Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
MỤC LỤC
Trang
I PHẦN MỞ ĐẦU 2
1 Lý do chọn đề tài 2
1.1 Cơ sở lí luận 2
1.2 Cơ sở thực tiễn 3
2 Mục đích nghiên cứu 4
3 Đối tượng nghiên cứu 4
4 Phương pháp nghiên cứu 4
5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 4
6 Dự kiến đóng góp của đề tài 5
II NỘI DUNG 6
1 Cơ sở lý luận của đề tài 6
2 Thực trạng 6
2.1 Thực trạng học tập của học sinh 6
2.2 Giáo viên 8
2.3 Điều tra thực trạng 8
3 Biện pháp thực hiện 9
3.1 Chuẩn bị đồ dùng dạy học 10
3.2 Hướng dẫn học sinh tìm họa tiết để trang trí 10
3.3 Hướng dẫn học sinh cách sắp xếp họa tiết, hình mảng 13
3.4 Hướng dẫn học sinh cách tô màu vào bài trang trí 14
3.5 Hướng dẫn học sinh thực hành 15
3.6 Nhận xét, đánh giá 16
3.7 Cách thực hiện 16
4 Kết quả 24
III Kết luận và kiến nghị 26
1 Kết luận 26
2 Kiến nghị 27

tiết…vì vậy học trang trí đòi hỏi học sinh phải phát huy tính tích cưc, chủ động,
sáng tạo để luôn tạo ra cái mới, cái lạ, cái đẹp, phải biết thể hiện nhiều cách từ bố
2
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
cục, hình mảng đến màu sắc, nên học sinh rất khó hình dung và sáng tạo khi học
trang trí nếu không có một biện pháp dạy học cụ thể nhất định nào đó thì học
sinh sẽ rất chán học phân môn này.
Qua nhiều năm giảng dạy tôi thấy ở phân môn “Vẽ trang trí” rất khó đối
với học sinh tiểu học, tôi quyết định tìm hiểu và đi sâu vào phân môn trang trí ở
khối lớp 4. Vì vậy trong quá trình giảng dạy tôi phải cố gắng chuẩn bị tốt các
phương pháp đổi mới, thiết kế bài dạy như một kế hoạch tổ chức hoạt động để
học sinh chủ động, tích cực, sáng tạo tham gia và phát huy hết khả năng và năng
lực của mình ở mỗi bài vẽ. Qua việc dạy học trên tôi đã đạt được kết quả rất cao.
Phần lớn học sinh vẽ bài đạt hiệu quả, các em tích cực, chủ động, sáng tạo tìm ra
nhiều hình mảng, họa tiết, màu sắc cho bài trang trí của mình, góp phần nâng cao
chất lượng dạy và học môn Mĩ thuật ở trường chúng tôi, vì thế mà tôi muốn đề
cập đến phương pháp phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh
trong phân môn “Vẽ trang trí”ở môn Mĩ thuật khối lớp 4. Làm sao cho bài giảng
đạt kết quả cao nhất, học sinh có nhiều sáng tạo về bố cục, hình mảng, họa tiết
cũng như màu sắc để áp dụng vào bài vẽ trang trí. Và tôi mạnh dạn xây dựng đề
tài:
“Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn vẽ
trang trí ở môn Mĩ thuật khối lớp 4”
2. Mục đích nghiên cứu
Với đề tài này tôi tập trung nghiên cứu phân môn“Vẽ trang trí” ở môn Mĩ
thuật khối lớp 4, tìm hiểu một số kinh nghiệm giảng dạy giúp học sinh phát huy
tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong bài vẽ trang trí của mình.
Mục đích nghiên cứu của tôi là tìm ra một số giải pháp tốt, nhằm giúp việc
dạy và học phân môn“Vẽ trang trí ” đạt kết quả cao, đó là mục đích để tôi viết

Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
Với đề tài tôi chọn nghiên cứu hy vọng được đóng góp một phần nhỏ bé
của mình vào việc đổi mới phương pháp dạy và học phân môn dạy “Vẽ trang
trí” trong môn Mĩ thuật ở trường tôi đạt kết quả cao. Mặt khác sẽ là cơ sở cho
các đồng nghiệp của tôi ở trong huyện, tỉnh vận dụng vào bài giảng của mình để
nâng cao chất lượng bộ môn Mĩ thuật.
II. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận của đề tài
5
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
Trong những năm học qua, tôi được phân công giảng dạy môn Mĩ thuật ở
trường. Tôi thấy hầu hết các em đều yêu thích học vẽ và nhất là ở phân môn “Vẽ
trang trí”. Ở các khối 1, 2, 3 các em mới bước đầu làm quen với màu vẽ, vẽ tiếp
họa tiết và tô màu vào hình có sẵn, còn ở học sinh khối lớp 4 các em được tiếp
xúc với màu vẽ và cách pha màu, đơn giản hoa lá thành những họa tiết để đưa
vào trang trí, các em được trang trí các đồ vật gần gũi trong cuộc sống hằng ngày
như, lọ hoa, đĩa tròn… nhưng qua khảo sát một số học sinh ở khối lớp 4 tôi thấy
hầu hết các em đều chưa tích cực, chủ động, sáng tạo được những họa tiết cũng
như những hình mảng đẹp để đưa vào bài trang trí, mà đa phần là bài vẽ thô sơ,
họa tiết rời rạc, bài vẽ kém hiệu quả.
Thực tế trang trí là nghệ thuật sắp xếp các hình mảng, đường nét, màu sắc
trên một mặt phẳng (Giấy vải…) hay một hình thể nhất định nào đó (phòng học,
hội trường…) Ở học sinh tiểu nói chung và học sinh lớp 4 nói riêng học trang trí
là sự khéo léo sắp xếp các họa tiết, các đường nét, màu sắc và độ đậm nhạt hợp
lý tạo nên những bài vẽ đẹp, hiệu quả. Ngoài ra học trang trí các em còn tự do
sáng tạo, vận dụng những gì mình đã học vào bài vẽ theo sở thích của mình.
2. Thực trạng
2.1. Thực trạng học tập của học sinh

2.2. Thực trạng dạy học của giáo viên
7
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
Do đặc điểm của nhà trường, là một trường trung tâm nhưng do huyện mới
tách nên cơ sở vật chất còn khó khăn, chưa có phòng riêng cho môn Mĩ thuật. Đồ
dùng dạy học như tranh, ảnh, tài liệu tham khảo dành cho học Mĩ thuật còn quá
ít.
Qua khảo sát, thăm dò một số trường tiểu học trên địa bàn huyện, tôi thấy
môn Mĩ thuật cũng chưa thực sự được coi trọng, hầu hết các giáo viên đều xem
đó là môn phụ, không ảnh hưởng đến kết quả kiểm tra đánh giá, xếp loại cuối
năm. Do đó giáo viên đến lớp thường chuẩn bị sơ sài, khi dạy giáo viên dạy kiến
thức một cách chung chung, chưa chú ý đến trọng tâm, yếu tố thẩm mỹ của bài
học, chưa mở rộng tầm hiểu biết cho học sinh. Do vậy bài vẽ của học sinh còn
thiếu tính sáng tạo cả về bố cục lẫn hình vẽ và màu sắc.
Giáo viên còn dạy theo kiểu truyền thống, chưa áp dụng công nghệ thông
tin vào dạy học môn Mĩ thuật, đồ dùng dạy học chưa hợp lý, các thao tác vẽ trên
bảng còn chậm, không có thời gian để áp dụng trò chơi, vì vậy không phát huy
được tính sáng tạo của học sinh trong việc tìm họa tiết.
2.3. Điều tra thực trạng
Qua khảo sát học sinh khối lớp 4 năm học 2012-2013 tôi thấy kết quả học
trang trí của các em đạt kết quả không cao. Cụ thể là
Bảng1: Kết quả học tập ở phân môn vẽ trang trí ở khối lớp 4 năm học 2012-
2013
Lớp
TS
HS
Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành
SL Tỉ lệ SL Tỉ lệ SL Tỉ lệ
4A 27 5 18,5% 16 59,2 % 6 22,3 %

Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
án, thiết kế giáo án điện tử với nhiều nội dung phong phú phục vụ cho tiết dạy,
thiết kế một số trò chơi tạo không khí vui tươi cho tiết học.
Ví dụ: Những bài vẽ đơn giản hoa lá, vẽ họa tiết trang trí dân tộc,… giáo
viên cần thiết kế giáo án điện tử để học sinh thấy được sự phong phú của hoa lá,
các họa tiết dân tộc đa dạng, dùng để trang trí ở đâu? Từ đó các em hình dung
và đưa những họa tiết này vào trang trí các bài học như hình tròn, hình vuông,…
Liên hệ bài học với thực tế cuộc sống, đưa các em vào thực tế gần gũi với
cuộc sống hằng ngày nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của các
em.
Ví dụ: Trang trí lọ hoa thì trong thực tế lọ hoa có rất nhiều cách trang trí
khác nhau, mà lọ hoa thì lại rất gần gũi với học sinh, các em có thể thấy và cảm
nhận được. Vì vậy giáo viên nên sưu tầm nhiều hình ảnh về lọ hoa để học sinh
tham khảo. Từ những thực tế này các em hình dung được học trang trí là để làm
đẹp cho cuộc sống, và chính bản thân các em là người tích cực sáng tạo ra sản
phẩm đẹp cho mình.
Phát huy tính tích cực chủ động trong phân môn “Vẽ trang trí” ở khối lớp
4 là đòi hỏi người giáo viên phải có vai trò rất quan trọng trong việc tạo ra sự
sáng tạo, ham tìm tòa hiểu biết cho học sinh, tạo ra một khí thế trong tiết học và
có được một tiết học đạt hiệu quả nhất.
3.1. Chuẩn bị đồ dùng dạy học
+ Giáo viên cần chuẩn bị những mẫu vật thật như lọ hoa, đĩa tròn, gạch
men,… để học sinh thấy được vẻ đẹp của các đồ vật khi được trang trí và khích
thích khả năng sáng tạo của học sinh.
+ Giáo viên cần vẽ và sưu tầm các dạng bài trang trí khác nhau để phục vụ
cho việc trang trí của từng bài như bảng màu sắc, cách đơn giản hoa lá, các họa
tiết trang trí dân tộc, các mẫu hình vuông, hình tròn,…vì các bài trang trí này là
10
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn


Một số họa tiết mới lạ
+ Ở mỗi bài trang trí giáo viên cần hướng dẫn cho học sinh tìm họa tiết
mới lạ qua các bài học. Yêu cầu học sinh không sao chép ở sách giáo khoa mà có
thể tự vẽ, tự sáng tạo ra các họa tiết mà mình thích để đưa vào bài trang trí cho
phù hợp.
3.3. Hướng dẫn học sinh cách sắp xếp họa tiết, hình mảng
Giáo viên nên chọn một số bài đẹp có bố cục mảng, hình vẽ, màu sắc khác
nhau để lôi cuốn học sinh và gợi ý để các em suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo. Tùy
theo từng bài trang trí mà giáo viên hướng dẫn cách sắp xếp họa tiết cho phù
hợp. có thể gợi ý cho học sinh sắp xếp họa tiết theo cách đối xứng, xen kẻ hoặc
nhắc lại tùy theo yêu cầu của từng bài.
Ví dụ: Bài trang đường diềm học sinh có thể sử dụng cách trang trí xen kẻ
hoặc nhắc lại.
12
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4

Bài mẫu trang trí đường diềm
Ở bài trang trí hình tròn, trang trí lọ hoa học sinh có thể sử dụng sắp xếp
họa tiết theo cách đối xứng (các họa tiết bằng nhau và giống nhau qua các trục
đối xứng) trang trí phá cách theo lối ứng dụng.

13
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
Trang trí sử dụng họa tiết ứng dụng Trang trí sử dụng họa tiết đối xứng
+ Giáo viên hướng dẫn học sinh sắp xếp bài trang trí làm rõ trọng tâm, có
chính phụ rõ ràng, các mảng chính luôn to và nổi bật, làm rõ đặc trưng của từng
bài trang trí cụ thể. Tránh sắp xếp họa tiết một cách tùy tiện không đúng theo yêu

