Đề cương ơn tập tốt nghiệp năm 2011
CHƯƠNG IV. DAO ĐỘNG VÀ SĨNG ĐIỆN TỪ
Tiết 9:
A.LÍ THUYẾT.
I. DAO ĐỘNG ĐIỆN TỪ
1.Mạch dao động LC: là một mạch điện kín gồm cuộn cảm có độ tự cảm L mắc với một tụ điện có điện dung C
2. Sự biến thiên điện tích, cường độ và hiệu điện thế trong mạch dao động:
Điện tích:
0
cos( ) ( )q Q t C
ω ϕ
= +
Cường độ:
π π
ω ω ϕ ω ϕ
= + + = + +
0 0
cos( ) ( ) cos( );
2 2
i Q t A I t

với:
ω ω
= = =
0 0 0 0
C
I Q CU U
L
Hiệu điện thế:
ω ω ϕ ω ϕ
= + = +

( )
2
2
f Hz
LC
ω
π
π
= =
c. Chu kì:
2
2 ( )T LC s
π
π
ω
= =

4. Năng lượng dao động điện từ:
C L
E E E= +
a. Năng lượng điện trường:
ω ϕ ω ϕ
= = + = +
2
2
2 2
0
1 1
cos ( ) cos ( )
2 2

=



=


2
2 2
0
0
2
0
2 2 2
0 0
1 1
2 2
1
: Điện thế cực đại
2
1 1
= : Cường độ dòng điện cực đại
2 2
CM
LM
Q
E L Q const
C
Q
E

f
2. Điện từ trường: Điện trường và từ trường có thể chuyển hóa cho nhau, liên hệ mật thiết với nhau.
Chúng là hai mặt của một trường thống nhất gọi là điện từ trường.
3. Giả thuyết Mắc-xoen:
a. Giả thuyết 1: Từ trường biến thiên theo thời gian làm xuất hiện một điện trường xốy.
b. Giả thuyết 2: Điện trường biến thiên theo thời gian làm xuất hiện một từ trường xốy.
c. Dòng điện dịch: Điện trường biến thiên theo thời gian làm xuất hiện một từ trường xốy.
Điện trường này tương đương như một dòng điện gọi là dòng điện dịch.
4. Sóng điện từ: Sóng điện từ là q trình truyền đi trong khơng gian của điện từ trường biến thiên tuần
hồn theo thời gian.
a. Tính chất:
 Sóng điện từ truyền đi với vận tốc rất lớn (
v c≈
).
- 14 -
Đề cương ôn tập tốt nghiệp năm 2011
 Sóng điện từ mang năng lượng (
4
E f:
).
 Sóng điện từ truyền được trong môi trường vật chất và trong chân không.
 Sóng điện từ tuân theo định luật phản xạ, định luật khúc xạ, giao thoa, nhiễu xạ, …
 Sóng điện từ là sóng ngang.
 Sóng điện từ truyền trong các môi trường vật chất khác nhau có vận tốc khác nhau.
b. Phân loại và đặc tính của sóng điện từ:
Loại sóng Tần số Bước sóng Đặc tính
Sóng dài
3 - 300 KHz
5 3
10 - 10 m

. C. T = 2π
L
C
. D. T = 2π
LC
.
2. Tần số góc của dao động điện từ tự do trong mạch LC có điện trở thuần không đáng kể được xác định bởi
biểu thức
A. ω =
LC
π
2
. B. ω =
LC
1
. C. ω =
LC
π
2
1
. D. ω
=
LC
π
1
.
3. Một mạch dao động điện từ LC, có điện trở thuần không đáng kể. Điện áp giữa hai bản tụ biến thiên điều hòa
theo thời gian với tần số f. Phát biểu nào sau đây là sai?
A. Năng lượng điện từ bằng năng lượng từ trường cực đại.
B. Năng lượng điện trường biến thiên tuần hoàn với tần số 2f.

