BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC
LƯU THỊ BÌNH
HƯỚNG DẪN TRẺ MẪU GIÁO 4 - 5 TUỔI
THỰC HÀNH MỘT SỐ BÀI TẬP YOGA ĐƠN GIẢN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC SƠN LA, NĂM 2013
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC
tài này.
Em xin gửi lời cảm ơn tới các phòng ban của trường đại học Tây Bắc, đặc
biệt là trường Mầm non xã An Nội và trường Mầm non Quốc tế Trẻ Thơ tạo
điều kiện thuận lợi và giúp đỡ cho em trong quá trình nghiên cứu đề tài.
Cuối cùng em xin gửi lời cảm ơn tới tập thể lớp K50 ĐHGD Mầm non đã
động viên và ủng hộ em để đề tài được hoàn thiện đúng thời gian.
Đề tài chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, vì vậy rất mong
nhận được ý kiến đóng góp của các thầy cô giáo và bạn bè.
Người thực hiện LƯU THỊ BÌNH MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 3
3. Mục đích nghiên cứu 3
4. Nhiệm vụ nghiên cứu 3
5. Phạm vi nghiên cứu 4
5.1. Khách thể và địa bàn nghiên cứu 4
5.2. Đối tượng nghiên cứu 4
6. Phương pháp nghiên cứu 4
6.1. Phương pháp nghiên cứu lí luận 4
6.2. Phương pháp điều tra viết 4
7. Giả thuyết khoa học 4
8. Những đóng góp của đề tài 4
1.5.4 Sự phát triển động cơ hành vi và sự hình thành hệ thống thứ bậc các động
cơ 15
2. Cơ sơ thực tiễn 16
2.1. Khảo sát tình hình thực tiễn 17
2.1.1. Mục đích khảo sát thực tiễn 17
2.1.2. Đối tượng khảo sát 17
2.1.3. Thời gian và địa bàn khảo sát 17
2.1.4. Nội dung khảo sát 18
2.1.5. Phương tiện khảo sát 18
2.1.6. Kết quả khảo sát 18
2.1.7. Phân tích kết quả điều tra 20
2.1.7.1. Thực trạng áp dụng yoga vào trường mầm non ở trường mầm non Quốc
tế Trẻ Thơ 20
2.1.7.2. Thực trạng áp dụng yoga vào trường mầm non ở trường mầm non xã An
Nội – Huyện Bình Lục – Tỉnh Hà Nam 21
CHƯƠNG 2. HƯỚNG DẪN TRẺ MẪU GIÁO 4 - 5 TUỔI THỰC HÀNH
MỘT SỐ BÀI TẬP YOGA ĐƠN GIẢN 24
1. Bài tập bổ trợ 1: Luyện cơ mặt. 25
2. Bài tập bổ trợ 2: Luyện cơ miệng. 25
3. Bài tập bổ trợ 3: Luyện cơ cổ. 25
4. Bài tập bổ trợ 4: Luyện khớp vai, tay. 26
5. Bài tập bổ trợ 5: Xoay hông 26
6. Bài tập bổ trợ 6: Lấy sức mạnh. 26
7. Bài tập bổ trợ 7: Tổng hợp. 26
1. Bài 1: Rùa con đáng yêu. 26
2. Bài 2: Tư thế rắn hổ mang trong rừng. 27
3. Bài 3: Chữ V ngược diệu kỳ. 28
4. Bài 4: Cùng trồng cây. 29
5. Bài 5: Chú Tắc Kè đáng yêu. 30
6. Bài 6: Trái núi thẳng. 31
chất, tinh thần, trí tuệ và thể lực.
Yoga cho trẻ em chủ yếu là các hoạt động vui chơi, tập theo các tư thế
hình con vật, cây cối, núi sông, vạn vật. Như thế lưng chó, lưng mèo, thế cánh
bướm, con quạ, cánh cung… Những bài tập này giúp trẻ em duy trì được sự khoẻ
mạnh, dẻo dai ngay từ nhỏ. Những động tác tư thế hình con vật hoặc các bài tập
hoà mình vào thiên nhiên vui nhộn sẽ giúp trẻ thư giãn, thích thú với bài tập.
Trong tiếng nhạc du dương các bé nhắm mắt lại ngồi thiền và bắt đầu tưởng
tượng theo những câu chuyện do cô giáo kể, hay tưởng tượng đến một lát Pizza
và tất nhiên những bài tập yoga này cũng có những tác dụng vượt bậc đối với trẻ
không kém gì những kết quả kì diệu mà yoga mang lại cho người lớn.
