1

Q
Q
U
U
Ả
Ả
N
NL
L
Ý
ÝV
V
À
ÀP
P
H
H
Â
Â
N

Ầ
U
UT
T
Ư
ƯC
C
Ô
Ô
N
N
G
GT
T
H
H
Ự
Ự
C
C


A
M
MV
V
À
ÀK
K
I
I
N
N
H
HN
N
G
G
H
H
I
I
Ệ


Cách tip cn ca bài vit này là so sánh thc trng ca qu công  Vit Nam vi
chun mc quc tng kt t lý thuyt và kinh nghim quc t
t ng hn ch trong qu Vi 
khuyn ngh chính sách thích hp.

Mc dù có mt vài s khác bit trong chi ti i th, c u quan
nim rng qu- PIM) là mt h thng tng th,
bu t vic hình thành nhng lcông n vic thm
nh, la chn, lp ngân sách, th  th, vi mm
bo hiu qu và hiu lc ca c mng và phát trin
chung ca nn kinh t.
2
Chng hNgân hàng Th gii, quy trình qu
gm tám ni dung và c tóm tt :

1.1. Định hướng đầu tư, xây dựng dự án, và sàng lọc bước đầu
o Định hướng chiến lược đầu tưm ca quy trình qu
c th hin qua chic hay k hoch tng th do cp quynh cao nh ra.
ng này giúp cho hoa chính ph phn 
tiên ca qung thc xây dnh
a các b - ngành và ca các cp chính quy
o Xây dựng dự án đầu tư ng chi - ngành - a
ng các h   cn
thit, mc tiêu, các hong chính, ngân sách d toán, ti thc hin, kt qu k
va d án.
o Sàng lọc dự án bước đầu: Mm bo d án do các b - ngành -
 xum bo thu kin ti thi có th c xem xét 
c k tiu kin ti thiu này bao gm s cn thit, tính nhi vi
a chính ph, và s phù hp v tài khóa. Sàng lc tt  khâu này s giúp tit


1.3. Đánh giá độc lập đối với thẩm định dự án
S lc quan thái quá và thiu khách quan i vi các d - nh chi phí
quá thp và li ích quá cao - là hing ph bin  n. Chính vì vy,
luôn có nhu cu kim tra tính chân thc và khách quan ca hong thnh d c
bii vi nhng d án la lc hin t thnh. Trong
ng ht li ích nghiêm trng thì thm chí nên s dc lp
ngay t khâu thnh d án.

1.4. Lựa chọn và lập ngân sách dự án
Bt k d u là mt b phn ca k hoch ng th, vì vy
vic la chn và lp ngân sách d án ph c cân nhc phù hp vi chu k ngân sách
n, và dài h m bo d án phù hp v thi v mt tài
khóa trong tng chu k ngân sách.  m bo tính công bng hiu lc giám
sát sau này, các tiêu thc la chn d án phc công khai. u qu không
ch ph thuc vào vic la chn d án tt mà còn ph thuc vào chng ca hong
qun lý và bo trì tài sng xuyên vì vy phu chnh thích hp
 phn ánh nhng khon chi mi phát sinh này.

1.5. Triển khai dự án
S thành công (hay tht bi) trong trin khai d án ph thuc vào nhiu nhân t
chc chn bao gm (i) la chn d án tt; (ii) lp ngân sách chính xác; (iii) chun b các
u kin cn v c qun lý tài chính, t chc b máy và nhân s, thu ht; (iv) k
hoch mua sm máy móc, v theo dõi và qun lý chi phí; (vi) qun lý các ri ro phát
sinh làm ng ti ti và chi phí ca d án. Bn thân tng nhim v u rt
phc tp, vì vy phi có nhng dn cn thit cho vic trin khai d án. V các mt t
chc, vic b trí nhân s, xây dng b máy qun lý, d kin ti v.v. tt c phc
chun b k càng và thc tu thu công khai, công bng, và hiu qu n
c xây dng và công bc nh  n (hoc ít nht là
gim thi

 h tr cho vit chng ca hong qu
công, các tác gi Rajaram, Le, Biletska và Brumby (2010) ca Ngân hàng Th gi
mt bng câu hi ch :

