BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM
«««○○○»»»
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
TIỂU LUẬN
ĐỀ TÀI:
VAI TRÒ CỦA HỒ CHÍ MINH TRONG CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
SVTH: NHÓM 11
LỚP: CDTP15A
GV.NCS:Trần Hữu Thắng
TP.HCM,ngày 19 tháng 10 năm 2013
THÀNH VIÊN NHÓM 11
STT HỌ VÀ TÊN MÃ SỐ SV
1. LÝ THỊ TƯỜNG VI (nhóm trưởng) 13091641
2. PHAN THỊ NHƯ Ý 13095331
3. NGUYỄN NGỌC THANH 13086461
4. ĐẶNG NGUYỄN NGỌC HÀ 13098841
5. ĐỖ THỊ KIM CHI 13053651
6. NGUYỄN THỊ VÂN 13029351
7. NGUYỄN THANH LONG 13087741
8. NGUYỄN THỊ NGỌC TÚ 13079441
9. NGUYỄN VĂN CHƠN 13094791
10. TRẦN DUY VỊNH 13092861
2
Mục lục
I.KHẢ NĂNG DỰ BÁO THỜI CƠ VÀ KHÔNG BỎ LỞ THỜI CƠ CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH 5
1. Bối cảnh lịch sử 5
1.1,Tình hình thế giới 5
1.2,Tình hình trong nước 5
2. Quyết định lịch sử chớp lấy thời cơ tiến lên tổng khởi nghĩa giành chính quyền 6

cuối cùng của nhân dân ta , mở ra một kỉ nguyên mới cho lịch sử dân tộc, đưa dân ta thoát khỏi cảnh nô lệ tiến
đến độc lập tự do đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Vì những lý do trên mà nhóm chúng em quyết định đi sâu phân tích để làm sáng tỏ những nội dung
quan trọng của đề tài này .
NỘI DUNG CHÍNH
4
I.KHẢ NĂNG DỰ BÁO THỜI CƠ VÀ KHÔNG BỎ LỞ THỜI CƠ CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
1. Bối cảnh lịch sử
1.1,Tình hình thế giới
Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, phe Trục gồm Đức, Ý, Nhật đánh lại phe Đồng Minh gồm Anh ,
Pháp , Liên Xô. Sau có Mỹ và nhiều nước nữa tham chiến.
Vào tháng 9 năm 1940, ngay giữa Thế chiến thứ hai, Chính phủ Vichy của Pháp, vì đã đầu hàng Đức Quốc
Xã, đồng ý cho quân đội Nhật Bản đổ bộ vào Bắc Kỳ. Ngay lập tức quân đội Nhật dùng đó làm bàn đạp ảnh
hưởng đến các chiến trường Trung Quốc và Đông Nam Á. Trên thực tế, đây là một điểm quan trọng trong
chiến lược quân sự của Nhật nhằm thống trị toàn bộ vùng Đông Nam Á. Trong khi chờ đợi cuộc đại thắng
của Đức tại châu Âu, Nhật tạm thời duy trì hệ thống bảo hộ của Pháp tại Đông Dương. (Trong những trận
đánh lớn hồi đó có thể kể đến việc hải quân và không quân Nhật xuất phát từ Cam Ranh và Sài Gòn tiêu
diệt Hạm đội Viễn Đông của Anh).
Tại Âu châu, Đức thất trận và đầu hàng ngày 7 tháng 5 năm 1945. Ngày 6 tháng 8, Hoa Kỳ ném hai trái
bom nguyên tử trên đảo Hiroshima và Nagasaki. Ngày 15 tháng 8, Nhật hoàng tuyên bố đầu hàng vô điều
kiện. Do đó quân Nhật tại Việt Nam dao động và tan rã. Theo tối hậu thư Postdam của phe đồng minh gửi
Nhật ngày 26 tháng 7, quân đội Nhật sẽ bị giải giới do quân đội Trung Hoa ở bắc vĩ tuyến 16, và do quân đội
Anh từ nam vĩ tuyến 16. Hơn nữa mâu thuẫn Nhật - Pháp đã trở nên gay gắt , cả hai quân thù Nhật - Pháp đều
đang sửa soạn tiến tới chổ “ tao sống mày chết” quyết liệt cùng nhau tình thế thất bại của nhật ở Thái bình
dương buộc nhật phải lật đổ pháp để độc chiếm Đông Dương và trừ mối hậu họa bị quân Pháp đánh sau lưng
khi quân đồng minh đổ bộ lên Đông Dương.
