Phơng pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong giờ dạy - học Công nghệ
PHềNG GIO DC & O TO huyện lạc sơn
TRNG THCS TUN O
sáng kiến
Phng phỏp s dng dựng trc quan
trong dy hc Công nghệ
Ngời thực hiện: Bùi Thị Trang
Đơn vị công tác: Trờng: THCS Tuân Đạo
Tháng 05 năm 2009
Bùi Thị Trang Đơn vị công tác: Trờng THCS Tuân Đạo
1
Phơng pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong giờ dạy - học Công nghệ
A. T VN
1. Lý do chn kinh nghim:
Cựng vi s phỏt trin ca xó hi loi ngi, cuc cỏch mng khoa hc
cụng ngh nh mt lung giú mi thi vo v lm lay ng nhiu lnh vc trong
cuc sng. Hn bao gi ht con ngi ang ng trc nhng din bin thay i
to ln, phc tp v lch s xó hi v khoa hc- k thut. Nhiu mi quan h mõu
thun ca thi i cn c gii quyt trong ú cú mõu thun yờu cu ngnh
GD- T núi chung v ngi thy chỳng ta núi riờng phi gii quyt ngay, ú l
mõu thun gia quan h sc ộp ca khi lng tri thc ngy cng tng v s tip
nhn ca con ngi cú gii hn, bi vỡ s nhn thc ca con ngi núi chung l
tuyt i v khụng cú gii hn song s thu nhn, hiu bit kin thc ca mi con
ngi u hu hn v tng i.
Nhim v trờn õy ó t ra cho ngi giỏo viờn bờn cnh vic bi dng
kin thc chuyờn mụn thỡ phi ci tin phng phỏp dy hc nõng cao cht
lng giỏo dc ỏp ng yờu cu ca tỡnh hỡnh mi
Nh chỳng ta ó bit, mụn Công nghệ cú v trớ v ý ngha quan trng i
vi vic giỏo dc th h tr. T nhng hiu bit đơn giản về trồng trọt sẽ giúp
các em biết các công việc trong cuộc sống hằng ngày, giúp các em có thể định h-
ớng nghề nghiệp trong tơng lai.

cỏc em lp di. Nu c khi dy ỳng mc tớnh tớch cc, s ch ng
trong hc tp cng nh cỏc hot ng khỏc khụng nhng lm cho cỏc em thu
nhn c mt lng tri thc tt nht cho bn thõn m cũn l c s vng chc
cỏc em bc vo bc THPT ni m cỏc em s phi cú nng lc t duy v ý
thc t hc cao hn.
T trc ti nay ó cú rt nhiu ngi cp n vn phỏt huy tớch tớnh
cc ca hc sinh trong hc tp Công nghệ bc THCS. Tuy nhiờn nhng vn
m cỏc nh nghiờn cu a ra ch ỏp dng vo mt bc hc c th m ớt i sõu
vo mt khi lp c th vi vy trong khuụn kh bi vit ny tụi ch xin lu ý n
Bùi Thị Trang Đơn vị công tác: Trờng THCS Tuân Đạo
3
Phơng pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong giờ dạy - học Công nghệ
mt khớa cnh gn lin vi vic ging dy nhiu nm mụn Công nghệ, ú l mt
s bin phỏp s dng dựng trc quan trong dy hc Công nghệ vi mc ớch
l gúp mt phn nh bộ vo vic nõng cao cht lng ging dy mụn Công nghệ
trng THCS ni tụi ang ging dy, ng thi cng l trao i, hc tp
kinh nghim ca cỏc thy giỏo, cỏc ng nghip nhm nõng cao trỡnh chuyờn
mụn cng nh phng phỏp dy hc. Nhng vn m tụi nờu ra trờn c s
c trang b nhng kin thc c bn nht, phng phỏp dy hc Công nghệ
cng nh vic s dng dựng trc quan, thc nghim s phm trng
THCS.
Nu thy giỏo ch lm chc nng truyn th kin thc thỡ s thc hin
phng chõm Thy giỏo l trung tõm hc sinh s th ng tip nhn kin
thc, s hc thuc lũng nhng gỡ thy giỏo ging v cho ghi cng nh trong sỏch
ó vit. ú chớnh l cỏch ging dy giỏo iu, nhi s bin giỏo viờn thnh
ngi thuyt trỡnh, ging gii v hc sinh th ng tip nhn nhng iu ó
nghe, ó c. Cú nh giỏo dc ó gi ú l cỏch Nhai kin thc ri mm cho
hc sinh.
