Phát huy tính tích cực qua phân môn vẽ tranh đề tài
PHÁT HUY TÍNH TICH CỰC QUA PHÂN MÔN VẼ TRANH ĐỀ TÀI.
A/ PHẦN MỞ ĐẦU.
Mĩ thuật là một trong những phân môn mới được đưa vào chương trình
bậc THCS nhưng đã gây được sự hứng thú và hưởng ứng của đa số học sinh
bởi nó là một trong những phân môn phát huy tính sáng tạo, phù hợp với tâm
lý lứa tuổi, đáp ứng được nhu cầu của các em.
Trong chương trình Mĩ thuật có nhiều phân môn khác nhau, mỗi phân
môn đều mang lại cho các em những nét hay riêng nhưng phân môn vẽ tranh
lại tạo cho các em một hứng thú hơn cả bởi đây là một trong những phân môn
tổng hợp của các phân môn khác như trang trí, vẽ theo mẫu,Trên cơ sở cung
cấp kiến thức và rèn luyện kỷ năng cơ bản về vẽ tranh nhằm phát huy trí
tưởng tượng, sáng tạo, làm giàu cảm xúc thẩm mĩ cho học sinh. Từ những
kiến thức, kỷ năng cơ bản đó người học Mĩ thuật nói chung và học sinh THCS
nói riêng có khả năng cảm thụ được vẽ đẹp của thiên nhiên, cuộc sống xung
quanh và các tác phẩm Mĩ thuật thông qua ngôn ngữ của hội họa là bố cục,
đường nét, hình khối, đậm nhạt, ánh sáng và màu sắc. Đó chính là những yếu
tố cơ bản tạo nên vẻ đẹp cho mỗi bức tranh.
Xuất phát từ quan điểm cơ bản của lý luận nhận thức “nhận thức đi từ
trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, tư duy trừu tượng đến thực tiễn
đó là con đường nhận thức chân lý, nhận thức hiện thực khách quan “.Trực
quan sinh động là điểm mỡ đầu cho quá trình tư duy, quá trình nhận thức. Nên
qua trình dạy học cần đảm bảo tính “ trực quan “ là yếu tố không thể thiếu
trong dạy học.
Song ở lứa tuổi học sinh THCS việc cảm nhận cũng như việc học vẽ
tranh đề tài còn nhiều hạn chế việc giảng dạy trực quan đôi lúc còn chưa đảm
bảo do điều kiên khách quan và chủ quan. Vì vậy đòi hỏi người dạy phải
Người viết: Nguyễn Văn Thủ GV Trường THCS
Vạn Ninh Trang 1
Phát huy tính tích cực qua phân môn vẽ tranh đề tài
hướng cho người học có những kiến thức và kỷ năng cơ bản để thực hành tốt

những kỷ năng truyền đạt mới để tạo thêm hứng thú trong học tập sáng tạo
cho các em.
2. Cơ sở thực tiễn:
Trên cơ sở đổi mới phương pháp dạy học tích cực phát huy tính làm
việc hiệu quả của học sinh. Đòi hỏi người giáo viên phải biết khai thác tìm tòi
bằng những câu hỏi, những gợi ý, ví dụ cụ thể. Nhằm tạo cho các em có thói
quen tích cực suy nghĩ trong học tập và sáng tạo.
Biết vận dụng tổng hoà các kiến thức và kỷ năng của nghệ thuật tạo
hình như lựa chọn nội dung, hình tượng nhân vật, hình ảnh đặc trưng của từng
đề tài, cách sắp xếp bố cục hình vẽ, màu sắc, thể hiện không gian cùng với
cảm xúc của người vẽ nhằm đáp ứng nhu cầu của môn học là yếu tố cần thiết
đặt ra đối với người dạy. Do đó, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: Phát huy tính
tích cực qua phân môn vẽ tranh đề tài để nghiên cứu và từng bước áp dụng
vào giảng dạy.
MỤC ĐÍCH:
-Tìm ra các phương pháp tối ưu cho một bài vẽ tranh.