Các câu hỏi chẩn đoán giúp đánh giá hiệu quả đầu tư công

Nhng câu h cung c  u qu ca h thng qun


Bước 1: Định hướng đầu tư, xây dựng dự án, và sàng lọc bước đầu
1. ng dn mang tính chic công b rng rãi cho các quy
c
2.  m b xui chính sách ca chính ph và các
ng chic hay không? Quy trình này có hiu lc (effective) hay không? T l
các d án b loi b  n là bao nhiêu?
Bước 2: Thẩm định dự án chính thức:
3. Có quy trình thnh d án chính thc (phân tích chi phí và li ích) vi m 
chi ti cp b hay c xut d 
Nu có, liu có bt buc thnh cho tt các d án hay ch nhng d án trên mt mc giá
tr nh? Liu thnh d án ch tin hành cho mt s khu vc/ngành nhnh,
và nu có thì s là khu vc/ngành nào? T l s d c chính thc thnh v
chi phí và li ích là bao nhiêu?
Bước 3: Đánh giá độc lập đối với thẩm định dự án
4. Thnh d án chính thc thc hin b cho d án hay bi t chc
u gì th hin chng ca nhng bn thnh?
Bước 4: Lựa chọn và lập ngân sách dự án
5. T l c tài tr bi các nhà tài
tr quc t là bao nhiêu? Liu các d án này và các d c tài tr có tri qua mt
quá trình th toán ngân sách vi cùng mt quy tc ging nhau hay
không? Nu khác nhau, hãy gii thích s k có kim tra bn thnh

12. Chính ph  hi vi 
nh này có giúp ci thia các
u này có dn vic hy b hoc tm th
ch các d c thc hin hay không? Nu có, t l ph
 hy b hoc tm th là bao nhiêu? Ch ra nu có các d n
b  không hy b hoàn toàn.
13. c hin d c yêu cu chun b các báo cáo ti nh k hay không?
Các báo cáo này có cp nht phân tích chi phí và l có
chu trách nhim cho nhi v chi phí và li ích hay không? Có nh 
c s d buc hin d án chun b báo cáo cp nht? Nhng báo cáo
qun lý d c s dng trong nhng tho lun ngân sách tip theo vi B Tài Chính
hoc B K hoch hay không?
14. i vi mt b phi din ca các d m c nhng d án do
c ngoài hay t chc tài chính quc t tài tr), t l pht chi phí d toán trung
u chnh lm phát) trong nhng d án chính  các khu vc then cht là bao
nhiêu?
Bước 7. Vận hành dự án
15. D c giao cho nhà thu có, vic thng thu có da trên
 u thu cu
thu hay không? Nu nhc s dng, hãy gii thích nh
  ng chng nào t  c gia v H th u thu và mua sm 
(Country Procurement Assessment Reviews - CPARs) hoc b u thu
mua sm góp phn vào s leo thang chi phí hoc gian ln?
5

Bước 8. Đánh giá và kiểm toán sau khi hoàn thành dự án
16. Có quy trình chuyn giao trách nhim qup dch v i vi hot
ng vn hành và bng tài sc to lp t d 
quan cung cp dch v c cung c  vn hành và bng nhng tài
sc cung ng dch v cng

Cơ quan ban hành/phê duyệt
Thời hiệu
Cấp trung ương Chic phát trin kinh t xã hi
ca quc gia
Ban chng
  và tm nhìn

ng, nhim v phát trin
c
Th ng Chính ph (B K hoch và
 trì)

c tiêu quc gia
Th ng Chính ph

K hoch phát trin kinh t xã hi 5

Quc hi phê duyt (Chính ph ch trì)


Th ng Chính ph phê duyt (B K
ho trì)

K hoch phát trin kinh t xã hi
h
Chính ph (B K ho   
trì)

   m nhìn

Quy hoch phát tri  
vc, sn phm ch yu ca quc gia
Các B qu    c ch trì,
phi hp vên
quan t chc lp và phê duyt quy hoch
   m nhìn

Quy hoch tng th phát trin kinh
t - xã hi ca huyn, th xã, thành
ph trc thuc tnh
UBND cp huyn t chc lp và trình
Ch tch UBND cp tnh phê duyt quy
hoch
   m nhìn

Quy hoch phát tri  
vc, sn phm ch yu ca tnh
Ch tch UBND cp tnh phê duyt (các
s quc, sn phm ch
yu chu trách nhim t chc lp và trình
quy hoch)

Nguồn: Tng kt t Ngh -CP ngày 11/1/2008 si, b sung mt s u
ca Ngh nh s -a Chính ph v lp, phê duyt và
qun lý quy hoch tng th phát trin kinh t - xã hi.

