Hành vi tổ chức
Nguyễn Hữu Lam
Nhà XB Giáo Dục
Nhân tố con người vừa là động lực vừa là mục tiêu cho sự phát triển xã hội, vì vậy nhân tố
con ngườ
i có ý nghĩa quyết định cho sự thành bại của tất cả các tổ chức. Cuốn sách này sẽ
đề
cập, phân tích về vấn đề này.
LỜI GIỚI THIỆU
Quản lý suy cho cùng là quản lý con người, nhân tố con người vừa là mục tiêu vừa là động
l
ực cho sự phát triển xã hội. Trong điều kiện quốc tế hóa nền kinh tế thế giới và trong xu
th
ế đổi mới kinh tế hiện nay ở đất nước ta việc phát huy đầy đủ, có hiệu quả nhân tố con
người có ý nghĩa quyết định cho sự thành bại của tất cả các tổ chức.
Th
ạc sĩ Nguyễn Hữu Lam, giảng viên khoa Quản trị Kinh doanh trường Đại học Kinh tế
thành phố Hồ Chí Minh với sự hỗ trợ của chương trình Thụy Sĩ - AIT về phát triển quản lý
t
ại Việt Nam (Swiss -AIT - Management Development Program in Vietnam - SAV) đã biên
so
ạn tài liệu Hành vi Tổ chức. Đây là một quyển sách cần thiết cho sinh viên ngành Quản
tr
ị Kinh doanh và hữu ích cho các nhà quản lý kinh doanh những người quan tâm tới phát
tri
ển và phát huy có hiệu quả nguồn nhân lực của tổ chức.
V
ới kinh nghiệm mười ba năm giảng dạy ở trường Đại học Kinh tế và với những kiến thức
mà tác gi
ả nhận được từ việc học tập ở Viện Công nghệ Châu Á (The Asian Institute of
TechnoIogy



















Nguyn Hu Lam, Ph.D

Center for Excellence in Management Development


























T chc là gì?
T chc là gì?
 Là nhng nhóm ngi làm vic và
ph thuc ln nhau trong vic t
c mc ích chung
– Quan h tng tác c cu trúc s n
– Các nhim v c iu phi
– Hng ti mc ích nào ó
Center for Excellence in Management Development






Hành vi T chc
Center for Excellence in Management Development



















Xu hng:
Xu hng:
 S! tng tác v m.t kinh t, xã hi,
và v"n hóa vi nhng cng #ng
khác nhau trên th gii
 Tác ng ca toàn cu hóa i vi
các t chc:
Center for Excellence in Management Development


Nguyn Hu Lam, Ph. D. Email: 4
Hành vi T chc
Center for Excellence in Management Development



















Làm vic T Xa
Làm vic T Xa
 Mt cách s1p xp công vic, cho phép nhân
viên làm vic ti nhà ho.c t0 mt a im
cách xa v"n phòng, thng là thông qua mt
kt ni máy tính
 Thng làm t"ng n"ng sut lao ng và
hot ng phân quyn, gim áp l!c và chi

 Nhu cu khác bit gia các th h (X, Y baby-
boomers)
 a dng hóa lao ng có li ích nht nh, tuy nhiên
c2ng cn s! iu ch3nh ca doanh nghip
Gii thiu v OB
Nguyn Hu Lam, Ph. D. Email: 5
Hành vi T chc
Center for Excellence in Management Development



















Xu hng
Xu hng
 Duy trì vic làm



o
o




m
m
vi
vi


c
c
l
l
à
à
m
m
•
•
B
B


o
o

•
•
Công
Công
vi
vi


c
c
lâu
lâu
d
d
à
à
i
i
•
•
Công
Công
ty
ty




nh
nh



nh
nh
ph
ph
á
á
t
t
tri
tri


n
n
k
k
$
$
n"ng
n"ng
Duy
Duy
tr
tr
ì
ì
vi
vi




Xu hng
Xu hng
 Giá tr là tp hp nhng c tin t#n ti lâu dài, v nhng iu
c cho là quan trng trong các hoàn cnh khác nhau
 Giá tr ngày càng quan trng do:
Center for Excellence in Management Development



















