Chương 5: Thu thập số liệu và nguồn số liệu
Các nội dung chính tập trung thảo luận trong
chương này bao gồm:
5.1-Số liệu thứ cấp
5.2-Số liệu sơ cấp
5.3-Phương pháp quan sát
5.4-Phương pháp điều tra khảo sát và thiết kế
bảng hỏi
5.5-Phương pháp phỏng vấn
Chương 5: Thu thập số liệu và nguồn số liệu
Mục đích của chương này là xem xét:
(1) chúng ta muốn nói gì qua thu thập số liệu;
(2) nguồn số liệu thu thập là gì;
(3) tìm ở đâu ra số liệu đúng, và
(4) làm thế nào để thu thập được số liệu phù hợp
cho các loại nghiên cứu khác nhau và cho vấn đề
nghiên cứu
Nguồn dữ liệu là những bộ phận (phần tử) chứa
đựng hoặc chuyển tải số liệu (thông tin). Có thể
Các báo cáo NC của các cơ quan, Viện, Trường;
Các tạp chí khoa học chuyên ngành và tạp chí
mang tính hàn lâm có liên quan;
Tài liệu giáo trình hoặc các xuất bản khoa học
liên quan đến vấn đề nghiên cứu;
5.1-Số liệu thứ cấp (tt)
Cuối cùng, nhưng không kém phần quan trọng là
các bài báo cáo hay luận văn của các sinh viên
khác (khóa trước) trong trường hoặc ở các
trường khác
Lợi thế của số liệu thứ cấp là tiết kiệm tiền, thời
gian. Tuy nhiên, chúng ta cũng có những bất lợi
trong sử dụng nguồn số liệu thứ cấp:Thứ nhất, số
liệu thứ cấp này đã được thu thập cho các nghiên
cứu với các mục đích khác và có thể hoàn toàn
không phù hợp với vấn đề của chúng ta. Thứ hai,
trách nhiệm của người nghiên cứu là phải đảm
bảo tính chính xác của số liệu; Vì vậy điều quan
trọng là phải kiểm tra số liệu gốc
5.2
-
Số liệu s
ơ
cấp
Khi số liệu thứ cấp không có sẵn hoặc không thể
nghiệm
Phòng
T/N
Hiện trường
5.3-Phương
pháp
quan sát (tt)
Nhược điểm cơ bản của phương pháp quan sát là
hầu hết các quan sát đều do các cá nhân thực
hiện để quan sát và ghi lại các hiện tượng một
cách hệ thống, và điều đó là khó để chuyển dịch
các sự kiện, hiện tượng xảy ra thành các thông
tin hữu ích về mặt khoa học. Điều này đặc biệt
quan trọng khi mà mục đích là để khái quát hóa
vấn đề từ các quan sát
Phương pháp quan sát thường được vận dụng
trong nghiên cứu marketing (quan sát hành vi
người tiêu dùng) hoặc quan sát bấm giờ trong
nghiên cứu tổ chức sản xuất, tổ chức lao động,
hoặc một số nghiên cứu tổ chức hệ thống giao
thông,
vận
tải
…
5.4
-
Ph
ươ
Điều tra phân tích? Điều tra mô tả?
Nhận dạng các biến Nhận dạng các hiện
số độc lập, biến phu tượng mà bạn muốn
thuộc và ngoại tác mô tả sự khác biệt
của nó
Sơ đồ 5.2: Kế hoạch điều tra
Định rõ chiến lược chọn mẫu bằng việc xác định
lượng đối tượng nghiên cứu và phác hoạ phương
cách tiếp cận mẫu đại diện (ngẫu nhiên)
Các số liệu được thu thập qua một cách tiếp cận
đối với những người trả lời? Hay bản chất của vấn
đề nghiên cứu yêu cầu tiếp xúc lặp lại mẫu đơn lẻ
hoặc môt số mẫu tương đương?
Sơ đồ 5.2: Kế hoạch điều tra
Người phỏng vấn- Người trả lời-
Bảng hỏi được hoàn thành/ Bảng hỏi
Phân phát/lịch trình được phân phát
qua bưu điện
Điều tra phân tích
Trong điều tra phân tích chúng ta phải làm nổi
bật chỉ rõ các biến số phụ thuộc, độc lập và ngoại
tác. Muốn làm được điều này chúng ta cần phải
am hiểu lý thuyết.
đ
iều tra khảo sát và
thiết kế bảng hỏi (tt)
Sơ đồ 5.2 cũng mô tả rằng cả hai hình thức điều
tra phân tích và mô tả đều liên quan đến nhận
dạng đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu sẽ cho các câu trả lời mà sẽ
giúp chúng ta trả lời được các câu hỏi nghiên cứu
đặt ra
Từ tổng thể đối tượng nghiên cứu, chúng ta phải
xác định số mẫu đại diện
Vấn đề và mục tiêu nghiên cứu cũng sẽ yêu cầu
xem số liệu cần thu thập như thế nào, gửi các
bảng hỏi đi bằng cách nào…
Xây dựng bảng câu hỏi
Yêu cầu thiết kế bảng hỏi trước tiên là nhằm mục
đích thu thập các thông tin phục vụ vấn đề, mục
tiêu nghiên cứu
Thứ đến là cần phải xem xét xem bảng hỏi cần
được cải trang hay không
Tiếp theo cần xem xét xây dựng các câu hỏi mang
tính cá nhân, nhạy cảm
thang đo kỹ thuật chia độ Likert với câu trả lời có
thể lựa chọn theo bảng hỏi là:
Rất
không
đồng
tình
(1)
Đồng
tình
(2)
Đồng
tình
một
phần
(3)
Không
đồng
tình
(4)
Hoàn toàn
không
đồng tình
(5)
X ây dự ng bảng câu hỏi (tt)
Từ những vấn đề nêu trên chúng ta có thể đưa ra
một số hướng dẫn cho việc thiết kế bảng hỏi dưới
đây:
1. Câu hỏi cần phải được hỏi rất đơn giản và súc
9. Cách trình bày bảng hỏi cũng rất quan trọng.
Sắp xếp, trình bày sạch sẽ, ngăn nắp s
ẽ
cĩ tác
động đến sẵn sàng trả lời của người được hỏi
10. Cuối cùng, nhưng không kém phần quan
trọng đó là cần có được các lời bình, phê phán về
bảng hỏi từ các chuyên gia, đồng nghiệp. Tốt hơn
hết là cần tiến hành điều tra thử để xem xét chỉnh
sửa các câu hỏi, bảng hỏi trước khi tiến hành
điều tra chính thức
25
THÍ DỤ ĐO LƯỜNG: MÔ HÌNH NGHIÊN
CỨU MỨC ĐỘ HÀI LÒNG DỊCH VỤ ….
Sự tin cậy của
khách hàng
Điều kiện thuận
lợi
Năng lực nhân
viên
Sự cảm thông
Thái độ phục vụ
Chất
lượng
dịch vụ
Mức độ
hài lòng
của khách