T u thp niên 2000, Viy mnh phân cp v quy hoch. Tuy nhiên, Chính ph
vn thng nht qun lý công tác quy hoch trên phm vi c c. C th là theo Ngh nh

4Th nht, v phm vi, mc dù t ph  - xã hi - ng
là ba tr ct ca phát trin bn vng  Vit Nam, song các chic và k hoch phát trin kinh
t - xã hc bit là  c mi coi trng c kinh t 
cp ti hai tr ct còn li. u này ng trc tip ti vic honh và phân b ngun
lc ht sc quan trng này.

Th hai, th t ng  Lê Vit Thái, do
cùng mt lúc tn ti quá nhiu n, trng tâm, trn hiu
n li gian thc hin d án và gim hiu qu


Th ba, không ch thiu ng hp, th t   công còn
không nht quán vi th t  ngun lc. Chng hp hóa luôn
c khnh là mc tiêu bao trùm ca nn kinh t thì t l p ch
to ch bim t 10,3% xung ch còn 
% . Tn 2000-2011, theo s liu ca Tng cc Thng kê, t
l p - vc coi là mt tr- m liên tc t
12,2% xung ch còn 5,6%, ng thi t l t mt tru khác là giáo dc -
o gim t 6,4% xung ch 
xây dng và kinh doanh bng sn li có t trt t 2,4% và 0,9%
lên 5,3% và 2,4% mng.

Th  u phi c phi hp gia các cp và gia các b, ngành,
trong quy hot lng lo. Trong cách làm quy hoch và l
n nay, nhu cu (mà thc ra là mong mua các b a
c tng hp t i lên. Hin nay, mi b  chú trng ti quy
ho- trong nhing hp là do chy theo thành tích và li ích cc


11,5
1,15

16,6
1,66

8,5
0,85

8,5
0,85

15,0
1,50

28,5
2,85
Tổng cộng
295,1
29,51
Nguồn: Tng hp t các quy ho ca Chính ph
Ghi chú: Giá tr vu c tính theo mc giá 2010

ng thi,  c ng bin, sân bay, khu kinh t ven bin, khu kinh t ca khu,
khu công nghic quy hot cách tràn lan, thm chí vô t chc, vô k
lu y, s yu kém u phi ca truni
hp c cùng vi s chia ct ca nn kinh t và k lut tài khóa lng lo là
nhng n dn t, chng chéo, lãng phí, kém hiu qu hin
nay  Vit Nam.

5
i vi các d ng công trình, theo u 5 ca Ngh nh s 12/2009/-CP thì ch các d án
quan trng quc gia mi cn lp nghiên cu tin kh thi (g trình Quc
hi xem xét, quynh v ch u tt c các d án khác không cn lp nghiên cu tin kh thi.
6
Quy trình thi vi nhng d c thù s c thc hii vi các d án
 u mi còn phi ly ý kin c
chuyên ngành.
7
Mt ln na, rt tic là s liu v s ng (hay t l) d án b loi  vòng thm nh d án khôc B K
hoch và u t công b.  Hàn Quc trong giai on t n 2007, có ti 44% (c th là 147 trên tng s 335)
d án ln vi tng s vn u t d kin lên ti 82 t -la b t chi ngay t vòng  giá tin kh thi. Trong s
này, a s liên quan ti giao thông vn ti nh ng b ng st ng thy (9), và cng (6).Ngun:?
9

Th c cnh d án hin rt hn ch, th hin rõ nht qua vic
thnh các d ln và phc tp. Vì thic th
thc nht phc v hiu qu tài chính, kinh t,
và xã hi ca d án, và vì v lun c  loi b hay thông qua d ng
hp này, ging là yêu cu ch u chnh li d án sao cho phù hp vi
nh hi tránh nhng ri ro v trách nhim và pháp lý sau này.

