Dinh dưỡng cho người bệnh
COPD
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (BPTNMT) còn gọi là
COPD bệnh thường gặp và đang gia tăng trên toàn thế
giới.
Sự cần thiết phải bổ sung dinh dưỡng cho người mắc
BPTNMT
Ở bệnh nhân BPTNMT (COPD), đặc biệt là các bệnh
nhân giai đoạn bệnh nặng thường có tình trạng suy dinh
dưỡng, thiếu hụt các vitamin và các nguyên tố vi lượng.
Theo nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy, có tới 70% số
bệnh nhân BPTNMT có biểu hiện thiếu hụt dinh dưỡng ở
các mức độ khác nhau. Có rất nhiều nguyên nhân gây suy
dinh dưỡng ở bệnh nhân như: quá trình tiêu hóa, hấp thu
thức ăn kém, tình trạng stress, lo lắng về bệnh tật, khó thở
gây cản trở việc ăn, uống, hoặc do tác dụng phụ của các
thuốc điều trị… Hậu quả của suy dinh dưỡng ở người
bệnh tất yếu dẫn tới suy giảm khả năng miễn dịch, tạo
điều kiện thuận lợi cho các nhiễm khuẩn phát triển và dẫn
tới các đợt cấp của bệnh, làm bệnh tiến triển nhanh và
nặng.
Tổn thương phổi trong bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
Các biện pháp đảm bảo dinh dưỡng cho người bệnh
Đối với bệnh nhân BPTNMT, điều tất yếu trước hết phải
đảm bảo đủ năng lượng cho các hoạt động thông thường
cũng như hoạt động thở gắng sức của bệnh nhân. Thông
thường ở bệnh nhân BPTNMT tiêu tốn năng lượng cho
quá trình hô hấp gấp 5-10 lần người bình thường. Vì vậy
nhu cầu năng lượng tối thiểu hằng ngày cho các bệnh
nhân BPTNMT là 30 kcalo/kg trọng lượng cơ thể. Năng
hạn chế hấp thu cholesterol, hạn chế táo bón ở bệnh nhân
BPTNMT. Trung bình bệnh nhân BPTNMT cần lượng xơ
25-35mg/ngày (từ rau, củ, quả).
Theo một số nghiên cứu gần đây trên thế giới cho thấy, ăn
súp lơ xanh rất có lợi cho bệnh nhân BPTNMT bởi súp lơ
xanh có chất sulforapane hạn chế suy yếu gen NRF2
(Nuclear factor E2-related factor-2) – gen có tác dụng bảo
vệ các tế bào phổi không bị tổn thương do khói, hóa chất
độc hại gây nên.
Người bệnh COPD hạn chế ăn nhiều mỡ, muối.
Người bệnh cần hạn chế lượng muối ăn vào, nhất là khi
đã có tâm phế mạn (có suy tim) bởi lượng muối cao sẽ
góp phần gây giữ nước trong cơ thể và làm tăng gánh
nặng cho tim. Dùng các loại thảo dược có hàm lượng
muối thấp để làm gia vị thay thế và không nên ăn các thực
phẩm có nhiều muối (đồ hộp, đồ biển, đồ khô, các thực
phẩm muối sẵn…).
Người bệnh cũng cần chú ý bổ sung lượng nước trong
ngày (trung bình khoảng 2 – 3 lít) để hạn chế táo bón,
giúp làm loãng đờm, tạo điều kiện cho ho khạc đờm dễ
dàng. Có thể sử dụng các loại nước hoa quả vừa để bổ
sung nước, đồng thời bổ sung dinh dưỡng. Tuy nhiên nếu
bệnh nhân đã có biến chứng tâm phế mạn thì cần bổ sung
nước vào cơ thể theo hướng dẫn của thầy thuốc.
Về cách ăn uống hằng ngày: Người bệnh nên chia nhỏ
bữa ăn, tránh ăn quá no có thể gây khó thở (ăn khoảng 5-6
bữa/ngày). Thực phẩm nên được chế biến nhừ để dễ nhai,
tránh để phải gắng sức khi ăn. Nên ăn từng miếng nhỏ,
nhai chậm, kĩ. Trong khi ăn vẫn có thể cho bệnh nhân thở