Giáo viên gợi ý động viên khích lệ học sinh vẽ, không can thiệp trực tiếp
vào bài vẽ của học sinh, có thể sử dụng các bài tập đang vẽ của học sinh để làm
mẫu hướng dẫn bổ sung.
Khi học sinh thực hành, giáo viên đến từng bàn quan sát, góp ý, giúp đỡ
các học sinh còn lúng túng chưa nắm được cách vẽ, động viên các học sinh vẽ
bài tốt.
15
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
Ở phần thực hành, giáo viên có thể hướng dẫn cho học sinh vẽ theo tổ,
theo nhóm để các thành viên trong nhóm có dịp thể hiện năng lực cá nhân trước
bạn bè, thầy cô giáo.
3.6. Nhận xét đánh giá
Cuối tiết học giáo viên cần dành thời gian để nhận xét đánh giá bài vẽ của
học sinh.
Giáo viên nêu tiêu chí đánh giá, chọn một số bài đẹp khác nhau cho học
sinh nhận xét, phân tích từ cách vẽ mảng, họa tiết, màu sắc để học sinh thấy
được sự phong phú của trang trí. Cho học sinh đánh giá theo tiêu chí đã đưa ra.
Giáo viên nhận xét chung, xếp loại. Tránh đánh giá chung chung hoặc
không đúng với khả năng của học sinh sẽ làm cho học sinh mất hứng thú.
Khi nhận xét chung giáo viên nên khen ngợi học sinh để động viên khích
lệ, không nên chê nhiều đối với học sinh chưa hoàn thành. Cuối tiết học giáo
viên nên liên hệ bài học với thực tế cuộc sống.
Trên đây là một số kinh nghiệm giảng dạy giúp học sinh học tốt phân môn
“Vẽ trang trí” trong môn Mĩ thuật khối lớp 4 ở bậc tiểu học.
3.7. Cách thực hiện
Tôi áp dụng biện pháp này vào dạy học phân môn “Vẽ trang trí” ở khối
lớp 4 trong trường Tiểu học La Văn Cầu. Dưới đây là ví dụ cụ thể tiết dạy vẽ
trang trí của khối lớp 4.
Bài giảng điện tử lớp 4: Bài 9: Vẽ đơn giản hoa lá

điểm riêng và màu sắc khác nhau…)
+ Hãy kể tên thêm một số loại hoa lá mà em biết?
- GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm bạn nhận xét.
- GV nhận xét đặt câu hỏi yêu cầu các nhóm thảo luận
+ Hoa lá thường dùng trang trí ở đâu ?
+ Học sinh trả lời (Hoa lá dùng trang trí trong cuộc sống hàng ngày…)
+ Vậy để đưa hoa lá vào trong các bài trang trí thì chúng ta phải làm gì?
+ Đại diện nhóm trả lời, các nhóm bạn nhận xét.
- GV nhận xét giới thiệu họa tiết hoa lá áp dụng trong trang trí cơ bản và
trang trí ứng dụng.
18
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4

Slide 4
- Giáo viên giới thiệu về hoa lá thật và hoa lá đơn giản. Slide 5
- Giáo viên kết luận, cho học sinh nhắc lại kết luận
Hoạt động 2: Cách vẽ (5’)
- GV yêu cầu các nhóm xem SGK nêu các bước vẽ hoa lá.
+ Vẽ hình dáng chung của hoa lá.
+ Vẽ trục và các nét chính của hoa lá.
+ Vẽ chi tiết và sửa chữa hoàn chỉnh hình.
19
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
+ Vẽ màu.
- GV chiếu từng bước vẽ lên bảng cho học sinh quan sát

- GV yêu cầu HS nêu lại các bước đơn giản hoa lá.
+ Giờ sau mang đầy đủ đồ dùng học tập
Slide 11
Bài làm của học sinh sau tiết học:
22
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
Bài vẽ của bạn Doãn Đình Hảo học sinh lớp 4A
Bài vẽ của bạn Bùi Thị Duyên học sinh lớp 4B
Một số bài vẽ hoàn thành tốt sau khi áp dụng phương pháp mới
23
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
Bài vẽ trang trí đường diềm của bạn Lê Thế Đăng học sinh lớp 4A
Bài vẽ trang trí hình tròn của bạn Tôn Thị Nhi học sinh lớp 4B
24
Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong phân môn
vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật lớp 4
Bài vẽ trang trí lọ hoa của bạn Vũ Đức Hưng học sinh lớp 4A
4. Kết quả đạt được
Qua thời gian thực hành thử nghiệm các biện pháp trên ở khối lớp 4 ở
trường. Tôi nhận thấy hầu hết các em đều yêu thích khi học phân môn này. Từ
đó, tôi thu được kết quả dạy học phân môn “Vẽ trang trí” ở môn Mĩ thuật khối
lớp 4 năm học 2013-2014 rất khả quan. Cụ thể như sau:
Bảng 2
: Kết quả học tập phân môn vẽ trang trí bằng phương pháp mới năm học2013-201
Lớp
TS
HS
Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành