Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
LỜI NÓI ĐẦU
Trong bối cảnh nước ta hiện nay đang thực hiện bước chuyển đổi cơ chế
kinh tế, hiện đại hoá nền kinh tế, làm thay đổi bộ mặt đất nước từng ngày để
tham gia hội nhập với thế giới. Trong điều kiện đó, muốn tồn tại và phát triển,
các doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng, hạ giá thành sản phẩm nhằm
tăng cường khả năng cạnh tranh, chiếm được thị phần lớn, tăng lợi nhuận.
Công ty cổ phần Thạch Bàn cũng không nằm ngoài xu hướng đó. Để
phù hợp với những thay đổi của nền kinh tế công ty đã chuyển sang hạch
toán kinh doanh theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của nhà nước. Đặc
biệt, do các sản phẩm vật liệu xây dựng chịu sự biến động mạnh mẽ về giá
cả, công ty đã chú trọng nâng cao chất lượng, đa dạng hóa chủng loại sản
phẩm không thua kém hàng ngoại nhập với chi phí bỏ ra thấp nhất, nhằm
nâng cao hiệu quả cạnh tranh đồng thời vẫn đảm bảo giá cả phù hợp, giữ uy
tín với khách hàng. Trong giai đoạn nền kinh tế khó khăn, Công ty Cổ phần
Thạch Bàn vẫn khẳng định được vị thế của mình trên thị trường trong nước
cũng như trong khu vực và thế giới.
Đối với mỗi doanh nghiệp nói chung và Công ty Cổ phần Thạch Bàn
nói riêng, để quá trình sản xuất được tiến hành thường xuyên liên tục thì
yếu tố vô cùng quan trọng là nguyên vật liệu, đây là cơ sở tạo nên những
sản phẩm hoàn thiện sau quá trình sản xuất, chế biến. Chi phí về nguyên vật
liệu thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất của doanh nghiệp
nên nó có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Vì
thế, các doanh nghiệp cần phải có sự quan tâm cần thiết đến nguyên vật
liệu, từ khâu thu mua, bảo quản, sử dụng đến dự trữ nhằm đáp cung đầy đủ
kịp thời cho sản xuất, tiết kiệm chi phí, hạ giá thành. Đồng thời việc quản lý
tốt cũng góp phần hạn chế việc thất thoát nguyên vật liệu do mất cắp hay hư
hỏng.
Nguyễn Thanh Bình Lớp: Kế toán 47A
1
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Công ty Cổ phần Thạch Bàn (TBC) tiền thân là "Công trường gạch Thạch
Bàn", thuộc Công ty sản xuất vật liệu kiến trúc Hà Nội, được Uỷ ban hành
chính Thành phố Hà Nội quyết định thành lập vào ngày 15 tháng 2 năm 1959.
Ngày 16/12/1962, theo quyết định số 1893/ BKT của Bộ trưởng Bộ kiến trúc
(nay là Bộ xây dựng ), Xí nghiệp gạch ngói Thạch Bàn chính thức ra đời với
quy mô sản xuất nhỏ, công cụ lao động giản đơn, sản lượng toàn xí nghiệp chỉ
đạt 3 đến 4 triệu viên mỗi năm.
Tháng 12-1992, Xí nghiệp gạch ngói Thạch Bàn là đơn vị thí điểm đầu tiên
của Bộ Xây dựng trong việc thực hiện chủ trương cổ phần hoá. Tuy nhiên do
một số nguyên nhân khách quan, đến tháng 1-1999 Công ty cổ phần gạch ngói
Thạch Bàn mới chính thức thành lập và đi vào hoạt động.
