UBND TỈNH HẢI DƯƠNG
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
*********
TÊN SÁNG KIẾN KING NGHIỆM
PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC, TỰ HỌC CỦA HỌC SINH BẰNG VIỆC TỰ
SOẠN VÀ TRÌNH BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ TRONG CÁC TIẾT TỔNG KẾT,
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
MÔN: NGỮ VĂN
KHỐI LỚP: 9
NHẬN XÉT CHUNG
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
ĐIỂM THỐNG NHẤT
Bằng số…………………
Bằng chữ……………….
Giám khảo số 1…………………………………
Giám khảo số 2………………………………….
1
Năm học 2011 - 2012
2
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HÀ
TRƯỜNG: THCS CẨM CHẾ

TÊN SÁNG KIẾN

PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC, TỰ HỌC CỦA HỌC SINH BẰNG VIỆC TỰ
SOẠN VÀ TRÌNH BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ TRONG CÁC TIẾT TỔNG KẾT,
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
*************
PHẦN 1
ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Những năm gần đây, sự tích hợp của công nghệ thông tin và truyền thông trong
giảng dạy đã mở ra nhiều khả năng ứng dụng, tạo bước phát triển mới làm thay đổi
xã hội nói chung và ngành giáo dục nói riêng. Trong bối cảnh đó ,các trường
trung học cơ sở đã triển khai ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học và đạt
được những thành công đáng kể, góp phần tích cực vào sự nghiệp đổi mới giáo
dục.
Năm học 2011- 2012 Bộ giáo dục và đào tạo triển khai việc ứng dụng bản đồ tư
duy vào trong dạy học nhằm nâng cao cao khả năng tư duy của học sinh trong học
tập. Để triển khai việc thực hiện ứng dụng bản đồ tư duy thì CNTT cũng góp phần
tích cực vào sự thành công đó.
Những giờ học có sử dụng công nghệ thông tin đã mang lại những hiệu quả nhất
định trong công tác dạy và học. Bài giảng điện tử có sức hấp dẫn, lượng thông tin
lớn, tiết kiệm được thời gian, công sức.
Đối với bộ môn Ngữ văn, lượng kiến thức khá lớn, đặc biệt trong các tiết tổng
kết thường là đơn vị kiến thức nhiều mà khoảng thời gian giành cho tiết học lại ít.
Vì vậy việc chủ động lĩnh hội và làm chủ kiến thức của học sinh là quan trọng, có
như vậy tiết học mới thực sự thành công. Để làm được điều này, công nghệ thông
tin (CNTT) hỗ trợ một phần đắc lực cho việc tổng hợp kiến thức trong thời gian
ngắn nhất đồng thời tạo hứng thú cho học sinh học tập tốt nhất.
5
Việc tự học, tự nghiên cứu của học sinh hiện nay vẫn bị các em coi nhẹ vì bản
thân các em chưa tìm được hứng thú trong việc tự học, tự nghiên cứu.


thể hiện kiến thức, phát triển tư duy, hướng dẫn hoạt động, rèn luyện kĩ năng, kiểm
tra, đánh giá , tạo hứng thú cho học sinh trong học tập Ngữ văn nói riêng và
trong học tập nói chung.
III. Cơ sở thực tiễn
Việc giáo viên sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học là vấn đề không còn mới
nhưng đối với học sinh, việc sử dụng bài giảng điện tử để tổng hợp kiến thức học
tập là một vấn đề hoàn toàn mới. Đó là một cách giúp các em tiếp cận CNTT, phát
huy tính tích cực, chủ động, mạnh dạn của mình phù hợp với sự phát triển của xã
hội.
Ngoài ra việc tự học của học sinh với sự hỗ trợ của CNTT còn giúp các em kết
nối được nhiều nguồn tư liệu phong phú, cập nhật được thông tin nhanh. Vì vậy
giờ học trên lớp tránh được sự khô khan, rời rạc và việc chuẩn bị bài ở nhà của học
sinh vì thế cũng chu đáo hơn.
Cái được lớn nhất ở mỗi tiết hướng dẫn học sinh tự học, tự nghiên cứu, ứng
dụng công nghệ thông tin, tự soạn bài giảng bằng giáo án điện tử chính là một
lượng lớn kiến thức, hình ảnh trực quan sinh động được chuyển tải đến các em HS.
Việc hướng dẫn học sinh tự học , tự nghiên cứu và trình bày trước bạn học là
cách chuyển giao quyền chủ động lĩnh hội kiến thức tốt nhất của giáo viên đến học
sinh.
Cụ thể
Giáo viên thực sự trao quyền cho học sinh học tập một cách chủ động
7
Học sinh được hướng dẫn và chủ động tím kiếm các nguồn thông tin
Học sinh và giáo viên cùng hợp tác- Thông tin được chia sẻ
Làm việc theo nhóm
Học sinh được học cách lãnh đạo
Bài học được khắc sâu, người học làm trung tâm
Thực tế theo tháp nhận thức ta
thấy việc tự học, tự nghiên cức
của học sinh sẽ giúp các em tiếp