Th ng hp, vic thnh d án ch mang tính minh ha cho các quyt
, và vì vm bo tính khách quan. Mt ví d n hình là
d án ng st cao tc Bc - Nam . ng st cao tc Hà Ni 
H Chí Minh (gi tt là Báo cáo) ca B Giao thông - Vn ti trong k hp th 7, Quc h
 t 10,6%, th
i ca v12%, và do vy d án không hiu qu v mt
kinh t. Tuy nhiên, khi  cng c tính kh
i mt s gi nh trong mô hình tính toán, c th

bit là B K hoch  và trong mt chng m Tài chínhc giao nhim
v theo dõi chung hom trng phm vi qun lý ca mình, và vì vy v nguyên
tc có quyn và trách nhim xem xét li kt qu thnh c
quan. Tuy nhiên, trên thc t, mt mc giao nhim v c th, mt khác vì ngun
lc (v t chi, thi gian, tài chính) ht sc hu hn nên các b c và
  8
Xem thêm phân tích chi tit trong  Anh (2010).
10

V mt lý thuy (bao gm Quc hi, Hng Nhân dân tnh - thành ph,
và Hng Nhân dân qun - huyn) có chnh quy hoch, k hoch phát trin
kinh t - xã hng thi có chc trin khác các quy hoch và k hoch này,
và do vy cn thit và phi có ý kic lp v quym vi ca mình.
Tuy nhiên, trên thc t, vai trò quynh và giám sát này c rt hn ch,
c bit là  c, mt ln na, ch yu là do thiu ngun lng
 thành viên c là công chc trong b máy chính quyn;
a, t l chuyên trách rt thp, ngun lc v i và tài chính u bt cp.

2.4. Lựa chọn và lập ngân sách dự án
9Khác vi nhic,  Vit Nam, vic la chn d án có hai m quan trng, c
m này c phc tp  bnh ca kt qu la chn d án cui cùng. m
u tiên là cp quynh p phê duyt (hay chp thun) quy
k nhng d i
70% d n lý và quyu d án trong s này cn

Ý th c thc trng này, Th ng Chính ph    th s 1792/CT-TTg ngày
15/10/2011 v ng qu vc và vn trái phiu chính ph.

9
Vic lp ngân sách d án còn phi tính n các khon ng xuyên, bo trì, bng. Tuy nhiên, do thiu
thông tin và s liu v vic lp ngân sách cho các khon chi này nên phn này ch tp trung vào phân tích vic lp
ngân sách u t.
10
Xem bài: Phân cp qu    ht l   , truy cp ngày 20/10/2012 ti a ch
http://vneconomy.vn/20120503042847392P0C9920/phan-cap-quan-ly-dung-do-het-loi-cho-dia-phuong.htm
11
Theo TS. Lê ng Doanh, nm 2011, c c có 66.000 d i nhu cu vn khong 220.000 t
ên ch trin khai c 20.529 d án vi tng s vn d kin chi 123.029 t ng, tc là ch thc hin
c khong 1/3 d án và  ng c ½ nhu cu v
11

Ch th này yêu cu các 
  thêm  


 



12

 

            


S thành công (hay tht bi) trong trin khai d án ph thuc vào nhc chun b ,
bao gm xây dng chic và quy honh d án, la chn

12
Khi vit nh vy, vô hình trung, Ch th 1792  tha nhn vic tn ti tình trng quyt nh u t bt chp kh
nng thu xp vn. Thc t này cng c phn nh trong Báo cáo ki 
2010, trong  cho thy  Hi Phòng, k hoch vn ch c 12,8% nhu cu vn ca các d 
duyt. Còn  Ninh Thun, Gia Lai, Kon Tum, vn u t xây dng cho các d án  c phê duyt ln t gp
3,4; 3,7; 5,7 ln k hoch vng ca a phc: Nh ng
i a ch http://www.thoibaonganhang.vn/tin-tuc/2-ngan-sach-nha-nuoc nhe-tay-thu-nhung-rong-tay-chi-
3282.html.
12

và tài tr d ánu thu xây dng v.v. Nhng phân tích  các phc v hn ch ca nhng
c trong quy trình qu ng ý rng khâu trin khai d  Vit
Nam s gp phi rt nhiu trc trc. Trên thc ty ra, mà biu hin rõ ràng nht và
bc xúc nht là vic trong rt nhing hp, ti ca d án b 
nhiu so vi d ng thi chng b xung cp nhanh chóng.

 h tng ca Vic bing lên
r so vi các qun khác (xem Bng 3).
13

C th là nng Pháp Vân - Cu Gic coi là
tuyn cao tu tiên ca Vit Nam, ch là 1,86 tri-n 1998-2002, thì
n n 2006-2012, sua tuyn Cu Gi - Ninh Bình i gn 10
tri-la/km. Các tuyn H Chí Minh - ng - Quó sut
 y. Gng cao tc quy hoch và trong quá
trình trin khai, bao gm H Chí Minh - Long Thành  D M Thun, và
Bn Lc - Long Thành có chi phí rt ln, lên ti 20 triu -c bit, suu


dng
Suu
US$/km 4 làn xe)