Những cử động chậm không chỉ giúp trẻ trở nên linh hoạt hơn mà còn giúp
trẻ có được tâm trí ổn định như sự tập trung cao độ khi luyện tập. Bên cạnh đó
yoga cũng giúp trẻ tạo được thăng bằng trong cuộc sống của mình. Hầu hết mỗi
trẻ đều phải trải qua những căng thẳng trong việc học tập, áp lực cạnh tranh với
những đứa trẻ khác, cũng như các hoạt động ngoại khoá không ngừng nghỉ. Tất
cả những hoạt động này khiến trẻ em ngày càng trở nên bận rộn. Bởi thế yoga
được xem như là một giải pháp giúp các trẻ có thể cải thiện vấn đề sức khoẻ và
thư giãn tốt hơn. Đó cũng là cách giúp trẻ phát triển nhận thức về cơ thể, khả
năng kiểm soát bản thân, tính linh hoạt cũng như kĩ năng phối hợp.
Yoga cũng giúp cho trẻ trở nên hiếu động hơn, cũng như kích thích các giác
quan và các kĩ năng vận động. Đặc biệt những tư thế trong các bài tập yoga còn rèn
2
luyện cho trẻ sự bình tĩnh, làm chủ được bản thân, sự tự tin và cả sự cân bằng.
Yoga cũng mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt là đối với những đứa trẻ “bận
rộn trong cuộc sống hiện đại”. Laurie Jodan là chuyên gia về yoga cho biết
“Yoga mang lại rất nhiều lợi ích cho trẻ em. Về cơ bản nó tạo ra nền tảng cho
một cuộc sống khoẻ mạnh và mang lại cho trẻ em nguồn năng lượng để đối phó
với áp lực và strees”. Do đó trẻ em có thể sử dụng các phương pháp mà chúng
học được từ yoga để vượt qua các tình huống căng thẳng trong cuộc sống như
3
Với những lí do trên và bằng sự hiểu biết của mình, đồng thời dựa trên sự
tiếp thu, học hỏi những thành tựu của các công trình nghiên cứu khác chúng tôi
mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Hướng dẫn trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi thực hành một
số bài tập yoga đơn giản”.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Là một liệu pháp kì diệu, yoga giữ vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện
thể chất và tinh thần cho trẻ. Gần đây vấn đề yoga cho trẻ đã được các nhà khoa
học trên thế giới quan tâm nghiên cứu. Đã có nhiều tài liệu nghiên cứu về yoga
cho trẻ như:
1. Lịch sử văn minh Ấn Độ của Will Durant.
2. Đường vào yoga của Annie Besant (dịch: Vũ Thị Dung).
3. Yoga sutras của Pantanjali.
4. Yoga giấc mộng và sự thực hành về ánh sáng tự nhiên của Mankhai
Norbur – Michaech Katz. Nxb Thiện tri thức 2002.
5. Yoga nguồn sống bất tận của B.K.S Lyengar.
6. Kỹ thuật và thực hành yoga toàn tập B.K.S Lyengar.
7. Yoga cho trẻ em của Nguyễn Văn Huy.
8. Nói chuyện yoga – Tác giả Bạch Liên.
9. Yoga. Hướng dẫn các bài tập đơn giản tại nhà – Tác giả Phương Trang –
Phương Liên.
3. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu, tìm hiểu, giới thiệu một số bài tập yoga đơn giản dành cho trẻ
mẫu giáo 4 - 5 tuổi để trẻ bước đầu tiếp cận, làm quen với bộ môn yoga và các
bước tập đơn giản trong bài tập yoga, góp phần tích cực đến việc hoàn thiện toàn
diện mọi mặt của trẻ.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
Sưu tầm tài liệu, tìm hiểu một số cơ sở lý luận có liên quan đến vấn đề
nghiên cứu.
