I/ Lý do chọn đề tài:
Một trong những động lực quan trọng để thúc đẩy nhận thức của học sinh là
hứng thú học tập. Nếu hứng thú học tập thì nhận thức được củng cố và phát triển một
cách có hệ thống từ đó trở thành cơ sở của thái độ tích cực học tập, thúc đẩy học sinh
phát triển mọi tiềm năng của mình.
Từ năm 2009 Trường THPT Nguyễn Hữu Huân theo chỉ đạo của Sở Giáo Dục
và Phòng Giáo Dục quận Thủ Đức về quy tắc xét tuyển học sinh từ cấp II vào trường
không thông qua hình thức thi tuyển nên đã có khá nhiều các em học yếu từ cấp II vào
học. Các em học sinh này vừa có sức học yếu vừa không có động cơ học tập đúng đắn
nên việc tiếp thu kiến thức mới đối với các em là cực kỳ khó khan. Để giảng dạy các
em học yếu này mỗi thầy cô giáo đều phải rất nỗ lực, kiên trì, dùng mọi phương pháp
giáo dục mới đảm bảo được nhiệm vụ dạy tốt. Chúng tôi phát hiện ra rằng để các em
có thể khắc phục khó khăn giữa sự lệch chuẩn của kiến thức cũ khi tiếp thu kiến thức
mới thì các em phải tìm thấy hứng thú tiếp thu kiến thức mới và có động lực với cả
quá trình học tập môn Toán nói chung. Chính quá trình có động lực học tập và hứng
thú này giúp các em khắc phục được tình trạng bỏ học ham chơi và còn góp phần giúp
các em tiến bộ thường xuyên.
Một Số Điều Kiện Và Phương Pháp Dạy Học Môn Toán 1
II/ Mức độ hứng thú của học sinh đối với các phần của môn Toán
Có thể chia môn Toán trong chương trình Phổ Thông Trung Học ra thành
những phân môn như sau:
Đại số trong các năm lớp 10, 11
Lượng giác trong các năm lớp 10, 11
Hình học giải tích trong các năm lớp 10, 12
Hình học không gian trong các năm lớp 11, 12
Giải tích trong các năm lớp 11, 12
Mức độ hứng thú đối với các phần của môn Toán đối với từng học sinh yếu
không như nhau nhưng có một điều chung là các em đều hứng thú môn Đại Số và Giải
Tích hơn là môn Hình Học Không Gian. Điều này có thể lý giải là do các em được học
Đại Số từ nhỏ và môn học này gồm nhiểu phép toán nên có vẻ đơn giản cho các em
học sinh hơn. Trong khi đó môn Hình Học Không Gian đòi hỏi các em phải có óc

kèm riêng các em đó
+ Nếu các em học yếu vì ham chơi, nhưng tiếp thu kiến thức mới nhanh: Các
em này sẽ dể dàng đáp ứng các cấp bậc ví dụ mà giáo viên đưa ra nhưng khuyết điểm
lớn nhất là các em vì quá ham chơi nên về nhà sẽ không học bài, làm bài. Hậu quả là
đến tiết học sau các em sẽ quên hết kiến thức cũ đã học trước đó hoặc các em bỏ học
ngay tiết học kế tiếp. Đối tượng này làm cho giáo viên mệt mỏi nhất vì giúp các em
tiếp thu bài đã khó mà giúp các em nhớ lại bài cũ còn khó hơn. Với học sinh yếu loại
này giáo viên cần sự hổ trợ chặc chẻ tử phía gia đình, ban giám hiệu, thầy cô chủ
nhiệm, thầy cô giám thị. Cẩn có biện pháp khắc phục việc bỏ học di chơi của các em,
và buộc các em phải học bài và làm bài tập thì các em mới học được. Các thầy cô
đứng lớp phải tạo không khí học thoải mái làm cho các em hứng thú khi học tập, thấy
sự thành công của minh khi thuộc bài, làm bài tập trước ở nhà để hảnh diện từ đó tạo
động lực học cho các em bớt ham chơi
Một Số Điều Kiện Và Phương Pháp Dạy Học Môn Toán 3
+ Nếu các em yếu vì mất căn bản ở các năm học trước nhưng hiền và thụ động:
Giáo viên cho các em lên bảng nhiều lần, tìm những ví dụ dễ để các em giải và thấy
thành công từ đó các em tìm thấy sự tự tin. Khi các em đụng đến phần tính toán ở các
lớp dưới có thể cho các em sử dụng máy tính để hổ trợ. Đa số các em mất căn bản
phần cộng trừ nhân chia các phép đại số, phân số,không biết cách giải phương trình
bậc hai, hệ phương trình bậc nhất, bậc hai hai ẩn. Nếu các em dùng máy tính giải được
các bài toán có hai ba lời giải thì các em sẽ hứng thú làm toán mà không mặc cảm
buông xuôi. Từ đó các em sẽ ham học, chủ động học tập hơn
+ Nếu các em học yếu vì gia cảnh khó khăn không có thời gian dành cho việc
học nhiều: Giáo viên giúp các em thuộc bài tại lớp phần nào và gợi ý một số cách giải
để các em vẫn theo đuổi được việc học. Cần tạo điều kiện để các em nêu thắc mắc,
giúp các em giải tỏa thắc mắc mà các em gặp phải khi làm bài trong giờ giải lao, giờ ra
về
+ Nếu các em học yếu vì lý do sức khỏe: cần gặp gỡ phụ huynh các em để tìm
hiểu và có hướng giảng dạy phù hợp hơn. Ví dụ các em bị bênh tim thì không thể tạo
áp lực và căng thẳng cho các em mà phải dạy cho các em từ từ, thoải mái để các em dễ

học yếu nhất dể đọc, mỗi em một lần. Như vậy, các em đã phần nào thấy công thức
này quen thuộc với mình
b. Phân tích sự giống nhau, khác nhau giữa công thức mới và công thức cũ đã
được học trước đó(nếu có).
Ví dụ: Phương trình đường thằng trong hình học giải tích không gian và hình học
giải tích phẳng:
Phương trình tham số
Hình giải tích phẳng
Đường thằng (d) qua điểm
M(x
0
; y
0
) có vectơ chỉ
phương
( )
1 2
;a a a
=
r
( )
0 1
0 2
:
x x ta
d
y y ta
= +



