Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh
BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TPHCM
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
o0o
Đề tài :
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG
GIẢI PHÓNG DÂN TỘC Ở VIỆT NAM
GVHD:
Danh sách nhóm thực hiện:
THANH HÓA Tháng 12 Năm 2011
1
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh
STT HỌ VÀ TÊN MSSV
1 Nguyễn thị phượng 11013343
2 Nguyễn thị hương 11027993
3 Lê thị hằng
4 Vũ nam phong 11011703
5 Nguyễn thị nhung 11027423
6 Nguyễn Thị Tâm 11011843 (nhóm trưởng)
7 Hoàng quang tiến 11023103
8 Đỗ ngọc cường 11024113
9 Nguyễn văn hùng 11027953
10 Phan thị thương 11024143
2
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH
MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
Phần A. MỞ ĐẦU
1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ:
1
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh
thức được đây là luận điểm sáng tạo, là sự phát triển mà Hồ Chí Minh được minh chứng
bằng cuộc cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam từ đó đóng góp thêm vào kho
tàng lý luận của Chủ nghĩa Mac Lênin.
1.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU :
Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc, tiến đến giải phóng
giai cấp, giải phóng con người hệ tư tưởng quan trọng, cơ bản cũng là chủ đạo trong hệ
tư tưởng Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến: độc lập cho dân tộc, tự do và hạnh phúc cho
nhân dân.
1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Tiểu luận được dựa trên phương pháp duy vật biện chứng,phương pháp trừu tượng hóa
khoa học,phương pháp thống kê, logic, lịch sử.
Cơ sơ phương pháp luận:
.Bảo đảm sự thống nhất, nguyên tắc tính đảng, và tính khoa học
.Quan điểm thực tiễn và nguyên tắc lý luận gắn liền thực tiễn
.Quan điểm lịch sử cụ thể
.Quan điểm toàn diện và hệ thống
.Quan điểm kế thừa và phát triển
.Kết hợp nghiên cứu tác phẩm với thực tiễn chỉ đạo cách mạng của Hổ Chí Minh.
Các phương pháp cụ thể:
.Vận dụng các phương pháp liên ngành khoa học xã hội và nhân văn, lý luận
chính trị để nghiên cứu toàn bộ hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh như mỗi tác phẩm riêng
của Người.
.Các phương pháp cụ thể thường áp dụng như phân tích, tổng hợp, so sánh, đối
chiếu… việc vận dụng các phương pháp và kết hợp các phương pháp cụ thể phải căn cứ
vào nội dung.
.
1.5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Tiểu luận được nghiên cứu trong hơn một nửa thời gian học môn Tư tưởng Hồ
Ăngghen đã đặt nền tảng lý luận cho việc giải quyết vấn đề dân tộc một cách
khoa học.
• Lênin đã phát triển quan điểm về vấn đề dân tộc thành hệ thống lý luận
toàn diện và sâu sắc.
• Vấn đề dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh – là vấn đề dân tộc thuộc địa
“Vấn đề dân tộc thuộc địa thực chất là vấn đề đấu tranh giải phóng của các dân tộc
thuộc địa nhằm thủ tiêu sự thống trị của nước ngoài, giành độc lập dân tộc, xoá bỏ
áp bức, bóc lột thực dân, thực hiện quyền dân tộc tự quyết, thành lập nhà nước
dân tộc độc lập”.
• Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm của tất cả các
dân tộc.
• “Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc
nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”.
Trích "Tuyên Ngôn Độc Lập" Bác Hồ đọc tại Quảng trường Ba đình ngày
02/09/1945.
VIDEO
(ctrl+click)
3
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh
• Độc lập, tự do là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộc địa.
Độc lập hoàn toàn và thật sự trên tất cả các mặt kinh tế, chính trị, quân sự,
ngoại giao. Trong nền độc lập, mọi người đều được ấm no, tự do, hạnh
phúc.
• Độc lập thật sự phải gắn với hoà bình thật sự. “Nhân dân chúng
tôi thành thật mong muốn hoà bình…kiên quyết chiến đấu đến cùng để
bảo vệ những quyền thiêng liêng nhất: toàn vẹn lãnh thổ cho Tổ quốc và
độc lập cho đất nước”.
• Độc lập dân tộc phải gắn liền với sự thống nhất toàn vẹn lãnh
thổ quốc gia.
này bóc lột dân tộc khác sẽ bị xóa bỏ”.Mác và Ăngghen cho rằng giải phóng giai cấp
4
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh
là nhiệm vụ trung tâm, là điều kiện để giải phóng dân tộc. Sau Mác và Ăngghen,
Lênin đã trực tiếp giải quyết vấn đề giải phóng dân tộc.
