SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

CÁC BIỆN PHÁP XÂY DỰNG VÀ PHÁT
TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC

A. Phần mở đầu

1. Lý do chọn đề tài:
Giáo dục ngày nay được coi là nền móng của sự phát triển khoa học kỹ
thuật. Đội ngũ giáo viên có một vai trò vô cùng quan trọng để làm cho giáo dục
thực hiện được sứ mệnh cao cả đó. Hồ Chủ Tịch đã từng nói: “Không có thầy thì
không có giáo dục”. Do vậy, việc xây dựng và phát triển đội ngũ là lực lượng
tham gia xây dựng và phát triển nhà trường, họ có vai trò quyết định chất lượng
giáo dục của nhà trường. Cùng với sự lớn mạnh của giáo dục Thủ đô, trường
Tiểu học Nguyễn Trãi thực hiện tốt một trong bốn nhiệm vụ trọng tâm của năm
học 2011 – 2012 là “Chăm lo, đầu tư phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản
lý giáo dục”. Chính vì vậy tôi chọn đề tài: “Các biện pháp xây dựng và phát
triển đội ngũ giáo viên Tiểu học”
2. Mục đích nghiên cứu:
Đưa ra biện pháp xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên tại trường Tiểu
học Nguyễn Trãi – Thanh Xuân – Hà Nội.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu:
Xác định cơ sở khoa học và phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học. Phân
tích thực trạng của việc quản lý, xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên tại
trường Tiểu học Nguyễn Trãi quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội. Qua đó đề

phạm trong trường học là tổ chức của tập thể lao động sư phạm, đứng đầu là
hiệu trưởng – Tập thể sư phạm liên kết các giáo viên, cán bộ, nhân viên thành
một cộng đồng giáo dục có tổ chức, có mục đích thống nhất, có phương thức
hoạt động nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục của nhà trường. Đội ngũ giáo viên
ở trong tập thể sư phạm cũng có những đặc điểm giống như đặc điểm của tập
thể sư phạm. Mục tiêu của tập thể sư phạm cũng giống như mục tiêu giáo dục
của trường Tiểu học là “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những
cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất,

thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản, góp phần hình thành nhân cách con người Việt
Nam xã hội chủ nghĩa, bước đầu xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân,
chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học trung học cơ sở”.
(Theo điều 23 – Luật giáo dục – 1998)
Trong quá trình hoạt động thực hiện mục tiêu đó, tập thể sư phạm nhà
trường đảm bảo được sự thống nhất giữa nhu cầu lợi ích của từng thành viên với
mục tiêu của tập thể và mục tiêu xã hội. Sự thống nhất và hài hòa ba lợi ích đó là
điều kiện tiên quyết trong sự tồn tại và phát triển của tập thể.
Đội ngũ của trường tiểu học bao gồm cán bộ, giáo viên, nhân viên không
kể người đó trong hay ngoài biên chế. Đội ngũ phải đủ về số lượng, đồng bộ về
cơ cấu, đạt trình độ chính trị – học vấn – nghiệp vụ chuyên môn.
Đội ngũ giáo viên tiểu học bao gồm các thành viên là cán bộ, giáo viên,
nhân viên đều phải đạt các tiêu chuẩn: Phẩm chất đạo đức, chuẩn về chuyên
môn nghiệp vụ, đủ sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp, lý lịch bản thân rõ ràng.
Mỗi giáo viên tiểu học đều có ảnh hưởng giáo dục rộng rãi đến một tập thể học
sinh và mỗi học sinh cũng tiếp nhận sự giáo dục của mỗi giáo viên và tập thể
giáo viên. Vì vậy, chất lượng giáo dục, hiệu quả giáo dục được qui định bởi
năng lực, phẩm chất của mỗi giáo viên và vào sự phối hợp giáo dục của các giáo
viên. Những giáo viên có tay nghề cao, thường thực hiện tốt được cả 2 nhiệm vụ
này.
Một đội ngũ mạnh phải bao gồm nhiều người tốt và chính tập thể đó sẽ là

