10/16/2008
1
CHƯƠNG 1: CON NGƯỜI VÀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CON NGƯỜICHƯƠNG 1: CON NGƯỜI VÀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CON NGƯỜI
 ội dung
 Quá trình phát triển của con người
 Các hình thái kinh tế mà loài người đã trải qua
 Một số yếu tố tác động đến quá trình phát triển của con
người
 Dân số và các vấn đề về dân số
QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA CON NGƯỜIQUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA CON NGƯỜI
 Quá trình phát triển
 Bộ khỉ: vẫn tồn tại như
các động vật khác
 Vượn người: đã bắt đầu
tiến hóa tách ra khỏi
giới động vật hiện tại.
10/16/2008
2
QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA CON NGƯỜIQUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA CON NGƯỜI
 Quá trình phát triển (tt)
 Người vượn
 Người khéo léo
 Người đứng thẳng
 Người cận đại
 Người hiện đại
CÁC HÌNH THÁI KINH TẾCÁC HÌNH THÁI KINH TẾ
 Các hình thái kinh
tế
 Hái lượm
 Săn bắt
 Chăn thả

nga.
 Hình thành nhng àn
gia súc ông n vn con.
 Hình thành li sng du
mc.
 S dng sc kéo gia súc
trong nông nghip và vn
chuyn.
 Thú rng b tiêu dit khá
nhiu
10/16/2008
5
N ÔN G N GHIPN ÔN G N GHIP
 Là thành tu ln nht trong
thi kỳ  á mi.*.
 N gũ cc ch yu là mì,
mch, ngô, lúa, sau ó là rau,
u, mè, cây ly c, cây ăn
qu và cây ly du.
 Lúa nưc xut hin  các
vùng ven sông.
 S dng sc kéo ca bò,
nga trong cày ba, vn
chuyn.
 Có hin tưng phá rng làm
ry.
CÔN G N GHIPCÔN G N GHIP
 Khi u là phát minh ra
ng cơ hơi nưc.
 Xut hin khá mun….

 kinh t trí thc.
 Văn minh công nghip
 văn minh trí tu.
10/16/2008
7
CÂU HI THO LUNCÂU HI THO LUN
 Câu hỏi : Có gì giống và khác nhau giữa hái lượm, săn
bắt, đánh cá, chăn thả thời tiền sử và thời hiện đại?
Thời kỳ Tiền sử Hiện đại
Mc ích
Cách thc
Kt qu
 Hái lưm
CÂU HI ÔN TPCÂU HI ÔN TP
 Câu 1:
 Có nhn xét gì v tác ng ca con ngưi qua các giai on
tin hóa ca loài ngưi?
 Câu 2:
  hình thái kinh t nào thì con ngưi tác ng vào môi
trưng là mnh nht? Ti sao?
10/16/2008
8
MT S YU T TÁC N G N CON N GƯIMT S YU T TÁC N G N CON N GƯI
 Một số các yếu tố tác động đến quá trình phát triển của
con người
 Phương thc sng và thc ăn
 Khí hu
 Môi trưng a hóa
PHƯƠN G THC SN G VÀ THC ĂNPHƯƠN G THC SN G VÀ THC ĂN
 Bn cht con ngưi

KHÍ HUKHÍ HU
 Tác ng ca t hp này ưc thông qua nhiu rào chn:
 Rào chn t nhiên (sông, h, bin, núi, cây rng )
 Rào chn văn hóa (nhà ca, qun áo, tin nghi sinh hot )
 To thành:
 Khí hu toàn cu
 Khí hu a phương.
 Tiu khí hu.
 Vi khí hu.
 iu hòa nhit là cơ ch
thích nghi sinh hc ch
o.
 VD: thân nhit con ngưi
n nh  khong 37
o
C
10/16/2008
11
MÔI TRƯN G NA HÓAMÔI TRƯN G NA HÓA
 Hàm lưng khoáng cht
trong thành phn sinh hóa
ca cơ th có liên quan n
quá trình bin i ni bào.
 VD: to xương, iu hòa
áp lc thNm thu,
 Tương quan v t l s
lưng các thành phn
khoáng trong môi trưng
thành phn khoáng trong
cơ th.