Trong thời kì chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn tột cùng của nó là chủ nghĩa
đế quốc. Một trong những đặc điểm cơ bản là xâm chiếm thuộc địa, một số nước đế
quốc biến 70% dân số thế giới thành thuộc địa, Lênin đã kế tục và phát triển sự
nghiệp của Mác, Ăngghen khi thành lập Quốc tế I và Quốc tế II đại diện cho giai cấp
công nhân, cho phù hợp với tình hình mới, Quốc tế III, Quốc tế Cộng sản do Lênin
sáng lập đại diện cho giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức. Tuy nhiên, trong
công cuộc giải phóng Lênin vẫn cho rằng trước hết phải giải phóng giai cấp công
nhân.
2.2 Hồ Chí Minh vận dụng và phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin
về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người vào điều kiện
các nước thuộc địa.
VIDEO(CTRL+CLICK)
Từ những năm 20 của thế kỷ XX, Hồ Chí Minh chỉ rõ: Mác đã xây dựng học thuyết
của mình trên cơ sở châu Âu mà châu Âu thì chưa phải là toàn nhân loại. Hồ Chí
Minh nhấn mạnh: “Dù sao thì cũng không thể cấm bổ sung “cơ sở lịch sử” của chủ
nghĩa Mác, bằng cách đưa thêm vào đó những tư liệu mà Mác ở thời mình không thể
có được”, cần: “ Xem xét lại chủ nghĩa Mác về cơ sở lịch sử của nó, củng cố nó bằng
dân tộc học phương Đông, trong đó có Việt Nam, suốt hơn 50 năm đầu thế kỷ XX là
vấn đề dân tộc, thuộc địa. Do đó, nếu ở phương Tây, các nhà kinh điển macsxit cho
rằng sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người tuy có
liên quan mật thiết với nhau nhưng ưu tiên giải phóng giai cấp công nhân thì Hồ Chí
Minh đối với phương Đông, trong đó có Việt Nam giải phóng dân tộc là nhiêm vụ
trên hết, trước hết.
Hồ Chí Minh cho rằng trong điều kiện các nước thuộc địa thì giải phóng dân tộc là
cơ sở để giải phóng giai cấp, gải phóng con người. Trong quan hệ dân tộc và giai cấp
Cách mạng xã hội là lật đổ nền thống trị hiện có và thiết lập một chế độ xã hội mới.
Cách mạng ở thuộc địa trước hết phải “lật đổ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc”,
chứ chưa phải là cuộc cách mạng xóa bỏ sự tư hữu, sự bóc lột nói chung.
Hồ Chí Minh luôn phân biệt rõ thực dân xâm lược với nhân dân các nước tư bản
chủ nghĩa. Người kêu gọi nhân dân các nước đế quốc phản đối chiến tranh xâm lược,
ủng hộ nhân dân các nươc thuộc địa đấu tranh giành độc lập.
Yêu cầu bức thiết của nhân dân thuộc địa là độc lập dân tộc.
Ở các nước thuộc địa, nông dân là nạn nhân chính bị boc lột bởi chủ nghĩa đế quốc.
Nông dân có hai yêu cầu: độc lập dân tộc và ruộng đất, nhưng luôn dặt yêu cầu độc
lập dân tộc cao hơn so với yêu cầu ruộng đất. Hay nói cách khác nhiệm vụ hàng đầu
của cách mạng thuộc địa là: “Đấu tranh chống lại thực dân xâm lược, giành lại độc
lập dân tộc”.
Tính chất của cách mạng thuộc địa là thực hiện cách mạng tư sản kiểu mới tiến lên
chủ nghĩa xã hội.
Hội nghị thứ VIII Ban chấp hành Trung ương Đảng (5-1951) do Hồ Chí Minh chủ
trì, kiên quyết giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, nhấn mạnh đó là “nhiệm vụ
bức thiết nhất”.
6
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh
Trong nhiều bài nói, bài viết Người khẳng định: “Trường kì kháng chiến nhất định
thắng lợi, thống nhất, độc lập nhất định thành công”, “Tổ quốc ta nhất định sẽ thống
nhất. Đồng bào Nam, Bắc nhất định sẽ xum họp một nhà”.
2.3.2 Mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc.
Cách mạng giải phóng dân tộc nhằm đánh đổ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc
thực dân, giành độc lập dân tộc và thiết lập chính quyền của nhân dân.
Mục tiêu cấp thiết của cách mạng ở thuộc địa chưa phải là giành quyền lợi riêng
biệt của mỗi giai cấp, mà là quyền lợi chung của toàn dân tộc. Đó là những mục tiêu
của chiến lược đấu tranh dân tộc, phù hợp với xu thế của thời đại cachsmnangj chống
đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc, đáp ứng nguyện vọng độc lập, tự do của quần
chúng nhân dân.