Trải qua 50 năm sản xuất kinh doanh, cùng với sự trưởng thành không
ngừng của ngành sản xuất VLXD cả nước, xí nghiệp gạch ngói Thạch Bàn đã
ngày càng phát triển và chuyển đổi hình thức sở hữu thành Công ty cổ phần từ
tháng 1/2005. Công ty đã và đang tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh trên
địa bàn cả nước với các sản phẩm chủ yếu: Gạch ốp lát Granite, Gạch ngói, đất
sét nung, đá mài, gạch Granite, xây lắp chuyển giao công nghệ sản xuất VLXD
và xây dựng dân dụng. Trong tiến trình đổi mới đất nước, công ty Thạch Bàn
luôn đi tiên phong trong mọi lĩnh vực hoạt động, phát triển bền vững và toàn
Nguyễn Thanh Bình Lớp: Kế toán 47A
3
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
diện, góp phần tích cực vào sự nghiệp Công nghiệp hoá - Hiện đại ngành sản
xuất VLXD Việt Nam. Các sản phẩm mang thương hiệu Thạch Bàn rất có uy tín
trên thương trường và được xuất khẩu tới nhiều nước trên thế giới. Công ty đã
được Nhà nước và Bộ xây dựng tặng thưởng nhiều huân, huy chương và danh
hiệu cao quý.
Đến nay, ngoài Công ty mẹ, còn gọi là TBC, còn có các đơn vị thành viên
sau:
- Công ty cổ phần gạch ngói Thạch Bàn số 2 – Hà Tây.
Nguyễn Thanh Bình Lớp: Kế toán 47A
5
HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ
BAN GIÁM ĐỐC
Văn phòng
Phòng Kế hoạch-Kỹ thuật
Phòng đầu tư phát triển
Phòng kinh doanh
Nhà máy Granite
Phòng xuất nhập khẩu
Phòng Tài chính-Kế toán
CÁC ĐƠN VỊ THÀNH VIÊN
BAN KIỂM
SOÁT
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
3. Đặc điểm sản xuất kinh doanh của Công ty
3.1. Quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm
Sơ đồ 2: Sơ đồ bố trí sản xuất của nhà máy gạch ốp lát Granite
Toàn bộ quy trình của nhà máy là một quy trình phức tạp kiểu chế
biến liên tục bao gồm nhiều công đoạn chế biến khác nhau. Giữa các giai
đoạn có mối tương quan với nhau và cùng tuân thủ những quy tắc về kỹ
thuật vật liệu, tiêu chuẩn sản phẩm một cách chặt chẽ.
Tổ chức sản xuất liên tục 3 ca, bao gồm các khâu chủ yếu: Nạp
nguyên liệu Tạo hình Nung sấy Mài bóng Làm vát cạnh
Đóng hộp. Toàn bộ quy trình công nghệ có mức độ tự động hóa cao, riêng
giai đoạn đóng hộp cần nhiều nhân công hơn.
Nguyễn Thanh Bình Lớp: Kế toán 47A
NHÀ MÁY
GẠCH
GRANITE
được nhập kho bán thành phẩm nhà máy. Căn cứ vào kế hoạch sản xuất trong
kỳ một số sản phẩm sau nung qua hệ máy lựa chọn một phần được đóng hộp
(sản phẩm thường), một phần được chuyển đến dây chuyền vát cạnh, mài bóng
bề mặt nhờ đá mài, quả lô kim cương. Sản phẩm vát cạnh, mài bóng sau khi gia
Nguyễn Thanh Bình Lớp: Kế toán 47A
Nguyên
vật liệu
Nạp liệu
Nghiền bi
Bể chứa có
khuấy chậm
Silô đơn
màu
Sàng rung Sấy phun Két chứa Sàng rung
Trộn hai
trục
Silô đa
màu
Máy ép Sấy đứng
Tráng
men
Engobe
Máy lựa
chọn
Lò nung Sấy
Tuynel
Xe goòng
Sản phẩm đạt tiêu
chuẩn đóng gói
Máy vát cạnh,
hành lang, cột tròn và chống trơn, chống rơi.
* Ngoài ra công ty còn thực hiện kinh doanh các mặt hàng: Inox, gạch đỏ,
ngói, xi-măng, thiết bị vệ sinh, gạch ốp lát, keo dán gạch và một số loại vật tư
hàng hóa khác.