Pháp Vân  
(*)

32,3
53
1998-2002
1,86
- Ninh Bình
56,0
548
2006-2012
9,78
TP.HCM - 
61,9
613
2004-2010
9,90
 
131,5
1.404
2012-2016




Jiangxi
134,0
320
1996-2004
2,39
Liaoning
109,0
288
1996-1998
2,64
Shenyang-Jinzhou (6 làn xe)
192,0
729
1996-2001
2,53
Shanxi
176,0
618
1999-2006
3,51
Chengdu-Nanchong
208,0
772
1998-2004

Câu hi
t ra là: vu tiên, phi khnh rng nhng nguyên
u xut phát t bt cp trong vic thit k th ch, chính sách, và t chng kém
ca hong qu- tu có tính ch quan. Bn thân Ch th a
nhp quá rng li thiu các bin pháp qung b dn ti tình trng phê duyt
quá nhiu d t kh i vc và vn trái phiu Chính ph,
thi gian thi công kéo dài, k ho ct khúc ra tu qu 
phân tán và lãng phí ngun lc c các phc (và s phân
tích  các phn sau), thc trng này là h qu tt yu ca vô vàn bt cp trong mc ca quy
trình qu a toàn b h thng qu Vit Nam.

Error! Reference source not found. lit kê mt s d i gian
u lu so vi k hou. Nhng nguyên nhân quan trng ca tình
trng này bao gm:
 Nút tht trong gii ta mt bng, k c n bù gii ta.
 Không b c vn, do vy không th tri.
 i thit k k thut (nhing hp do nhà thc), dn kéo dài
th toán các hng m.
 u thu biu giá nên nhà th giá thc chn.
 i nhà thu do nhà thu thic, t n ti mt cách toàn din
d  c v thit k, thi gian, chi phí v.v.
 D án càng chm càng b c bit trong bi cnh lu
vào (nh giá b phá nhiu ln k t 2007. 15
Xem ngh nh 113/2009/N-CP v  ngày 15/12/2009.

Minh
2012
2017
-

1,1 t
USD
2,4 t
USD

 i thit k k
thu toán các
hng mc thit b
Cao tc TP.HCM

Ban Qun lý D
án M Thun
12/2004
2007
02/2010
Thit k k thut kém nên
phi thit k
6555 t

9880 t

9880 t

Thit k k thut kém
nên phi thit

2/2003
2007
08/2012
Chm tr ca nhà thu
Trung Qu u thu giá
r và không hoàn thành d
n.
200 triu
USD
317 triu
USD
317 triu
USD
Chm ti  nên dn
t giá.
ng cao tc Cu
Gi - Ninh Bình
VEC
01/2006
Quý
3/2008
06/2012
ng mc gii ta mt
b ng lc yu kém
ca nhà thu bao gm c

lc thi công.
3733 t

7692 t

i) quyu chnh d án phi chu trách v quynh ca mình.

Viu chnh nh i vi các d n khai là chuyu
chnh ln li không th ng.  Vit Nam hin nay, rt nhiu d u
u b u chnh m - v ti thc hin, m, thm chí là thit
k và công ngh - trong quá trình trin khai. Nói cách khác,  Viu b tr
ng (xem Bng 5). Mt nguyên nhân quan trng ca tình trng này là khung
pháp lý cho ving dn triu ch Vit Nam rt yu và thiu.
Bên cvic theo dc hin d t sc lng lo (xem
thêm Rajaram, Le, Biletska và Brumby, 2010) cc theo
c giao cho B K ho Tài chính. Song, vi trách
nhic giao không rõ ràng, thông tin v d án thiu và không cp nht, ngun lc có hn,
n khích yu, hai b này không th t cách hiu qu hàng
chc nghìn d c trin khai h

Bảng 5. Tỷ lệ số dự án đầu tư công phải điều chỉnh và chậm tiến độ (%) 2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
Tỷ lệ phải điều chỉnh (%)
14,6
16,7
22,2
33,7

Tình trng chm ti tt yu dn vic phu chnh các ni dung khác ca d án, nht
u này dn tình th i vi các nhà quu
u gi nguyên k luu ch
n khai có th không bao gi  qu
16

chc chn. Mt khác, nu chnh thì hin nhiên là s ng ngân sách,
c bit là  c ng hp, sc ép ca ch 
ng, cùng vi s hi thúc ca các bn mt s tha hip ca trung


Mc khi có Ch th 1792, có v u chnh các d 
công rt d   Ch th  u chnh vn



     


Khi viy, Ch th 1792 vô hình trung tha nhn rng viu chnh vn (b sung,
u chuyn v.v.) t n nay có th c thc hin mà không cn s chp thun c
quan có thm quyn giao vn.