-Định hướng chính xác cho học sinh lựa chọn đúng nội dung đề tài.
-Xây dựng hệ thống câu hỏi để học sinh hiểu và thực hành tốt bài học.
-Xác định rỏ cho ý tưởng của từng học sinh trong một bài vẽ tranh từ
kiến thức gợi ý học sinh xác định nội dung  sáng tạo nghệ thuật  sản
phẩm đạt được.
Đề tài này được nghiên cưu trên đối tượng học sinh lớp 8 học sinh
trường THCS Vạn Ninh.
Người viết: Nguyễn Văn Thủ GV Trường THCS
Vạn Ninh Trang 3
Phát huy tính tích cực qua phân môn vẽ tranh đề tài
Thời gian thực hiên đề tài học kỳ 1 năm học 2011-2012 và tiếp
tục nghiên cứu và áp dụng trong thời gian tới.
B/ NỘI DUNG.
I. Thực trạng:

thể đến chi tiết, so sánh, phân tích, tổng hợp khái quát để nắm được nội dung
của đề tài, yêu cầu của đề tài, cách sắp xếp bố cục, hình ảnh, màu sắc, ánh
sáng một cách hợp lý bằng cách đưa ra các câu hỏi sát hợp với yêu cầu. Đồng
thời cho các em đưa ra được những ý kiến riêng biệt của mình, lựa chọn nội
dung phù hợp với khả năng. Giúp các em hình thành được ý tưởng riêng bởi
mỗi học sinh có một thị hiếu thẫm mĩ khác nhau.
*Ví dụ: giáo viên đưa ra câu hỏi ở bài 3:
Đề tài phong cảnh mùa hè.
? Hãy kể một số đề tài về phong cảnh mùa hè ở các vùng miền mà em biết.
-Bao gồm các vùng miền như: Miền Núi, miền Biển, Đồng bằng, thành
Phố
? Trong đề tài đó em thích vẽ về phong cảnh vùng miền nào.
Để học sinh nắm được nội dung của bài vẽ không đi lạch chủ đề góp
phần hình thành thị hiếu thẫm mĩ cho mỗi học sinh. Tạo cho các em sự say mê
sáng tạo và trân trọng cái đẹp.
2. Hướng dẫn học sinh cách vẽ tranh:
Ở phần này giáo viên nên đặt các câu hỏi gợi ý.
*Ví dụ như: ? Để tiến hành một bài vẽ tranh đề tài theo em có những
bước nào mà các em đã được học.
Giáo viên cho học sinh thảo luận và đưa ra ý kiến của mình sau đó giáo
viên mới đưa ra điều chỉnh và kết luận bao gồm các bước sau:
a.Xác định nội dung đề tài.
Người viết: Nguyễn Văn Thủ GV Trường THCS
Vạn Ninh Trang 5
Phát huy tính tích cực qua phân môn vẽ tranh đề tài
Là bước giúp học sinh lựa chọn đề tài phù hợp, lựa chọn những hình
ảnh, nội dung cụ thể, phù hợp với khả năng, năng lực và sở thích của mình để
vẽ. Ở phần này giáo viên nên đặt ra các câu hỏi như:
? Theo em trong các đề tài về phong cảnh mùa hè em thích vẽ về phong
cảnh vùng miền nào nhất.

Đặc biệt trong qua trình làm bài giáo viên cần quan tâm gúp đỡ và định
hướng cho học sinh một cách cụ thể để nhằm phát huy tính sáng tạo theo năng
lực của từng học sinh, không bắt buộc các em phải đi theo một khuôn mẫu
nhất định. Tong quá trình làm bìa giáo viên nên cho các em tự thảo luận với
nhau trong sự kiểm soát không nên để lớp học quá ồn ào để tạo niềm hứng
khởi khi làm bài.
d. Tìm và vẽ màu.