Nguyễn Thanh Bình Lớp: Kế toán 47A
8
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
* Hoạt động xây lắp, hoạt động tư vấn thiết kế và chuyển giao công nghệ:
Bao gồm thiết kế, lắp đặt các thiết bị, các công trình xây lắp theo hợp đồng; tư
vấn xây dựng các công trình xây dựng, tư vấn sử dụng máy móc thiết bị sản
xuất gốm sứ; thiết kế lập dự án khả thi, chuyển giao công nghệ cho các đơn vị
hoạt động cùng trong lĩnh vực. Tính đến nay, công ty đã thực hiện xây lắp và
chuyển giao công nghệ cho hơn 90 nhà máy gạch Tuynel trong cả nước.
3.2.2. Thị trường đầu ra, đầu vào
Công ty Cổ phần Thạch Bàn tham gia cả hoạt động sản xuất và kinh doanh
nên thị trường đầu vào và đầu ra rất rộng lớn.
* Thị trường các yếu tố đầu vào:
Nguyên vật liệu đầu vào: Chủ yếu khai thác từ thị trường trong nước, ngoại
trừ một số vật liệu đặc biệt như bi nghiền, quả lô, đĩa vát cạnh, đá mài… thì
phải nhập ngoại từ Italia và Trung Quốc. Máy móc công nghệ nhập ngoại từ
Italia và một số nước khác như Bungari, Nhật Bản.
Lao động: Đa phần là lao động trong nước. Trong những năm gần đây, đội
ngũ cán bộ công nhân viên của Công ty đã cơ bản được đổi mới. Trước đây
phần lớn lực lượng là lao động phổ thông nay đã có hơn 30% số CBCNV có
trình độ Cao học, Đại học và Cao đẳng, có hàng trăm công nhân kỹ thuật bậc
cao, được đào tạo cơ bản... Nhà máy gạch Granite hiện có 230 cán bộ công nhân
viên, bậc thợ trung bình của công nhân sản xuất là 5/7.
* Thị trường đầu ra:
Công ty Cổ phần Thạch Bàn là một trong những đơn vị đi tiên phong trong
việc đưa công nghệ tiên tiến hiện đại áp dụng vào sản xuất vật liệu xây dựng ở
Kế toán
các đơn
vị trực
thuộc
hạch toán
tập trung
Bộ phận
tổng hợp
báo cáo từ
các Công
ty con
Các Công ty con
Nhân
viên hạch
toán ban
đầu tại cơ
sở trực
thuộc
Đơn vị kế
toán phân
tán tại các
Công ty
con
10
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Mô hình hỗn hợp này là sự kết hợp của cả mô hình kế toán tập trung và
phân tán: Nhà máy Granite Thạch Bàn với đặc điểm gần trung tâm điều hành
nên toàn bộ khối lượng kế toán được thực hiện ngay ở trung tâm kế toán tại đơn
vị cấp trên. Tại nhà máy có bố trí các nhân viên kinh tế thực hiện nhiệm vụ
thống kê, thu thập chứng từ gửi về phòng Tài chính kế toán của công ty để xử lý
lượng lớn và đa dạng về chủng loại cũng như tính chất hoá học. Nguyên vật
liệu sử dụng tại công ty được phân thành những loại sau:
- Nguyên vật liệu chính bao gồm: đất sét, đất cao lanh.
- Nguyên vật liệu phụ bao gồm: men, màu hoá học.
- Nhiên liệu: ga, dầu diegel, than...
- Phụ tùng gồm: môdun, ống kẽm, bi sứ.
Để thuận tiện trong việc theo dõi kiểm tra nguyên vật liệu, công ty đã tiến
hành mã hoá nguyên vật liệu trên máy tính như sau:
- NLC: nhóm nguyên vật liệu chính.
- NLP: nhóm vật liệu phụ.
- ME: nhóm men.
- MA: nhóm màu.