Trên thc t, n ht xa so vi d u, cho thy mt k
lut tài khóa vô cùng lng l th là, theo Báo cáo ca Kim toán Nhà
 2009, d toán n do Quc hi giao là 112.800 t ng
on s thc hin là 181.363 t t ti 60,8% so vi d toán. S i lp lun
rng t l   phi kích cm hn
ch m kinh t. Tuy nhiên t d
 l i 31,9%.


2.8. Đánh giá và kiểm toán sau khi hoàn thành dự án

B   116/2005/TT-ng dn vic qun
lý và x lý tài sn ca các d án s dng vc khi d án kt thúc. Phm vi
u chnh cm các d án s dng vc, k c c các
d án s dng ngun vn ODA và ngun vin tr không hoàn li ngân
c.

Vit Nam  cho hong kim toán và phê duyt quyt toán sau khi d
i vi các d án s dng ngun vn -
nh rng tt c các d án ODA quan trng quc gia, d án ODA nhóm A, d án ODA
nhóm B có s dng vu phi kim toán quy trình cp có thm quyn
thm tra và phê duyt. Các d án ODA khác thc hin quyt toán theo yêu cu ca cp có thm
quyn.

Tic kim toán quyt toán là thm tra và phê duyt quyt
toán s c thm tra v tính tuân th các chun mc kim toán  33/2007/TT-
7/TT- pháp lý và vic áp dn quy phm pháp
lut trong quá trình ki trì thng ni dung còn khác
nhau gia báo cáo ca ch m toán quyt toán.

-BTC nh c th v thi hn quyt toán các d án ODA, tùy
theo m quan trng ca chúng (xem Bng 6). Thi hn này nhìn chung rt lâu, dn h
qu là nu có sai phm xy ra thì vic phát hin và quy trách nhing là quá mun
ng hp ca PMU 18 và d i l - Tây.

Bảng 6. Thời hạn lập báo cáo, kiểm toán, và phê duyệt quyết toán dự án ODA (tháng)
sp xp, t chc li Ban QLDA M Thun và sáp nhp mt s doanh nghip thuc B GTVT ti khu vc phía Nam)
 thc hin nhim v n lý d án và khai thác h tng giao thông ti khu vc phía Nam.
18

Vit Nam vt khung pháp lý thng nht và toàn din cho hong kii
vi các d ng ngun vn c. Nhim v này hic giao cho Kim
c. Tuy nhiên, vì nhiu nguyên nhân, s ng d c kit
ít. Theo tác gi Nguyn Anh Tun, Phó V ng V Tng hp ca Kic, trung
bình hKic ch thc hin kim toán t n 350 d án
n 1% tng s d a c c. Trong s này, Kim
c chuyên ngành thc hin kim toán khong 22- án trm
do các Ban qun lý d án c c
khu vc thc hin kim toán chi tit t n 10 d  mi tnh.
18Ngay c vi mt mu kim tra rt nh i 1% tng s d án), tng kt ca tác gi Nguyn
Anh Tun cho thnhng hn ch, thiu sót trong quu y ra  tt c
các khâu cm hiu qu t thoát, lãng phí ngân sách nhà
c. Tng hp kt qu ki -2009 ti các tnh thành, các b ngành,
các d  án và cc tiêu, Kic n ngh x lý tài
chính: 4.224.289 triu 

Cn nhn mnh ri vi tt c các d  c vi ngun vn ODA), hong
kim toán ch dng li  vic kim tra, xác nhn, trung thc, hp pháp ca thông
ng thi kim tra tính tuân th pháp lut ca vic qun lý, s dng tài sn công và ngân
c trong quá trình thc hin d Kim toán Nhà
c không có chy kt qu kim toán không cho bit cht
ng và kt qu ca d  vc các m u
hay không.


có th thc hin t xut d c quyn qun lý ca mình. Tuy nhiên, nh
n mnh  mt s phc, nhìn chung hiu qu và hiu lc ca hong này rt thp.