+ Sử dụng các công cụ tìm kiếm trên Internet
II. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH XÂY DỰNG NỘI DUNG TRÌNH BÀY BÀI
TẬP CỦA HỌC SINH.
Để học sinh thuận lợi trong việc thu thập, xử lí , trình bày thông tin, giáo viên
cần hướng dẫn học sinh thực hiện theo các bước sau
Bước 1: Hướng dẫn sử dụng một số phần mềm liên quan
1. Hướng dẫn sử dụng phần mềm PowerPoint
( Sử dụng với hệ điều hành Microsoft PowerPoint -office 2003)
Bước này giáo viên cần kết hợp với giáo viên có trình độ tin học và hướng hẫn học
sinh thực hiện trong thời gian trước đó.
Về cơ bản, học sinh cần làm được:
+ Xây dựng được các slide
+Tạo được các hiệu ứng
+ Tạo được phông nền, đổ màu chữ, màu nền
+ Chèn được phai hình ảnh, âm thanh, video
+ Trình chiếu được các slide
2. Hướng dẫn sử dụng phần mềm vẽ bản đồ tư duy
9
Lựa chon phần mềm vẽ iMindMap5 của ToniBuZan. Phần mềm này hiệu quả
hơn phần mềm CD MindMap bởi hệ thống màu sắc của các nhánh, chèn hình ảnh
sinh động, dễ xuất ra file Video để chèn vào PowerPoint.
Cài đặt phần mềm theo hướng dẫn (Video hướng dẫn sử dụng được đính kèm với
phần mềm)
Học sinh cần làm thành thạo hai phần mềm trên trước khi giáo viên giao nhiệm
vụ.
Bước 2. Triển khai nội dung bài tập tới học sinh
Giáo viên lựa chọn những bài học phù hợp để học sinh có thể nghiên cứu và
thực hành nhằm vừa sức với bản thân. Không nên chọn cho học sinh soạn giảng
phần kiến thức mới bởi học sinh dễ bị mắc sai lầm dẫn đến mất hứng thú trong quá
trình trình bày bài tập. Giáo viên nên chọn những bài tổng kết, chương trình địa

viết về địa phương.
Bước 4: Trình bày bài tập trước lớp
Sau khi giáo viên thu và duyệt bài tập của các nhóm đã làm, yêu cầu đại diện
nhóm lên trình bày nội dung của nhóm mình.
Tuy nhiên cần lưu ý trong bước này không phải là yêu cầu học sinh trình chiếu
lại toàn bộ nội dung như một bài thuyết trình về kiến thức mà trong quá trình trình
bày cần có câu hỏi qua lại giữa các nhóm để đưa ra đơn vị kiến thức. Nghĩa là lúc
này, khi trình bày nội dung của nhóm mình, người trình bày phải đóng vai trò thực
sự như một “ giáo viên” để điều khiển quá trình lĩnh hội kiến thức của các bạn bên
dưới. Vì vậy để trình bày tốt kết quả thì trong nhóm phải thảo luận, phải phát huy
trí lực tập thể của nhóm để xây dựng nội dung và các câu hỏi có liên quan cho
nhóm bạn.
11
Bước 5: Nhận xét, rút kinh nghiệm
Sau khi tiết học kết thúc, giáo viên tổ chức cho học sinh nhận xét rút kinh
nghiệm nhanh giữa các nhóm trong thời gian khoảng 5 phút.
Giáo viên nhận xét và kết luận chung.
Bước này rất quan trọng vì đây là quá trình tổng hợp đơn vị kiến thức trong bài học
của học sinh thay vì giáo viên vẫn củng cố bài theo phương pháp truyền thống.
III. HƯỚNG DẪN THU THẬP VÀ XỬ LÍ THÔNG TIN
1. Thu thập thông tin
Trước hết giáo viên cần hướng dẫn học sinh tìm nguồn thông tin cần thiết cho bài
học.
Hiện nay mạng Internet đã gần như được phổ cập tới mọi gia đình nên việc thu
thập thông tin cho bài học sẽ dễ dàng hơn. Giáo viên cần đưa ra địa chỉ một số
trang mạng để học sinh tham khảo.
VD: http/www/ hocmai.vn; http/www/vanmau.vn. hoặc trang mạng học sinh dễ
tìm được thông tin, tài liệu nhất là http/www/Google.com.vn
Hình minh họa về một trang mạng
http/wwwgoogle.com.vn

