HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH
BÀI TẬP
MÔN: ĐỊNH BIÊN TRONG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
Đề tài :
PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG VÀ NGUYÊN TẮC
ĐỊNH BIÊN TRONG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
Giảng viên : TS. Ngô Thành Can
Sinh viên : Chu Thị Hương
Lớp : KH9.NS2
STT : 20
Hà Nội, tháng 2 năm 2012
1
PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG VÀ NGUYÊN TẮC ĐỊNH
BIÊN TRONG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
MỞ ĐẦU
Định biên được hiểu là xác định số lượng người với những phẩm chất
cá nhân và tri thức cần thiết để đáp ứng những khối lượng công ciệc cụ thể
của tổ chức trong tương lai. Nói cách khác, Định biên là xác định số lượng, cơ
cấu nguồn lực cần cho tổ chức để tổ chức hoạt động có hiệu quae cao nhất.
Định biên là việc quyết định số lượng và cơ cấu cán bộ, công chức cho một tổ
chức, một cơ quan. Trong cơ quan nhà nước, định biên là quyết định của nhà
nước về số lượng và cơ cấu cán bộ, công chức theo loại công chức, nghạch
công chức cho từng loại cơ quan nhà nước. Định biên trong hệ thống cơ quan
nhà nước là quyết định pháp luật, đòi hỏi sự chấp hành nghiêm túc. Thông
qua định biên, mà nhà nước quản lí chặt chẽ và thống nhất các nguồn nhân
lực, quyết định và quản lí nguồn ngân sách, tiền lương và các hoạt động quản
lí của bộ máy công sở.
Hay nói cách khác, định biên chính là việc trả lời các câu hỏi sau:
- Tổ chức cần bao nhiêu người?
- Loại người nào? (chất lượng, chuyên môn nghề nghiệp )
các tổ chức nói chung và những quy định riêng đối với quản lí nhân sự trong
khu vực công.
Thời gian qua hoạt động định biên trong quản lí HCNN còn có những
thiếu sót , nhược điểm:
3
Tính pháp lí còn thấp, chưa khắc phục tình trạng mỗi bộ, mỗi địa
phương đưa ra các tiêu chuẩn định biên cho riêng mình.
Tính bình quân, chia đều san bằng là phổ biến, chưa tính toán cụ thể, có
tính thuyết phục các nhân tố chi phối số lượng và cơ cấu cán bộ, công chức.
Chưa chú ý cơ cấu loại, ngạch, bậc cán bộ, công chức sao cho công
viêc đạt hiệu quả cao, tránh tính trạng cán bộ, công chức bậc cao làm việc bậc
thấp và ngược lại.
Còn quá nhiều văn bản liên quan đến việc thành lập, xác định biên chế,
vào các thời điểm khác nhau, trước và sau đổi mới, công tác định biên được
vận dụng gắn với bố trí cán bộ, giải quyết chính sách, giải tỏa xung đột mâu
thuẫn, nâng cấp tổ chức.
Tóm lại, việc xác định một khung pháp lí thống nhất cho định biên, cho
đến nay là một trong những gay cấn lớn, ngăn cản tốc độ cải cách, hoàn thiện
nhà nước. việc quy định việc xác định định biên là một việc quan trọng và cần
phải được thực hiện một cách tỉ mỉ và thống nhất.
2. Các yếu tố thuộc thị trường lao động
Các yếu tố thuộc về thị trường lao động là các yếu tố thuộc về nguồn
cung lao động cho tổ chức như: sự cạnh tranh từ các tổ chức bên ngoài, chất
lượng và giá cả của lao động Nội dung của định biên không đơn thuần là
xác định nhu cầu nhân lực cho tổ chức mà còn dựa trên nguồn cung nhân lực.
và các yếu tố thuộc thị trường lao động này phản ánh khả năng đáp ứng nhu
cầu nhân sự, tức là nguồn cung nhân sự cho tổ chức. trong bối cảnh trên thị
trường đang có sự cạnh tranh gay gắt về nhu cầu nhân lực có chất lượng, việc
định biên cho các tổ chức phải được quan tâm hơn đến yếu tố này, trong sự
gắn kết với giả cả và chất lượng lao động . sự cạnh tranh nhân lực dựa trên hai
thường đòi hỏi cầu nhân lực với số lượng ít hơn so với các tổ chức có quy mô
lớn. địa bàn lãnh thổ và quy mô các hoạy động lớn dẫn đến yêu cầu về số
lượng công việc cần đáp ứng lớn, do đó nhu cầu về nhân sự cũng nhiều hơn.
3. Công việc cụ thể
Hiểu một cách đơn giản định biên là tìm người phù hợp để đảm nhận
công việc trong tổ chức. như vậy không thể tách rời định biên với những công
việc cụ thể của tổ chức mà ngược lại, phải xuất phát từ cái gốc là công việc cụ
thể như thế nào để dự tính những yêu cầu về nhân sự. một công việc phức tạp,
có dung lượng nhiều hay ít sẽ quyết định số lượng và cơ cấu nhân sự nhiều
hay ít, kiến thức và kĩ năng thái độ như thế nào?
4. Điều kiện công nghệ ứng dụng
Trong thời đại phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ đang được
xem là nguồn hỗ trợ và thay thế lực lượng lao động. việc ứng dụng khoa học
công nghệ tiên tiến vào hoạt động của tổ chức có tác động đến việc định biên
theo các cách:
- Công việc thay thế một phần sức lao động của còn người làm giảm
nhu cầu về số lượng nhân sự, đặc biệt là đối với các công việc có
tính chất thủ công.