Điều tra khảo sát nhận thức của giáo viên ở trường mầm non về việc áp
8. Những đóng góp của đề tài
Trên cơ sở hệ thống hoá những vấn đề lí luận và thực tiễn, chúng tôi đã sưu
tầm, giới thiệu và hướng dẫn một số bài tập yoga dành cho trẻ mẫu giáo 4 - 5
tuổi làm quen. Sự thành công của đề tài sẽ được bổ sung cho lí luận dạy học ở
trường mầm non, nâng cao chất lượng giáo dục mầm non. Đồng thời đề tài hoàn
thành sẽ là tài liệu được lưu trữ tại thư viện, là tài liệu tham khảo có giá trị cho
công tác nghiên cứu đối với sinh viên khoa Tiểu học - Mầm non nói riêng và
những độc giả quan tâm đến vấn đề này nói chung.
5
9. Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần mở đầu và kết thúc, tài liệu tham khảo, nội dung của đề tài bao
gồm:
Chương I. Cơ sở lý luận và thực tiễn
Trong chương này chúng tôi đề cập đến cơ sở lí luận về yoga nói chung và
yoga cho trẻ em nói riêng và cơ sở thực tiễn nhằm tìm hiểu.
Thực trạng nhận thức của giáo viên về yoga cho trẻ và việc đưa môn học
yoga vào trường mầm non.
Chương II. Hướng dẫn trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thực hành một số bài
tập Yoga đơn giản.
6
NỘI DUNG
CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ YOGA
1. Cơ sở lí luận
1.1. Lý luận chung về Yoga
1.1.1 Khái niệm
- Yoga là một nghệ thuật cổ xưa có nền tảng là một môn khoa học cực kỳ
tinh tế, nghiên cứu về thể xác, tâm trí và tinh thần.
Ai là người trong chúng ta đã mỉm cười châm biếm hay thầm thán phục khi
báo chí đưa ra những tin tức về thành tích kỳ lạ của những Yogi (những người
rèn luyện và thực hành môn yoga). Chúng ta được thường xuyên thông báo,
những người có tiếng tăm trên thế giới, những ngôi sao màn bạc, những nhà thể
thao… đã, hoặc công khai hoặc bí mật miệt mài với những cách ngồi kỳ dị cũng
như cách thở, cách vươn duỗi, cách bồi dưỡng, gìn giữ và phục hồi lại dáng dấp
đã bị đời sống hiện đại làm phương hại. Nhưng người ta cũng biết là những nhà
triết học, những thầy thuốc, những nhà tâm lý học… ngày càng đặc biệt quan
tâm tới phương pháp dị thường này.
Yoga là một phương pháp có hệ thống tức là toàn bộ những nguyên tắc rèn
luyện được sắp xếp theo một trình tự nhất định. Nếu chỉ nhìn vào cách uốn vặn
của yoga hay tấm ván đóng đinh mà một đạo sĩ người Ấn Độ (Fakir) nằm lên mà
đánh giá yoga thì hoàn toàn sai lệch vì đó chỉ là hình thức nông cạn bên ngoài.
Rèn luyện và thực hành yoga là tham gia vào một cuộc thí nghiệm phát
triển cá nhân rộng lớn hơn nhiều mà lại vô cùng giản dị.
Bằng phương pháp yoga, những người có công rèn luyện sẽ đạt được về
phương diện thể chất.
Một sự mềm mại nói chung về khớp xương và cột sống .
Một sự hoạt động tốt hơn về bộ máy tiêu hoá, tuần hoàn… các hạch nội tiết.
Đó là một phương pháp phòng bệnh có hiệu quả nhất và phục hồi sức khoẻ
mau chóng nhất sau cơn bệnh.
Về phương diện tinh thần.
Một khả năng kiểm soát xúc cảm và thần kinh.
Một năng lực tập trung để chống tản mạn tư tưởng.
Một bí quyết để tự chủ bằng sự rèn luyện ngày một sâu.
Sự cân đối giữa hai yếu tố thể chất và tinh thần sẽ đưa đến những hiệu
quả đáng phấn khởi trong tất cả mọi hoạt động xã hội và đời sống riêng trong
gia đình.
Chúng ta có thể nói phương pháp rèn luyện yoga là cội nguồn của sức khoẻ
và sự trẻ trung mà không phải là một phương pháp trị liệu y học. Có thể đòi hỏi
Trong xã hội hiện đại, không ít trẻ em “nhồi nhét” quá nhiều bài tập về nhà
hoặc tham gia nhiều lớp học ngoại khoá nên mệt mỏi, uể oải đến nỗi khó có thể
tập trung vào việc học chính khoá ở trường. Chính vì vậy stress không còn là
điều xa lạ đối với chúng.
