TRƯỜNG ĐHSP TP. HỒ CHÍ MINH
Lớp Cử nhân Tiểu học khoá 4
BÀI THUYẾT TRÌNH NHÓM 1
GV hướng dẫn: Thầy Nguyễn Chung Thuỷ
Thuyết trình viên: Nguyễn Thị Hải Duyên
Danh sách nhóm viên nhóm 1
1. Nguyễn Thị Hải Duyên
2. Nguyễn Thị Hải (1967)
3. Phùng Thị Thu Hà
4. Nguyễn Thị Trang
5. Phạm Thị Hà
6. Nguyễn Thị Tú Chinh
7. Tạ Văn Lĩnh
8. Nguyễn Thị Lệ Thủy
9. Trần Thị Hải Yến
10. Nguyễn Thị Hải (1987)
Mục lục
1. Phong tục đám cưới thời Vua Hùng
3. Lễ cưới của dân tộc Dao đỏ - Yên Bái
2. Phong tục hôn nhân người Việt
- Hôn nhân truyền thống
- Hôn nhân hiện đại
6. Ý nghĩa của việc cưới xin
5. Một vài kiểu kết hôn kỳ lạ trên thế giới
4. Ca dao, dân ca về hôn nhân gia đình
Tậu trâu, cưới vợ, làm nhà
Trong ba việc ấy ắt là khó thay
Cha ông ta thời xưa có câu:
Vì vậy, hôn nhân được xem là một trong 3 điều
rất quan trọng của một người trưởng thành cần
phải làm trong cuộc đời của mình
lễ chính sau:
Lễ dạm
Trong lễ này, vật phẩm không thể thiếu là gói
muối hoặc nắm đất.
Nắm đất vừa là vật tượng trưng cho quê hương,
nguồn cội, là lời nguyền gắn bó với đất đai, làng
xóm, vừa là hương liệu (đất hun).
Còn gói muối là lời chúc cho tình nghĩa của đôi
trai gái mặn mà, đằm thắm, thuỷ chung; muối
còn là gia vị cần thiết cho đời sống con người.
Ví dụ trong đám cưới của con gái Vua Hùng đã
thách cưới Sơn Tinh và Thủy Tinh như sau:
“Voi chín ngà,
Gà chín cựa,
Ngựa chín hồng mao
Mỗi thứ một đôi”…
Ngoài ra, trong lễ này nhà gái còn có quyền
được thách cưới thêm những đồ vật khác tùy
theo ý mình.
Lễ rước dâu
Trong nghi thức rước dâu người ta ném bùn
đất, hoa quả vào chú rể. Tục này có ý nghĩa
thử thách và cầu mong chú rể gặp may mắn,
gặt hái thành quả cao trong lao động để tạo
dựng đời sống gia đình tốt đẹp, hạnh phúc.
Ngày nay, nhiều đám cưới của người Mường
thời cận đại vẫn giữ nguyên phong tục cổ
truyền này, người ta ném bùn đất, hoa quả
vào chàng rể.
Lễ thành thân
Đồng Tử).
- Hình thức hôn nhân của chế độ phụ hệ nảy sinh với tục cô gái
về nhà chồng (phản ánh qua truyền thuyết Sơn Tinh - Ngọc Hoa,
Trầu Cau,…).
Một số đặc điểm hôn nhân thời Vua Hùng
Có tục phụ nữ đi lấy chồng rồi quay lại nhà bố mẹ đẻ ở một thời
gian cho đến khi sinh con đầu lòng (Ngọc Hoa lấy Sơn Tinh, một
thời gian sau đã quay về nhà mình. Theo các sách sử, Trưng
Trắc và Thi Sách sau khi lấy nhau vẫn ở riêng tại đất của mình).
Trong các cuộc hôn nhân, người phụ nữ có một vai trò khá chủ
động, đây chính là một biểu hiện tàn dư vai trò của phụ nữ trong
phong tục hôn nhân thời kỳ chế độ mẫu hệ (Tiên Dung chủ động
lấy Chử Đồng Tử, cô gái họ Lưu trong truyện Trầu Cau chủ
động thử thách và chọn lấy người anh…).
- Hôn nhân một vợ, một chồng đã hình thành các gia đình cá thể,
mỗi gia đình gồm hai thế hệ: cha, mẹ và con cái. Sự phát triển
của sức sản xuất và công cụ lao động với hiệu suất cao đã biến
những gia đình cá thể thành các đơn vị kinh tế độc lập.
Hôn nhân truyền thống
Hôn nhân hiện đại
2. Phong tục hôn nhân người Việt
Quan niệm về hôn nhân
Con cái đến tuổi lập gia đình thì: “Cha mẹ
đặt đâu con ngồi đấy”, và để tìm được chỗ
“môn đăng hộ đối” cho con cha mẹ phải
nhờ đến “ông Tơ, bà Nguyệt” mối mai. Vì
thế mà trong xã hội xưa vẫn thường xảy
ra tệ “tảo hôn” hoặc tật “phúc hôn”.
Chế độ cho phép đàn ông “năm thê, bảy
thiếp” vì thế người phụ nữ trong xã hội
thăm chơi làm quen, nếu nhà gái đồng ý thì nhà
trai sẽ chọn ngày lành đến viếng nhà gọi là lễ dạm.
Lễ này không dùng lễ vật, trong câu chuyện trao
đổi chưa đề cập đến việc hôn nhân.
Lễ Sơ vấn
Nhà trai mua bánh, mứt, rượu, trà, đường phèn mỗi thứ
1 cặp, đến viếng và biếu nhà gái gọi là "đi cho đồ", trước
khi đi, ông mai báo cho bên gái biết để chuẩn bị đón tiếp.
Trong câu chuyện cũng chỉ nói bóng gió chứ chưa đi vào
vấn đề then chốt. Vài ngày sau, nếu nhà gái im lặng tức là
đã chấp thuận, còn nếu nhà gái mang quà đến nhà trai đáp
lễ tức là chính thức từ chối cuộc hôn nhân, gọi là "đi trả
đồ”.
Vì vậy mà trong nhân gian có câu:
Duyên ta như lửa mới nhen
Như trăng mới mọc như đèn mới khêu
Lễ vấn danh
Nếu lễ sơ vấn trôi chảy, nhà trai sẽ nhờ ông mai
sang xin tên tuổi cô gái. Nhà trai chọn ngày tốt cùng
ông mai mang lễ vật đến nhà gái làm lễ vấn danh.
Ông mai thay mặt bên trai nói ý muốn kết tình sui
gia với nhà gái. Nếu bên gái đồng ý thì chàng trai sẽ
được phép ở lại nhà gái 3 ngày, làm mọi việc như
con cái trong nhà. Nếu gặp ngày lễ, tết, giỗ kỵ… bên
nhà gái thì chàng trai phải mang lễ vật đi tết vợ.
Nếu bên trai nửa chừng bỏ cuộc thì công của coi
như mất hết, nhưng nếu bên gái nửa chừng hồi hôn
thì phải bồi hoàn gấp đôi. Tục xưa có câu:
Trai chê vợ của đổ xuống sông
Gái hồi chồng của một thành hai
Mẹ em tham thúng bánh chưng
Tham con lợn đẻ em nai lưng chịu đòn
Một số hình ảnh trong lễ nộp tài
Theo ngày giờ đã định, nhà trai mang lễ vật đến giao
cho nhà gái như lời “thách cưới”.