Chỳng ta u bit rng vic dy hc c tin hnh trong mt quỏ trỡnh
thng nht gm hai khõu cú tỏc dng tng h nhau: ging dy v hc tp. C

vụ cựng quan trng. Chớnh vỡ l ú m Giỏo dc l quc sỏch hng u.
Nhm thc hin tt mc tiờu giỏo dc v chng trỡnh giỏo dc i mi
hin nay, ngi giỏo viờn cn phi i mi phng phỏp dy hc cho phự hp
vi hng dy hc Ly hc sinh lm trung tõm. Mt trong nhng phng
phỏp c trng b mụn Công nghệ l phng phỏp S dng dng c trc quan
trong ging dy.
T thc t cho thy chun b dựng trc quan lm dng c trc quan l
cụng tỏc rt khú khn, rt cụng phu v rt tn kộm nh:
+ S dng dựng trc quan nh th no m bo tớnh trc quan.
Bùi Thị Trang Đơn vị công tác: Trờng THCS Tuân Đạo
5
Phơng pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong giờ dạy - học Công nghệ
+ S dng dựng trc quan nh th no t hiu qu cao trong
ging dy Công nghệ li l mt vn cng khú khn hn. ú cng chớnh l
vn ca mi ngi giỏo viờn Công nghệ ó v ang quan tõm hin nay, vi
hy vng gúp phn nõng cao cht lng ging dy b mụn Công nghệ. Vỡ vy m
trong bi vit ny tụi xin trỡnh by: Phng phỏp s dng dựng trc quan
trong ging dy Công nghệ s giỳp cho vic dy hc theo phng phỏp mi
v vic thc hin chng trỡnh giỏo dc mi s t hiu qu cao hn nh mong
mun.
2. Cơ sở thực tiễn
C s lớ lun ca vic s dng dựng trc quan trong dy hc Công nghệ
trng THCS. Hin nay cú nhiu quan nim, ý kin khỏc nhau v vn phỏt
huy tớnh tớch cc ca hc sinh trong dy hc núi chung, dy hc Công nghệ núi
riờng. Vic xõy dng c s lớ lun l iu quan trng trong thc tin dy hc b
mụn.
Xut phỏt t yờu cu thc tin i vi hc sinh. Cỏc em phi c rốn
luyn mc cao hn kh nng t hc, t nhn thc v hnh ng cng nh
cú nhng tỡm tũi trong t duy,sỏng ta.
So sỏnh kiu dy hc truyn thng v phng phỏp dy hc nhm phỏt huy

5. Hỡnh thc t chc dy hc
ch yu trờn lp
2. Ngoi bi ging ca GV trờn
lp HS c tip xỳc vi nhiu ngun
kin thc khỏc, vn kin thc ó hc,
kin thc ca bn bố, SGK, ti liu tham
kho, thc t cuc sng.
3. HS ngoi vic t nghiờn cu cũn trao
i, tho lun vi cỏc bn trong t, lp,
trao i ngoi gi. HS xut ý kin,
thc mc, trao i vi GV.
4. Ngun kin thc ca HS thu nhn rt
phong phỳ, a dang
5. Dy trờn lp, thc a, ngay
tại gia đình, lớp học, cỏc hot ng ngoi
khoỏ
Nh vy qua so sỏnh hai kiu dy hc trờn thỡ ta thy phng phỏp phỏt
huy tớnh tớch cc ca hc sinh s em li hiu qu cao hn .Tuy nhiờn nú ũi hi
giỏo viờn v hc sinh phi c Tớch cc hoỏ trong quỏ trỡnh dy- hc, phi
ch ng sỏng to. Mun t c iu ú GV cn ỏp dung nhiu phng phỏp
dy - hc trong ú cú phng phỏp s dng dựng trc quan. Cn phi tip thu
nhng im c bn cú tớnh nguyờn tc ca cỏch dy truyn thng song phi luụn
luụn i mi, lm mt cuc cỏch mng trong ngi dy v ngi hc khc
phc s bo th, th ng nh: Giỏo viờn ch chun b ging nhng iu hc
Bùi Thị Trang Đơn vị công tác: Trờng THCS Tuân Đạo
7
Phơng pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong giờ dạy - học Công nghệ
sinh d nh, hc sinh ch chỳ trng ghi li ging ca giỏo viờn v kin thc
trong sỏch trỡnh by li khi kim tra.