Đối tượng
Trình độ chuyên môn
Trình độ quản
lý giáo dục
Chính
trị
Ngoại
ngữ
Tin
học
Thạc
sĩ
Đại
học
Cao
đẳng
Trung
học
Thạc
sĩ
Đại
học
Hiệu trưởng 0 01 0 0 0 0 1 0 0
Phó hiệu trưởng 0 01 0 0 0 01 1 0 0
GV cơ bản 0 16 30 0 0 0 0 04 15

GV chuyên biệt 0 5 5 1 0 0 0 05 02
Tổng phụ trách 0 0 1 0 0 0 0 0 0
Nhân viên 0 4 0 2 0 0 0 1 1
T

bình
Yếu
GV cơ bản 46 20 26 0 0
GV chuyên biệt 11 2 9 0 0
Tổng phụ trách 01 0 1 0 0
Nhân viên

05

2

3

0

0Tổng số 63 24 39 0 0

- Bảng 3: Chất lượng mũi nhọn
Các mặt hoạt động
Giáo viên Học sinh
Cấp Quận Cấp thành phố

Cấp Quận Cấp thành phố
- GV dạy giỏi 22 01 0
- GV chủ nhiệm giỏi 08 01
- Học sinh giỏi toán qua
Internet

- GV dạy giỏi, GV giỏi cấp quận. 22 28
-

GV d
ạy giỏi cấp th
ành ph
ố

01

01Để thực hiện được kế hoạch trên, trong từng năm từng tháng từng tuần
phải định hướng được từng nội dung cần bồi dưỡng. Tiếp đó phải tổ chức chặt
chẽ, nêu rõ mục đích, yêu cầu, phương pháp thực hiện, phân công người phụ
trách, thực hiện, điều tiết thời gian, kinh phí… Sau đó phải có sơ kết, tổng kết,
rút kinh nghiệm kịp thời.
3.2. Bố trí sử dụng giáo viên – nhân viên.
Đây là nhiệm vụ hàng đầu của người hiệu trưởng. Phân công, sử dụng
đúng sẽ phát huy được khả năng cán bộ, ngược lại sắp xếp không hợp lý làm
giảm ý chí và chất lượng công việc, gây cản trở cho việc đào tạo bồi dưỡng và
ảnh hưởng tới xây dựng đội ngũ nhất là trong điều kiện giáo viên tiểu học đào
tạo theo các thế hệ.

* Về tổ chức chuyên môn, trường tiểu học bố trí như sau: Giáo viên chủ
nhiệm và dạy 1 lớp, các tổ chuyên môn – tổ trưởng chuyên môn theo khối lớp,
tổ văn phòng, các hội đồng tư vấn (Hội đồng trường, Hội đồng thi đua khen
thưởng và một số Hội đồng thành lập theo yêu cầu của công việc…)
* Sắp xếp, sử dụng giáo viên là khâu trọng tâm của công tác cán bộ. Vì có

