ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA LỊCH SỬ
-----------------
TIỀU LUẬN CHUYÊN ĐỀ
ĐẢNG LÃNH ĐẠO QUÁ TRÌNH CHUẨN BỊ, TIẾN LÊN TỔNG
KHỞI NGHĨA GIÀNH CHÍNH QUYỀN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM
1945
Đề tài : Nghệ thuật Tạo thời cơ và chớp thời cơ của trong cách mạng
tháng Tám năm 1945 của Đảng
1
NGHỆ THUẬT TẠO THỜI CƠ VÀ CHỚP THỜI CƠ
TRONG CÁCH MẠNG THÁNG TÁM CỦA ĐẢNG
Cách mạng tháng tám là một sự kiện lịch sử vĩ đại trong toàn bộ
lịch sử đấu tranh cách mạng để tự giải phóng của dân tộc Việt Nam. Nó
đã kết thúc vẻ vang một quá trình vận động cách mạng dưới sự lãnh đạo
của giai cấp công nhân và đội tiền phong của nó là Đảng Cộng sản Đông
Dương, đồng thời mở ra một quá trình vận động cách mạng mới. Thắng
lợi của cách mạng tháng Tám là thắng lợi về chiến lược và sách lược cách
mạng của Chủ nghĩa Mác-Lênin vận dụng sáng tạo vào thực tiễn cách
mạng vm. Thắng lợi của cách mạng tháng Tám đã dẫn tới nước Việt Nam
Dân chủ Cộng hoà ra đời, nhà nước công nông đầu tiên được thành lập ở
Đông Nam Á, đây là đỉnh cảo cách mạng trong khu vực Đông Nam Á, và
trong phong trào giải phóng dân chủ thế giới.
Cuộc cách mạng dân tộc và khởi nghĩa dân tộc năm 1945 là một
cuộc cách mạng vô cùng nhân đạo, thể hiện một chủ nghĩa dân tộc sáng
suốt. Đó là một cuộc cách mạng tập hợp được tuyệt đại bộ phận nhân dân
cả nước, diễn ra nhanh chóng và ít đổ máu.
Cách mạng tháng Tám thắngl ợi là do sự tác động, chuyển hoá, tổng
hợp của nhiều yếu tố, trong đó nghệ thuật tạo thời cơ và chớp thời cơ của
Đảng là một nhân tố vô cùng quan trọng.

phút quyết định, thời cơ tháng Tám không phải là một cơ may.
Như chúng ta đã biết 9-1939 chiến tranh thế giới thứ hài bùng nổ ở
Đông Dương thực dân Pháp đàn áp rất khốc liệt phong trào cách mạng do
Đảng ta lãnh đạo, đồng thời ban bố lệnh tổng động viên, ra sức bắt người,
cướp của tại chỗ để cung cấp cho chiến tranh đế quốc của chúng. Chiến
tranh đã đặt đát nước ta trong tình hình mới. Chính sách vơ vét, cướp bóc
và chính sách khủng bố phát xít của đế quốc trong chiến tranh sẽ đẩy mau
tốc độ cách mạng hoá nhân dân, đẩy mau tình thế tới một thời điểm mà
3
giai cấp thống trị không thể thống trị như cũ, và giai cấp bị trị cũng không
thể sống như cũ được nữa. Chiến tranh đã đặt nhiệm vụ đánh đổ chính
quyền của đế quốc và tay sai thành nhiệm vụ trực tiếp, trước mắt của cách
mạng. Đấu tranh hợp pháp giành chính quyền dân chủ, dân sinh không
còn khả năng mà cũng không phải là mục tiêu trực tiếp của cách mạng lúc
ấy nữa. Đảng ta đã kịp thời chỉ thị cho các cơ quan và cán bộ hd hợp pháp
và nửa hợp pháp phải mau lẹ rút vào bí mật, chuyển trọng tâm công tác về
nông thôn để tiến hành công tác phát triển mạnh mẽ lực lượng cách mạng
ở cả nông thôn và thành thị.
