MỘT SỐ KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ 24 -36
THÁNG TUỔI THÔNG QUA GIỜ KỂ CHUYỆN Ở TRƯỜNG
MẦM NON HOA ĐỖ QUYÊN
I. Đặt vấn đề
Chưa làm mẹ nhưng chứa chan tình mẹ
Bởi yêu nghề nên quý lớp măng non
Dạy tiếng mẹ đẻ cho trẻ tuổi mầm non có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt sẽ gióp trẻ nhận thức và giao tiếp tốt góp phần quan
trọng vào việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Việc phát triển ngôn ngữ
mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp trẻ dễ dàng tiếp cận với các môn khoa học
khác như: Môi trường xung quanh, làm quen với toán, âm nhạc, tạo hình…mà
điều tôi muốn nói ở đây đặc biệt là thông qua bộ môn làm quen văn học. Bộ môn
làm quen văn học dạy trẻ đọc thơ, kể chuyện, đóng kịch… tạo cho trẻ được hoạt
động nhiều. Việc phát triển vốn từ luyện phát âm và dạy trẻ nói đúng ngữ pháp…
không thể tách rời các môn học cũng như các hoạt động của trẻ. Mỗi từ cung cấp
cho trẻ phải dựa trên một biểu tượng cụ thể, có nghĩa, gắn liền với âm thanh và tình
huống sử dụng chúng. Nội dung vốn từ cung cấp cho trẻ cũng như hình thức ngữ
pháp phải phụ thuộc vào khả năng tiếp xúc, hoạt động và nhận thức của trẻ.
Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một nhiệm vụ quan trọng trong chương trình
giáo dục toàn diện trẻ. Chương trình phát triển ngôn ngữ cho trẻ đã được nhà giáo
dục mầm non Liên Xô nổi tiếng: Eiti – KhêVa xem là khâu chủ yếu nhất của hoạt
động trong trường mầm non, là tiền đề thành công của công tác khác.
Hiện nay việc trẻ em của chúng ta nói trống không, không đủ câu, trọn nghĩa
chiếm một số lượng không nhỏ và rất khó cho việc tiếp cận với các tác phẩm văn
học bởi vì trẻ một phần nghèo nàn về vốn từ, một phần trẻ không biết phải diễn đạt
sao cho mạch lạc. Vì vậy tôi chọn đề tài “Phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 -36
tháng tuổi thông qua giờ kể chuyện ở trường mầm non Hoa Đỗ Quyên " làm đề tài
nghiên cứu.
1. Cơ sở lý luận:
1
Giáo dục mầm non là giai đoạn đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, là

