Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN TUY ĐỨC
TRƯỜNG: TIỂU HỌC LA VĂN CẦU

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC, CHỦ
ĐỘNG, SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH
TRONG PHÂN MÔN VẼ TRANG TRÍ Ở
MÔN MĨ THUẬT KHỐI LỚP 4

Lĩnh vực/Môn: Mĩ thuật
Người thực hiện: Dương Thị Thanh Thủy
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học La văn Cầu
Đăk Nông, năm học 2013-2014
1
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
MỤC LỤC
Trang
I PHẦN MỞ ĐẦU 2
1 Lý do chọn đề tài 2
1.1 Cơ sở lí luận 2
1.2 Cơ sở thực tiễn 3
2 Mục đích nghiên cứu 4
3 Đối tượng nghiên cứu 4
4 Phương pháp nghiên cứu 4
5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 4
6 Dự kiến đóng góp của đề tài 5
II NỘI DUNG 6

riêng, trên cơ sở đó thưởng thức và vận dụng những hiểu biết về cái đẹp vào
cuộc sống hằng ngày. Khác với một số môn học có công thức quy định rõ ràng
đòi hỏi phải vận dụng đúng và chính xác. Ở môn Mĩ thuật cũng có những vấn đề
riêng, có những công thức quy ước riêng của nó. Để vận dụng được vào bài học
thì đòi hỏi người học luôn có sự sáng tạo. Đổi mới phương pháp dạy học Mĩ
thuật là giúp cho học sinh có sự sáng tạo, biết cảm nhận cái đẹp. Phải làm sao
cho tất cả các giờ học Mĩ thuật đều trở nên hấp dẫn, khơi gợi ở các em sự ham
thích được học, được vẽ, được bộc lộ hết khả năng của mình, tạo điều kiện cho
học sinh học Mĩ thuật đạt kết quả cao.
1.2. Cơ sở thực tiễn
Trong chương trình môn Mĩ thuật ở bậc tiểu học, môn Mĩ thuật có 5 năm
phân môn: Vẽ theo mẫu, vẽ tranh đề tài, vẽ trang trí, tập nặn tạo dáng, thường
thức Mĩ thuật. Phân môn “Vẽ trang trí” là một trong những phân môn mà học
sinh rất thích học. Bản thân phân môn này xuất phát từ thực tế cuộc sống, gần
gũi với đời sống con người vì nó tạo ra những sản phẩm đẹp phục vụ cho sinh
hoạt hằng ngày của con người. Đây là môn học tạo nên sự lôi cuốn học sinh bởi
sự hấp dẫn của màu sắc và sự phong phú cũng như vẻ đẹp của hình mảng, họa
tiết…vì vậy học trang trí đòi hỏi học sinh phải phát huy tính tích cưc, chủ động,
3
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
sáng tạo để luôn tạo ra cái mới, cái lạ, cái đẹp, phải biết thể hiện nhiều cách từ bố
cục, hình mảng đến màu sắc, nên học sinh rất khó hình dung và sáng tạo khi học
trang trí nếu không có một biện pháp dạy học cụ thể nhất định nào đó thì học
sinh sẽ rất chán học phân môn này.
Qua nhiều năm giảng dạy tôi thấy ở phân môn “Vẽ trang trí” rất khó đối
với học sinh tiểu học, tôi quyết định tìm hiểu và đi sâu vào phân môn trang trí ở
khối lớp 4. Vì vậy trong quá trình giảng dạy tôi phải cố gắng chuẩn bị tốt các
phương pháp đổi mới, thiết kế bài dạy như một kế hoạch tổ chức hoạt động để
học sinh chủ động, tích cực, sáng tạo tham gia và phát huy hết khả năng và năng

