Khai thác hệ thống phun xăng điện tử L-Jectronic
Lời mở đầu
Ngày nay khoa học kĩ thuật phát triển mạnh mẽ và đợc ứng dụng sâu rộng
trong mọi ngành nghề, mọi lĩnh vực trong đó có ngành xe ôtô nói chung. Các hệ
thống trên xe đợc cải tiến, bổ xung một cách nhanh chóng theo hớng ngày càng
hoàn thiện từ tính năng, công dụng cho đến kích thớc nhỏ gọn. Kỹ thuật điện tử và
tự động hoá là yếu tố chủ yếu tạo nên sự tiến bộ ấy. Nó làm thay đổi hẳn nội dung
truyền thống của ô tô, không chỉ đơn thuần là những cụm kết cấu cơ khí mà là
những modul điện tử tinh xảo và phơng thức giao tiếp cũng ngời hơn. Tuy nhiên,
song hành với điều này là việc tìm hiểu, ứng dụng, khai thác chúng cũng phức tạp,
khó khăn hơn. Trong bài tiểu luận này, tôi xin trình bày vấn đề Khai thác hệ thống
phun xăng điện tử L-Jetronic. Đây là hệ thống đợc sử dụng nhiều trên các xe ôtô
hiện đại ngày nay.
Nội dung tiểu luận này là sự tích luỹ kinh nghiệm bản thân, kiến thức môn Cơ
sở điều khiển Điện - Điện tử trên xe và sự giúp đỡ tận tình của thầy giáo, TS. Đào Hoa
Việt. Mặc dù đã cố gắng trình bày nhng do hạn chế về thời gian và kinh nghiệm nên
bài viết không thể tránh khỏi thiếu sót.
Kính mong thầy giáo và các bạn cho ý kiến đóng góp.
Tiểu luận: cơ sở điều khiển điện -điện tử trên xe
2
Khai thác hệ thống phun xăng điện tử L-Jectronic
Hệ thống phun xăng điện tử L- Jetronic
L-Jetronic là hệ thống phun xăng đa điểm, điều khiển bằng điện tử. Lợng
xăng phun vào đợc điều khiển theo lợng không khí nạp vào trong xi lanh động cơ
nhờ bộ xử lí và điều khiển trung tâm ECU.
Sơ đồ hệ thống nh sau:
1. Thùng xăng
2. Bơm xăng điện
3. Lọc xăng
4. ECU
5. Vòi phun

1. Bơm xăng
Là loại bơm điện kiểu bi gạt, kích từ bằng nam châm vĩnh cửu.
Kết cấu bơm xăng điện
1. Lỗ hút 2. Đĩa rô to chứa bi gạt
3. Bi gạt 4. Tấm dẫn hớng 5. Lỗ thoát

Mặt cắt ngang thân bơm
1. Lỗ hút 2. Van giới hạn áp suất 3. Bi gạt
4. Rô to 5. Van chặn 6. Lỗ thoát

Tiểu luận: cơ sở điều khiển điện -điện tử trên xe
4
Khai thác hệ thống phun xăng điện tử L-Jectronic
Trong bơm có van giới hạn áp suất 2 và van chặn 6. Khi áp suất trong dàn
ống cao quá mức qui định, van 2 mởcho xăng quay ngợc về thùng chứa. Van 6 luôn
giữ một lợng xăng nhất định trong dàn ống phun để tránh không khí lọt vào trong
ống phun cũng nh đảm bảo vòi phun hoạt động ngay khi mới khởi động.
2. Lọc xăng
Có nhiệm vụ lọc sạch các tạp chất trong xăng.
Lọc xăng thờng dùng loại lọc giấy và đợc thay định kì
3. Bộ điều áp nhiên liệu
Ta biết rằng: lợng xăng phun vào động cơ phụ thuộc vào thời gian mở vòi
phun và áp suất phun.
Bộ điều áp có tác dụng ổn định áp suất nhiên liệu trong giàn ống phun, nhờ
vậy điều khiển lợng xăng phun ra đợc đơn giản hơn, chỉ phụ thuộc vào thời gian mở
vòi phun do ECU quyết định.
Cấu tạo bộ điều áp xăng.
1. Đầu nối với ống hút
2. Lò xo
3. Chụp giữ van

3. Cuộn dây.
4. Vỏ.
5. Lõi từ.
6. Thân van kim.
7. Van kim.
6
Khai thác hệ thống phun xăng điện tử L-Jectronic
1. Cảm biến lắp trong ống hút
Sơ đồ cảm biến lắp trong ống hút.
Dòng khí nạp thổi xuyên qua bộ cảm biến, tác dụng lực lên mâm đo 4 và đi
vào họng hút động cơ. Lực này làm mâm đo xoay góc quanh trục mâm đo. Nh
vậy, góc quay tỉ lệ với tiết diện lu thông tự do của dòng khí nạp hay chính là tỉ lệ
với lợng không khí nạp vào xi lanh. Thông số góc quay đợc chuyển thành tín hiệu
điện áp nhờ mạch điện lắp ráp bên trong cảm biến. Thực chất đây là một cảm biến
chiết áp dạng xoay.
Hình dạng ngoài của cảm biến dòng khí nạp
Tiểu luận: cơ sở điều khiển điện -điện tử trên xe
1. Bớm ga.
2. Bộ cảm biến dòng khí nạp.
3. Tín hiệu cảm biến nhiệt độ khí nạp.
4. ECU.
5. Tín hiệu cảm biến lu lợng dòng khí
nạp.
6. Bầu lọc gió.
Q
L
: Dòng không khí nạp.
1. Cánh bù trừ
2. Buồng giảm chấn
3. Mạch không khí tắt