Con đường giải phóng dân tộc được Hồ Chí Minh nhận ra khi thấy được
Cách mạng Tháng Mười Nga không chỉ là cuộc cách mạng vô sản, mà còn là một
cuộc cách mạng giải phóng dân tộc.Là tấm gương sáng cho sự nghiệp giải phóng dân
tộc ở các nước thuộc địa.
Người thấy trong lý luận của Lênin một phương hướng mới để giải phóng dân
tộc: con đường cách mạng vô sản. Người viết: chỉ có giải phóng giai cấp vô sản thì
mới giải phóng được dân tộc; cả hai cuộc giải phóng này chỉ có thể là sự nghiệp của
Cộng sản và cách mạng thế giới.
Hồ Chí Minh đã đến với học thuyết cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin và
lựa chọn khuynh hướng chính trị vô sản. Người khẳng định: “muốn cứu nước và giải
phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”,”… chỉ
có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa Cộng sản mới giải phóng được dân tộc bị áp bức và
những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ”.
2.5 CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC TRONG THỜI ĐẠI MỚI PHAI
DO ĐẢNG CỘNG SẢN LÃNH ĐẠO.
Muốn làm cách mạng, “trước hết phải làm cho dân giác ngộ…phải giảng giải,
lý luận và chủ nghĩ cho dân hiểu”, “cách mệnh phải hiểu phong trào thế giới, bày
sách lược cho dân… Vậy nên sức cách mệnh phải tập trung, muốn tập trung thì phải
có Đảng cách mệnh”.
Trong tác phẩm đường cách mệnh, Người khẳng định: “trước hết phải có
Đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng ngoài thì liên lạc với
dân tộc bị áp bức vô sản giai cấp mọi nơi. Đảng có vững cách mệnh mới thành công,
cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy.
Đảng Cộng sản việt năm là người lãnh đạo duy nhất: vì theo Hồ Chí Minh chỉ
có cuộc cách mạng do chính đảng của giai cấp vô sản lãnh đạo mới thực hiện được
sự thống nhất giữa giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người. Và
sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là xóa bỏ chủ nghĩa tư bản xây dựng chủ
nghĩa xã hội một xã hội không còn áp bức bất công, không còn giai cấp, giải phóng
con người, con người được tự do hạnh phúc.
2.6 Lực lượng của cách mạng bao gồm toàn dân tộc.
nơi chủ nghĩa tư bản lấy nguyên liệu cho các nàh máy của nó, nơi nó đầu tư, tiêu thụ
9
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh
hàng, mộ công nhân rẻ mạt cho các đạo quân lao động của nó, và nhất là tuyển
những binh lính bản xứ cho các đạo quân cách mạng của nó”, “…nọc độc và sức
sống của con rắn độc tư bản chủ nghĩa đang tập trung ở các thuộc địa”.
Các nước thuộc địa có khả năng cách mạng to lớn: sẵn sàng đấu tranh chống
giặc xâm lược, tinh thần cao hơn so với giai cấp vô sản ở chính quốc. “Làm cho các
dân tộc thuộc địa, từ trước đến nay vẫn cách biệt nhau, hiểu biết nhau hơn và đoàn
kết lại để đặt cơ sở cho một Liên minh phương Đông tương lai, khối liên minh này sẽ
là một trong những cái cánh của cách mạng vô sản”.
(Hồ Chí Minh gặp gỡ các đại biểu Châu Mỹ La Tinh)
Chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn ở các nước đang đấu tranh giành độc
lập
1919 Nguyễn Ái Quốc gởi đến hội nghị Véc Xây bản yêu sách gồm tám điểm,
nhưng không được chấp nhận,Người nhận thấy cần phải tự lực tự cường. Công cuộc
giải phóng dân tộc thuộc địa chỉ có thể thực hiện bằng sự nỗ lực tự giải phóng, vận
dụng công thức của C.Mác: “Sự giải phóng của giai cấp công nhân phải là sự nghiệp
của bản thân giai cấp công nhân”, Người đi đến luận điểm: “Công cuộc giải phóng
anh em chỉ có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực của bản thân anh em”. “Kháng
chiến trường kì gian khổ đồng thời lại phải tự lực cánh sinh. Trông vào sức mình…
Cố nhiên sự giúp đỡ của các nước bạn là quan trọng, nhưng không được ỷ lại, không
được ngồi mong chờ người khác. Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờ
dân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập”.
Quan hệ của cách mạng thuộc địa với cách mạng vô sản ở chính quốc.