đó là phương tiện giúp trẻ giao lưu cảm xúc với những người xung quanh hình
thành những cảm xúc tích cực. Ngôn ngữ là công cụ giúp trẻ hoà nhập với cộng
đồng và trở thành một thành viên của cộng đồng. Nhờ có những lời chỉ dẫn của
người lớn mà trẻ dần dần hiểu được những quy định chung của cộng đồng mà mọi
thành viên trong cộng đồng phải thực hiện, mặt khác trẻ cũng có thể dùng ngôn
ngữ để bày tỏ những nhu cầu mong muốn của mình với các thành viên trong cộng
đồng điều đó giúp trẻ hoà nhập với mọi người.
Đặc biệt nhờ có ngôn ngữ, thông qua các câu chuyện trẻ dể dàng tiếp nhận
những chuẩn mực đạo đức của xã hội và hoà nhập vào xã hội tốt hơn. Trẻ từ 24 –
36 tháng tuổi có số lượng từ tăng nhanh, đặc biệt là ở trẻ từ 24 tháng tuổi và 30
tháng tuổi vốn từ của trẻ phần lớn là những danh từ và động từ, các loại khác như
tính từ, đại từ, trạng từ xuất hiện rất ít và được tăng dần theo độ tuổi của trẻ. Trẻ ở
lứa tuổi này không chỉ hiểu nghĩa các từ biểu thị các sự vật, hành động cụ thể mà
có thể hiểu nghĩa các từ biểu thị tính chất màu sắc, thời gian và các mối quan hệ.
Tuy nhiên mức độ hiểu nghĩa của các từ này ở trẻ từ 24 – 36 tháng tuổi còn rất hạn
chế và có nét đặc trưng riêng, trẻ sử dụng các từ biểu thị thời gian chưa chính xác
trẻ nhận thức về công cụ ngữ pháp và sử dụng nó còn rất hạn chế. Đối với trẻ mầm
non nói chung và trẻ từ 24 tháng tuổi đến 36 tháng tuổi nói riêng, chúng ta cần
3
phải giúp trẻ phát triển mở rộng các từ loại trong các từ, biết sử dụng nhiều loại
câu, bằng cách thường xuyên trò chuyện với trẻ về những sự vật, sự việc trẻ nhìn
thấy trong sinh hoạt hàng ngày, nói cho trẻ biết các từ biểu thị về các đặc điểm,
tính chất, công dụng của chúng. Cho trẻ xem tranh, kể cho trẻ nghe các câu
chuyện đơn giản qua tranh. Đặt các câu hỏi cho trẻ giúp trẻ biết kể chuyện theo
tranh bằng ngôn ngữ của trẻ. Chính vì vậy nên tôi xin trình bày một số kinh
nghiệm “Phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi thông qua giờ kể
chuyện ở trường mầm non Hoa Đỗ Quyên”.
II. Nội dung vấn đề nghiên cứu
1.Thực trạng phát triển ngôn ngữ cho trẻ từ 24 tháng đến 36 tháng tuổi thông
qua giờ kể chuyện ở trường mầm non Hoa Đỗ Quyên.

được tư duy và phát triển ngôn ngữ.
- Đối với trẻ thì hệ thống ngôn ngữ không được mở rộng do cô đưa hệ thống
câu hỏi đóng, trẻ hay nói câu thiếu các thành phần.
- Khả năng lĩnh hội thông tin của trẻ rất hạn chế nếu cô truyền đạt một câu
dài hoặc một sự việc có nội dung truyền tải nhiều.
2. Các giải pháp thực hiện.
2.1. Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến sự phát triển ngôn ngữ cho trẻ
từ 24 đến 36 tháng tuổi.
2.2. Quan tâm đến tâm lý nhận thức đối với trẻ lứa tuổi từ 24 đến 36 tháng
tuổi để tìm ra phương pháp kể chuyện phù hợp đồng thời phát triển ngôn ngữ của trẻ.
5
2.3. Nâng cao nhận thức và trình độ của bản thân thông qua việc học tập
BDTX và học hỏi đồng nghiệp.
2.4. Đầu tư tốt bài soạn, đồ dùng phục vụ giờ dạy.
2.5. Chú ý đến trẻ cá biệt, chậm phát triển.
2.6. Đầu tư khai thác những nội dung tích hợp phù hợp.
2.7. Sưu tầm các trò chơi, các hoạt động, thông qua đó phát triển ngôn ngữ
cho trẻ 24 đến 36 tháng tuổi.
2.8. Cho trẻ tham gia xem tranh ảnh, đồ dùng trực quan có liên quan đến nội
dung câu chuyện ở mọi lúc mọi nơi.
2.9. Thường xuyên trò chuyện, đàm thoại, kể chuyện, đọc chuyện và yêu cầu
trẻ kể lại chuyện.
3. Biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ từ 24 đến 36 tháng tuổi thông qua giờ kể chuyện.
Thời gian đầu năm học trẻ mới bắt đầu đến trường chưa quen với môi
trường mới và phải xa bố mẹ, người thân trong gia đình nên trẻ đang còn hay khóc
và chưa chịu học, chịu chơi. Vì thế việc cho trẻ phát triển vốn từ đang còn hạn chế.
Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm học 2012 - 2013 tại trường mầm non
Hoa Đỗ Quyên như sau:
Xếp loại
Khá Trung bình Yếu

- Trẻ biết “Ăn quả nhớ phải nhớ ơn người trồng cây”
- Biết lợi ích của việc ăn quả: Cung cấp vitamin và khoáng chất.
- Biết giữ gìn vệ sinh rửa quả, rữa tay trước khi ăn, Biết bỏ hạt và thùng rác,
- Biết chăm sóc bảo vệ cây (Tưới nước, bắt sâu không vin lá, bẻ cành).
* Biện pháp 2: Chuẩn bị giáo án
7
- Giáo án cho giờ kể chuyện phải soạn một cách chu đáo, đầy đủ các bước,
đảm bảo nội dung với hệ thống câu hỏi mở và nội dung tích hợp phù hợp.
- Giáo án phải trình bày sạch sẽ, khoa học.
Ví dụ:
I. Mục đích yêu cầu.
* Kiến thức.
* Kĩ năng.
* Giáo dục.
II. Chuẩn bị.
III. Trình tự tiến hành.
• Hoạt động 1.
• Hoạt động 2.
• Hoạt động 3
•
Hệ thống câu hỏi phải phù hợp với độ tuổi, kích thích trẻ nhận biết, phân biệt
sự vật hiện tượng tình huống mà trẻ đang trực tiếp tri giác.
* Biện pháp 3: Chuẩn bị đồ dùng.
Để giờ kể chuyện đạt hiệu quả cao thì đồ dùng phục vụ giờ dạy phải đảm
bảo:
- Đồ dùng phải đẹp, màu sắc phù hợp đảm bảo tính an toàn (Không có cạnh
sắc nhọn) và vệ sinh cho trẻ (Không có bụi bẩn).
- Nếu là tranh vẽ phải đẹp, phù hợp với câu chuyện, phía dưới có chữ to giúp
cho việc phát triển từ của trẻ được thuận lợi.
- Đồ vật thật có liên quan đến câu chuyện

Để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 đến 36 tháng tuổi trong giờ kể chuyện đạt
kết quả cao tôi đã tiến hành như sau:
• Hoạt động 1. Gây hứng thú cho trẻ.
Bằng các thủ thuật: Câu đố, thơ, bài hát, bài vận động có nội dung thích hợp tôi
nhẹ nhàng gây hứng thú cho trẻ tập trung vào giờ kể chuyện.
Ví dụ: Trong giờ kể chuyện “Cây táo” tôi cho trẻ vận động bài “Cây cao – cây
thấp”
Động tác 1. Cây cao ( Trẻ kiễng chân, hai tay giơ cao)
Động tác 2. Hái hoa (Trẻ guộn tay đưa xuống dưới)
Động tác 3. Cây thấp (Trẻ ngồi xuống, tay buông xuôi)
Trẻ vận động xong, tôi cho trẻ xếp hàng ngồi xuống theo hình chữ U.
• Hoạt động 2. Nội dung chính.
Trong giờ kể chuyện tôi luôn luôn chú ý cho trẻ đọc và phát triển từ, chú ý
sửa sai cho trẻ khi trẻ đọc chưa đúng, khi đó theo tôi thì có thể thực hiện như sau:
+ Cô kể cho trẻ nghe toàn bộ câu chuyện lần 1 bằng cử chỉ, điệu bộ.
+ Sau đó cô kể cho trẻ nghe câu chuyện lần 2 bằng tranh minh hoạ.
Ví dụ: Cô vừa kể cho các con nghe câu chuyện “Cây táo” câu chuyện sẽ hay
hơn khi có tranh minh hoạ. Trong tranh có từ “Cây táo” các con đọc từ “Cây táo”
(Cả lớp đọc hai lần, sau đó hai trẻ đọc lại).
+ Cô kể cho trẻ nghe lần hai bằng tranh minh hoạ, vừa kể cô vừa chỉ vào nhân vật.
Cô sử dụng hệ thống câu hỏi mở để trẻ tư duy và trẻ lời được câu hỏi của cô.
Ví dụ: Trong chuyện cây táo
- Cô vừa kể cho các con nghe chuyện gì nhỉ? (Trẻ trả lời “Chuyện Cây táo ạ)
10
- Trong chuyện có những nhân vật nào?( Ông, bé, gà trống, bươm bướm và Mặt
trời)
- Ai trồng cây táo? (ông). Cô cho trẻ đọc từ “ông”.
- Ai tưới nước cho cây táo? (Em bé). Cô cho trẻ đọc từ “Em bé”.
- Con gì đến động viên cây mà nó gáy “ò ó o”? (Con gà trống). Cô cho trẻ đọc từ
“con gà trống”.


