CHƯƠNG 5
CÁC YÉU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI SỰ SINH
SẢN CỦA CÁ5.1 Ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài
5.1 Ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài
Tác dụng của thức ăn
* Là nguyên liệu cho cho sự sinh trưởng và thành hục
* Cung cấp năng lượng thường xuyên cho hoạt động sống
Ảnh hưởng tới sự thành thục của cá
– Khả năng sinh sản của cá
sức sinh sản
khả năng tái thành thục
– Phẩm chất sinh dục
tỷ lệ thụ tinh,
tỷ lệ nở
tỷ lệ sống của ấu trùng sau nở
Dinh dưỡng/thức ăn•
Khi MT thiếu thức ăn, thức ăn không cân đối
–
HSTT, tỷ lệ thành thục thấp
–
mức độ không đồng đều cao
–
khả năng rối loạn thành thục cá tăng lên mặc dù các ĐK

•
Mỗi GĐ PT của TSD yêu cầu T
o
C khác nhau.
•
Mỗi quá trình sinh lý cá cần tích luỹ đủ nhiệt độ cần thiết- đó
là "tổng nhiệt độ"
•
Giá trị tổng nhiệt độ của mỗi loài sẽ khác nhau
5.1 Ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài
5.1 Ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài
Ảnh hưởng của nhiệt độ5.1 Ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài
5.1 Ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài
công thức chung để tính tổng nhiệt
S=D(T
1
-T
o
)
S. tổng nhiệt độ.,
D: thời gian (ngày).,
T
1
. nhiệt độ trung bình của thời gian.,
T
o:
độ không sinh học

•
Thúc đẩy sự thoái hoá sinh dục
•
Do tác dụng của ánh sáng như vậy nên nuôi vỗ cá chia hai giai
đoạn:
–
Giai đoạn nuôi vỗ tích cực tiến hành khi chu kỳ
chiếu sáng và cường độ chiếu sáng ngắn.
–
Nhưng giai đoạn nuôi vỗ thành thục khi cường độ
chiếu sáng mạnh và chu kỳ chiếu sáng dài
5.1 Ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài
5.1 Ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài
Tác dụng của Ánh sáng5.1 Ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài
5.1 Ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài
•
Tác dụng làm thay đổi chế độ thuỷ lý hoá,
•
Thay đổi thành phần thức ăn tự nhiên
•
Thúc đẩy sự hoạt động bơi lội
•
Thúc đẩy sự chuyển hóa V/C đã tích lũy yừ đó thúc đẩy cá
thành thục.
Tác dụng của Ánh sáng
S, CH
4
(0,1 – 0,5ppm)
•
pH của nước (7-8)
Một số chất khí hoà tan5.2
5.2
Ảnh hưởng của các yếu tố bên trong
Ảnh hưởng của các yếu tố bên trong
•
Hormon đa dạng về cấu tạo:
–
Dẫn xuất của axit béo (prostagladin),
–
Dẫn xuất a.a (thyroxine, adrenalin )
–
Là peptide ngắn như oxytocin.
•
Hormon là các protein đặc biệt được tạo ra để điều
hoà các phản ứng sinh hóa trong cơ thể.
Hormon5.2
5.2
Ảnh hưởng của các yếu tố bên trong
Ảnh hưởng của các yếu tố bên trong

Ảnh hưởng của các yếu tố bên trong
Điều hoà sự hoạt động của các tuyến nội tiết khác
•
ACTH (Adeno-Cortico-Tropic-Hormon): k/t vỏ trên
thận.
•
TSH (Thyroid-Stimulating-Hormon): k/t tuyến giáp
trạng.
•
FSH (Follicle-Stimulating-Hormon): k/t TB lớn lên
•
LH (Luteinizing-Hormon): gây rụng trứng. Ở con đực
LH có tác dụng kích thích sự tạo tinh
Thuỳ trước5.2
5.2
Ảnh hưởng của các yếu tố bên trong
Ảnh hưởng của các yếu tố bên trong
•
Tiết ra MSH được hình thành trong các tế bào đặc
biệt của thuỳ giữa có tác dụng điều hoà sắc tố.
Thuỳ giữa
Thuỳ sau
•
Tiết hormon thần kinh đó là vasopressin có tác
dụng điều hoà trao đổi nước, oxytocin có tác dụng
gây co cơ của dạ con và tiết sữa


TN1: 2 nhóm cá (i) tiêm k/tố của thùy T/Kinh (không
rụng) và (ii) thùy tuyến cá rụng trứng
TN2: cá chia 3 nhóm
(1). Tiêm kích tố thùy trước không rụng
(2). Tiêm kích tố thùy giữa rụng trứng
(3). Tiêm kích tố thùy sau không rụng
Vùng tiết kích dục tố
FSH
tinh khiết
LH
tinh khiết
Không
rụng
rụng
trứng
Kirshelblats
(1956) làm T/N5.2
5.2
Ảnh hưởng của các yếu tố bên trong
Ảnh hưởng của các yếu tố bên trong
•
Theo Pickford (1959) :
- Sự phát triển TBSD do FSH
- Quá trình rụng trứng liên quan LH.
•
Idler và Ng (1983) :
–

(-)
(-)
(+)Phóng thích kích dục tố (GnRH) - yếu tố ức chế
Phóng thích kích dục tố (GnRH) - yếu tố ức chế
kích tố (GIRF)
kích tố (GIRF)
GnRH
Dopamin
TB tiết GtH GtH
+
-
Khả năng tự tiết kích tố của não thùy cao nhất khi TSD
ở GĐ thành thụcSự chín trứng và rụng trứng ở cá
Sự chín trứng và rụng trứng ở cá
Điều kiện
ngoài
Cơ quan
cảm giác
FSH
LH
Truyến
yên
Hypothalamus
Trung ương

t
h
ẩ
m

t
h
ấ
u

n
g
ư
ợ
c

v
à
o

n
a
n
gt

LH
Tuyến sinh
dục
Môi trường
nước
Giao tử