- DG: nhóm nhiên liệu.
- PT: nhóm phụ tùng.
2.1.2. Tính giá nguyên vật liệu
Việc tính giá nguyên vật liệu nhập kho được công ty thực hiện theo
nguyên tắc giá vốn thực tế và công ty hạch toán thuế GTGT theo phương pháp
khấu trừ nên giá thực tế của nguyên vật liệu nhập kho là giá trên hoá đơn không
bao gồm thuế GTGT.
Nguyễn Thanh Bình Lớp: Kế toán 47A
12
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nguyên vật liệu xuất kho được tính theo phương pháp giá đơn vị bình
quân cả kỳ dự trữ. Việc tính toán hoàn toàn dựa vào phần mềm máy vi tính như
sau: Cuối tháng dựa vào số lượng và giá trị tồn kho đầu tháng, số lượng và giá
trị nguyên vật liệu nhập trong tháng đó, máy tính sẽ tự động tính ra giá đơn vị
bình quân của nguyên liệu xuất dùng trong tháng. Phương pháp này cho phép
công ty xác định chính xác giá trị nguyên vật liệu xuất kho.
VD: Bột cao lanh xương tồn kho đầu tháng 1/2009 là 31.000 kg với đơn
giá bình quân đầu tháng là 605 đ/kg.
cung cấp mà công ty chấp nhận thường theo mẫu sau:
Biểu số 1: HÓA ĐƠN (GTGT)
Liên 2: (giao cho khách hàng) N: 1289
Ngày 7 tháng 1 năm 2009
Đơn vị bán hàng: Công ty khoáng sản Yên Bái
Địa chỉ: 393 Điện Biên - Yên Bái Số Tk:.....................
Điện thoại: MST: 52001175191
Họ và tên người mua hàng: Công ty Cổ phần Thạch Bàn
Địa chỉ: Thạch Bàn – Gia Lâm – Hà Nội
Hạn thanh toán : 30 ngày từ ngày nhận hàng.
STT Tên hàng hóa Đơn vị Số lượng Đơn giá Thành tiền
1 Bột cao lanh xương Kg 100.000 605 60.500.000
Cộng tiền hàng 60.500.000
Thuế GTGT 10% Tiền thuế GTGT 6.050.000
Tổng cộng tiền thanh toán 66.550.000
Số tiền bằng chữ: Sáu mươi sáu triệu năm trăm năm mươi ngàn đồng
chẵn
Người mua hàng
(Ký, ghi rõ họ tên)
Kế toán trưởng
(Ký, ghi rõ họ tên)
Thủ trưởng đơn vị
(Ký, ghi rõ họ tên)
Căn cứ vào hóa đơn mua hàng (biểu số 1), kế toán làm căn cứ để viết
phiếu nhập kho. Trước khi viết phiếu nhập kho thì hai bên làm biên bản giao
nhận vật tư. Việc kiểm nhận do thủ kho thực hiện. Cơ sở kiểm nhận là hóa đơn
GTGT của nhà cung cấp.
Biểu 02:
Nguyễn Thanh Bình Lớp: Kế toán 47A
14
Tại Công ty Cổ phần Thạch Bàn, gồm có:
1, Ông Nguyễn Ngọc Cần: đại diện công ty Thương mại và dịch vụ kinh
doanh XNK tổng hợp
2, Ông Nguyễn Văn Thuận: Thủ kho
Cùng giao nhận số vật tư như sau:
STT
Tên, quy cách
sản phẩm
Mã ký hiệu Đơn vị Số lượng Ghi chú
1 Bộ Modun C3000-HX PT124 Bộ 1
2 Modun CHB1-NA200 PT104 Bộ 1
Người giao Thủ kho bên nhận
Vật liệu sau khi được kiểm nghiệm thì phòng kế toán lập phiếu nhập kho
vật liệu. Sau đó thì các phiếu nhập kho được cập nhật vào máy tính để xử lý dữ
liệu.