khối kiểm soát phân chia đa dao động.
Tầng khuyếch đại có nhiệm vụthích ứng hoá thời gian phun cơ bản với
những chế độ tải khác nhau của động cơ để cung cấp hỗn hợp nhiên liệu giàu hay
nghèo tới động cơ đúng theo yêu cầu tải trọng.
Khi đó tầng khuyếch đại sẽ thu nhận các thông tin về chế độ tải từ các cảm
biến: cảm biến vị trí bớm ga, cảm biến nhiệt độ động cơ, để tính toán nên trị số
hiệu chỉnh K để tạo nên thời gian phun bổ xung: T
m
=K .T
p
Ngoài ra, ECU còn kiểm soát điện áp ắc qui của hệ thống vì thời gian cần
thiết để mở van kim phụ thuộc nhiều vào điện áp bình ắc qui. Nếu điện áp yếu, thời
gian để từ hoá cuộn dây vòi phun tăng => thờigian phun xăng bị rút ngắn => hỗn
hợp bị thiếu xăng (hoà khí nghèo).
Để khắc phục điều này, trong ECU có bộ phận hiệu chỉnh điện áp. Khi cần
thiết, bộ phận này sẽ kéo dài xung điện mở vòi phun thêm một lợng T
u
.
Nh vậy, tổng thời gian phun thực tế là: T
i
= T
p
+ T
m
+ T
u
Tín hiệu T
i
tiếp tục đợc khuyếch đại tại tầng ra và tín hiệu ra này đợc dùng
để điều khiển vòi phun.

3. Tấm lỡng kim.
4. Cuộn dây.
5. Tiếp điểm.
2. Chế độ tăng tốc
Khi tăng tốc, bớm ga mở lớn đột ngột, không khí vào nhiều hơn, hỗn hợp sẽ
loãng. Vì vậy, phải phun thêm nhiên liệu để tăng tốc động cơ tức thì.
Khi này ECU nhận tín hiệu tăng tốc từ bộ cảm biến lu lợng dòng khí nạp.
Khi góc quay

mở lớn đột ngột, ECU tính toán và chỉ huy phun thên nhiên liệu để
hệ số d lợng không khí
9,0
.
Tiểu luận: cơ sở điều khiển điện -điện tử trên xe
10
Khai thác hệ thống phun xăng điện tử L-Jectronic
3. Chế độ toàn tải
ở chế độ toàn tải, động cơ phát huy công suất tối đa vì vậy cần phải cung
cấp thêm xăng để có hỗn hợp khí giàu (hệ số d lợng không khí
1,1
).
Việc điều khiển này thực hiện nhờ ECU và thông tin cấp cho ECU từ công
tắc vị trí bớm ga.
Kết cấu Công tắc vị trí bớm ga.
1. Tiếp điểm toàn tải.
2. Đĩa vòng cung nhiều nấc.
3. Trục bớm ga.
4. Tiếp điểm không tải.
5. Đầu nối dây điện.
Công tắc vị trí bớm ga đợc mắc trên trục bớm ga. Khi bớm ga quay, dẫn

gian tính từ thời điểm chuẩn bị xong hỗn hợp cháy đến thời điểm đo hệ số d lợng
khí xả. Khối 6 tợng trng cho quá trình hỗn hợp khí điền đầy hệ thống nạp.
Ngoài ra, hệ thống còn các chế độ điều khiển hỗn hợp khí theo mật độ
không khí, chế độ xe xuống dốc, chế độ giới hạn vận tốc trục khuỷu,
Hệ thống phun xăng HFM trên xe Mercedes Benz
Sơ đồ cấu tạo:
Tiểu luận: cơ sở điều khiển điện -điện tử trên xe
12
Khai thác hệ thống phun xăng điện tử L-Jectronic
1. Bầu than hoạt tính. 2. Van thông với khí trời 3. Van hồi xăng
4. Bình tích áp. 5. Van phun. 6. Van điều khiển EGR.
7. Bô bin 8. Cảm biến vị trí trục cam 9. Bồm neùn khờ.
10. Van phun khờ. 11. Bầu lọc gió 12. ECU
13. Cảm biến vị trí bớm ga 14. Điều khiển bớm ga
15.Cảm biến nhiệt độ khí nạp 16. Van EGR 17. Lọc xăng
18. Cảm biến kích nổ 19. Cảm biến tóc độ vòng quay trục khuỷu
20. Cảm biến nhiệt độ nớc làm mát 21. Cảm biến oxy
22. Cảm biến 23. Cảm biến áp suất.
24. Cảm biến chênh lệch áp suất 25. Bơm nhiên liệu
Kết luận
Vấn đề sử dụng, khai thác những kết cấu mới, đặc biệt công tác kiểm tra xử
lí hỏng hóc hệ thống phun xăng điện tử là điều tơng đối khó đối với công nhân sửa
chữa ô tô cũng nh các cán bộ khoa học kĩ thuật ngành xe. Để làm đợc tốt thì việc đ-
ợc trang bị các kiến thức cơ bản là yêu cầu không thể thiếu. Vì lí do đó cũng nh
trình độ, kinh nghiệm của bản thân còn hạn chế nên nội dung của tiểu luận chỉ tập
trung vào tìm hiểu các kết cấu và nguyên tắc hoạt động cơ bản của hệ thống phun
xăng L-Jetronic. Những điều này cũng là kiến thức tham khảo khi khai thác các hệ
thống phun xăng điện tử khác.
Tiểu luận: cơ sở điều khiển điện -điện tử trên xe
13