Hội nghị tọa đàm và trao đổi thông tin về sản xuất, chế biến và kinh
doanh chè Thái Nguyên
Ngày 18/3/2009 tại Sở Công Thương Thái Nguyên
Thành phần tham dự: Ông Đinh Khắc Hiển – GĐ Sở Công Thương - chủ trì
Ông Vi Văn Thư – CT Hiệp hội chè Thái Nguyên
Ông Đặng Công Hoan – GĐ Trung tâm XTTM
Cùng 35 doanh nghiệp, HTX sản xuất chế biến và kinh doanh chè
tham dự
I) Thông tin về sản xuất chế biến - kinh doanh chè Thái Nguyên
1) Thông tin chung
- Thái Nguyên là một trong những tỉnh - thành phố có diện tích chè lớn
nhất của các tỉnh miền núi phía Bắc và đứng thứ 2 cả nước (sau Lâm Đồng). Diện
tích chè trên 16.720ha/125.000ha của cả nước, năng suất bình quân đạt trên 70
tấn/ha (cả nước bình quân 55 tấn/ha), sản lượng chè búp tươi đạt 125.000 tấn/năm
xấp xỉ 25.000 tấn khô (cả nước 600.000 tấn)
- Chè được trồng hầu hết trên các huyện, thành phố, thị xã. Được tập trung
nhiều ở huyện Đại Từ (khoảng 4.000 ha), Phú Lương (gần 3.700 ha), Định Hóa
(gần 3.000 ha), Đồng Hỷ (2.500 ha).
- Thái Nguyên có những vùng chè đặc sản nổi tiếng được cả nước biết đến
và nhiều hãng chè trong nước lợi dụng xuất xứ: chè Tân Cương; La Bằng; Trại
Cài; Sông Cầu; Bắc Sơn; Tức Tranh, Vô Tranh... làm ảnh hưởng đến uy tín chè
Thái Nguyên.
- Đến năm 2009 theo số liệu của phòng Công thương, Tài chính các huyện
thông báo có 41 doanh nghiệp (DN), hợp tác xã toàn tỉnh tham gia trực tiếp sản
xuất chế biến và kinh doanh chè (có danh sách kèm theo). Với 156 hộ gia đình (cả
nước 400.000 hộ), thu hút 66.000 lao động (cả nước trên 2 triệu) trực tiếp tham gia
trong lĩnh vực sản xuất, chế biến thương mại - dịch vụ.
- Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cơ cấu giá trị
sản xuất chè chiếm khoảng 13,26% giá trị sản xuất nông nghiệp. Theo cục thống
kê giá trị kim ngạch xuất khẩu chè chiếm: 8% kim ngạch xuất khẩu (88.000
USD/119.720 USD).
chè đen. Xác định thị trường tiêu thụ với cơ cấu 70% nội tiêu và xuất khẩu khoảng
30%, giá trị thu nhập 50.000.000đ/ha/năm, giá trị sản xuất tăng thêm bình quân
5%/năm.
* Vốn đầu tư
- Tổng nhu cầu 457.500,0
đ
trong đó ngân sách nhà nước 71.000.000
đ
, vốn tín
dụng 286.000.000
đ
, nhân dân đầu tư 100.500.000
đ
b) Thành lập Hiệp hội chè Thái Nguyên
Hiệp hội chè Thái Nguyên được thành lập và có những định hướng hoạt
động có hiệu quả.
c) Xây dựng nhãn hiệu chè tập thể Thái NGuyên
- Tại thông báo số 16/CV-KHCN ngày 16/01/2007 của Sở Khoa học và
Công nghệ Thái Nguyên đã thông báo thương hiệu chè Thái Nguyên và chính thức
được bảo hộ.
- Cục sở hữu trí tuệ đã cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hàng hóa số:
77941 cho Hội nông dân Việt Nam tỉnh Thái Nguyên làm chủ chứng nhận nhãn
hiệu chè Thái Nguyên.
- UBND tỉnh Thái Nguyên có quyết định số 159/2007/QĐ-UBND ngày
18/01/2007 về việc ban hành quy chế sử dụng nhãn hiệu tập thể "Chè Thái
Nguyên"
d) Ngành Thương mại - Du lịch Thái Nguyên năm 2005 đã làm đầu mối đưa
đoàn Hiệp hội chè Pakistan sang thăm và ký biên bản về hợp tác, thương mại đầu
tư với Thái Nguyên.
Trung Quốc: 1.718 tấn; Đức: 94 tấn.
- Năm 2008 có 12 DN xuất khẩu với sản lượng 5.030 tấn, kim ngạch đạt
6.484.000 USD, với 4 thị trường chủ yếu: Pakistan: 2.451 tấn; Đài Loan: 1.919 tấn;
Trung Quốc: 522 tấn; Đức: 108 tấn.