3. Mc ớch ca vic nghiờn cu:

I. Thực trạng của vấn đề:
Thc tin ca vic dy hc phỏt huy tớnh tớch cc ca hc sinh trong
trng THCS hin nay.
Trong vi nm gn õy, b mụn Công nghệ trong trng THCS ó c
chỳ trng hn trc. Đã đợc cung cp thờm cỏc trang thit b v ti liu tham
kho phc v cho vic dy v hc.
Tuy nhiờn qua vi nm ging dy b mụn ny tụi thy rng vic dy hc
mụn Công nghệ hin nay vn cũn gip rt nhiu khú khn, nhng tr ngi nht
l vic phỏt huy tớnh tớch cc ca hc sinh trong vic quan sỏt, s dng dựng
trc quan, tuy ó c ph bin, hc tp bi dng thng xuyờn theo chu k
nhng kt qu t c khụng ỏng l bao. Thc trng ca vn ny cú th
gii thớch nhng nguyờn nhõn c bn sau õy:
Th nht l vn tn ti mt quan nim c hu cho rng mụn Công nghệ l
nhng mụn ph. iu ny c th hin vic quan tõm n cht lng b mụn
t cp lónh o cha ỳng mc.
Th hai l v c s vt cht phc v ging dy v hc tp tuy ó c u
t nhng vn cũn thiu so vi yờu cu giỏo dc hin nay v dựng dy. Tỡnh
trng dy chay vn cũn khỏ ph bin. Trong sut quỏ trỡnh hc b mụn Công
nghệ lp7 và c thy v trũ cha bao gi cú iu kin tham quan mô hình trồng
cây ăn quả điển hình, hoặc vờn cây nhân giống vỡ khụng cú kinh phớ. iu ú
Bùi Thị Trang Đơn vị công tác: Trờng THCS Tuân Đạo
9
Phơng pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong giờ dạy - học Công nghệ
lm cho vn kin thc kin thc ca cỏc em ch bú gn trong sỏch v v bi
ging .
Nguyờn nhõn th ba l vic phỏt huy tớnh tớch cc hc tp ca hc sinh
trong hc tp b mụn Công nghệ cũn nhiu hn ch mt phn l do chớnh nhng
c ch, nhng quy nh t cp trờn. Môn Công nghệ cha bao giờ đợc chọn là
môn dự thi các cấp.
Ngoi ra cỏch t chc mt s cuc thi c cng cũn nhiu hn ch, ú l

2. Nhng bin phỏp mi ó thc hin:
ci tin phng phỏp ging dy phự hp vi chng trỡnh giỏo dc mi
b mụn Công nghệ, thit b cỏc trng hc ó trang b khỏ y cỏc loi
dng c trc quan, ch yu l cỏc loi sau:
- Hỡnh v, tranh, nh.
- Mụ hỡnh.
i vi cỏc loi phng tin ny thỡ ngi giỏo viờn Công nghệ cn cú
phng phỏp s dng nh th no.
a/ i vi hỡnh v, tranh, nh:
*) i vi hỡnh v:
Hc sinh lp7 cng nh cỏc lp khỏc rt thớch xem tranh nh,
Vỡ vy giỏo viờn phi lm ni nội dung tranh ảnh gõy hng thỳ cho hc
sinh, kớch thớch úc tũ mũ, phỏt trin nng lc nhn thc. T ú lm cho cỏc em
khám phá đợc kiến thức của bài học
Tuy nhiờn phi chn thi gian phự hp a tranh ảnh ra. Khi s dng,
giỏo viờn phi phõn tớch, nh hng cho hc sinh, t mỡnh ỏnh giỏ đợc ngụ ý
của tranh ảnh đó .