= +

Một Số Điều Kiện Và Phương Pháp Dạy Học Môn Toán 5
Phương trình chính tắc
( )
0 0
1 2
1 2
, 0
x x y y
a a
a a
− −
=
≠
( )
0 0 0
1 2 3
1 2 3
, , 0
x x y y z z
a a a
a a a
− − −
= =
≠
c. Cho học sinh các ví dụ theo nhiều cấp bậc hoặc tùy theo khả năng tiếp thu bài
của các em
Cấp bậc 1: Áp dụng thuần túy công thức theo chiều thuận
Cấp bậc 2: Áp dụng công thức thuần túy biến đổi theo chiều nghịch

a b a b a b
a b a b b a
a b a b b a
a b
a b
a b
a b
a b
a b
− = +
+ = −
− = −
+ = +
−
− =
+
+
+ =
−
Ví dụ 1: Tính a)
cos
12
π
b)
7
tan
12
π

a)

−
Một Số Điều Kiện Và Phương Pháp Dạy Học Môn Toán 6
Ví dụ 2: Cho
1
sin
3
x
=
với
2
x
π
π
< <
Tính
cos ;tan
4 3
x x
π π
   
+ +
 ÷  ÷
   
Giải:
2 2
2
cos 1 sin
3
x x
= − =

tan
3
x
π
 
+
 ÷
 
sin 1
tan
cos
2
x
x
x
= = −
tan tan
3
tan
3
1 tan tan
3
x
x
x
π
π
π
+
 

a)
( ) ( )
sin sin
2sin
a b a b
x
+ + −

Một Số Điều Kiện Và Phương Pháp Dạy Học Môn Toán 7
sin cos sin cos sin cos sin cos
2sin
a b b a a b b a
a
+ + −
=
2sin cos
cos
2sin
a b
b
a
= =
b)
( ) ( )
2
cos cos sina b a b b
+ − +
( ) ( )
( )
2

π π
π
π
   
= + + +
 ÷  ÷
   
 
+ −
 ÷
 
=
 
+ +
 ÷
 
Giải:
cos cos sin sin
3 3
1
cos cos
3 3 2
A x x x x
A x x
π π
π π
   
= + + +
 ÷  ÷
   

d. Các lý thuyết định lý hình học không gian sau khi giảng cho học sinh hiểu nên
đưa thành quy tắc rõ ràng để các em dễ áp dụng
Một Số Điều Kiện Và Phương Pháp Dạy Học Môn Toán 8
Ví dụ 1: Cách tìm giao điểm của đường thẳng (d) và mặt phẳng (P)
Cách 1: + Tìm đường thẳng
( )
'
d P
⊂
đồng phẳng với (d)
+ Tìm giao điểm A của d và d
’
Vậy d cắt (P) tại A
Cách 2: + Tìm mặt phẳng (Q) chứa d
+ Tìm giao tuyến d
’
của (P) và (Q)
+ Tìm giao điểm A của d và d
’
Vậy d cắt (P) tại A
Ví dụ 2: Cách tìm hình chiếu H của điểm A trên mp (P) ( A không nằm trên (P) )

+ Tìm mặt phẳng (Q) chứa A mà
( ) ( )Q P
⊥
+ Tìm giao tuyến
( ) ( )
d P Q= ∩
+ Trong mặt phẳng (Q) vẽ
( )

Một Số Điều Kiện Và Phương Pháp Dạy Học Môn Toán 10
V. Kết luận
Việc hình thành và phát triển hứng thú học tập cho học sinh chính là mục
đích gần của giáo viên vì chất lượng học tập của các em do chính các em tự quyết
định. Song chính giáo viên lại là người chủ đạo trong việc nâng cao chất lượng học tập
của các em. Trong quá trình dạy học các em học sinh yếu tôi đã xem việc sử dụng
hứng thú nhận thức như là một phương tiện dạy học. Các em yếu đã thực sự chịu khó
học hỏi để tiếp thu kiến thức mới và bổ sung kiến thức cũ còn thiếu hụt. Nhờ đó mà
lớp phụ đạo khối 12 năm 2012 – 2013 kết quả thi TN.THPT môn Toán tương đối khả
quan. Tuy vậy các em yếu không chỉ yếu một môn học mà rất nhiều môn ( thường từ
bốn đến năm môn) nên việc tham gia vào các lớp phụ đạo đã làm tốn rất nhiều thời
gian và sức lực của các em. Đó là một hệ lụy của sự lệch chuẩn kiến thức của các em
học yếu nhiều môn khi các em bước vào chương trình học phồ thông. Nếu có thể đề
nghị, tôi xin đề nghị tổ chức một buổi kiểm tra trình độ của các em khi vào học cùng
một khối lớp có trình độ tạm gọi là tương ứng để các em không quá kém và đuối sức
vì học không đúng trình độ. Và đặc biệt là nên tổ chức kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 của
trường.
Một Số Điều Kiện Và Phương Pháp Dạy Học Môn Toán 11