3. So sánh và kinh nghiệm quốc tế về quản lý đầu tư công

Qu m bu qu và hiu lc là mt v h trng ca
mi quc gia. Vì vy, kinh nghip quc t v t này, trong
khuôn kh ca mình, không có tham vng tng kt mt cách toàn din các kinh nghim quc t
v qu. Nó ch nh khiêm tn là (i) tóm tt mt s thành công và tht bi
v qu gii; và (ii) so sánh chng qu Vit Nam
so vi mt s c có d li thc hin hai mc tiêu này, bài vit s dng tài liu hi tho
ca Ngân hàng Th gii v ch  y hiu qu c t chc ti Hà Ni vào
tháng 8/2010.

n 2008-2010, Ngân hàng Th gic hin các nghiên cu tình hung v qun
i 29 quc chia thành 5 nhóm, bao gc: (i) có h thng qun
u tiên tin; (ii) ph thuc vào vin tr c ngoài; (iii) ph thuc vào tài nguyên;
(iv) hu chin và d  v; và (v) chun b gia nhp EU. Trong chng mn Vit
Nam, Bng 7 tóm tt mt s c m v các ni dung qu u
tiên.

Bảng 7. Tóm tắt một số đặc điểm về quản lý đầu tư công của ba nhóm nước Hệ thống quản lý
đầu tư công tiên tiến
Quốc gia phụ thuộc viện
trợ nước ngoài
Quốc gia phụ thuộc

chun thnh.
Ph thuc vào nhà tài tr.
Chính ph thi  c
ng dn, th nh cn
thit (cho c d án t chi
tr). Không chuyn giao
c thnh.
Thiu kh  n hành
thnh d 
th nh s b gim
xung, d án s mang tính
chính tr    
ph thuc vào ngun
thu t tài nguyên.
Đánh giá độc
lập đối với
thẩm định dự
án
Thc hin bi m  
c lp, là nhân t có tính
then cht.
Ph thuc vào nhà tài tr.
Chính ph thi  c
thnh cn thit.
Thiu kh  nhu cu
thc lp.
Lựa chọn và
lập ngân sách
dự án
D án phi có thc

u thu cht ch, có chia s
ri ro gia chính ph và nhà
thu.
Thiu tài chính b sung
thc hin nu tài tr không
 nh. Qun lý kém nên
nhà tài tr thành l
quan qun lý d án và tin
 u thu.  ng
xu v qun lý v sau.
Qun lý kém d n
không chi ht d toán.
Ngu  ng không
 nh gây gi  
và thanh toán chm. Hình
thành mt s loi d 
kèm vi khai thác tài
nguyên.
Điều chỉnh
dự án
Có c  chi tit xem xét
vic có nên tip tc d án
hay không n   
cao.
Ph thuc vào quy nh
ca nhà tài tr.
Thi   tái xem xét
d 
nguyên nhân qun lý kém.
Vận hành

cu và kh c hin.
Nguồn:    Promoting Public Investment Efficiency: A Synthesis of Country

Da trên các nghiên cu tình hung v qun lý u t công ca Ngân hàng Th gii, tác gi
Brumby a a ra mt bng so sánh v hiu qu (efficiency) và hiu lc (effectiveness) ca qun
lý u t công  mt s quc gia, trong  có Vit Nam (xem Bng 8). Nhìn vào s so sánh này,
có th thy rng cht ng ca tt c các khâu trong quy trình qun lý u t công  Vit Nam
u t mc trung bình tr xung, trong  có ti 5/8 khâu  mc yu và kém. Vic khc phc
yu kém  các khâu này vì vy s phi tr thành mt u tiên quan trng trong n lc tái c cu
u t công nói chung cng nh ci thin hiu qu qun lý u t công nói riêng  Vit Nam.
Bảng 8. So sánh chất lượng quản lý đầu tư công của Việt Nam với một số nước khác

Các chức năng quản lý đầu
tư công
Chile
Ireland
Hàn
Quốc
Brazil
Belarus
Trung
Quốc
Việt
Nam
Nigeria
Định hướng, xây dựng dự án,
và sàng lọc bước đầu

Triển khai
dự án Điều chỉnh
dự án Vận hành
dự án
4. Phân cấp quản lý đầu tư công ở Việt Nam và tác động đối với hiệu quả đầu tư công

