ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC TRI TẠO TRUYỀN THÔNG
Đại học Quốc gia Hà Nội
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Khoa Báo chí
Bộ môn: Văn hóa Truyền thông

1. Thông tin về giảng viên:
- Họ và tên: Đỗ Anh Đức
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sỹ, giảng viên
- Thời gian, địa điểm làm việc: Giảng viên thông báo cho sinh viên vào giờ
đầu tiên của môn học.
- Địa chỉ liên hệ: như trên
- Điện thoại: 04.8581078 / 0903264657
- Email:
- Các hướng nghiên cứu chính: Truyền thông hiện đại, lý thuyết truyền thông,
ứng dụng nghiên cứu xã hội học về tác động của truyền thông.
- Các giảng viên tham gia giảng dạy: theo điều hành của Bộ môn Văn hóa -
Truyền thông
- Địa chỉ liên hệ: như trên
2. Thông tin chung về môn học:
- Tên môn học: Tri tạo truyền thông
Tiếng Anh: Media Literacy
- Mã môn học: JOU2013
- Số tín chỉ: 02
- Môn học: Tự chọn
- Các môn học tiên quyết: Cơ sở lý luận báo chí truyền thông
- Các môn học kế tiếp: Quảng cáo, Truyền thông Quan hệ công chúng,
Thiết kế và trình bày báo in.
- Các yêu cầu đối với môn học: Phương tiện kỹ thuật đầy đủ (máy tính, màn
hình, đầu đọc, dựng hình, máy chiếu, các công cụ học tập như giấy khổ lớn,
bút màu, thước kẻ), phòng học đầy đủ trang thiết bị.

3.2. Mục tiêu chi tiết của môn học
Nội dung Bậc 1 Bậc 2 Bậc 3
Nội dung 1.
Dẫn nhập
• Nêu được một • Trình bày được • Phân tích
2
tri tạo
truyền
thông
cách khái quát sự
phát triển của các
loại hình truyền
thông đầu thế kỷ 21
• Liệt kê được các
loại hình truyền
thông truyền thống
và những loại hình
truyền thông mới
quá trình ra đời
của môn học Tri
tạo truyền thông
• Trình bày được
sự phát triển môn
học ở một/một số
quốc gia trên thế
giới như Mỹ,
Canada, Anh,
Úc…
được các cách
thức tổ chức giáo

tri tạo
truyền
thông
• Nêu được trọng
tâm, mục tiêu và lợi
ích của tri tạo truyền
thông
• Giải thích được
từng thuật ngữ
chính được dùng
chủ yếu liên quan
đến môn học và
năng lực tri tạo
• Phân tích
được lí do và
những đòi hỏi cần
thiết của môn học
trong bối cảnh
truyền thông thế
kỷ 21
Nội dung 4.
Nguyên tắc
1: Chủ thể
thông điệp
• Nêu được câu hỏi
tri tạo chính của
nguyên tắc này
• Mô tả các kỹ
năng được sử dụng
để phát hiện và

thông điệp
Nội dung 6.
Nguyên tắc
3: Tác động
của thông
điệp
• Nêu được câu hỏi
tri tạo chính của
nguyên tắc này
Trình bày khái
quát các quan
điểm về tác động
của thông điệp trên
cơ sở lý thuyết
truyền thông từ
môn học tiên quyết
• Sử dụng được
ít nhất một
phương pháp điều
tra tác động của
thông điệp ở quy
mô vừa và nhỏ
Nội dung 7.
Nguyên tắc
4: Nội dung
thông điệp
• Nêu được câu hỏi
tri tạo chính của
nguyên tắc này
• Trình bày khái

Nội dung 9.
Ứng dụng
nguyên tắc
tri tạo trong
nghiên cứu
• Nêu được những
vấn đề nghiên cứu
sâu hơn trong lĩnh
vực truyền thông trên
cơ sở áp dụng và
• Lý giải mô hình
và các yếu tố tác
động qua lại theo
mối quan hệ bên
trong và bên ngoài
• Đề xuất được
những phương án
nghiên cứu và
hướng tiếp cận
mới trong nghiên
4
truyền
thông
phát triển bộ nguyên
tắc tri tạo truyền
thông
của hoạt động
truyền thông
cứu truyền thông
trên cơ sở phát

