã hiểu rõ thêm một vấn đề gì qua thời gian thực tập ?
5. Bạn có hãnh diện với những kết quả đạt được không ?
6. Bạn thấy bạn còn những tồn tại gì trong tiến trình phát triển nghề
nghiệp ?
7. Bạn đánh giá kỹ năng tự chăm sóc chính mình như thế nào ?
8. Nếu bạn được phép làm nhiều hơn so với yêu cầu của đợt thực tập,
bạn sẽ làm gì ?
25
1. Dựa trên bản kế hoạch giữa sinh viên và kiểm huấn viên, các mục tiêu và
yêu cầu của đợt thực tập, bạn nêu những tiến bộ đạt được, mức độ hoàn thành
các yêu cầu và sự đóng góp của bạn trong quá trình thực tập tại cơ sở.
2.Bạn tự cho điểm ( tối đa là 10 ) theo từng mục sau đây :
a. Ứng dụng kiến thức lý thuyết vào thực tiển. Điểm :……………………………
b. Khả năng nhận thức vấn đề ( giải quyết vấn đề, óc phê phán, khả
năng phân tích ) Điểm :………………………………
c. Thiết lập mối quan hệ làm việc hiệu quả. Điểm :……………………………
d. Tạo mối tương tác có mục đích nhằm cung cấp dòch vụ phù hợp cho
cá nhân, gia đình, nhóm và cộng đồng.Điểm :…………………….