Vớ d: Khi ging bi Giống vật nuôi dy n mc I. Khái niệm về
giống vật nuôi giỏo viờn cho hc sinh quan sỏt tranh vẽ các giống vật nuôi có ở
Bùi Thị Trang Đơn vị công tác: Trờng THCS Tuân Đạo
11
Phơng pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong giờ dạy - học Công nghệ
địa phơng và các hình vẽ SGK s gõy c hng thỳ cho hc sinh trong vic tìm
ra khái niệm giống vật nuôi là gì?
Ví dụ: dạy trong bài 12-Công nghệ 9 Nhận biết một số loại sâu, bệnh hại
cây ăn quả muốn để học sinh nhận biết đợc đặc điểm hình thái của các loại sâu
hại cây ăn quả, Giáo viên treo các hình ảnh các loại sâu ở giai đoạn trởng thành
để học sinh quan sát sau đó hoạt động nhóm tìm ra đợc đặc điểm của các loại
sâu và các giai đoạn biến thái có nh vậy mới tạo không khi sôi nổi trong lớp
học, học sinh hứng thú học tập.

- c tờn bc tranh, xỏc nh xem bc tranh ú th hin gỡ?
- Tng thut li nội dung bức tranh .
- Rỳt ra c ý ngha v nội dung kiến thức.
b/ Mụ hỡnh:
Một số mô hình có sẵn hoặc gv tự su tầm sẽ giúp cho tit dy sinh ng hn.
Giỏo viờn gii thiu mụ hỡnh ang s dng, mụ hỡnh l vt tng trng cho phần
kiến thức nào? .
Dựng cõu hi hng dn hc sinh quan sỏt, tr li tỡm ra cỏc kiến thức liên quan
Vớd: Trong bài 36 Nhận biết một số giống lợn qua quan sát và đo kích
thớc các chiều.
Mô hình lợn và cách đo các chiều
Với nội dung bài học này thì giáo viên không thể đem vật mẫu thật lên lớp
đợc mà chỉ có thể dùng mô hình lợn. Từ con lợn bằng mô hình thì gv giảng cho
Bùi Thị Trang Đơn vị công tác: Trờng THCS Tuân Đạo
13
Phơng pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong giờ dạy - học Công nghệ
học sinh biết các bộ phận trên con vật, chỉ cách đo kích thớc các chiều, qua đó
học sinh biết cách tính trọng lợng thật của lợn Nếu dùng mô hình thì học sinh
đợc thực hành thên mô hình các em sẽ nắm chắc kiến thức hơn, nhớ lâu hơn,
thích thú trong việc học tập trên lớp hơn
T cỏc mụ hỡnh giỏo viờn giỳp hc sinh hiu v nm chc cỏc kin thc
* Cỏch s dng cú hiu qu:
- Giỏo viờn cho hc sinh quan sỏt nhn bit ú l mụ hỡnh gỡ?
- Có đủ mô hình cho quá trình hoạt động nhóm.
- Rỳt ra kết luận, ghi nhớ
c/ Sơ đồ
Trong ging dy Công nghệ giỏo viờn cú th s dng sơ cõm hc sinh tự
nghiên cứu, hoặc học sinh ghi nhớ từ SGK sau đó điền lên sơ đồ đó
- Thụng qua sơ giỳp hc sinh hiu v nh lõu hn cỏc phần kiến thức.
Qua cỏc vic s dng sơ cỏc em cng cú th ỏnh giỏ c một cách hệ

nghe, mt thy to iu kin cho hc sinh dễ hiu, nh lõu, phỏt trin nng lc
chỳ ý quan sỏt, hng thỳ ca hc sinh. Tuy nhiờn nu khụng s dng tt, ỳng
mc v b lm dng thỡ d lm hc sinh phõn tỏn s chỳ ý, khụng tp trung vo
cỏc du hiu c bn ch yu. dựng trc quan cú nhiu loi. Mi loi li cú
cỏch s dng riờng, nhng phi chỳ ý cỏc nguyờn tc c bn sau:
1/ Phi cn c vo mc ớch, nhim v, ni dung v hỡnh thc ca cỏc loi
bi hc la chn dng c trc quan cho thớch hp, khụng nờn dựng quỏ nhiu
dng c trc quan cho mt tit dy.
2/ Phi cú phng phng phỏp thớch hp i vi mi loi dng c trc
quan ( Nh ó nờu trờn).