9
Vậy phụ huynh phải làm gì để giúp con mình phòng tránh và xua tan stress?.
Ngoài việc cắt giảm một vài buổi học ngoại khoá không cần thiết, bạn cũng có thể
giúp con bằng một phương pháp đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả: Yoga.
Đặc biệt trong các giai đoạn phát triển của trẻ, yoga còn góp phần tạo ra sự
ổn định về mặt tâm lý, giúp trẻ tránh được những suy nghĩ tiêu cực hoặc những
hành động bột phát đó không thích nghi kịp với những thay đổi quá nhanh của
cơ thể mình. Ngoài ra yoga còn giúp các cơ quan trong cơ thể trẻ phát triển cân
bằng và khoẻ mạnh.
Hơn nữa yoga còn làm tăng khả năng tập trung của trẻ. Khi tham gia vào
những tư thế hay các động tác cụ thể của yoga, cơ thể con người phát ra những
tín hiệu thần kinh mang lại sự thư thái cho não bộ, đồng thời phá vỡ tất cả mọi
rào cản tinh thần do áp lực tinh thần hay strees gây ra.
Tập yoga còn giúp tăng cường và duy trì độ dẻo dai, linh hoạt cho trẻ nhỏ
giúp trẻ nhỏ có một thân hình cân đối, đảm bảo cho sự hoàn thiện về thể chất
kéo dài suốt đời.
Tập yoga giúp trẻ có một tinh thần sảng khoái, phát triển kĩ năng làm việc
tập thể, tự kiềm chế.
Có một số trẻ em không thể nhắm mắt và thư giãn trong khi tập luyện tập
yoga bởi thế những bài tập yoga nên được khắc sâu trong hình dung, tâm trí và
suy nghĩ của trẻ và theo tưởng tượng rằng mình đang ở trên một bãi biển vui
chơi những môn thể thao yêu thích để có thể thư giãn được. Yoga đưa trẻ đến
với những hình dung và những trí tưởng tượng hết sức bất ngờ, thấm nhuần
một cảm giác bình an, cảm giác kết nối con người cùng với thiên nhiên.
Yoga là một hoạt động khá thư giãn và thú vị và cũng có thể được xem là
tuổi. Tuy nhiên khó khăn khi cho trẻ nhỏ tập yoga là vì ở lứa tuổi của trẻ chúng
thường không yêu thích một bộ môn nào đó lâu dài và thường thiếu tập trung
khi tập luyện. Đây là đặc điểm mà yoga cho trẻ nhỏ đòi hỏi phải có những động
tác khác với những động tác yoga dành cho người lớn để phù hợp với trẻ.
Nếu như người lớn tập yoga hướng đến sự tĩnh lặng thì yoga cho trẻ nhỏ
hướng đến niềm vui gây sự chú ý, tập trung cho các em vì các bài tập yoga cho
trẻ nhỏ nhằm tác động đến các tuyến nội tiết tinh thần.
Yoga cho trẻ em chủ yếu là các hoạt động vui chơi, tập theo các tư thế mang
hình con vật, cây cối, núi sông, vạn vật …. Như thế lưng chó, lưng mèo, thế cánh
bướm, thế con quạ, con rùa…. Những bài tập này giúp trẻ duy trì sức khoẻ, sự
dẻo dai ngay từ nhỏ. Những động tác, tư thế hình con vật hoặc các bài tập hoà
mình vào thiên nhiên vui nhộn sẽ giúp trẻ thư giãn và thích thú với bài tập.
Theo Didi Amrta, chuyên viên dạy yoga cho trẻ em và Thiền định từng dạy
tại nhiều trung tâm yoga trong cả nước như tại G’n Yclub, trung tâm Hy
Vọng…. cho biết “Đối với trẻ em khi luyện tập yoga cần phải tập trung sự chú ý
của các em, làm cho các em tự nhận thức được sự cần thiết của yoga, hướng dẫn
cho các em thực hiện một số động tác khó để các em thấy thách thức và hào
hứng. Trẻ em cần sự vui nhộn nên cần tạo ra một không khí vui vẻ, sôi nổi”. 11
1.2. Vai trò của Yoga đối với việc giáo dục trẻ
1.2.1. Giáo dục đạo đức
Việc tập luyện yoga giúp trẻ kìm nén những hành động tiêu cực như: đánh
bạn, cãi nhau, tranh dành đồ chơi Đồng thời giúp trẻ thể hiện tình yêu thương,
chia sẻ, giúp đỡ bạn bè và những người xung quanh, bởi đến với yoga là đến với
sự sẻ chia, sự hòa nhập giữa con người với thiên nhiên, giữa con người và xã
hội. Những câu truyện trẻ được cô giáo kể cho nghe trong lúc ngồi thiền giúp trẻ
khắc sâu vào tâm trí những bài học giáo dục đạo đức, khuyên dạy trẻ làm việc
tốt, giúp đỡ bạn bè, yêu quý thiên nhiên, bảo vệ cái đẹp.
