Chương 5: Các yếu tố tác
động
tới sự phát triển trí tuệ cá
nhân
THEO CÁC NHÀ TLH HOẠT ĐỘNG:
•
Trong môi trường xã hội chung,
mỗi đứa trẻ có môi trường phát
triển của riêng mình, tùy thuộc vào
việc triển khai hành động của môi
trường đó.
•
Môi trường riêng này mới thực sự
là nguồn gốc và nội dung của sự
phát triển trí tuệ cá nhân
Trở về
Xem phim tư liệu
“ The Developing Child” (Khám phá TLH)
•
Câu hỏi:
1. Theo các nhà TLH hành vi đứa trẻ
được trang bị khả năng để thực hiện
các nhiệm vụ cơ bản nào ở thời kỳ
thơ ấu (sơ sinh)?
2. Theo các nhà TLH hành vi yếu tố sinh
học và môi trường có ý nghĩa như thế
nào đối với sự phát triển trí tuệ cá
nhân?
A. Tác động của yếu tố sinh học đối
với sự phát triển trí tuệ cá nhân.
I. Các quan niệm nhấn mạnh yếu tố

hệ biện chứng với hành động của chủ thể.
II. Quan hệ giữa chủ thể với yếu tố
sinh học của nó:
1. Các giai đoạn phát triển từ động
vật lên con người.
2. Ảnh hưởng của yếu tố sinh học đối
với sự phát triển trí tuệ
1. Các giai đoạn phát triển từ động vật
lên con người
1. Giai đoạn 1: Chuẩn bị về mặt sinh vật của
con người  Quy luật sinh vật học chiếm
độc tôn.
2. Giai đoạn 2: Chuyển sang người (vượn 
người Nêanđectan)
3. Giai đoạn 3: Con người hiện đại (Homo
Sapiens) Quy luật duy nhất điều khiển sự
phát triển của con người hiện đại là quy luật
xã hội - lịch sử.
2. Ảnh hưởng của yếu tố sinh học đến sự
phát triển trí tuệ
Thứ nhất, mối quan hệ giữa các yếu tố sinh học (bao
gồm các yếu tố bẩm sinh và yếu tố di truyền) với sự phát triển
của trí tuệ, không phải là quan hệ trực tiếp.
–
Thứ hai, các yếu tố sinh lý thần kinh là tiềm năng ban
đầu tạo ra sự khác biệt cá nhân và sự phát triển

Ở đây, những yếu tố sinh lý thần kinh ( trong đó có các
trung khu chức năng) không chỉ là tiềm năng trí tuệ mà là sản
phẩm của chính hoạt động của trẻ.

1) Sự tăng trưởng cơ thể, đặc biệt là sự chín
muồi của phức hợp được tạo thành bởi hệ thần
kinh và nội tiết.
•
2) Vai trò của sự luyện tập và kinh nghiệm thu
được thông qua hoạt động với đối tượng.
•
3) Sự tương tác và chuyển giao xã hội.
•
4) Tính chủ thể và sự phối hợp chung của các
hành động cá nhân.
•
III. QUAN HỆ GIỮA CHỦ THỂ VỚI MÔI
TRƯỜNG XÃ HỘI CỦA SỰ PHÁT
TRIỂN
•
Mơi trường là yếu tố tác động đến
tốc độ, tính chất của sự phát triển
trí tuệ cá nhân;
•
Mơi trường là nguồn gốc và nội
dung của trí tuệ xét cả về phương
diện lồi và phương diện cá nhân.
Trở về
V ph ng di n ề ươ ệ phát tri n trí tu c a ể ệ ủ loài
ng iườ : Có 2 xu hướng tiếp cận về nghiên cứu
mối quan hệ hữu cơ giữa sự phát triển tư duy, trí
tuệ qua các nền văn hóa:
•
Hướng thứ nhất: nghiên cứu sự tiến hóa trí tuệ

nguyên thủy-> phân tích, suy luận dựa trên các hình ảnh tượng
trưng và các huyền thoại.
•
VD1: dự báo thời tiết bằng cách quan sát chuồn chuồn bay;
VD2: xem nhẹ vai trò người phụ nữ
•
Trong XH công nghiệp phát triển, TT con người có tư duy
logic phát triển.
•
VD1: dự báo thời tiết bằng các thiết bị kỹ thuật hiện đại; kết
hợp tư duy, có thể dự đoán những biến động của thời tiết
VD2: Nhờ tư duy mở rộng, kết hợp sự tiến bộ của xã hội, văn
hóa không còn phù hợp bị cắt bỏ, vai trò người phụ nữ ngày
càng được khẳng định ngay cả trong lĩnh vực chinh trị
Trở về
Hướng thứ hai: nghiên cứu các phương thức hành
động trí tuệ của các thành viên trong các nền văn hóa
khác nhau
•
Theo C.Jung, G.Mead và M.Weber, phương thức
triển khai trí tuệ phù hợp với đặc trưng của mỗi nền
văn hóa.
•
Phương Đông thiên về trực giác trí tuệ, bằng các hình
ảnh, hướng vào bên trong, có tính chất suy tưởng
•
Phương Tây giáo dục thiên về trí tuệ suy luận và phán
đoán bằng các khái niệm, hướng nhận thức ra thế giới
bên ngoài
Trở về

của sự phát triển trí tuệ cá nhân khi và chỉ
khi diễn ra quan hệ sinh thành lẫn nhau
giữa môi trường xã hội với hoạt động của
chủ thể
Trở về
•
“vừa”: do cái này có cái kia, cái này quy định
cái kia và ngược lại
•
Hoạt động của con người không thể tách rời xã
hội, nó nằm trong một khuôn khổ do xã hội
quy định; và trí tuệ con người chỉ phát triển
thông qua hoạt động sống.
=> trí tuệ con người không nằm ngoài ảnh
hưởng quyết định của môi trường xã hội; xã
hội cần gì ở trí tuệ cá nhân? Chuẩn mực xã hội
cho phép cá nhân phát triển theo phương thức
nào?
Trở về
Trí tuệ con người:
•
tác động trở lại môi trường xã hội;
•
làm cho môi trường xã hội biến đổi theo nhu
cầu của từng trí tuệ con người;
=>
môi trường xã hội là sản phẩm của phát triển
trí tuệ cá nhân
Trở về
•

Trở về