- Làm xuất hiện những công việc mới với yêu cầu về nhân sự có chất
lượng cao hơn ( tính kĩ thuât, lao động trí óc)
- Tác động đến định mức lao động của các vị trí công việc yêu cầu
công việc dẫn đến những biến đổi trong định biên nhân sự. Nói cách
khác, sự thay đổi của công nghệ có thể là nhân tố ảnh hưởng đến
việc đào thải người và đòi hỏi người có chất lượng nhân sự cao hơn.
5. Mức độ chuyên môn hóa
Mức độ chuyên môn hóa nghĩa là tính chất chuyên môn sâu của công
việc đòi hỏi ở người lao động. tính chất chuyên môn hóa quy định cơ cấu vị
trí công việc trong tổ chức. mức độ chuyên môn hóa càng cao nghĩa là cơ cấu
6
vị trí công việc đa dạng, nó đòi hỏi cơ cấu nhân sự càng chi tiết và khả năng
trong đó ngân sách nhà nước cấp cho hoạt động của các tổ chức hành chính
nhà nước và trả lương cho đội ngũ nhân sự lại phụ thuộc vào nguồn thuế đóng
góp của người dân. Khi nền kinh tế chưa phát triển, người dân còn nghèo thì
nguồn thu ngân sách của nhà nước còn hạn chế thì chi cho hoạt động của tổ
chức hành chính và trả lương cho bộ máy là có hạn, không đủ điều kiện và
tuyển dụng những người giỏi vào làm việc trong tổ chức HCNN theo đúng vị
trí công việc cũng như phát huy hết năng lực của nhân sự hiện có. Mặt khác,
việc xác định biên chế cho một tổ chức hành chính không chỉ dựa vào công
việc, chức năng, nhiệm vụ được giao mà còn phụ thuộc vào nguồn ngân sách
mà nhà nước cấp cho tổ chức đó vì hoạt động của tổ chức hành chính nhà
nước không tạo ra các nguồn thu trực tiếp cho bản thân mình mà tất cả đều từ
ngân sách nhà nước. do vậy, rất cần quan tâm đến nguồn tài chính trong việc
định biên.
B. Các nguyên tắc định biên
1. Nguyên tắc tính khoa học
Tổ chức nhà nước nói chung và tổ chức hành chính nhà nước nói
riêng có những nét đặc trưng riêng, nhưng khi xác định định biên đều
phải tuân theo những nguyên tắc khoa học về tổ chức
Nguyên tắc có việc mới cần người
Nếu công việc mới xuất hiện mà không thể giao them cho một người
nào đó trong tổ chức thì đòi hỏi phải có them biên chế để đảm nhận công việc
này. Nếu một công việc trước đây chỉ do 1, 2 người đảm nhận nhưng tính chất
công việc đó, quy mô công việc đó mở rộng, gia tăng, nếu không bổ sung
them thì không hoàn thành nhiệm vụ.
8
Nguyên tắc tùy việc chọn người
Trong việc định biên tổ chức một yêu cầu mang tính logic là trước hết
phải nghiên cứu đặc điểm và nhu cầu để lựa chọn người phù hợp với công
việc đó, đảm bảo mỗi công việc đều có người làm chứ không phải mỗi người
đều có việc làm. Mục đích chọn người là để họ đảm dduwwong chức vụ nhất
cho mọi tổ chức hành chính nhà nước.
Trong các tổ chức quản lí nhà nước, một số định biên đã được luật quy
định. Định biên từng ộ phận được quyết định trong các văn bản pháp quy.
Nguyên tắc tương đồng thống nhất
Nguyên tắc này xuất phát từ quan điểm cho rằng hệ thống các tổ chức
hành chính nhà nước được tổ chức theo thứ bậc bao gồm cả chiều dọc và
chiều ngang. ở mỗi cấp tổ chức có nhiều tổ chức. về chức năng, nhiệm vụ,
quyền hạn vủa ủy ban nhân dân tỉnh được quy định thống nhất chung do đó ở
các tỉnh định biên có tính tương đồng. nguyên tắc này đảm bảo cho các tổ
chức địa phương có thể thực thi các hoạt động quản lí hành chính nhà nước
thống nhất trên các lĩnh vực chung nhất.
Nguyên tắc có tính đến yếu tố đặc thù: đây là nguyên tắc thể hiện đặc
trưng của hoạt động quản lí hành chính nhà nước theo lãnh thổ. Mỗi vùng
lãnh thổ có những nét đặc trưng riêng, đòi hỏi phải có người, có bộ phận đảm
nhận nhiệm vụ quản lí đó
Nguyên tắc chịu sự chi phối của ngân sách nhà nước
Công tác định biên phải tính đến khả năng chi trả từ nguồn ngân sách
nhà nước. Hàng năm kế hoạch biên chế, sự điều chỉnh biên chế được xây
10
dụng có sự tham gia của các cơ quan kiểm soát liên quan như: tài chính, kế
hoạch.
Đối với việc quản lí công chức nghị định số: 21/2010/NĐ-CP, ngày 08
tháng 03 năm 2010 của chính phủ về quản lí biên chế công chức đưa ra các
nguyên tắc quản lí biên chế công chức như sau:
“1. Tuân thủ quy định của pháp luật về cán bộ, công chức và quy định
của cơ quan có thẩm quyền của đảng cộng sản việt nam.
2.bảo đảm thống nhất đồng bộ giữa quản lí biên chế công chức với
tuyển dụng và sử dụng quản lí biên chế công chức ”
Như vậy, trong cơ quan HCNN, định biên là quyết định của cơ quan có
thẩm quyền về số lượng và cơ cấu cán bộ, công chức theo loại công chức,