mạnh khỏe – Biến thành thanh thiếu niên khỏe mạnh – Biến thành người lớn
mạnh khỏe”. Các nhà khoa học đã chứng minh tập luyện yoga giúp trẻ phát triển
các hệ cơ quan như: tuần hoàn, hô hấp, tiêu hóa, đặc biệt là hệ nội tiết.
1.3. Đặc điểm tiếp nhận yoga của trẻ 4 - 5 tuổi
Yoga là một môn học đã được đưa vào giảng dạy như một môn thể thao,
đặc biệt là ở những nước phát triển như: Mĩ, Nhật Bản…. Ở Việt Nam thì chủ
yếu là các trường mầm non lớn như: Trường mầm non Quốc tế Trẻ Thơ, trẻ mới
được tiếp xúc với bộ môn này. Tuy nhiên trẻ ở các lớp này đều tỏ ra rất thích thú
đối với môn học bởi sự thú vị và một cơ thể khỏe mạnh do yoga đem lại.
1.3.1. Tiếp nhận gián tiếp
Trẻ 4 - 5 tuổi chưa thể tự đọc và hiểu các bài tập yoga do trình độ nhận
thức của trẻ chưa đạt tới trình độ có thể hiểu được nội dung bài tập được thể
hiện trên văn bản bởi vậy trẻ muốn hiểu và tập đúng thì cần phải thông qua khâu
trung gian là cô giáo - với tư cách là người đọc và hiểu nội dung bài tập sau đó
truyền đạt nôi dung, dạy lại bài tập cho trẻ để trẻ có cái nhìn đúng đắn, động tác
đúng với bài tập. Do đặc điểm tiếp nhận gián tiếp nên đã giảm đi tính độc lập,
chủ động của trẻ. Chính vì vậy phương pháp truyền đạt của giáo viên phải làm
sao để giúp cho trẻ tiếp thu được một cách tích cực, đầy đủ, toàn diện nhất về
bài tập là rất quan trọng.
1.3.2. Tiếp nhận mang tính tập thể
Ở trường mầm non trẻ học yoga chủ yếu dưới hình thức nhóm hoặc cả lớp.
Vì thế việc tiếp nhận các bài tập yoga của trẻ mang tính tập thể. Trẻ nghe cô
giáo hướng dẫn, điều khiển bài tập, vì thế trẻ thường phân tán khả năng chú ý,
khó tập trung cho các bài tập. Tuy nhiên trong môi trường tập thể sẽ tạo ra một
không khí vui nhộn, ấm cúng, làm cho trẻ có động lực để thi đua phấn đấu xem
bạn nào tập tốt được cô giáo khen, bạn nào tập chưa tốt thì cần phải cố gắng để
bằng các bạn khác.
1.3.3. Trẻ tiếp nhận yoga phụ thuộc vào sự lớn khôn, kinh nghiệm của trẻ
đã học tập được
Ở mỗi giai đoạn phát triển của cơ thể đặc điểm tiếp nhận yoga của trẻ khác
hành mới có ý nghĩa thực sự. Sau khi tập mẫu, hướng dẫn cho trẻ, giáo viên cần
tổ chức cho trẻ thực hành. Quá trình thực hành cần lặp đi lặp lại nhiều lần bởi trẻ
rất mau nhớ nhưng cũng quên rất nhanh. Bởi vậy khi học bài mới, giáo viên cần
cho trẻ thực hành lại bài đã học để củng cố lại. Trong quá trình cho trẻ thực hành,
giáo viên cần nhắc nhở, sửa chữa những tư thế sai để trẻ kịp thời sửa chữa.