. D. W =
L
q
2
2
0
.
5. Trong mạch dao động LC có điện trở thuần bằng không thì
A. năng lượng từ trường tập trung ở cuộn cảm và biến thiên với chu kì bằng chu kì dao động riêng của
mạch.
B. năng lượng điện trường tập trung ở cuộn cảm và biến thiên với chu kì bằng chu kì dao động riêng
của mạch.
C. năng lượng từ trường tập trung ở tụ điện và biến thiên với chu kì bằng chu kì dao động riêng của
mạch.
D. năng lượng điện trường tập trung ở tụ điện và biến thiên với chu kì bằng nửa chu kì dao động riêng
của mạch.
6. Công thức tính năng lượng điện từ của một mạch dao động LC là.
A. W =
C
q
o
2
. B. W =
L
q
o
2
. C. W =
C
q

.
- 15 -
Đề cương ôn tập tốt nghiệp năm 2011
8. Một mạch dao động điện từ tự do có tần số riêng f. Nếu độ tự cảm của cuộn dây là L thì điện dung của tụ
điện được xác định bởi biểu thức
A. C =
22
4 f
L
π
. B. C =
fL
π
4
1
. C. C=
222
4
1
Lf
π
. D. C=
Lf
22
4
1
π
.
9. Khi một mạch dao động lí tưởng (gồm cuộn cảm thuần và tụ điện) hoạt động mà không có tiêu hao năng
lượng thì

14. Mạch chọn sóng trong máy thu vô tuyến điện hoạt động dựa trên hiện tượng
A. Phản xạ sóng điện từ. B. Giao thoa sóng điện từ.
C. Khúc xạ sóng điện từ. D. Cộng hưởng sóng điện từ.
15. Khi nói về điện từ trường, phát biểu nào sau đây là sai?
A. Một từ trường biến thiên theo thời gian sinh ra một điện trường xoáy.
B. Một điện trường biến thiên theo thời gian sinh ra một từ trường xoáy.
C. Đường sức điện trường của điện trường xoáy giống như đường sức điện trường do một điện tích
không đổi, đứng yên gây ra.
D. Đường sức từ của từ trường xoáy là các đường cong kín bao quanh các đường sức điện trường.
16. Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về sóng điện từ?
A. Trong sóng điện từ, điện trường và từ trường biến thiên theo thời gian với cùng chu kì.
B. Trong sóng điện từ, điện trường và từ trường luôn dao động lệch pha nhau
2
π
.
C. Sóng điện từ dùng trong thông tin vô tuyến gọi là sóng vô tuyến.
D. Sóng điện từ là sự lan truyền trong không gian của điện từ trường biến thiên theo thời gian.
17. Trong dụng cụ nào dưới đây có cả máy phát và máy thu sóng vô tuyến?
A. Máy thu thanh. B. Chiếc điện thoại di động.
C. Máy thu hình (Ti vi). D. Cái điều khiển ti vi.
18. Chọn câu trả lời đúng nhất. Khi một từ trường biến thiên không đều và không tắt theo thời gian sẽ sinh
ra:
A. một điện trường xoáy. B. một điện trường không đổi.
C. một dòng điện dịch. D. một dòng điện dẫn.
19. Để máy thu nhận được sóng điện từ của đài phát thì
A. cuộn cảm của anten thu phải có độ tự cảm rất lớn. B. máy thu phải có công suất lớn.
C. anten thu phải đặt rất cao. D. tần số riêng của anten thu phải bằng tần số của đài phát.
- 16 -
Đề cương ôn tập tốt nghiệp năm 2011
20. Sóng ngắn vô tuyến có bước sóng vào cở

π π π
ω
− − −
= = =
2 10 6
2
2 =2 2.10 .2.10 4 .10 ( )T LC s
(Nếu tính tần số góc, tần số: ADCT
2 1
2 f
T
LC
π
ω π
= = =
( trong đó:
ω
tần số góc;
f
là tần số )
25. Một mạch dao động LC lí tưởng gồm cuộn cảm thuần có độ tự cảm
π
2
10
−
H mắc nối tiếp với tụ điện có điện
dung
π
10
10