Phiếu nhập kho được lập làm 3 liên. Người giao hàng mang phiếu nhập
kho xưởng kho vật liệu… Thủ kho kiểm tra vật liệu nhập kho, thủ kho ghi vào
thẻ kho, còn 2 liên còn lại chuyển về phòng kế toán.
Dựa trên các phiếu nhập kho, hóa đơn GTGT và các chứng từ khác có
liên quan, kế toán nhập số liệu vào máy tính, máy sẽ tự động ghi vào sổ Nhật ký
chung sau đó ghi sổ cái tài khoản 152 và các sổ chi tiết có liên quan tùy hình
thức thanh toán.
Biểu 04:
PHIẾU NHẬP KHO
Hà Nội, ngày 8 tháng 1 năm 2009 Chứng từ số 08
Nguyễn Thanh Bình Lớp: Kế toán 47A
16
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Liên 2
Người giao dịch: Anh Phương
Phụ trách
(Ký, họ tên)
KT trưởng
(Ký, họ tên)
TT đơn vị
(Ký, họ tên)
Trước khi bắt đầu sản xuất theo định mức hay theo một hợp đồng kinh tế
thì bộ phận phòng kỹ thuật hay các phân xưởng sản xuất sẽ viết “Phiếu đề xuất
vật tư” theo đúng số lượng, chất lượng yêu cầu của hợp đồng hay theo định
mức.
Các phiếu đề xuất vật tư do các phân xưởng sản xuất đưa lên phòng kỹ
thuật, phòng kỹ thuật sẽ đưa lên Giám đốc duyệt, sau đó mang đến phòng kế
toán viết phiếu xuất kho. Phiếu xuất kho được chia thành 2 liên: 1 liên lưu tại
phòng vật tư, còn liên kia đưa lên cho quản đốc phân xưởng mang đến kho nhận
nguyên liệu rồi lại giao cho thủ kho. Định kỳ kế toán xuống kho để nhận các
chứng từ đó cùng với các chứng từ nhập khác có liên quan.
Biểu số 05:
Công ty Cổ phần PHIẾU ĐỀ XUẤT VẬT TƯ
Nguyễn Thanh Bình Lớp: Kế toán 47A
17
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Thạch Bàn
Kính gửi: Giám đốc Công ty CP Thạch Bàn
Bộ phận: Phân xưởng nung sấy
Đề nghị Giám đốc Công ty cấp duyệt
STT Tên vật tư ĐVT
Số
lượng
Nội dung Ghi chú
1.
(sản phẩm, hàng hoá)
Mã
số
ĐV
T
Số lượng
Theo
CT
Thực
nhập
A B C D 1 2 3 4
1. Bột cao lanh xương Kg 20.000 20.000
Cộng
Tổng số tiền (viết bằng chữ): .....
Ngày 07 tháng 1 năm 2009
Thủ trưởng đơn vị
(Ký, họ tên)
Kế toán trưởng
(Ký, họ tên)
Người nhận
(Ký, họ tên)
Thủ kho
(Ký, họ tên)
2.2.2. Kế toán chi tiết nguyên vật liệu
2.2.2.1. Kế toán chi tiết nguyên vật liệu tại kho
Hiện nay, nguyên vật liệu Công ty mua về được bảo quản trong các kho
khác nhau tùy theo từng loại. Tại mỗi kho thủ kho dùng các thẻ kho để theo dõi
tình hình, nhập, xuất tồn của từng loại vật liệu theo chỉ tiêu số lượng. Thẻ kho
được mở cho từng danh điểm vật tư ở từng kho.
