Chương 4: Các đo lường: Vạch ra thế
giới thực nghiệm

Chương này có 5 nội dung chính bao gồm:

4.1-Định nghĩa đo lường

4.2-Các mức độ đo lường

4.3-Giá trị đúng (hợp lệ) và tính tin cậy trong đo
lường

4.4-Các số đo hoàn thiện
 4.5-Đo lường trong nghiên cứu định lượng
4.1
-
Định nghĩa
đ
o l
ư
ờng

Tất cả chúng ta đều sử dụng đo lường mỗi ngày.
Đo lường thường liên quan đến sắp đặt các đặc
tính/đặc trưng- là thành phần chủ yếu của các
dạng đo lường

Chẳng hạn, để đánh giá các thí sinh trong bất kỳ
kỳ thi nào ta thường sử dụng hệ thống thang
điểm, các quy tắc cho điểm theo các đặc tính và
cách thức xếp hạng để lựa chọn thứ hạng, người

4.1-Định nghĩa đo lường (tt)

Trong định nghĩa trên, thuật ngữ ấn định có
nghĩa là vạch ra hay một sắp đặt cho đối tượng
nghiên cứu. Theo đĩ, các số (hoặc các chữ số)
được vạch ra cho các đối tượng hoặc cho các sự
kiện
 Sơ đồ 4.1 dưới đây biểu thị ý tưởng sắp đặt về
một lĩnh vực hay đối tượng nghiên cứu
 Một số đối tượng nghiên cứu được chọn lọc gồm
có 5 người, P1, P2, P3, P4, P5

Dựa vào đặc tính về giới họ được sắp đặt tương
ứng với các số, theo đó 1 là phụ nữ, và 0 là nam
giới.
Sơ đồ 4.1: Sắp đặt (ấn định)

P1

P2 1

P3

P4 0

P5
4.1-Định nghĩa đo lường (tt)

Khái niệm tiếp theo được sử dụng để xác định đo
lường là các quy tắc. Quy tắc chỉ rõ thủ tục, dựa


X



Mức độ


X


Thực nghiệm

4.1-Định nghĩa đo lường (tt)

Trước tiên chúng ta cần một định nghĩa lý thuyết
tốt về khía cạnh (phương diện) cần được đo
lường

Chẳng hạn, chúng ta cần đo lường về cạnh tranh,
trước tiên chúng cần phải có định nghĩa rõ như
thế nào là cạnh tranh ở mức độ sản phẩm hay
mức độ công ty hay mức độ ngành/nền kinh tế

Khi cần đo lường thị phần chúng ta cần có khái
niệm, định nghĩa như thế nào là thị phần ….

Đo lường rủi ro-Khái niệm? Đo như thế nào?
4.1-Định nghĩa đo lường (tt)


Các chỉ số Các đặc tính

Đối tượng/hiện tượng
4.2-Các mức độ đo lường

Trong nghiên cứu thực nghiệm có sự phân biệt
giữa các mức độ khác nhau của đo lường hay còn
gọi là chia độ đo lường. Điều này liên quan đến
các đặc tính cụ thể của các đo lường được sử
dụng trong các phép tính toán học và thống kê

Bảng 4.1 dưới đây phân loại các mức độ của đo
lường.
Bảng 4.1: Chia độ đo lường
Độ chia trung
bình thực
nghiệm
Các phép
tính cơ bản
Đo lường sử
dụng
Danh nghĩa Định rõ tính
ngang bằng
Phân loại:
Nữ-Nam
Nghề nghiệp
Nhóm xã hội
Số trung
vị
Thứ tự Định rõ lớn

nghĩa
 Tại mức độ này, các số hay các biểu tượng khác
được sử dụng để phân loại đối tượng hay các
quan sát

Các đối tượng tương tự có cùng một số hay ký
hiệu được chỉ định như 1, 0 cho nữ hay nam, 1, 2,
3, 4, 5 tương ứng cho vùng nam, bắc, trung, đông,
tây… Mức độ hài lịng/đồng tình theo 1,2,3,4,5…
Mức độ thứ tự

Nhiều nghiên cứu kinh tế không chỉ có thể
phân loại được mà còn có thể xếp hạng theo
thứ tự

Chẳng hạn trình độ B cao hơn trình độ A,
trình độ C cao hơn B

( A < B< C)…Hay (C>B>A)….
Mức độ khoảng cách

Khi chúng ta biết chính xác khoảng cách giữa
mỗi trong số các quan sát và khoảng cách này là
cố định, sau đó mức độ khoảng cách của đo
lường được xác định

Điều này có nghĩa là dù cĩ sự khác biệt vẫn có thể
so sánh được

Khoảng cách giữa 1 và 2 là bằng khoảng cách


X
0
= X
T
+X
S
+X
R
,

Trong đó, X
0
là điểm số đo được, X
T
là điểm số
thực,X
S
là độ xiên hệ thống, X
R
là sai số ngẫu
nhiên

Nếu X
0
= X
T
thì đo lường được coi là có giá trị
đúng một cách hoàn hảo.
4.3-Giá trị đúng và tính tin cậy trong đo

Trong các tài liệu nghiên cứu có thể đo mối
quan hệ hồi quy đa biến thông qua các chỉ
tiêu khác nhau bằng hệ số hồi quy tương
quan r (r
xx’
, r
xy
, r
yy’
, r
x’y’
) qua các yếu tố
quan hệ X,Y,X’,Y’.
Dựng hình giá trị đúng trong đo lường

Bây giờ chúng ta phải liên hệ đến một khía cạnh
của giá trị đúng (hợp lệ), hoặc chính xác hơn đó
là một khía cạnh của dựng hình giá trị đúng

Dựng hình giá trị đúng (hợp lệ) đóng vai trò
chính yếu và có thể được định nghĩa như “ một
phạm vi đối với những gì mà một phép tính có thể
đo được lý thuyết và nó có ý nghĩa để đo”

Dựng hình giá trị đúng là cần thiết để cho các kết
quả nghiên cứu có ý nghĩa, có thể làm sáng tỏ
được vấn đề nghiên cứu và có thể được đánh giá
theo các cách khác nhau sau đây:
Dựng hình giá trị đúng trong đo lường (tt)


(1) Bắt đầu bằng xem xét kỹ lưỡng các định nghĩa
lý thuyết và định rõ phạm vi lĩnh vực của các
dựng hình sẽ được sử dụng. Khi vấn đề nghiên
cứu được giải trình, các dựng hình được sử dụng
để vạch ra vấn đề phải được xác định bằng các
khái niệm như là cơ sở cho các phép tính sau đó