 N i dung:
 Dân s tăng theo cp s
nhân (2,4,8,…); còn
lương thc, thc phNm,
phương tin sinh hot
ch tăng theo cp s
cng (1,2,3,4…).
 S gia tăng dân s din
ra vi nhp  không
i, còn s gia tăng v
lương thc, thc phNm
là có gii hn.
THUYT MALTHUSTHUYT MALTHUS
 N i dung (tt):
 Dân cư trên trái t
phát trin nhanh hơn
kh năng nuôi sng
nó.
ói kh, o c
xung cp, ti ác tt
yu s phát trin.
 V các gii pháp, thì
thiên tai, dch bnh,
chin tranh … là cu
cánh  gii quyt vn
 dân s mà Malthus
gi là các: "hn ch
mnh"
10/16/2008
14

dân s.
MI QUAN H DÂN S MI QUAN H DÂN S TÀI N GUYÊN TÀI N GUYÊN –– PHÁT TRINPHÁT TRIN
 Dân s và tài nguyên t ai
 Dân s và tài nguyên rng
 Dân s và tài nguyên nưc
 Dân s và khí quyn, bin i khí hu
 Dân s và các vùng ca sông, ca bin
 Dân s và tp quán sinh sng di cư, du cư
10/16/2008
16
MI QUAN H DÂN S MI QUAN H DÂN S TÀI N GUYÊN TÀI N GUYÊN –– PHÁT TRINPHÁT TRIN
 Dân số và tài nguyên đất đai
 Hng năm, th gii có
khong 70.000 km
2
t b
hoang mc hóa.
 Hin ang e da gn 1/3
din tích t toàn cu.
 t b nhim mn, không
th phc hi.
 t nông nghip và t rng
b ly cho thy li, giao
thông, xây dng công
nghip.
MI QUAN H DÂN S MI QUAN H DÂN S TÀI N GUYÊN TÀI N GUYÊN –– PHÁT TRINPHÁT TRIN
 Dân số và tài nguyên rừng
 21 triu hecta rng b phá
mi năm.
 Xói mòn, thiên tai, lũ lt.

, CO, N O
x
,
… ngày càng nhiu.
 Khí hu toàn cu ang
thay i.
10/16/2008
18
MI QUAN H DÂN S MI QUAN H DÂN S TÀI N GUYÊN TÀI N GUYÊN –– PHÁT TRINPHÁT TRIN
 Dân số và các vùng cửa
sông, cửa biển
 Khai thác cn kit
ngun thy sn.
 Din tích rng ngp
mn ã thu hp áng
k.
 Các rn san hô b tàn
phá.
 N ưc b ô nhim.
MI QUAN H DÂN S MI QUAN H DÂN S TÀI N GUYÊN TÀI N GUYÊN –– PHÁT TRINPHÁT TRIN
 Dân số và tập quán sinh
sống di cư, du cư
 Di cư xy ra do nhiu
nguyên nhân.
 “T nn môi trưng”: là
nhng ngưi không còn
iu kin sng an toàn 
bn quán vì hn hán, xói
mòn t, buc h phi
ri i nơi khác.

trieäuệu
Nguoàn : U.S census Bureau
Dân số thêm vào
(triu ngưi)
QUÁ TRÌN H TĂN G DÂN S VÀ Ô THN HÓAQUÁ TRÌN H TĂN G DÂN S VÀ Ô THN HÓA
 Tỉ lệ sinh:
 Kh năng sinh sn
 S mn 
 Các nhân tố ảnh hưởng
đến mức sinh
 Tui kt hôn.
 N hân t tâm lý xã hi.
 iu kin sng.
 Trình  dân trí
10/16/2008
21
Q TRÌN H TĂN G DÂN S VÀ Ơ THN HĨAQ TRÌN H TĂN G DÂN S VÀ Ơ THN HĨA
 Tỉ lệ tử:
 Tui th tim tàng
 Tui th thc t
 Các nhân tố ảnh hưởng
đến q trình tử vong
 Chin tranh.
 ói kém và dch bnh.
 Tai nn.
Q TRÌN H TĂN G DÂN S VÀ Ơ THN HĨAQ TRÌN H TĂN G DÂN S VÀ Ơ THN HĨA
 Phát triển dân số
 Thi gian  tăng gp ơi: là khong thi gian cn thit 
dân s t nhiên tăng gp ơi
 Khong thi gian này càng ngày càng ngn li

 Tuổi thọ
 Tui th trung bình
ang tăng.
 Dân s ang già i.
 Tui th trung bình àn
ông ang gim i
khong 5 năm  ông
Âu và SN G.
CÁC VN  V DÂN SCÁC VN  V DÂN S
 Sức khỏe
 Tiêu chuNn sc khe ã
ưc ci thin.
 T l t vong tr em vNn
còn cao (70%0).
 Tình hình suy dinh dưng
vn còn ph bin.
 Tình hình sc khe vn
còn rt ti t  châu Phi.
 ông Âu và SN G cũng
ang gim sút.
 Bnh dch HIV, ung thư,
…
10/16/2008
24
CÁC VN  V DÂN SCÁC VN  V DÂN S
 hà ở & an ninh xã hội
 Khong 1 t ngưi ang sng
trong nhng ngôi nhà ti t.
 Khong 100 triu ngưi không
có nhà .

tán
  các ô th tp trung 
châu Âu, dân chúng di
chuyn bng phương tin
công cng.
  cá ô th phân tán  M,
dân cư ch yu da vào xe
hơi cá nhân  di chuyn.