03 4/1 Nhập vật tư 5/1 40.000 71.000
04 4/1
Xuất vật tư cho
PXSX
6/1 20.000 51.000
05 7/1
Xuất vật tư cho
PXSX
7/1 20.000 31.000
08 8/1
Nhập vật tư của
công ty KYSB
10/1
100.000 131.000
12 13/1
Xuất vật tư cho
PXSX
13/1 10.000
121.000
25 17/1
Xuất vật tư cho
PXSX
10.000
111.000
29 27/1
Xuất vật tư cho
PXSX
27/1 25.000 86.000
Tổng cộng
140.000
1) Fsit FAT 2161 Kg 50.000 11.000 550.000.000
2) Fsit SBT 0003 Kg 3.000 2.700 8.100.000
Cộng 558.100.000
03/1 PN02 Nhập Modun
PSKD 1432 Modun-
C200HSCPV21E
Bộ 1 34.000.000 34.000.000
PSKD 1487
Modun CMV3-2350T
Bộ 1 67.000.000 67.000.000
Cộng 101.000.000
04/1 PN03 Nhập bột cao lanh
xương - Cty KSYB
Kg 40.000 602 24.080.000
08/1 PN08 Nhập bột cao lanh
xương của Cty KSYB
Kg 100.000 605 60.050.000
....... ... .... .... .....
Tổng cộng 1.264.000.000
Ngày 31 tháng 1 năm 2009
Người ghi sổ
(Ký, họ tên)
Kế toán trưởng
(Ký, họ tên)
Tổng giám đốc
(Ký, họ tên)
Biểu số 09:
Công ty Cổ phần BẢNG KÊ PHIẾU XUẤT
Thạch Bàn (Trích số liệu từ ngày 01/01/2009 đến 31/01/2009)
Chứng từ Diễn giải ĐVT Số
Tổng cộng 33.754.000
Ngày 31 tháng 1 năm 2009
Người ghi sổ
(Ký, họ tên)
Kế toán trưởng
(Ký, họ tên)
Tổng giám đốc
(Ký, họ tên)
Ngoài hai bảng kê trên, thì cuối kỳ kế toán lập bảng kê tổng hợp nhập
xuất tồn. Việc lập bảng kê được tiến hành như sau:
Tháng đầu tiên của năm, kế toán vật liệu vào các số dư đầu kỳ với tất cả
các loại vật liệu,tháng sau máy sẽ tự chuyển từ số dư tháng trước sang. Khi có
các nghiệp vụ nhập xuất phát sinh thì số lượng và giá trị nhập kho, xuất kho
của từng danh điểm vật tư sẽ được lưu vào máy tính.Cuối kỳ, thì nhập mã vật
liệu ta sẽ có số liệu về tổng số lượng và giá trị nhập kho, xuất kho trong kỳ của
loại vật liệu đó.
Từ các nhập kho, phiếu xuất kho phát sinh ta có bảng tổng hợp nhập xuất
tồn cuối tháng như sau
Nguyễn Thanh Bình Lớp: Kế toán 47A
22
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Biểu 10:
Công ty Cổ phần Bảng tổng hợp Nhập - xuất - tồn
Thạch Bàn Từ ngày 01/01/2009 đến ngày 31/01/2009
(Trích số liệu liên quan đến nhóm nguyên liệu chính và nhóm men)
STT Mã VT Tên vật tư
Đơn
vị
Tồn đầu kỳ Nhập trong kỳ Xuất trong kỳ Tồn cuối kỳ
SL TT SL TT SL TT SL TT
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Biểu số 11:
Công ty Cổ phần SỔ CHI TIẾT NGUYÊN VẬT LIỆU
Thạch Bàn Tháng 1/2009
Tên tài khoản: 152 C1521
Tên kho: K01
Tên vật liệu: Bột cao lanh xương Đơn vị tính: Kg
Chứng từ
Diễn
giải
TK
Đư
Đơn
giá
Nhập Xuất Tồn
SH NT SL TT SL TT SL TT
Số dư
ĐK
605 31.000 18.755.000
PN03 04/1 Nhập
vật tư
331 602 40.000 24.080.000 71.000 42.835.000
PX04 04/1 Xuất
cho
SX
621 604,3 20.000 12.086.000 51.000 30.749.000
PX05 07/1 Xuất
cho
PXSX
621 604,3 20.000 12.086.000 31.000 18.663.000