Cập nhật biện pháp điều trị đau thần
kinh tọa
Đau thần kinh tọa là một hội chứng rất thường
gặp ở tuổi trung niên, nam nhiều hơn nữ, nhất là
những người lao động chân tay. Bệnh do nhiều
nguyên nhân khác nhau, trong đó thoát vị đĩa
đệm gây chèn ép rễ thần kinh là nguyên nhân
thường gặp nhất (60-90%). Ngoài sự chèn ép cơ
học gây kích thích các rễ thần kinh còn có sự
tham gia của các chất trung gian hóa học gây
viêm.
Tác động của tổn thương dây
thần kinh tọa do thoát vị
Bệnh cảnh điển hình là sau một
gắng sức xuất hiện đau, khởi đầu
là đau lưng, vài giờ hoặc vài ngày
sau đau tiếp tục tăng lên và lan
xuống mông, khoeo và cẳng bàn
chân theo dường đi của dây thần
kinh tọa. Có khi đau âm ỉ nhưng
thường đau dữ dội, đau tăng khi
ho, hắt hơi, cúi. Đau giảm khi
nằm yên trên giường cứng, gối co lại. Cảm giác kiến
Đau lưng do dây
th
ần kinh tọa bị
thoát v
ị đĩa đệm
chèn ép.
bò, tê cóng hoặc như kim châm bờ ngoài bàn chân
chéo qua mu chân đến ngón cái (rễ TL5), ở gót chân

Thuốc chống viêm giảm đau không steroid có thể
dùng dạng tiêm giai đoạn cấp, sau đó thay bằng
đường uống trong vòng 2-3 tuần. Thuốc giãn cơ
dùng khi có co cứng cơ cạnh cột sống. Tiêm
corticoid ngoài màng cứng được áp dụng từ hơn 50
năm nay, tuy nhiên, khi theo dõi lâu dài một số
nghiên cứu nhận thấy phương pháp này không hơn
gì phương pháp giả dược khi đánh giá về tác dụng
giảm đau và tỷ lệ bệnh nhân phải phẫu thuật.
Điều trị can thiệp: Kỹ thuật tiêm trực tiếp vào đĩa
đệm làm tiêu nhân nhày bằng Chymopapaine, gần
đây kỹ thuật này rất ít sử dụng do tai biến nhiều (dị
ứng, vôi hóa đĩa đệm). Phương pháp làm giảm áp
đĩa đệm bằng laser và lấy nhân nhày qua da bằng
tay. Gần đây điều trị thoát vị đĩa đệm bằng sóng có
tần số radio cũng bắt đầu được thực hiện ở nước ta.
Phẫu thuật: Chỉ định phẫu thuật trong các trường
hợp sau: đau rất nhiều, liên tục, không giảm khi nghỉ
ngơi hay dùng thuốc giảm đau, có biểu hiện liệt hay
yếu một phần hay toàn bộ cơ lực của các nhóm cơ
mà do các rễ thần kinh chi phối. Mất phản xạ gân
gót luôn luôn tồn tại trong thể liệt nặng, nhưng nếu
chỉ mất phản xạ gân gót đơn độc mà không kèm với
liệt vận động thì không phải là một dấu hiệu của sự
nặng bệnh và triệu chứng đó thường tồn tại cả sau
khi đã hết đau. Có hội chứng đuôi ngựa: thường gặp
trong đau rễ L5 (khối thoát vị lớn, thể trung tâm)
biểu hiện bằng rối loạn cơ tròn (bí hay đại tiểu tiện
không tự chủ); đau thần kinh tọa kiểu nhiều rễ và hai
bên; giảm hay mất cảm giác vùng yên ngựa (vùng