- Dự chuyên đề trao đổi, dự giờ, rút kinh nghiệm về phương pháp giảng
dạy môn Mĩ thuật.
- Thực hành giảng dạy theo phương pháp mới.
- Phương pháp quan sát, gợi mở, luyện tập, trực quan, nghiên cứu tâm lý
học sinh.
- Phương pháp thực nghiệm dạy thí điểm ở một số lớp bằng phương pháp
mà mình đề ra.
5. Phạm vi nghiên cứu
Với đề tài này tôi không tham vọng mở rộng phạm vi nghiên cứu mà chỉ
nghiên cứu xung quanh những giờ dạy vẽ trang trí ở khối lớp 4 trong trường Tiểu
học La Văn Cầu.
Tham khảo với các trường tiểu học trong huyện.
6. Dự kiến đóng góp của đề tài
5
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
Đề tài này áp dụng vào việc giảng dạy phân môn “Vẽ trang trí” ở môn
Mĩ thuật khối lớp 4 trong trường Tiểu học La Văn Cầu. Đóng góp một số kinh
nghiệm cho bản thân và cho các đồng nghiệp khác trong huyện.
Với đề tài tôi chọn nghiên cứu hy vọng được đóng góp một phần nhỏ bé
của mình vào việc đổi mới phương pháp dạy và học phân môn dạy “Vẽ trang
trí” trong môn Mĩ thuật ở trường tôi đạt kết quả cao. Mặt khác sẽ là cơ sở cho
các đồng nghiệp của tôi ở trong huyện, tỉnh vận dụng vào bài giảng của mình để
nâng cao chất lượng bộ môn Mĩ thuật.
6
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
II. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận của đề tài
Trong những năm học qua, tôi được phân công giảng dạy môn Mĩ thuật ở

phù hợp với bài vẽ của mình, cách vẽ màu cũng đòi hỏi theo một cơ cấu nhất
định nên rất khó hình dung.
Khảo sát một số bài vẽ của học sinh tôi thấy các em còn chưa nắm bắt được
cách trang trí, trong quá trình vẽ các em không theo trình tự tiến hành các bước
mà trang trí theo kiểu ngẫu nhiên. Khi vẽ bài còn chưa chú ý đến bố cục lớn nhỏ,
vẽ bình thường tự do, dẫn đến các mảng đều nhỏ bằng nhau và để khoảng trống
rộng, họa tiết sơ sài. Các mảng giống nhau chưa đều và chưa chú ý đến các trục
đối xứng, bố cục thường chung chung chỉ theo hướng dẫn của giáo viên.
Màu sắc ở bài trang trí phân bố chưa hợp lý giữa đậm nhạt, nóng lạnh, chưa
biết cách pha màu để tạo thêm màu mới, dùng màu thường thiếu độ đậm nhạt do
nhẹ tay.

Bài trang trí đơn giản Màu sắc phân bố không hợp lý
Học sinh không có thói quen sưu tầm các họa tiết đẹp phục vụ cho tiết học
của mình mà đa số sử dụng họa tiết ở sách giáo khoa. Nhìn chung học sinh chưa
phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo, phải chăng tính tích cực, chủ
động, sáng tạo của các em chưa được đánh thức.
8
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
2.2. Thực trạng dạy học của giáo viên
Do đặc điểm của nhà trường, là một trường trung tâm nhưng do huyện mới
tách nên cơ sở vật chất còn khó khăn, chưa có phòng riêng cho môn Mĩ thuật. Đồ
dùng dạy học như tranh, ảnh, tài liệu tham khảo dành cho học Mĩ thuật còn quá
ít.
Qua khảo sát, thăm dò một số trường tiểu học trên địa bàn huyện, tôi thấy
môn Mĩ thuật cũng chưa thực sự được coi trọng, hầu hết các giáo viên đều xem
đó là môn phụ, không ảnh hưởng đến kết quả kiểm tra đánh giá, xếp loại cuối
năm. Do đó giáo viên đến lớp thường chuẩn bị sơ sài, khi dạy giáo viên dạy kiến
thức một cách chung chung, chưa chú ý đến trọng tâm, yếu tố thẩm mỹ của bài