Cuối năm 1944 đầu năm 1945,xuất hiện những dấu hiệu của cuộc chuyển biến lớn Thế Chiến hai sắp
kết thúc. Không khí giữa Nhật và Pháp ngày càng căng thẳng.
Ở Châu Á tình hình chiến sự ngày càng không lợi cho Nhật. Quân đội Nhật lui dần về thế phòng ngự
chiến lược .

Chớp thời cơ, Bác Hồ cùng Trung ương Đảng ta đã chuẩn bị gấp “Hội nghị toàn quốc của Đảng” và
“Đại hội Đại biểu quốc dân” ở Tân Trào (Tuyên Quang). Người nhấn mạnh:” Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới,
dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”.
Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ngày 14 và 15-8-1945, quyết định phát động tổng khởi nghĩa trong toàn
quốc trước khi đồng Minh vào, đề ra đường lối đối nội và đối ngoại sau khi tổng khởi nghĩa. Ngày 16-8-1945,
Đại hội Quốc dân họp quyết định thành lập Ủy ban Ban giải phóng dân tộc Việt Nam, tức Chính phủ. Ngay
6
sau đại hội, Người gửi thư kêu gọi tổng khởi nghĩa tới đồng bào cả nước: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân
tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy dùng sức ta mà giải phóng cho ta…chúng ta không thể
chậm trễ”[3,tr554](2).Có thể nói chính sự dự đoán và khả năng đánh giá tình hình chớp lấy đúng thời cơ của
Hồ Chí Minh đã tạo nên bước ngoặc đem đến thắng lợi cho cuộc cách mạng.
II, VAI TRÒ TO LỚN CỦA HỒ CHÍ MINH TRONG VIỆC TẠO DỰNG VÀ KẾT HỢP CÁC LỰC
LƯỢNG CÁCH MẠNG
1.Tạo dựng các lực lượng cách mạng
Điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh và Đảng ta trong quá trình chuẩn bị khởi nghĩa là chú trọng xây dựng
cả hai lực lượng: lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang. Lấy lực lượng chính trị làm chủ yếu, lực lượng vũ
trang làm nòng cốt.Cơ sở chính trị mở rộng đến đâu, xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang ngay đến đó.
Ngay khi vừa về Pác Bó, cùng với việc trực tiếp chỉ đạo xây dựng phong trào Việt Minh ở Cao Bằng, Hồ Chí
Minh đã lựa chọn một số hội viên ưu tú gửi ra nước ngoài đào tạo. Cũng thời gian này, Người cùng với Đảng
ta biên soạn và biên dịch nhiều tài liệu để trang bị quân sự, phương pháp cách mạng, tổ chức lực lượng như:
Cách đánh du kích, Kinh nghiệm du kích Tàu, Kinh nghiệm du kích Nga, Phép dùng binh của Tôn Tử,… Và
đặc biệt, Người đã Chỉ thị thành lập đội vũ trang chính quy mang tên Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng
quân (22/12/1944).
Hình 2. Buổi lễ thành lập đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân tại khu rừng Trần Hưng Đạo TỉnhTuyên
Quang(22/12/1944) (Nguồn Internet: />Giap-qua-doi/201310/52957.vnd?page=1 )
7
Bản chỉ thị nêu rõ lý do phải tập trung lực lượng để lập một đội quân đầu tiên, phải vũ trang toàn dân,
mối quan hệ giữa đội quân chủ lực với vũ trang địa phương Với những tài liệu, cách thức tổ chức, huấn
luyện và sự quan tâm thiết thực của Hồ Chí Minh đối với cán bộ, chiến sĩ trong thời gian này đã cho thấy, Hồ
Chí Minh là người đầu tiên nêu rõ những quan điểm quân sự của Đảng ta một cách có hệ thống. Hồ Chí Minh

hưởng ứng đứng lên đánh đuổi thực dân Pháp.
III, THỰC HIỆN NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG THỐNG NHẤT KỊP THỜI VÀ KẾT HỢP PHONG
TRÀO NÔNG THÔN VỚI THÀNH THỊ CÙNG NỔI DẬY ĐỒNG LOẠT GIÀNH CHÍNH QUYỀN
TRONG CẢ NƯỚC
Hưởng ứng lệnh Tổng khởi nghĩa của chủ tịch Hồ Chí Minh :
” Hỡi đồng bào yêu quý!
Bốn năm trước đây, tôi có thư kêu gọi đồng bào ta đoàn kết. Vì có đoàn kết mới có lực lượng, có lực
lượng mới co được ĐỘC LẬP , TỰ DO.