1.5. Đặc điểm tâm lí của trẻ 4 - 5 tuổi
1.5.1. Hoàn thiện hoạt động vui chơi và hình thành “Xã hội trẻ em”
Suốt cả cuộc đời, từ bé đến già, ở độ tuổi nào con người cũng đều tham gia
vào hoạt động vui chơi, nhưng chỉ ở tuổi mẫu giáo mà ở chính giữa cái tuổi ấy
14
(tức là tuổi mẫu giáo nhỡ) thì hoạt động vui chơi mới mang đầy đủ ý nghĩa của
nó nhất, cũng tức là nó đạt tới dạng chính thức và biểu hiện đầy đủ nhất đặc
điểm của hoạt động vui chơi. Có thể nói rằng hoạt động vui chơi ở lứa tuổi mẫu
giáo nhỡ đang phát triển tới mức hoàn thiện. Trong hoạt động vui chơi, trẻ mẫu
giáo nhỡ thể hiện rõ rệt tính tự lực, tự do và chủ động. Trong quá trình vui chơi,
trẻ bộc lộ toàn bộ tâm trí của mình, nhận thức, tình cảm, ý chí, nói năng đều tỏ
ra tích cực và chủ động. Trong khi vui chơi, trẻ mẫu giáo nhỡ thể hiện tính tự
lực, tự do rất rõ, ít lệ thuộc vào người lớn và hoàn toàn tùy thuộc vào ý thích của
mình. Trẻ tự lực, tự do trong việc lựa chọn chủ đề và nội dung chơi, tự do lựa
chọn các bạn cùng chơi, tự do tham gia vào trò chơi mà mình thích và tự do rút
ra khỏi trò chơi mà mình đã chán. Trong hoạt động vui chơi, trẻ mẫu giáo nhỡ
đã biết thiết lập những quan hệ rộng rãi và phong phú với các bạn cùng chơi.
Một “xã hội trẻ em” được hình thành. Chính do đặc điểm tâm lí này của trẻ mẫu
giáo nhỡ mà giáo viên cần phối kết hợp các hoạt động trong quá trình tổ chức
hoạt động học tập cũng như vui chơi, phải gây được sự chú ý, thu hút được trẻ.
Đặc biệt với bộ môn yoga, một bộ môn mới đang dần được triển khai vào trường
mầm non, giáo viên cần tích cực tìm hiểu, trau dồi kiến thức, xây dựng hoạt
động cho phù hợp với trẻ, tránh gây nhàm chán. Mỗi một bài tập giáo viên
không chỉ hướng dẫn trẻ thực hành không mà cần phải tạo được hứng thú để trẻ
lại ở các biểu hiện bên ngoài mà chưa đi được vào bản chất bên trong.
1.5.3 Sự phát triển đời sống tình cảm của trẻ mẫu giáo nhỡ
Ở độ tuổi mẫu giáo nhỡ đời sống tình cảm của trẻ có một bước chuyển biến
mạnh mẽ, vừa phong phú vừa sâu sắc hơn so với lứa tuổi trước đó. Tình cảm của
con người chỉ nảy sinh trong những mối quan hệ giữa người với người. Ở độ
tuổi mẫu giáo nhỡ quan hệ của trẻ với những người xung quanh được mở rộng
ra một cách đáng kể, do đó tình cảm của trẻ cũng được phát triển về nhiều phía
đối với những người trong xã hội. Có thể coi đây là nguồn xúc cảm mạnh mẽ
nhất và quan trọng nhất trong đời sống tinh thần của trẻ mẫu giáo nhỡ. Trẻ mẫu
giáo nhỡ rất thèm khát sự trìu mến, yêu thương, đồng thời rất lo sợ trước những
thái độ thờ ơ lạnh nhạt của những người xung quanh đối với mình. Trẻ thích kết
bạn và cũng đã bắt đầu biết quan tâm đến bạn trong nhóm. Một biểu hiện tình
cảm đặc biệt nữa của trẻ mẫu giáo nhỡ là trẻ rất quan tâm đến những em bé, yêu
thương và thích gần gũi những em bé. Có thể nói tình thương yêu của trẻ mẫu
giáo nhỡ đối vơi những người thân xung quanh được bộc lộ khá rõ ràng và nồng
thắm. Tình cảm đó cũng dễ dàng được trẻ chuyển vào những nhân vật trong
truyện cổ tích hay trong những truyện khác. Trẻ phân biệt yêu, ghét rạch ròi.