- Dự kiến 2009 - 2010 có 15 DN xuất khẩu với sản lượng trên 10.000 tấn,
kim ngạch trên 12,5 triệu USD. Tập trung vào các thị trưởng tiềm năng: Pakistan,
Đài Loan, Trung Quốc, Nga, Anh, Nhật Bản...
Biểu số 7: (có biểu chi tiết kèm theo)
c) Đánh giá chung
- Đa số các DN chế biến chè chưa có vùng nguyên liệu (trừ nhà máy chè
Sông Cầu, Quân Chu, gần đây có DN chè Vạn Tài... ) chưa có hợp đồng thu mua
nguyên liệu hợp lý và chặt chẽ với nông dân, do đó không chủ động nguồn nguyên
liệu cho chế biến với công suất dây truyền đã trang bị. Hộ nông dân tự canh tác,
thu hái và chế biến vẫn mang tính phổ biến, nhất là những vùng sâu, vùng chè đặc
sản.
Hiện tại, sản phẩm chè của Thái Nguyên cả nội tiêu và xuất khẩu không chủ
động được thị trường: giá bán thấp, chưa mang lại hiệu quả cao tương xứng với vị
thế của chè Thái Nguyên, quản lý thương hiệu chè Thái Nguyên chưa được
áp dụng nghiêm ngặt và thực sự chưa được quan tâm đúng mức. Hợp tác giữa các
DN, giữa DN với các cơ quan nhà nước, Hiệp hội chè chưa thực sự gắn bó hỗ trợ
lẫn nhau. Từ cung cấp thông tin, đề xuất, kiến nghị, tuyên truyền quảng bá, v.v....
- Bao bì, mẫu mã, sản phẩm hàng hóa chất lượng cao, hợp thị hiếu, sản
phẩm sạch, v.v... đã được đề cập nhiều song chưa có những giải pháp ứng dụng
mang tính đột phá.
II) Định hướng cho năm 2009
3
Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất
kinh doanh nói chung và không loại trừ sản xuất kinh doanh chè của Việt Nam
trong đó có Thái Nguyên trong năm 2009.
- Mục tiêu kinh tế đã được Hội đồng nhân dân tỉnh thông qua, ngành Công
mặc dù mỗi doanh nghiệp đều có những thế mạnh riêng, song cần hợp tác để có
tiếng nói chung và bảo vệ vị thế chè Thái Nguyên.
- Đăng ký thương hiệu tập thể chè chung Thái Nguyên, thương hiệu riêng
đến lúc này là hết sức cần thiết góp phần vào bảo vệ suất xứ hàng hóa hạn chế bị
nhái thương hiệu.
- Quan tâm nghiên cứu thị trường mới (cả nội tiêu và xuất khẩu) duy trì và
phát triển thị trường - khách hàng truyền thống với phương châm chất lượng ngày
càng cao, giá cả ngày càng được cải thiện.
- Từng DN cần đưa ra những giải pháp kích cầu tiêu dùng nội địa (trong giai
đoạn nền kinh tế đang trong giai đoạn suy giảm) để ổn định sản xuất, ổn định việc
làm cho người lao động và người trồng chè yên tâm đầu tư bảo vệ vùng nguyên
liệu.
4
- Quảng bá, tuyên truyền hình ảnh DN, sản phẩm còn hạn chế. Đến lúc này
DN cần mạnh dạn quan tâm để hạn chế cạnh tranh không lành mạnh và giúp cho
bạn hàng có điều kiện tiếp cận thuận lợi cũng như kế hoạch kinh doanh lâu dài với
DN.
3) Ngành công thương triển khai một số hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp
3.1) Tổ chức tuyên truyền hình ảnh chè Thái nguyên
- Trang web:congthuongngthaiguyen.gov.vn đã chính thức đưa vào hoạt
động từ tháng 11/2008, hiện nay đã cập nhật nhiều thông tin về văn bản pháp luật,
hoạt động xúc tiến thương mại, hoạt động khuyến công giúp DN tiếp cận. Tới đây
sẽ đăng tải các thông tin về sản xuất chế biến và tiêu thụ chè cho các DN.
- Trong quý II và quý III/2009, Sở Công Thương giao cho Trung tâm XTTM
biên tập cuốn sách "Chè Thái Nguyên" với 2 ngôn ngữ Việt - Anh, số lượng 80 -
100 trang, in 4 mầu trên chất liệu giấy oftset phát hành trong và ngoài nước. Đây là
một tài liệu quý lần đầu tiên xuất bản nhằm giới thiệu và tuyên truyền cho ngành
chè Thái Nguyên trong quá trình phát triển và hội nhập.
Trong năm 2009 Sở Công Thương phối hợp với Cục TMĐT & CNTT - Bộ
Công thương tổ chức các khóa tập huấn về ứng dụng thương mại điện tử và xây
5