Hiện nay quân đội Nhật đã tan rã, phong trào cứu quốc lan tràn khắp nơi. Việt Nam độc lập đồng
minh ( Việt Minh ) có hàng chục triệu đội viên , gồm đủ các tầng lớp sĩ, nông, công , thương, binh , gồm đủ
các dân tộc Việt , Thổ, Nùng, Mường, Mán. Trong Việt Minh đồng bào ta bắt tay nhau chặt chẽ không phân
biệt trai, gái, già , trẻ , lương, giáo, giàu , nghèo.
Vừa đây Việt Minh lại triệu tập “ Việt Nam quốc dân đại biểu Đại hội”, cử ra ỦY BAN DÂN TỘC
GIẢI PHÓNG VIỆT NAM đã lãnh đạo toàn quốc nhân dân kiên quyết đấu tranh kì cho đất nước được độc
lập.
Đó là một tiến bộ rất lớn trong lịch sử tranh đấu giải phóng của dân tộc ta từ ngót một thế kỉ nay.
Đó là một diều khiến cho đồng bào ta phấn khởi và riêng tôi hết sức vui mừng .
Nhưng chúng ta chưa thể cho thế là đủ . Cuộc tranh đấu của chúng ta đương còn gay go , dằng dai .
Không phải Nhật bại mà bỗng nhiên ta được giải phóng tự do. Chúng ta vẫn phải ra sức phấn đấu. Chỉ có
đoàn kết, phấn đấu, nước ta mới được độc lập .
Việt Minh là cơ sở cho sự đoàn kết , phấn đấu của dân tộc ta trong lúc này. Hãy gia nhập Việt Minh ,
ủng hộ Việt Minh , làm cho Việt Minh rộng lớn mạnh mẽ Ủy ban dân tộc giải phóng Việt Nam cũng như
Chính phủ lâm thời của ta lúc này. Hãy đoànkết chung quanh nó, làm cho chính sách và mệnh lệnh của nó
được thi hành khắp nơi .
Như vậy thì tổ quốc ta nhất định mau được độc lập , dân tộc ta nhất định mau được tự do.
Hỡi đồng bào yêu quý!
Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến . Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự
giải phóng cho ta.
9
Nhiều dân tộc bị áp bức trên thế giới đang ganh nhau tiến bước giành quyền độc lập . Chúng ta không

chính thức thành lập.Các cuộc khởi nghĩa nổ ra đồng loạt,mang tính dây chuyền ở các tỉnh lị giảnh thắng lợi.
Đêm 23-08,chính phủ cách mạng lâm thời gửi điện đòi Bảo Đại thoái vị.Chiều ngày 30-08,một cuộc Mít tinh
lớn được tổ chức tại Ngọ Môn.Trước hàng vạn quần chúng,Bảo Đại đọc chiếu thoái vị,nộp ấn,kiếm cho phái
đoàn chính phủ lâm thời.Chế độ phong kiến sụp đổ.
Ngày 27-08, Uỷ ban dân tộc giải phóng được triệu tập theo đề nghị của Chủ tịch Hồ Chí Minh bầu ra được cải
tổ thành Chính phủ cách mạng lâm thời nhằm đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân.Các ủy viên Việt Minh
đã tự rút ra khỏi Chính phủ để nhường chỗ cho các thành phần khác.Các thành viên chính phủ được công bố
gồm 15 người do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch (28-08-1945).Chiều ngày 2-9-1945, tại cuộc mít –tinh ở quảng
trường Ba Đình (Hà Nội),trước đông đảo nhân dân Thủ đô và các vùng lân cận tham dự,Chủ tịch Hồ Chí
Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc Lập,tuyên bố với toàn thể nhân dân, với Thế giới :
Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa độc lập,tự do ra đời. Ngày 2-09-1945,trở thành mốc son chói lọi trong lịch
sử dân tộc Việt Nam.
Hình 4. Bác Hồ đọc tuyên ngôn độc lập(2-9-1945)
11
(NguồnInternet: />itemid=255&listId=c2d480fb-e285-4961-b9cd-b018b58b22d0&ws=content)
IV, ĐƯỜNG LỐI KHÉO LÉO CỦA HỒ CHÍ MINH NHẰM HẠN CHẾ BỚT KẺ THÙ VÀ TRANH
THỦ SỰ ỦNG HỘ CỦA QUỐC TẾ.