10
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh
Cương lĩnh Đại hội VI Quốc tế cộng sản (1928) nêu: “chỉ có thể thực hiện
hoàn toàn công cuộc giải phóng các nước thuộc địa khi giai cấp vô sản giành được
thắng lợi ở các nước tư bản tiên tiến”.
Tư tưởng bạo lực cách mạng gắn bó hữu cơ với tư tương nhân đạo và hòa bình
Hồ Chí Minh chủ trươngdùng bạo lực cách mạng song không tuyệt đối hóa bạo
lực mà coi đây là một phương tiện để giành và giữ nền độc lập dân tộc. Vì vậy:
Tận dụng mọi khả năng để giải quyết xung đột bằng biện pháp hoà bình,
thương lượng, nhượng bộ có nguyên tắc.
Phải tiến hành chiến tranh chỉ là giải pháp bắt buộc cuối cùng, không phân biệt
ta và thù để tránh đổ máu “máu người Việt, máu người Pháp cũng đều quý như
nhau”.
Khi tiến hành chiến tranh vẫn tìm mọi cách vãn hồi hòa bình.
Tư tưởng bạo lực cách mạng thống nhất với tư tưởng nhân đạo hoà bình.
Hình thái bạo lực cách mạng:
Phương châm chiến lược đánh lâu dài trong cách mạng giải phóng dân tộc:
“…trường kỳ kháng chiến, địch nhất định thua, ta nhất định thắng… Thắng lợi
với trường kỳ phải đi đôi với nhau”.
Tự lực cánh sinh là phương châm chiến lược quan trọng của bạo lực cách
mạng.
12
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh
(Hồ Chí Minh – một vĩ nhân, nhân cách vĩ đại)
Phần C: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. KẾT LUẬN:
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám và hai cuộc kháng chiến chống Pháp và
Mỹ, những thành tựu lớn lao và quan trọng của sự nghiệp đổi mới ở nước ta đã
chứng minh tính khoa học đúng đắn, cách mạng, sáng tạo của tư tưởng Hồ Chí
Minh về con đường cách mạng giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải
phóng con người
Sáng tạo lý luận của Hồ Chí Minh về vấn đề cách mạng giải phóng dân tộc
Nhận diện chính xác, thực chất vấn đề dân tộc thuộc địa.
Tìm đúng con đường giải phóng dân tộc thuộc địa.
Đề cao tinh thân tự lực tự cường dựa vào sức mạnh dân tộc giành thắng lợi.
Việt Nam từ cách mạng dân tộc dân chủ đến cách mạng xã hội chủ nghĩa.
Chủ trương đại đoàn kết dân tộc, tầng lớp trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
2.3 chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, giải quyết tốt mối quan hệ
giữa các dân tộc anh em và trong cộng đồng dân tộc Việt Nam.
Nhờ vận dụng sáng tạo và kết hợp nhuần nhuyễn mối quan hệ giữa dân tộc
vấn đề giai cấp, Hồ Chí Minh đã thành công trong việc xây dựng khối đại đoàn kết
dân tộc, khơi dậy và phát huy được tiềm năng cách mang của toàn dân tộc, đưa đến
14
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh
thắng lợi vĩ đại sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, nhân dân bình
đẳng, ấm no, hạnh phúc.
LỜI CÁM ƠN
Chúng em xin chân thành cám ơn thầy cô khoa Lý luận chính trị đã tạo cơ hội cho
chúng em có cơ hội nghiên cứu đề tài, đặc biệt cám ơn thầy:………………………….
đã hỗ trợ kiến thức giúp đỡ chúng em trong quá trình làm đề tài này và thư viện trường
Đại học công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh đã cho chúng em mượn tài liệu để hoàn
thành bài tiểu luận này, điều này sẽ giúp chúng em rất nhiều trong việc học một cách có
hệ thống, lập luận và tư duy logic để hoàn thành tốt các môn học sắp tới và định hướng
để chúng em làm đề tài tốt nghiệp tốt hơn.
15
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh
PHỤ LỤC
Phần A. MỞ ĐẦU 1
1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ: 1
1.2 MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU 1
1.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 2
1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2
1.5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2
1.6 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 2
-Lời cảm ơn………………………………………………………………………………… 15
-tài liệu tham khảo…………………………………………………………………….17
16
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Một số trang Website có nội dung liên quan:
1. http://www.tailieu.vn
2. http://home.vnn.vn/chuyende
3. http://giaoan.violet.vn
4. công cụ tìm kiếm:http://google.vn
5. http://www.vnagency.com.vn/
6. http://www.mattran.org.vn
7. Bộ giáo dục và đào tạo: giao trình môn tư tưởng Hồ Chí Minh
8. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ IX, NXB CTQG, HN
9. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ IX, NXB CTQG, HN.
17