3/ Trc khi s dng cn phi gii thớch: Dng c trc quan ny nhm mc
ớch gỡ? Gii quyt vn gỡ? Ni dung gỡ? trong bi hc.
4/ m bo tớnh trc quan, rừ rng, thm m, cn chỳ ý ti quy lut nhn
thc, giỏo dc thm m cho hc sinh. Khụng nờn s dng dng c trc quan quỏ
c nỏt, cỏc hỡnh v cu th
Bùi Thị Trang Đơn vị công tác: Trờng THCS Tuân Đạo
15
Phơng pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong giờ dạy - học Công nghệ
5/ Bit vn dng, s dng dng c trc quan ti cỏc phng phỏp dy hc
khỏc: nh nờu vn , mụ t, din gii cho nhun nhuyn, t hiu qu cao.
* im khỏc bit vi phng phỏp s dng dng c trc quan trc õy l
giỏo viờn phi bit hng dn hc sinh khai thỏc kin thc qua cỏc dng c
trc quan, ng thi qua vic s dng dng c trc quan ta phi rốn luyn cho
hc sinh cỏc k nng cn thit: K nng s dng tranh v, sơ , k nng thu
thp t liu qua sỏch tham kho
IV. HIU QU CA SKKN:
Qua vic ỏp dng phng phỏp s dng dng c trc quan chng trỡnh
Công nghệ lớp 7 mi tụi nhn thy kt qu kh quan nh sau:
- Phn ln cỏc em ó cú ý thc hc tp b mụn v cú phng phỏp hc tp tt.
- Cỏc em ó hiu rừ v nm chc cỏc khỏi nim,

sinh, c bit l nhng dng c trc quan to n tng, giỳp hc sinh khc sõu,
nh k, tỏi hin li nhng kin thc ó hc.
- V phng phỏp s dng: phi s dng tinh t, khộo lộo phi m bo
tớnh trc quan, va m bo tớnh khoa hc. iu ỏng lu ý l dng c trc quan
dự sinh ng n õu cng khụng th giỳp hc hc tt nu thiu s ch o tn
tỡnh ca giỏo viờn b mụn. Vy vi cng v l ngi ch o, hng dn, ngi
giỏo viờn phi luụn tỏc ng ý thc hc tp ca cỏc em, phi khi dy trong cỏc
em s tỡm tũi, ham hiu bit, sn sng khỏm phỏ khoa hc cú nh th mi em
li hiu qu
iu cui cựng l mun thc hin tt phng phỏp s dng dựng trc
quan trong ging dy Công nghệ, ũi hi ngi giỏo viờn ngoi nng lc chuyờn
mụn, nghip v s phm thỡ phi cú ý thc trỏch nhim cao, phi cú cỏi tõm
mang c thự ca ngh dy hc bi vỡ phng phỏp dự hay n my nhng
ngi thy khụng cú trỏch nhim cao, khụng yờu ngh v thng yờu hc sinh
ht mc thỡ cng khụng em li kt qu nh mong mun. Cú nh vy chỳng ta
mi gúp phn o to th h tr thnh nhng ngi lao ng lm ch nc nh:
cú trỡnh vn hoỏ c bn, phm cht o c tt, cú sc kho, thụng minh
Bùi Thị Trang Đơn vị công tác: Trờng THCS Tuân Đạo
17
Phơng pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong giờ dạy - học Công nghệ
sỏng to ỏp ng c nhng yờu cu phỏt trin kinh t xó hi ca t nc
trong thi i cụng nghip hoỏ - hin i hoỏ .
Vi kinh nghim ny tụi ó nghiờn cu, vn dng v thy kt qu tng i kh
quan. Tuy nhiờn trong quỏ trỡnh thc hin ch vi t cỏch cỏ nhõn v ch cú s
tham kho úng gúp ý kin ca bn bố ng nghip trong trng nờn chc chn
cng cũn nhiu khim khuyt. Tụi rt mong cú s giỳp , xõy dng ca cỏc
ng nghip v cỏc cp lónh o thờm hon thin, cú hiu qu, nõng cao cht
lng b mụn Công nghệ v gúp phn thỳc y cụng cuc i mi PPDH v
thc hin y mnh ng dng cụng ngh thụng tin vo cụng tỏc qun lý v dy
hc; Hng ng phong tro xõy dng trng hc thõn thin, hc sinh tớch cc