K t i mi, Chính ph luôn ch y mnh phân cp nói chung và phân cp qun lý
. Các ch ng, hành lang pháp lý, và chính sách phân cp
qun ti  nhiu vn khác nhau. Ch ng phân cp qun
c trình bày trong Ngh quyt 08/2004/NQ-CP ngày 30/6/2004 v tip ty
mnh phân cp quc.
20
Khuôn kh pháp lý cho quc trình bày
trong Lut Ngân sách 2002, Lu tho Luu o
lut, ngh t s c nêu  các phc ca bài vit này. M
ca phm li mt s nguyên tc, chính sách, và h qu ca phân công 
Vit Nam.

4.1. Một số nguyên tắc quản lý đầu tư công ở Việt Nam

Bên cnh nh  m và nguyên tc chính th c trình bày trong Ngh quyt
08/2004/NQ-CP thì trên thc t, chính sách phân cp qu Vic
 ng bi hai nguyên tc quan trng khác. Nguyên t     p t trên
xu    ng gì  cp trên không cần làm thì c i s thc hi  trên
xung)u này ng vi nguyên tc phân cp ph bin trên th gii là
những gì cấp dưới không làm được thì cp trên mi ph i lên). Nguyên tc phân

20
Ngh quyt này bao trùm c phân cp ch yu nht, bao gm qun lý quy hoch, k ho
tric; hong s nghip, dch v công; t chc
b máy, cán b, công chc.
22

cp từ trên xuống n hing ci luôn cm thây b gò bó và cp trên luôn 

phố
Trung ương
Cấp CQ thấp
hơn
Lựa chọn dự án, lập ngân
sách
Thẩm định dự án chính
thức
Triển khai dự án
Đánh giá độc lập thẩm
định
Điều chỉnh dự án
Định hướng, xây dựng dự
án, và
sàng lọc bước đầu
Vận hành dự án
Đánh giá và kiểm toán
sau khi
hoàn thành dự án
Văn hóa, giáo dục,
y tế
Sản xuất
Xã hội, môi trường
Cơ sở hạ tầng cứng

23

Cng chính sách và quá trình phân cp nh hình và thc hin
mt cách bit lp mà trong mng kinh t, chính tri và pháp lut nht
nh - gng th ch ng ca thut ng này

kinh tế
Quốc lộ
Điện

T
T
T
T
T

T
T
T
T
T

T
T
T
T
T

T
T
T
T
T

T


theo thành tích và li ích cc b - n quy ho ngành
Có th thy tình trng thiu k lut dn phá v quy hoch mt cách ph
bin trong hu hh v h tng bin, khu kinh t, khu
công nghip v.v. (xem li Hình 2).

Hin nay, c c có 39 cng bin vn cng, tc là trung bình c 30  40 km b
bin li có mt bn ct na (chính xác là 20) trong s 39 cng bic phân
loi là cc t là ca Vit Nam và th gii. Vi
ng hàng hóa có hn, vic phân m h t này khing hàng thc t qua
nhiu cng thua xa công sut thit k, vì vi giá thành và gim sc cnh tranh cho sn
phm xut khu ca Vit Nam.
22
 y, Vit Nam hin có 14 sân bay quc ni và 8
c t
23
u sân bay cách nhau ch t n 2 gi lái xe. Ngay c khi sân
bay C s di 20% công su 
khong 70 km (và cách sân bay Rch Giá khong 60 km) vch vi s
vi 3.400 t ng t i và kém hiu qu 
hin rt rõ trong vic phát trin h tng công nghip. C c có 18 khu kinh t ven bin, 267
khu công nghip, 918 cm công nghip vi t l ly

27
Theo Báo cáo to Hi tho v quy hoch s dt ca y ban Kinh t ca Quc hi ngày 27/9/2011.
25

  n Quy -BGTVT ngày 3/8/2011 v quy hoch chi tit
nhóm cng bi bn tng h n 21 bn cng
chuyên dùng, phc v cho hou, gas, và nhi
vào quy hoch.

Hình 2. Đầu tư cơ sở hạ tầng phân tán: Ví dụ về sân bay, cảng biển, khu kinh tế ven biển

Sân bay
Cng bin
Khu kinh t ven bin

4.3. Một số hạn chế của chính sách phân cấp đầu tư công

Phân cấp đồng loạt và đại trà