-4
H. B.
500
π
H. C.
π
3
10
−
H. D.
π
2
10
3−
H.
b.Tính bước sóng.
28. Mạch chọn sóng của một máy thu vô tuyến điện gồm một tụ điện có điện dung thay đổi từ
pF
π
10
đến
pF
π
160
và cuộn dây có độ tự cảm
F
µ
π
5,2
. Mạch trên có thể bắt được sóng điện từ có bước sóng nằm trong

- 17 -
Đề cương ôn tập tốt nghiệp năm 2011
30. Một mạch chọn sóng để thu được sóng có bước sóng 20 m thì cần chỉnh điện dung của tụ là 200 pF. Để thu
được bước sóng 21 m thì chỉnh điện dung của tụ là
A. 220,5 pF. B. 190,47 pF. C. 210 pF. D. 181,4 mF.
31. Một điện từ có tần số f = 0,5.10
6
Hz, vận tốc ánh sáng trong chân không là c = 3.10
8
m/s. Sóng điện từ đó có
bước sóng là
A. 6 m. B. 600 m. C. 60 m. D.0,6m. Tiết 10:
Bài tập tự luyện.
1. Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về sóng điện từ?
A. Sóng điện từ là sóng ngang.
B. Khi sóng điện từ lan truyền, vectơ cường độ điện trường luôn vuông góc với vectơ cảm ứng từ.
C. Khi sóng điện từ lan truyền, vectơ cường độ điện trường luôn cùng phương với vectơ cảm ứng từ.
D. Sóng điện từ lan truyền được trong chân không.
2. Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về năng lượng của mạch dao động điện từ LC có điện trở thuần không
đáng kể?
A. Năng lượng điện từ của mạch dao động biến đổi tuần hoàn theo thời gian.
B. Năng lượng điện từ của mạch dao động bằng năng lượng từ trường cực đại ở cuộn cảm.
C. Năng lượng điện từ của mạch dao động bằng năng lượng điện trường cực đại ở tụ điện.
D. Năng lượng điện trường và năng lượng từ trường cùng biến thiên tuần hoàn theo một tần số chung.
3. Khi nói về sóng điện từ, phát biểu nào sau đây là sai?
A. Sóng điện từ bị phản xạ khi gặp mặt phân cách giữa 2 môi trường.
B. Sóng điện từ là sóng ngang.

10
6
Hz. B.
π
4
10
6
Hz C.
π
8
10
8
Hz D.
π
4
10
8
Hz
10. Một mạch chọn sóng gồm cuộn cảm có độ tự cảm 4
µ
H và một tụ điện có điện dung biến đổi từ 10pF đến
360pF. Lấy
2
π
= 10. Dải sóng vô tuyến thu được với mạch trên có bước sóng trong khoảng:
A. Từ 120m đến 720m B. Từ 12m đến 72m C. Từ 48m đến 192m D. Từ 4,8m đến 19,2m
11. Một mạch dao động gồm một cuộn cảm có độ tự cảm L = 1 mH và một tụ điện có điện dung C = 0,1 µF.
Tần số riêng của mạch có giá trị nào sau đây?
A. 1,6.10
4

Đề cương ôn tập tốt nghiệp năm 2011
B. Mạch dao động là một mạch kín gồm tụ điện và điện trở mắc nối tiếp
C. Tần số góc của dao động điện từ tự do
LC
ω
=
.
D. Năng lượng từ trường của cuộn dây W
t
=
2
0
2
1
LI
.
14. Phát biểu nào sau đây là không đúng? Một trong các nguyên tắc chung của việc thông tin liên lạc
bằng sóng vô tuyến là
A. phải biến điệu các sóng mang.
B. phải dùng sóng điện từ cao tần.
C. phải dùng mạch tách sóng ở nơi thu.
D. phải tách sóng âm tần ra khỏi sóng mang trước khi phát đi.
15. Một mạch dao động điện từ LC gồm cuộn dây thuần cảm có độ tự cảm L = 2 mH và tụ điện có điện dung C
= 0,2 µF. Biết dây dẫn có điện trở thuần không đáng kể và trong mạch có dao động điện từ riêng. Chu kì dao
động điện từ riêng trong mạch là
A. 6,28.10
-4
s. B. 12,57.10
-4
s. C. 6,28.10