5
Nội dung 4. Nguyên tắc số 1: Chủ thể thông điệp
4.1. Câu hỏi tri tạo: Ai tạo ra thông điệp?
4.2. Kỹ năng phát hiện và phân tích chủ thể thông điệp
Nội dung 5. Nguyên tắc 2: Kỹ thuật tạo thông điệp
5.1. Câu hỏi tri tạo: Những kỹ thuật nào được sử dụng trong thông điệp để
thu hút sự chú ý?
5.2. Kỹ năng phân tích và đánh giá kỹ thuật được sử dụng trong xây dựng
thông điệp truyền thông
Nội dung 6. Nguyên tắc 3: Tác động của thông điệp
6.1. Câu hỏi tri tạo: Cùng một thông điệp được tiếp nhận khác nhau bởi
những người khác nhau như thế nào?
6.2. Kỹ năng phán đoán và điều tra sự tiếp nhận thông điệp của công chúng
Nội dung 7. Nguyên tắc 4: Nội dung thông điệp
7.1. Câu hỏi tri tạo: Những quan điểm, lối sống, giá trị nào được trình hiện
hoặc bị loại bỏ khỏi thông điệp?
7.2. Kỹ năng phân tích, phê phán nội dung thông điệp
Nội dung 8. Nguyên tắc 5: Mục đích thông điệp
8.1. Câu hỏi tri tạo: Tại sao thông điệp được gửi đi?
8.2. Kỹ năng phán đoán, phân tích mục đích đằng sau thông điệp (kinh tế,
chính trị, tuyên truyền, giải trí…)
Nội dung 9. Ứng dụng nguyên tắc tri tạo trong nghiên cứu truyền thông:
9.1.Truyền thông và định hướng giá trị
9.2. Nghiên cứu văn bản truyền thông
9.3. Nghiên cứu hình mẫu trong truyền thông
6
6. Học liệu:
6.1. Học liệu bắt buộc:
1. Dương Xuân Sơn, Đinh Hường, Trần Quang. Cơ sở lý luận báo chí truyền
thông. Nxb. ĐHQGHN. H.2004 (Phòng Tư liệu Khoa Báo chí, 107 nhà A,

12. Nguyễn Thu Giang, Bùi Việt Hà. Tri tạo truyền thông - Một cách tiếp cận
mới trong giáo dục. Bài báo khoa học. Kỷ yếu Hội thảo Khoa học Khoa Báo
chí, tháng 11.2005
6.3. Các nguồn tư liệu khác:
Tài liệu tiếng nước ngoài do giảng viên cung cấp bằng bản photocopy
1. Center for Media Literacy, Literacy for the 21
st
century An overview &–
orientation guide to media literacy education, Hoa Kú.
2. Center for Media Literacy, Five key questions that can change the world –
Classroom activities for media literacy, Hoa Kú.
3. David Considine, An introduction to media literacy, The journal of Media
Literacy, Volume 41, 1995.
4. David Considine, Some principles of media literacy,

5. UNESCO, Extracts from the Grünwald Declaration on media education,
Website: www.unesco.org, 1982
6. Website: www.medialit.org - Center for Media Literacy
7. Website: www.pbs.org/weta/myjourneyhome/teachers/glossary.html#A
Media literacy glossary.
8
7. Các hình thức tổ chức dạy học:
7.1. Lịch trình chung:
Nội dung
Hình thức tổ chức dạy môn học Tổng số
Lên lớp Tự học
xác định
Lý thuyết Bài tập Thảo luận
Nội dung 1 2 2
Nội dung 2 2 2

truyền thông của công
chúng
- Thảo luận về những
tác động cơ bản của
truyền thông
- Khái quát xu hướng
phát triển của truyền
thông hiện đại
- Đọc các tài liệu do
giảng viên cung
cấp. Đặc biệt quan
tâm đến những nội
dung bàn về truyền
thông
9
- Dẫn nhập về sự ra đời
của môn Tri tạo truyền
thông
- Lý giải sự cần thiết
của môn học này trong
thế kỷ 21
Ở nhà Tìm tài liệu và lập hồ sơ
khái quát về sự ra đời
và ứng dụng môn Tri
tạo truyền thông ở một
số quốc gia trên thế giới
Bài tập nhóm
Tuần 2. Nội dung 2: Định nghĩa Tri tạo truyền thông
Hình thức tổ
chức dạy học