luôn có cái mới, cái đẹp, không lặp lại chính mình, không giống với người khác.
Vì thế học trang trí đòi hỏi học sinh phải tích cực, chủ động, sáng tạo để tạo ra
sản phẩm của bản thân mình. Chính những sản phẩm này là thành quả lao động
có ảnh hưởng lớn đến việc giáo dục thị hiếu thẩm mĩ và tình cảm thẩm mĩ của
học sinh khi đứng trước cái đẹp.
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn “Vẽ
trang trí” ở học sinh lớp 4 là học sinh phải làm việc tích cực để tạo ra những sản
phẩm mới, tạo ra những họa tiết mới của riêng mình. Vì ở chương trình trang trí
lớp 4 các em được học màu sắc, được làm quen với màu vẽ, vẽ họa tiết bằng
những đường nét đơn giản, vẽ đơn giản hoa lá, chép họa tiết trang trí dân tộc,
chính tất cả các bài học này sẽ giúp các em tìm được những họa tiết mới và dùng
những họa tiết này để đưa vào trang trí các hình cơ bản như hình vuông, hình
tròn, đường diềm, trang trí lọ hoa,… và để học sinh làm được điều đó thì người
giáo viên phải có một phương pháp dạy học tích cực, người dạy phải làm cho
học sinh có cảm hứng để sáng tạo ra những họa tiết đẹp để áp dụng vào bài vẽ
của mình. Bản thân tôi việc đầu tiên đến lớp tôi luôn chuẩn bị nghiên cứu kĩ giáo
10
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
án, thiết kế giáo án điện tử với nhiều nội dung phong phú phục vụ cho tiết dạy,
thiết kế một số trò chơi tạo không khí vui tươi cho tiết học.
Ví dụ: Những bài vẽ đơn giản hoa lá, vẽ họa tiết trang trí dân tộc,… giáo
viên cần thiết kế giáo án điện tử để học sinh thấy được sự phong phú của hoa lá,
các họa tiết dân tộc đa dạng, dùng để trang trí ở đâu? Từ đó các em hình dung
và đưa những họa tiết này vào trang trí các bài học như hình tròn, hình vuông,…
Liên hệ bài học với thực tế cuộc sống, đưa các em vào thực tế gần gũi với
cuộc sống hằng ngày nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của các
em.
Ví dụ: Trang trí lọ hoa thì trong thực tế lọ hoa có rất nhiều cách trang trí
khác nhau, mà lọ hoa thì lại rất gần gũi với học sinh, các em có thể thấy và cảm

đơn giản các họa tiết từ hoa lá thật, chép được những họa tiết dân tộc đơn giản
để từ đó học sinh hình dung đưa các họa tiết này vào các bài trang trí cơ bản như
hình vuông, hình tròn
+ Khi sử dụng các họa tiết này để đưa vào trang trí, giáo viên cần lưu ý
học sinh phải lựa chọn những họa tiết đơn giản, đẹp và phù hợp để đưa vào bài
vẽ, tránh đưa vào bài những họa tiết quá phướt tạp, rườm rà hoặc quá sơ lược,
thô thiển.
12
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4

Họa tiết hoa lá đẹp đơn giản
+ Giáo viên lựa chọn cung cấp cho học sinh thêm những họa tiết mới để
bổ sung kiến thức phù hợp với nội dung của từng bài.

Một số họa tiết mới lạ
+ Ở mỗi bài trang trí giáo viên cần hướng dẫn cho học sinh tìm họa tiết
mới lạ qua các bài học. Yêu cầu học sinh không sao chép ở sách giáo khoa mà có
thể tự vẽ, tự sáng tạo ra các họa tiết mà mình thích để đưa vào bài trang trí cho
phù hợp.
3.3. Hướng dẫn học sinh cách sắp xếp họa tiết, hình mảng
Giáo viên nên chọn một số bài đẹp có bố cục mảng, hình vẽ, màu sắc khác
nhau để lôi cuốn học sinh và gợi ý để các em suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo. Tùy
theo từng bài trang trí mà giáo viên hướng dẫn cách sắp xếp họa tiết cho phù
hợp. có thể gợi ý cho học sinh sắp xếp họa tiết theo cách đối xứng, xen kẻ hoặc
nhắc lại tùy theo yêu cầu của từng bài.
Ví dụ: Bài trang đường diềm học sinh có thể sử dụng cách trang trí xen kẻ

15
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
Tô màu theo gam màu nóng Tô màu theo gam màu lạnh
Trong quá trình tô màu giáo viên có thể gợi ý để học sinh tô màu theo ý
thích và cảm xúc riêng, không tô màu một cách tùy tiện. Giáo viên hướng dẫn
học sinh tô đều từ đậm đến nhạt, tô gọn trong hình và làm rõ nội dung chính của
bài.