Bài tập 2(slide 2) Bài tập 3(slide 3)
Bài tập 4( slide 4)
14
Nhóm 2
Mục II Từ mượn
Bài tập 1 (slide 1) (slide 2)
Bài tập 2 (slide 3)
15
Mục III Từ Hán Việt
Bài tập 1 (slide 4) Bài tập 2 (slide 5)
Nhóm 3
Mục 4: Thuật ngữ và biệt ngữ xã hội
Bài tập 1 (slide 1) Bài tập 2 (slide 2)
16
Mục 5: Trau dồi vốn từ
Bài tập 1 (slide 3)
VI. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC SAU KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
Giờ học sinh động, hiệu quả, kiến thức được khắc sâu.
Tạo cơ hội và giúp học sinh tự xây dựng đề tài. Việc học tập được mở rộng: Học ở
trên lớp, học ở trên mạng, học ở bạn bè.
17
Học sinh từ học thụ động chuyển sang chủ động, tự nguyện, tích cực học tập. Từ
học tập trong phạm vi cá nhân chuyển sang học tập theo nhóm. Từ ghi nhớ lí
thuyết đơn thuần đã chuyển sang thực hành.
Thực sự tôi nhận thấy việc sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học mà nhất
là với môn Ngữ văn có rất nhiều ưu điểm:
Đây chính là phương tiện dạy học hiện đại đã góp phần tích cực vào việc đổi mới
phương pháp dạy học, nó làm cho các giờ học hấp dẫn nhờ những đoạn video clip
sinh động, những hình ảnh, chân dung tác giả với màu sắc đẹp
Tận dụng được kho thông tin, hình ảnh khổng lồ trên mạng In ternet, phần

được mà máy của trường không chạy được, hoặc ở máy trường phông chữ không
tương thích hay vì một lí do nào đó sẽ không đọc được.
Để khắc phục những nhược điểm đó tôi đưa ra một số giải pháp như sau:
Xác định chính xác nhiệm vụ tự học, tự nghiên cứu cho học sinh.
Giáo viên phải chủ động tự bồi dưỡng nâng cao trình độ tin học của mình .
Hướng dẫn học sinh cần thảo luận theo từng nhóm khi đưa ra một nội dung có
kèm hình ảnh, bản đồ, biểu đồ. Yêu cầu học sinh nghiên cứu , thảo luận, chúng ta
phải sát sao, kiểm tra việc thực hiện của các em, cho các em tự đưa ra kết luận, tự
góp ý, đánh giá, sau đó với đưa kết quả ra để các em so sánh và chấm điểm cho
nhau.
Nội dung đưa lên mỗi trang phải ngắn gọn , xúc tích, có chọn lọc để nội dung
bài không bị loãng.
Như vậy chúng ta cần phải phát huy có hiệu quả những ưu điểm, đồng thời khắc
phục tối đa sự quá lạm dụng và những hạn chế của việc sử dụng công nghệ hiện
19
đại trong việc tự học, tự nghiên cứ của học sinh, làm thế nào để đây thực sự là một
phương tiện dạy học hỗ trợ tích cực cho việc dạy học theo phương pháp đổi mới.
PHẦN 3
KẾT LUẬN
* Ưu điểm của đề tài
Phát huy được tính chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập.
Giờ học thực sự sinh động.
Học sinh được làm trung tâm
* Hạn chế
Chưa thực hiện được một cách toàn diện đối với học sinh ở một số trường.
Một số bài tập của học sinh còn mắc lỗi kiến thức khi trình bày.
Để phát huy được tinh thần tự học, tự nghiên cứu và sáng tạo của học sinh, mỗi
chúng ta cần tích cực ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy. Giáo viên
cần trao quyền chủ động cho học sinh và lúc này, học sinh sẽ được tập làm lãnh
đạo. Như vậy tiết học sẽ sinh động hơn.