Là một trong những bước khá quan trọng bởi đây là bước để học sinh
thể hiện tình cảm, cảm xúc của mình thông qua màu sắc vì vậy giáo viên cần
hướng dẫn các em lựa chon các gam màu phù hợp. Đó là các màu tươi, đẹp
thường được đặt ở mảng chính, các màu đậm, nhạt, nóng lạnh cần được
chuyển hoá nhịp nhàng
đồng thời cần nhấn mạnh ở một số hình tượng, ở mảng chính để bàc vẽ tạo
nên sự lung linh hấp dẫn hơn. Mặt khác màu sắc cũng thể hiện được nội dung
của đề tài nếu chúng ta biết sử dụng một cách hợp lý trong một bài vẽ như: Đề
tài vẽ về mùa hè thì nên sữ dụng các gam màu nóng để tạo nên bài vẽ có
hiệu quả cao
3.Hướng dẫn học sinh thực hành:
Ở giai đoạn này giáo viên vừa hướng dẫn học sinh làm bài vừa quan sát để
điều chỉnh cho các em để bài vễ có hiệu quả và đi đúng hướng. Trong qua
Người viết: Nguyễn Văn Thủ GV Trường THCS
Vạn Ninh Trang 7
Phát huy tính tích cực qua phân môn vẽ tranh đề tài
trình học sinh làm bài giáo viên cần quan sát và hổ trợ thêm cho những em
còn hạn chế về những kỉ năng vẽ, luôn có thái độ hòa nhã, nhã nhặn với học
sinh tạo cho các em có sự hứng thú trng sáng tạo nghệ thuật.
4.Đánh giá kết quả học tập của học sinh:
Là bước quan trọng bởi các em vừa nghe các bạn nhận xét bài vẽ của bạn
mình đồng thời tìm ra được những ưu điểm để đối chiếu với bài vẽ của mình
vừa thấy được những điểm sai bài mình để sửa sai. Vì vậy giáo viên cần định

- Giáo viên phải xác định rõ yêu cầu mục đích của bài học.
- Định hướng cho học sinh lựa chọn nội dung đề tài cụ thể rõ ràng.
- Hình thành ý tưởng của từng cá nhân.
- Bài vẽ phải được tiến hành tuần tự theo các bước vẽ.
C/ KẾT LUẬN.
Thực tế qua giảng dạy ở trường THCS Vạn Ninh một thời gian, tôi thấy
việc sử dụng phương pháp dạy học “ phát huy tính tích cực tronh phân môn vẽ
tranh đề tài đã góp phần bồi dưỡng hứng thú học tập cho học sinh, tạo cho các
em có ý thức say mê nghiên cứu , tìm tòi , sáng tạo, làm cho học sinh nhớ lâu
các nội dung học tập. Đồng thời hình thành ở học sinh kỷ năng vẽ tranh đề tài
đầu tiên một cách chính xác, nâng cao lòng tin vào chính mình .
Trong giai đoạn hiện nay đang thực hiện cuộc vận động " đổi mới
PPDH " dạy học lấy học sinh làm nhân vật trung tâm, tạo cho học sinh tự độc
lập nghiên cứu, sáng tạo thì việc hướng dẫn cho các em cách vẽ tranh đề tài lại
càng quan trọng vì vậy trong giảng dạy môn Mĩ thuật, chúng ta cần chú trọng
nhiều hơn đến dạy vẽ tranh đề tài để không ngừng nâng cao chất lượng đào
tạo.
Trên đây là những định hướng của phát huy tính tích cực qua phân môn
vẽ tranh đề tài. Mặc dầu bản thân tôi đã có nhiều đầu tư tìm tòi, nghiên cứu
suy nghĩ và tiến hành thực
nghiệm trong học kỳ I vừa qua song do điều kiện về thời gian còn hạn chế .
Vì vậy không thể tránh khỏi những sai sót. Kính mong các bạn đồng nghiệp
góp ý giúp đỡ để đề tài ( sáng kiến kinh nghiệm của tôi ) ngày càng hoàn thiện
hơn ./
Người viết: Nguyễn Văn Thủ GV Trường THCS
Vạn Ninh Trang 9
Phát huy tính tích cực qua phân môn vẽ tranh đề tài
Vạn Ninh, ngày 05 tháng 5 năm 2012
NGƯỜI VIẾT