Tô màu làm rõ nội dung
+ Giáo viên hướng dẫn học sinh không được sử dụng quá nhiều màu trong
một bài trang trí, cần chú ý đến độ đậm nhạt của màu sắc.
+ Giáo viên cần theo dõi góp ý cho học sinh tô màu hài hòa với nhau.
3.5. Hướng dẫn học sinh thực hành
Trước khi làm bài thực hành giáo viên nên cho học sinh xem một số bài
làm của học sinh các lớp trước, giúp các em tự tin hơn trong vẽ bài của mình,
nên cất các bài vẽ mẫu và các bài hướng dẫn để học sinh không vẽ theo.
Giáo viên gợi ý động viên khích lệ học sinh vẽ, không can thiệp trực tiếp
vào bài vẽ của học sinh, có thể sử dụng các bài tập đang vẽ của học sinh để làm
mẫu hướng dẫn bổ sung.
Khi học sinh thực hành, giáo viên đến từng bàn quan sát, góp ý, giúp đỡ
các học sinh còn lúng túng chưa nắm được cách vẽ, động viên các học sinh vẽ
bài tốt.
16
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
Ở phần thực hành, giáo viên có thể hướng dẫn cho học sinh vẽ theo tổ,
theo nhóm để các thành viên trong nhóm có dịp thể hiện năng lực cá nhân trước
bạn bè, thầy cô giáo.
3.6. Nhận xét đánh giá


Slide 1
1/ Kiểm tra bài cũ, đồ dùng.

Slide 2
2/ Bài mới: GV cho chơi trò chơi ghép tranh hoa lá để giới thiệu bài (HS chia
thành hai đội chơi thực hiện)
- Học sinh nhận xét.
18
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
- Giáo viên nhận xét giới thiệu bài. (HS nhắc lại tên đề bài)
Hoạt động 1: Quan sát nhận xét (8’)
Slide 3
- GV: Cho HS quan sát hình hoa lá yêu cầu HS thảo luận theo nhóm:
+ Em hãy gọi tên các loại hoa lá trên? (Hoa đồng tiền, hoa sen, hồng…)
+ Hình dáng và màu sắc của chúng có gì khác nhau? (mỗi loại hoa có một đặt
điểm riêng và màu sắc khác nhau…)
+ Hãy kể tên thêm một số loại hoa lá mà em biết?
- GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm bạn nhận xét.
- GV nhận xét đặt câu hỏi yêu cầu các nhóm thảo luận
+ Hoa lá thường dùng trang trí ở đâu ?
+ Học sinh trả lời (Hoa lá dùng trang trí trong cuộc sống hàng ngày…)
+ Vậy để đưa hoa lá vào trong các bài trang trí thì chúng ta phải làm gì?
+ Đại diện nhóm trả lời, các nhóm bạn nhận xét.
- GV nhận xét giới thiệu họa tiết hoa lá áp dụng trong trang trí cơ bản và
trang trí ứng dụng.
19
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4

- Giáo viên cho học sinh xem một số hoa lá mẫu.

Slide 9
- Giáo viên yêu cầu học sinh thực hành.
- Giáo viên xuống từng bàn hướng dẫn học sinh còn lúng túng.
- Giáo viên yêu cầu học sinh hoàn thành bài.
Hoạt động 4: Nhận xét, đánh giá.(2’)
22
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
- GV: Cùng HS chọn một số bài yêu cầu HS nhận xét theo tiêu chí:
Slide 10
+ Hình hoa lá.
+ Cách vẽ màu.
- GV nhận xét chung.
+ Khen ngợi học sinh có bài vẽ đẹp, động viên học sinh chưa hoàn thành .
Củng cố, dặn dò.(1’)
- GV yêu cầu HS nêu lại các bước đơn giản hoa lá.
+ Giờ sau mang đầy đủ đồ dùng học tập
Slide 11
Bài làm của học sinh sau tiết học:
23
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
Bài vẽ của bạn Doãn Đình Hảo học sinh lớp 4A
Bài vẽ của bạn Bùi Thị Duyên học sinh lớp 4B
Một số bài vẽ hoàn thành tốt sau khi áp dụng phương pháp mới
24
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4