Tình cảm của trẻ không chỉ biểu lộ với những người thân, nhân vật trong truyện
mà còn đối với cả động vật, cỏ cây, đồ chơi, đồ vật và các hiện tượng trong thiên
nhiên. Như vậy tình cảm của trẻ mẫu giáo nhỡ phát triển mãnh liệt, đặc biệt là
tính đồng cảm và tính dễ xúc cảm với con người và cảnh vật xung quanh. Sự
phát triển tình cảm của trẻ mẫu giáo nhỡ còn được biểu hiện ra ở nhiều mặt
trong đời sống tinh thần của trẻ. Trẻ biết yêu cái đẹp, cảm nhận cái đẹp, và tích
cực tham gia cải tạo cái đẹp, xây dựng cái đẹp.
1.5.4 Sự phát triển động cơ hành vi và sự hình thành hệ thống thứ bậc các
động cơ
16
Ở tuổi mẫu giáo nhỡ, các động cơ đã xuất hiện trước đấy như muốn tự
khẳng định, muốn được sống và làm việc giống như người lớn, muốn nhận thức
2. Cơ sơ thực tiễn
Việc dạy yoga cho trẻ em ở Việt Nam và trên thế giới ngày càng phổ biến,
đặc biệt là ở các nước phát triển như Mĩ, Nhật Bản, Ấn Độ, các nước ở Châu
Âu… Ở Việt Nam, các trung tâm yoga mở lớp học cho trẻ em ngày càng nhiều,
17
ví dụ như trung tâm Hy Vọng, trung tâm AD yoga, trường mầm non Quốc tế Trẻ
Thơ là trường mầm non đầu tiên triển khai đưa yoga vào hoạt động ngoại khóa
của nhà trường. Các bài tập yoga đã được biên soạn cho đơn giản, hấp dẫn sao
cho phù hợp với từng độ tuổi. Trong quá trình học, trẻ được vừa học vừa chơi
giúp trẻ rèn luyện trí tưởng tượng cũng như sự tập trung tinh thần tốt hơn.
Cũng có nhiều ý kiến cho rằng yoga không phù hợp với trẻ nhỏ, yoga sẽ
làm mất đi sự vui vẻ, hồn nhiên của trẻ. Tuy nhiên thực tiễn không phải như vậy.
Yoga cho trẻ em là những bài tập đã được biên soạn lại cho phù hợp với đặc
điểm tâm sinh lí của trẻ. Những bài tập yoga cho người lớn chủ yếu mang tính
chất tĩnh. Nhưng đối với trẻ là sự cân bằng giữa tĩnh và động làm cho trẻ không
nhàm chán và cũng không quá mệt mỏi. Tuy nhiên việc dạy trẻ muốn đạt kết
quả cần có phương pháp giảng dạy phù hợp và các động tác khi giáo viên dạy trẻ
phải chuẩn xác có như vậy mới mang lại hiệu quả trong quá trình tập luyện. Nếu
tập sai phương pháp thì không những không mang lại hiệu quả mà còn gây ảnh
hưởng đến trẻ. Do vậy khi tiếp cận đưa yoga vào trường mầm non giáo viên cần
tìm hiểu rõ đặc điểm tâm lí của trẻ, cùng phương pháp giảng dạy, đặc điểm
những bài tập yoga để áp dụng cho phù hợp.
2.1. Khảo sát tình hình thực tiễn
Để thấy được thực trạng nhận thức và quan điểm của các giáo viên mầm
non hiện nay về bộ môn yoga dành cho trẻ em, chúng tôi đã tiến hành khảo sát
các giáo viên đang trực tiếp giảng dạy tại các trường mầm non.
2.1.1. Mục đích khảo sát thực tiễn
Việc khảo sát nhằm mục đích tìm hiểu khả năng nhận thức của giáo viên mầm
non về bộ môn yoga dành cho trẻ em đang ở mức độ nào, quan điểm của các giáo
Tỉ lệ (%)
Số lượng
Tỉ lệ (%)
Rất hiểu
8/10
80
2/10
20
Hiểu ít
2/10
20
5/10
50
Chưa hiểu
0
0
3/10
30
Câu 2. Theo cô yoga nên dành cho người lớn hay trẻ em?
Trường
Đối tượng
Mầm non Quốc tế Trẻ Thơ
(Đã áp dụng yoga vào trường)
Mầm non An Nội
(Chưa áp dụng yoga vào trường)
Số lượng
Tỉ lệ (%)
Số lượng