Trách nhim Xã hi
Trách nhim Xã hi



u
u
H
H
à
à
nh
nh
vi
vi
c
c


a
a
T
T


ch
ch


c
c
Hi
Hi

c
c
D
D
!
!
b
b
á
á
o
o
tr
tr


c
c
nh
nh


ng
ng
s
s
!
!
ki
ki

!
!
ki
ki


n
n
Lý do Nghiên cu OB
Lý do Nghiên cu OB
Center for Excellence in Management Development







































Gii thiu v Hành vi T chc
Gii thiu v Hành vi T chc
Hành vi t chc
Mt ngành khoa hc
nghiên cu v nhng
nh hng ca cá
nhân, nhóm, và cu
trúc n hành vi trong
các t chc vi mc
ích là áp dng
nhng kin thc này

nhng bng chng khoa hc
Center for Excellence in Management Development



















óng góp vào OB
óng góp vào OB
Hc tp
ng viên
Tính cách
Xúc cm
Nhn thc
Hun luyn
Hiu qu!"o



c
c
Khoa hc theo
ui vic o
l&ng, gii thích
và()*)+,-i
hành vi ca con
ng&i và các ng
vt khác
Khoa hc theo
ui vic o
l&ng, gii thích
và()*)+,-i
hành vi ca con
ng&i và các ng
vt khác
Gii thiu v OB
Nguyn Hu Lam, Ph. D. Email: 9
Hành vi T chc
Center for Excellence in Management Development










th
th
.
.
ng
ng
T
T


ch
ch


c
c
Xã h
Xã h


i h
i h


c
c
Nghiên cu v con ngu&i
trong quan h vi nhng
ng&i xung quanh h









óng góp vào OB
óng góp vào OB
Thay i hành vi
Thay i thái 
Truyn t
Các quá trình nhóm
Ra quyt $nh nhóm
Thay i hành vi
Thay i thái 
Truyn t
Các quá trình nhóm
Ra quyt $nh nhóm
Nhóm
Nh
Nh
ó
ó
m
m
Tâm lý Xã h
Tâm lý Xã h












óng góp vào OB
óng góp vào OB
Khác bit v Giá tr$
Khác bit v thái 
Phân tích nhng khác bit
gia các nn vn hóa
Khác bit v Giá tr$
Khác bit v thái 
Phân tích nhng khác bit
gia các nn vn hóa
H th.ng
T chc
H
H


th
th
.
.

Nh
ó
ó
m
m
Vn hóa t chc
Môi tr&ng t chc
Vn hóa t chc
Môi tr&ng t chc
Center for Excellence in Management Development



















óng góp vào OB

Ch
í
í
nh tr
nh tr
$
$
h
h


c
c
Nghiên cu v hành vi
ca các cá nhân và các
nhóm trong môi tr&ng
chính tr$
Nghiên cu v hành vi
ca các cá nhân và các
nhóm trong môi tr&ng
chính tr$
Gii thiu v OB
Nguyn Hu Lam, Ph. D. Email: 11
Hành vi T chc
Center for Excellence in Management Development






u nhiên,
u nhiên,
T
T
ì
ì
nh hu
nh hu
.
.
ng
ng
x y
Các bin ng2u nhiên, tình hu.ng
Các bin ng2u nhiên, tình hu.ng
Center for Excellence in Management Development




















Các Bin Ph thuc
Các Bin Ph thuc
x
y
Bin Ph thuc
Mt phn ng c to ra
bi mt bit c lp
Bin Ph thuc
Mt phn ng c to ra
bi mt bit c lp
Center for Excellence in Management Development






















Các Bin Ph thuc
Các Bin Ph thuc
Nng sut
o l&ng vic thc hin v m4t
hiu qu và hiu sut
Nng sut
o l&ng vic thc hin v m4t
hiu qu và hiu sut
Hiu qu
Mc t ti nhng mc tiêu
Hiu qu
Mc t ti nhng mc tiêu
Hiu sut
H s. gia 5u vào và5u ra
Hiu sut
H s. gia 5u vào và5u ra
Center for Excellence in Management Development