Đặc biệt nổi bật lên có 30% số trẻ trong số các trẻ đạt loại khá có khả năng
ngôn ngữ rất tốt, hiểu được lời nói của mọi người, biết trả lời các câu hỏi, biết kể
lại các câu truyện đã được nghe. Vốn từ phong phú và dần dần hoàn thiện theo độ
tuổi.
2. Bài học kinh nghiệm.
Muốn giúp trẻ từ 24 tháng đến 36 tháng tuổi phát triển ngôn ngữ thông qua
giờ kể chuyện tôi rút ra một số bài học kinh nghiệm như sau:
1. Nắm vững đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của trẻ để có biện pháp giáo dục
phù hợp. Vận dụng cấc biện pháp giáo dục mọi lúc, mọi nơi. Chú ý đến trẻ cá biệt,
luôn tạo ra niềm tin, sự hứng thú cho trẻ.
2. Cần phát huy tính tích cực, thu hút sự chú ý và tạo hứng thú cho trẻ bằng
các thủ thuật như trò chơi, câu đố, thơ, hát, hò, vè
3. Đầu tư thời gian để nghiên cứu kĩ đề tài để có các phương pháp dạy học
cụ thể, phù hợp và đạt hiệu quả tốt nhất.
4. Trước khi thực hiện một đề tài phải chuẩn bị chu đáo đồ dùng trực quan cũng
như gợi mở kiến thức cho trẻ. Thông qua các hoạt động ở mọi lúc, mọi nơi nhằm
phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
IV. Kết luận
Phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 -36 tháng tuổi thông qua bộ môn làm quen
văn học thể loại truyện kể là sự tổng hợp toàn bộ nội dung rèn luyện ngôn ngữ .
12
Nói mạch lạc chứng tỏ ngôn ngữ của trẻ đạt yêu cầu cao về mặt biểu hiện âm
thanh, từ diễn đạt, câu đúng ngữ pháp cũng như sự mạnh dạn tin tưởng trong giao
tiếp. Đề tài nghiên cứu này sẽ làm cơ sở vững chắc cho việc học tập của trẻ
những năm tiếp theo.
Qua quá trình nghiên cứu và áp dụng đề tài trong quá trình giảng dạy tôi đã
rút ra một số kết luận sau:
- Trẻ độ tuổi 24 -36 tháng khi nghe kể chuyện rất mau quên, không ghi nhớ
lâu, nên tôi phải tìm hiểu và đưa ra một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho

………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
VI. Tài liệu tham khảo
1, S¸ch t©m lý trÎ tuæi mÇm non.
14
2, Hướng dẫn tổ chức thực hiện ch¬ng tr×nh gi¸o dôc mầm non mới cho trÎ
24- 36 tháng míi.
3, C¸c chuyªn san vÒ gi¸o dôc MÇm non.
4, Mét sè chuyªn ®Ò vÒ gi¸o dôc MÇm non.
5, C¸c chuyªn san, B¸o Gi¸o dôc & Thêi ®¹i.

VII. Mục lục
Nội dung Trang
I. Đặt vấn đề 1
1, Cơ sở lý luận 2
2, Cơ sở thực tiễn 2
II. Nội dung vấn đề nghiên cứu 4
15
1, Thực trạng của vấn đề 4
2, Các giải pháp 6
III.Kết quả nghiên cứu 12
1, Kết quả nghiên cứu 12
2, Bài học kinh nghiệm 12
IV.Kết luận 13
V. Đề nghị 14
VI.Tài liệu tham khảo 15
VII.Mục lục 16
Hång Th¸i §«ng, ngµy 22 th¸ng 4 n¨m 2011
Ngêi viÕt
NguyÔn ThÞ Niªn