1.Kết hợp sức mạnh của dân tộc tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế
Phương châm chiến lược của người trong cách mạng tháng tám là đánh ngắn nuôi dài. Nhất là trước
một kẻ thù lớn mạnh , Hồ Chí Minh chủ trương dùng chiến lược đánh lâu dài. Hồ Chí Minh nói muốn thắng
lợi phải trường kì gian khổ, muốn trường kì phải tự lực cánh sinh. Mặc dù rất coi trọng sự giúp đỡ của quốc tế
nhưng Hồ Chí Minh luôn đề cao sức mạnh bên trong, phát huy hết mức mọi nổ lực của dân tộc, đề cao tinh
thần độc lập tự chủ. Độc lập tự chủ, tự cường kết hợp với sự tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế là một quan điểm
nhất quán của Hồ Chí Minh, người đã động viên sức mạnh của toàn dân tộc đồng thời cũng tranh thủ sự ủng
hộ của quốc tế to lớn và hiệu qủa cả về vật chất lẫn tinh thần kết hợp sức mạnh dân tộc với thời đại để đem
đến thắng lợi cuối cùng.
2.Đường lối khéo léo của Hồ Chí Minh nhằm hạn chế bớt kẻ thù
Cách mạng tháng Tám là điển hình nhất cho tài xác định đúng kẻ thù để đánh của Hồ Chí Minh nhằm
vô hiệu hóa quân Nhật để tránh đổ máu cho lực lượng cách mạng. Điều đó được thể hiện khi chiến tranh thế
giới thứ hai bước vào thời kì kết thúc ở Châu Á phát xít Nhật phải hạ vũ khí đầu hàng đồng minh vào ngày

phá tan được ách Phát Xít trên thế giới. Thắng lợi của cách mạng tháng Tám ở Việt Nam đã góp phần mở đầu
thời kì tan rã hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc
Thắng lợi của cách mạng tháng tám năm 1945 thắng lợi là kết quả của mười lăm năm đấu tranh liên
tiếp của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo thống nhất của đảng trãi qua ba cao trào cách mạng lớn là 1930-1931,
1936-1939, 1939-1945. Điều đó cho thấy sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt , khôn khéo của Đảng mà Đứng đầu
là chủ tịch Hồ Chí Minh, là sự vận dụng và phát triển của chủ nghĩa Mác – Lê-Nin trong điều kiện cụ thể của
đất nước ta một cách đúng đắn , độc lập , tự chủ và sáng tạo, có phương pháp và chiến lược , chiến thuật cách
mạng phù hợp, linh hoạt. Tuy thời gian đã lùi xa nhưng những giá trị của cách mạng tháng Tám và tư tưởng
Hồ Chí Minh nó vẫn trường tồn mãi như một bài học kinh nghiệm quí báu , như sợi kim chỉ nam cho sự
nghiệp cách mạng và xây dựng đất nước sau này của dân tộc.
Để tiếp nối những giá trị đó toàn Đảng toàn dân phải luôn ra sức học tập ,phấn đấu rèn luyện nâng cao
năng lực và bản lĩnh cách mạng . Trước hết trong Đảng phải đoàn kết để xây dựng Đảng ta thành một Đảng
vững mạnh và phải gắn bó với dân phải đặt lợi ích của nhân dân lên hàng đầu tránh quan liêu tham nhũng
lãng phí chia lìa Đảng phái và mỗi Đảng viên phải kiên trì với lập trường cách mạng tránh bị các thế lực thù
địch lợi dụng kích động. Thứ hai với nhân dân trong giai đoạn công nghiệp hóa hiện đại hóa ngày nay thì phải
13
luôn học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Hồ Chí Minh như là nền tảng trong mọi hoạt động của mình
để góp phần xây dựng đất nước Việt Nam dân giàu nước mạnh xã hội công bằng dân chủ văn minh tiến lên
chủ nghĩa xã hội.
CHÚ THÍCH
(1)Lê Mậu Hãn (2000),Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG ,HÀ NỘI
(2) Lê Mậu Hãn (2000), Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, HÀ NỘI
(3)Đào trọng Cảng(2002), Văn Kiện Đảng toàn tập, NXB CTQG ,HÀ NỘI
(4)Đào Trọng Cảng(2002), Văn Kiện Đảng toàn tập, NXB CTQG ,HÀ NỘI
(5)Lê Văn Tích(2000), Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG ,HÀ NỘI
(6) Phạm Hồng Chương (2000), Hồ Chí Minh toàn tập,NXB CTQG, HÀ NỘI
(7) Lê Mậu Hãn (2000), Hồ Chí Minh toàn tập,NXB CTQG ,HÀ NỘI
(8) Lê Mậu Hãn (2000), Hồ Chí Minh toàn tập,NXB CTQG ,HÀ NỘI
(9)Phạm Thế Huân(1968), Hồ Chí Minh toàn tập,NXB Sự Thật,[6,tr18]
NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA GIÁO VIÊN

15 16
17