Nguyn Hu Lam, Ph. D. Email: 14
Hành vi T chc
Center for Excellence in Management Development



















Các Bin Ph thuc
Các Bin Ph thuc
Hành vi công dân ca t chc
Hành vi công dân ca t chc
Center for Excellence in Management Development

















Các Bin c lp
Các Bin c lp
Các bin c lp
C
C
á
á
c bi
c bi


n
n


c l
c l

H


th
th
.
.
ng T
ng T


ch
ch


c
c
Cp  Nhóm
C
C


p 
p 


Nh
Nh
ó
ó



H
H
à
à
nh
nh
vi
vi
T
T


ch
ch


c
c
K
K


t
t
h
h



th
th


ng
ng
Linh
Linh
ho
ho


t
t
C
C
á
á
c
c
h
h


th
th


ng
ng

nh
nh
Nn tng ca Hành vi T chc
Nn tng ca Hành vi T chc
Gii thiu v OB
Nguyn Hu Lam, Ph. D. Email: 16
Hành vi T chc
Center for Excellence in Management Development



















H
H
à


c
c
qu
qu


n
n
lý
lý
Kinh
Kinh
t
t


h
h


c
c
Nhân
Nhân
ch
ch


ng
















H
H
à
à
nh
nh
vi
vi
T
T


ch
ch


Kinh
t
t


h
h


c
c
Nhân ch
Nhân ch


ng
ng
h
h


c
c
Ch
Ch
í
í
nh
nh
tr




5
5
u
u
ra
ra5
5
u
u
v
v
à
à
o
o
H
H


th
th


ng
ng
T
T


ch
ch


c
c
Các h th.ng m ca OB
Các h th.ng m ca OB
Ph
Ph


n
n
h
h
7
7
i
i
Ph
Ph


Qun lý Tri thc
Mt hot ng bt k: nh-m hoàn
thin kh n"ng ca t chc trong
vic thu thp, chia s;, và s dng
kin thc  t#n ti và thành công
Gii thiu v OB
Nguyn Hu Lam, Ph. D. Email: 18
Hành vi T chc
Center for Excellence in Management Development



















C
C

V.n Tri thc
V.n Tri thc
Center for Excellence in Management Development



















Thu
Thu
th
th


p
p













“Cy ghép”
“Cy ghép”
 Quá trình thu thp kin thc b-ng cách
thuê các cá nhân ho.c mua toàn b mt
công ty có k$ n"ng/công ngh cn thit.
Center for Excellence in Management Development




















C
C
á
á
nhân
nhân
Nh
Nh
ó
ó
m
m
T
T


ch
ch


c
c
Phát tri0n T chc





Nguyn Hu Lam, Ph.D
Email:
Center for Excellence in Management Development



















c tính Tiu s
c tính Tiu s
Nhng c tinh tiu s
Nhng c tính cái




c tính Tiu s
c tính Tiu s
 Tui tác
 Gii tính
 Tình trng gia ình
 Sng ngi phi nuôi dng
 Thâm niên công tác
Center for Excellence in Management Development

























Các c tính Tính cách
Các c tính Tính cách
Các y u t xác !nh tính cách
• Di truy"n
• Môi trng
Các y u t xác !nh tính cách
• Di truy"n
• Môi trng
Nhng c im tính cách
Nhng c im tính cách
Center for Excellence in Management Development



























Tính cách
Tính cách
16 Ph'm ch(t
Cá nhân
Chính y u
  
16
     
15
  !"! !  #$ 
14
    !
13
%%   
12
 &  &
11
'(  










Tính cách: Mô hình N)m ph'm ch(t
Tính cách: Mô hình N)m ph'm ch(t
 iu chnh (Adjustment)
 Nng lc xã hi (Socialability)
 S ci m (Openness)
 S tán thành (Agreeableness)
 S tn tâm (Conscientiousness)