đ/c Mai Hương nguyên là chuyên viên tiểu học từ nơi khác về, nhiều tuổi hơn,
có nhiều kinh nghiệm hơn trong việc tổ chức, lãnh đạo dạy cùng ở tổ 4 với đ/c
Thu Hương. Đ/c Mai Hương giúp đỡ, kết hợp với đ/c Thu Hương lãnh đạo tổ và
tổ 4 cũng là 1 trong những tổ làm nên chất lượng của trường tiểu học Nguyễn
Trãi.
- Phân công chuyên môn cho 2 hiệu phó giúp việc cho hiệu trưởng cũng
đảm bảo các nguyên tắc trên đã phát huy hết năng lực mang lại lợi ích chung
cho tập thể. Đ/c Thủy hiệu phó trẻ sinh năm 1973 mới được đề bạt 3 năm, có
nhiệt tình, có phẩm chất đạo đức tốt, có chuyên môn tốt, nhưng phụ trách
chuyên môn của cả trường thì còn hạn chế. Đ/c Phương hiệu phó sinh năm 1959
có 15 năm kinh nghiệm quản lý chuyên môn của trường tiểu học. Các năm học
trước, đ/c Phương đều phụ trách chuyên môn, năm học 2011 – 2012 này tôi
phân công đ/c Thủy phụ trách chuyên môn. Đ/c Phương đã giúp đỡ đ/c Thủy rất
nhiều. Cả 2 đ/c đều phát huy được thế mạnh của mình. Chính vì vậy mà nhà
trường liên tục có nhiều thành tích cao về mọi mặt trong cả giáo viên và học
sinh.
* Quy trình sắp xếp: Hiệu trưởng tham khảo ý kiến của các phó hiệu
trưởng (và người đứng đầu các tổ chức đoàn thể) quyết định phương án phân
công. Có thể tham khảo ý kiến các tổ trưởng chuyên môn hoặc để giáo viên đề
xuất nguyện vọng trước khi bố trí kế hoạch phân công lao động. Ví dụ năm học
2011-2012, đ/c Thịnh có nhiều kinh nghiệm dạy ở lớp 3 nhưng lại nhiều tuổi,
đ/c Thịnh muốn dạy chung lớp với đ/c Lê giáo viên trẻ, nhiệt tình… Tôi đã phân
công theo nguyện vọng của đ/c Thịnh. Cả 2 đ/c đều bổ sung cho nhau, phát huy

được thế mạnh của mình, lớp 3D do đ/c chủ nhiệm cũng là 1 lớp chất lượng, nề
nếp, phụ huynh tin yêu.
* Điều kiện đảm bảo sử dụng giáo viên có hiệu quả: Hiệu trưởng phải coi
trọng nhiệm vụ quản lý lao động giáo viên thông qua thời khóa biểu, tiến độ
thực hiện kế hoạch chuyên môn, kết quả học tập của học sinh – hoạt động cơ
bản của trường học. Xây dựng về qui định các Phó hiệu trưởng, tổ trưởng

cao trình độ và giao tiếp. Tôi đã tổ chức cho giáo viên 1 tuần/ 2 buổi học ngoại
ngữ tại trường sau giờ học. Giáo viên giảng dạy vừa là người Việt vừa là người
nước ngoài. Do vậy, tuy học chưa nhiều nhưng giáo viên có điều kiện phát âm
chuẩn. Ngoài ra, người giáo viên phải được bồi dưỡng về văn hóa nói chung, các
hoạt động giao lưu văn hóa tại địa phương. Trường Tiểu học Nguyễn Trãi
thường xuyên tham gia giao lưu văn hóa với đơn vị 781 – Bộ Tổng tham mưu,
tham gia biểu diễn văn nghệ tại phường Khương Trung…
* Về công nghệ thông tin:
Muốn đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng thì
không thể thiếu được việc áp dụng CNTT vào giảng dạy hàng ngày. Mấy năm
qua, trường Tiểu học Nguyễn Trãi liên tục có kế hoạch bồi dưỡng trình độ
CNTT trong hè, trong năm vào các ngày nghỉ. Tất cả giáo viên đều được cấp
chứng chỉ nếu đạt được yêu cầu của nội dung tập huấn. Ngoài ra, trường còn
thành lập 1 tổ công nghệ thông tin bao gồm những giáo viên có trình độ CNTT
khá. Đó là các đ/c Nguyễn Thu Hà 2G (nhóm trưởng), đ/c Nguyễn Trọng Trung
(văn phòng), đ/c Nguyễn Thúy Liên (3A), đ/c Huỳnh Thanh Hiền (1E), đ/c
Nguyễn Thu Hương (4H), đ/c Vũ Thị Huê (5G), đ/c Nguyễn Hồng Thắm (Anh
văn). Nhóm này được tập huấn thêm ở trình độ cao hơn và có nhiệm vụ giúp đỡ
về CNTT cho tất cả giáo viên trong trường. Có thể nói 100% giáo viên của
trường biết áp dụng CNTT vào giảng dạy và có 8 lớp học tương tác thân thiện
nên 8 giáo viên này thường xuyên áp dụng CNTT vào dạy học. Chính vì vậy,
năm học 2011 – 2012, trường Tiểu học Nguyễn Trãi thi CNTT đạt 2 giải nhất

cấp Quận là đ/c Nguyễn Thu Hà 2G và Nguyễn Trọng Trung văn phòng. Đ/c
Nguyễn Thu Hà tiếp tục thi cấp Thành phố đạt giải Ba.
* Muốn đào tạo bồi dưỡng giáo viên có hiệu quả thì Hiệu trưởng phải
phân loại trình độ giáo viên, định hướng nội dung bồi dưỡng. Tạo điều kiện trên
10% giáo viên được đào tạo nâng chuẩn. Xây dựng nhà trường tự học, tự bồi
dưỡng, xây dựng thư viện hoặc tủ sách bồi dưỡng giáo viên, mỗi giáo viên phải
xây dựng kế hoạch tự bồi dưỡng và bồi dưỡng hàng năm.

quản lý trường học và điều hành có kết quả, có nghệ thuật xử lý các mối quan hệ
trong triển khai nhiệm vụ trường học. Là một cán bộ giỏi về chuyên môn, giàu
kinh nghiệm về giáo dục và cuộc sống là trụ cột sư phạm vững chắc để đội ngũ
giáo viên sẵn sàng hợp tác; luôn giúp đỡ đồng nghiệp và mọi người.
Hiệu trưởng phải xây dựng tín nhiệm của mình đối với tập thể và phát huy
uy tín, vai trò lãnh đạo đối với nhiệm vụ xây dựng tập thể. Có được tín nhiệm là
một quá trình lao động vất vả và phải xây dựng từ nhiều yếu tố. Ví dụ là bằng
phẩm chất đạo đức, lời nói đi đôi với việc làm, lãnh đạo có kết quả, trung thực
trong công việc và trong cuộc sống.
Trong đánh giá cán bộ phải công tâm, công bằng, khách quan và sáng
suốt. Chấp hành mọi qui định của tập thể như mọi thành viên khác. Có tinh thần
giúp đỡ đồng nghiệp và mọi người, thấu hiểu nguyện vọng của các thành viên.
Phải biết tham khảo các bí quyết thành công trong quản lý như: Phải có khả
năng và tư cách, biết thỏa hiệp tùy từng người mà giao việc, trọng thể diện
người khác và đối với ai cũng phải lương thiện, khen thưởng và dám phạt,
cương quyết mà không độc đoán, khen nhưng không nịnh, chê mà không đay
nghiến, không vội hứa mà hứa rồi phải giữ.
Tóm lại người Hiệu trưởng phải có tâm và có tầm. C. kết quả:
Thực hiện kế hoạch xây dựng và phát triển đội ngũ năm học 2011 – 2012,
kết quả như sau:
- Bảng 1: Trình độ cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường.

Đối tượng
Trình độ chuyên môn
Trình độ quản
lý giáo dục
Chính

lượng
Xếp loại
Ghi
chú
Giỏi Khá
Trung
bình
Yếu
GV cơ bản 46 24 22 0 0
GV chuyên bi
ệt

11

04

07

0

0Tổng phụ trách 01 0 01 0 0
Nhân viên 05 03 02 0 0
Tổng số 63 31 32 0 0


hoạt động giữa Hiệu trưởng và các tổ chức đoàn thể trong trường học.
2. Khuyến nghị:
- Với các Hiệu trưởng nên thường xuyên tự bổ sung, cập nhật kiến thức
quản lý. Phải tăng cường công tác bồi dưỡng giáo viên.
- ủy ban nhân dân quận Thanh Xuân bổ sung cơ sở vật chất cho các nhà
trường và tổ chức cho cán bộ quản lý được bồi dưỡng về quản lý nhà nước hoặc
được tham quan giao lưu học tập kinh nghiệm quản lý của các nhà trường xuất
sắc trong nước và các nước phát triển trong khu vực trong dịp hè.

Hà Nội, ngày 15 tháng 4 năm 2012
Người viết
Nguyễn Thị Bích Loan