Tháng 6-1940 nước Pháp bị quân phát xít Hít le chiếm đóng phát xít
Nhật nhân cơ hội đó đã xâm lược Đông Dương. Thực dân Pháp đã đầu
hàng phát xít Nhật, chúng quỳ gối mở cửa đón phát xít Nhật vào cùng bóc
lột, thống trị. Do sự xúi giục của Nhật, Thái Lan gây chiến với đế quốc
Pháp. Tuy vậy nhân dân Việt Nam bất khuất đã đứng dậy chống cả Nhật
lẫn Pháp. Tháng 9-1940 nổ ra cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn. Tháng 11-1940
nổ ra cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ, tháng 1-1941 nổ ra cuộc binh biến Đô
Lương. Các cuộc khởi nghĩa này báo hiệu một thời kỳ mới của đất nước.
Thời kỳ toàn dân nổi dậy cầm vũ khí đánh đổ bọn cướp nước và bán nước
giành độc lập, tự do, thời kỳ những cuộc khởi nghĩa từng phần có thể nổ
ra để chuẩn bị cho cuộc tổng khởi nghĩa trong cả nước. Mặc dù khách
quan có nhiều thuận lợi nhưng tình thế cách mạng lúc đó cũng mới chỉ là

Hội ngị cũng chỉ rõ chuẩn bị khởi nghĩa là nhiệm vụ trug tâm của
Đảng và dân ta trong giai đoạn hiện tại. Căn cứ vào khởi nghĩa của Xô
viết Nghệ tĩnh và khởi nghĩa của các cuộc khởi nghĩa ở Bắc Sơn, Nam
Kỳ, Hội nghị nhận định khi thời cơ đến “với lực lượng sẵn có, ta có thể
lãnh đạo một cuộc khởi nghĩa từng phần trong từng địa phương, cũng có
thể giành sự thắng lợi mà mở đường cho một cuộc tổng khởi nghĩa to
lớn”.
Như vậy hội nghị tháng 5-1941 đã nắm vững mục tiêu giải phóng
dân tộc là trung tâm, vạch ra những phương hướng, biện pháp tập hợp lực
lượng chống đế quố trong một mặt tận dân tộc thống nhất rất thích hợp là
5
Việt Minh, qua con đường khởi nghĩa vũ trang từng phần tiến đến tổng
khởi nghĩa. Đây là những sáng kiến lớn của Đảng, Hồ Chí Minh trong cao
trào cứu nước những năm 1940 - 1945.
Tháng 12-1941 Trung ương ra thông cáo về “Cuộc chiến tranh Thái
Bình Dương và trách nhiệm cần kíp của Đảng” vạch rõ khi quân đồng
minh kéo vào đất ta tới đâu thì nơi đó nổi cậy lập chính quyền cách mạng
lâm thời của địa phương rồi nhân danh chính quyền đó giao tiếp với họ.
Từ năm 1944 - 1945 những thắng lợi to lớn của Liên Xô ở mặt tận
Stalin grat và các mặt trận tiếp theo đã được cuộc chiến tranh thế giới thứ
hai tới bước ngoặt căn bản, số phận của bè lũ phát xít đang tới bước định
đoạt. Thời cơ thuận lợi cho các dân tộc bị áp bức vùng dậy đang tới gần.
Tháng 8-1945 theo chủ trương của Đảng, tổng bộ Việt minh kêu gọi
và phát động phong trào “Sắm vũ khí, đuổi thù chung” phong trào xây
dựng lực lượng vũ trang, xây dựng căn cứ địa và chuẩn bị khởi nghĩa vũ
trang được đẩy mạnh ở vùng rừng núi và trung du song song với phong
trào đấu tranh chính trị của quần chúng ở đồng bằng nông thôn và thành
thị. Trên cơ sở phong trào vũ trang và nửa vũ trang cách mạng được xây
dựng, một hệ thống căn cứ địa liên hoàn đã được mở ra từ cao Bằng đến
Hà Giang, Bắc Kạn và Lạng Sơn. Trên phạm vi cả nước không chỉ cách