trong danh mục
tham khảo do giảng
viên cung cấp
- Nghiên cứu kỹ
phần định nghĩa
thuật ngữ và nội
hàm khái niệm
10
các cách hiểu không
chính xác, không đầy
đủ, hoặc lệch lạc về
khái niệm tri tạo truyền
thông
Ở nhà Đọc tài liệu, tìm hiểu
các thuật ngữ có liên
quan đến Media
Literacy như:
Information Literacy,
Television Literacy,
Internet Literacy
Bài tập cá nhân
Tuần 3. Nội dung 3: Trọng tâm, mục đích và lợi ích của Tri tạo truyền
thông
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú

tài liệu và lập hồ sơ
điểm luận về Tri tạo
truyền thông ở một số
nước trên thế giới: Mỹ,
Anh, Canada, Úc…
Bài tập nhóm
Tuần 4. Nội dung 4: Nguyên tắc 1 - Chủ thể thông điệp
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết
2 giờ tín chỉ
Trên lớp - Thông điệp đều có chủ
sở hữu
- Thông điệp là những
cấu trúc được tạo ra bởi
ai đó
- Thông điệp là cái biểu
đạt mang tính chủ quan
của chủ thể sáng tạo ra
nó
Mỗi nhóm chuẩn bị:
- 1 tờ báo
- 1 clip quảng cáo
truyền hình hoặc 1
trang quảng cáo

của thông điệp?
- So sánh thông điệp
của các loại chủ thể
khác nhau
- So sánh chủ thể của
các loại thông điệp khác
nhau
- Nghiên cứu sự phù
hợp của thông điệp và
chủ thể thông qua việc
khảo sát các slogan của
các công ty, các sản
phẩm…
viên
Tuần 6. Nội dung 5: Nguyên tắc 2 - Kỹ thuật tạo thông điệp
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu SV
Chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết
2 giờ tín chỉ
Trên lớp - Thông điệp được tạo
ra bởi một loạt những
kỹ thuật nhằm thu hút
sự chú ý, bằng việc phù
hợp với tâm lý và sự
theo dõi, quan tâm cũng

Chuẩn bị
Ghi chú
Bài tập
2 giờ tín chỉ
Trên lớp - Trên cơ sở sự chuẩn bị
ở nhà, sinh viên thực
hiện một sản phẩm
truyền thông tại lớp,
loại hình in ấn về một
đề tài tự chọn.
- Khuyến khích việc sử
dụng hình ảnh, màu sắc,
slogan, chế bản một
cách hấp dẫn, hiệu quả,
đưa ra một thông điệp
rõ ràng, có ý nghĩa
- Các dụng cụ dùng
trong chế bản,
tranh, ảnh minh
họa, bút vẽ, thước
kẻ, giấy khổ lớn…
- Phác thảo sẵn một
trang trên máy
(trong điều kiện có
đủ máy móc
phương tiện để sử
dụng)
Ở nhà Các nhóm trao đổi về
sản phẩm của nhau, viết
nhận xét, đánh giá chéo

Bài tập lớn
Tuần 9. Nội dung 6: Nguyên tắc 3 - Tác động của thông điệp
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi
chú
Thảo luận
2 giờ tín chỉ
Trên lớp - Trình bày kết quả
nghiên cứu ở nhà
- Thảo luận, đánh giá và
rút ra kết luận
- Phân công báo cáo,
chuẩn bị slide trình
chiếu và các số liệu
minh chứng
Ở nhà Viết Tiểu luận về tác
động của truyền thông
đến công chúng trên cơ
sở các tài liệu tham
khảo theo chỉ dẫn của
giảng viên (3 tuần hoàn
thành)
Bài tập cá nhân,
điểm giữa môn học
Tuần 10. Nội dung 7: Nguyên tắc 4 - Nội dung thông điệp

dẫn phương pháp
phân tích nội dung,
phân tích ngôn ngữ
hình ảnh, chuẩn bị
cho giờ bài tập tiếp
theo
Tuần 11. Nội dung 7: Nguyên tắc 4 - Nội dung thông điệp
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi chú
Bài tập
2 giờ tín chỉ
Trên lớp - Phân tích một đoạn
phim ngắn hoặc một
clip quảng cáo hoặc
một phóng sự ngắn
truyền hình
Chuẩn bị các đồ
dùng cần thiết để
làm bài tập do giảng
viên yêu cầu
Ở nhà Nghiên cứu nhỏ về sự
phản ánh của một số
loại hình truyền thông
đối với một nhóm đối
tượng nhất định (có giới

phức tạp và chặt chẽ
giữa hoàn cảnh xã hội,
chủ thể truyền thông
điệp, công chúng và sản
phẩm truyền thông
(thông điệp)
- Những chiến lược mới
của ngành truyền thông
trong bối cảnh cạnh
tranh và thu hút lợi
nhuận và quyền lực từ
sự quan tâm của công
chúng
Ở nhà - Đọc tài liệu do giảng
viên chỉ dẫn
- Tìm tư liệu và phác
thảo báo cáo về một số
sự kiện quan trọng và
phân tích tính mục đích
của hoạt động truyền
thông trong các sự kiện
đó
Bài tập nhóm
Tuần 13. Nội dung 8: Nguyên tắc 5 - Mục đích của thông điệp
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu SV
chuẩn bị

Chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết
2 giờ tín chỉ
Trên lớp 9.1. Truyền thông và
định hướng giá trị:
(phát triển từ nguyên
tắc thứ 5: Mục đích của
thông điệp và nguyên
tắc thứ 4: Tác động của
thông điệp)
-Truyền thông bằng tác
động có ý thức và cả tác
động liên đới vô ý thức
đã và đang nhắm đến
việc định hướng giá trị
cho công chúng, bằng
vào hàng loạt thông
điệp được khẳng định,
liên tục và thường
xuyên
- Phần này trang bị
những kiến thức nhằm
- Đọc các tài liệu
theo yêu cầu của
giảng viên
18
đánh giá và phân tích
cơ chế tác động đến
công chúng ở phạm vi

chứng về sự phản ánh
của truyền thông đối
với các đối tượng trong
19
xã hội, những đối tượng
được ưu tiên, những đối
tượng bị xem nhẹ hoặc
thậm chí hạ thấp
- Những ví dụ minh
chứng về việc sử dụng
và xây dựng hình ảnh
một số hình mẫu: người
phụ nữ, người nhà quê,
người dị tật, người
nghèo…
Ở nhà Phân tích một văn bản
truyền thông (một tin,
hoặc bài ngắn) theo
hướng dẫn của giảng
viên, đối chiếu với văn
bản gốc để rút ra những
nhận xét, đánh giá về
diễn ngôn truyền thông
Bài tập cá nhân
Tuần 15. Ôn tập:
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian,
địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu SV

thuyết
Đánh giá khả năng
nhớ và phản xạ trí tuệ
5%
Bài tập cá nhân Chủ yếu về lí
thuyết
Đánh giá ý thức học
tập thường xuyên và
kĩ năng làm việc độc
lập.
10%
Bài tập nhóm Chủ yếu về thực
hành và ứng dụng
thực tiễn
Đánh giá kĩ năng hợp
tác trong công việc,
tinh thần trách nhiệm
chung với nhóm.
10%
Bài tập lớn Kết hợp lí luận và
ứng dụng thực
tiễn
Đánh giá kĩ năng
nghiên cứu độc lập và
kĩ năng trình bày
25%
Bài thi hết môn Kết hợp lí luận và
khả năng ứng
dụng
Đánh giá kĩ năng ứng

2) Quá trình làm việc của nhóm (miêu tả các buổi họp, có thể có biên bản kèm
theo).
3) Tổng hợp kết quả làm việc nhóm.
4) Kiến nghị, đề xuất (nếu có).
Nhóm trưởng
(Kí tên)
9.2.3. Loại bài tập lớn học kì
Các tiêu chí chung
- Nội dung:
1) Đặt vấn đề, xác định đối tượng nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu, phương
pháp nghiên cứu hợp lí và lôgíc.
2) Có bằng chứng rõ rệt về năng lực tư duy phê phán, kỹ năng phân tích, tổng
hợp, đánh giá trong việc giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu.
3) Có bằng chứng về việc sử dụng các tài liệu, các công nghệ, phương pháp,
giải pháp do giảng viên hướng dẫn.
- Hình thức:
4) Bố cục hợp lí, ngôn ngữ trong sáng, trích dẫn hợp lệ, trình bày rõ ràng.
22
Biểu điểm trên cơ sở mức độ đạt 4 tiêu chí
Điểm Tiêu chí
9 – 10 - Đạt cả 4 tiêu chí
7 – 8
- Đạt 2 tiêu chí đầu.
- Tiêu chí 3: có sử dụng các tài liệu, song chưa đầy đủ, sâu sắc,
chưa có bình luận.
- Tiêu chí 4: còn mắc vài lỗi nhỏ.
5 – 6
- Đạt tiêu chí 1.
- Tiêu chí 2: chưa thể hiện rõ tư duy phê phán, các kĩ năng phân
tích, tổng hợp, đánh giá còn kém.