Các loại sâu hại trên bưởi da xanh

1. Sâu vẽ bùa (Phyllocnistis citrella Stainton).
a. Hình thái và cách gây hại: Thành trùng là loại bướm rất nhỏ, dài khoảng 2mm,
cánh rộng 4-5mm, toàn thân có màu vàng nhạt, thành trùng sâu vẽ bùa rất ít bị thu
hút bởi ánh sáng đèn, hoạt động (bắt cặp và đẻ trứng) vào lúc hoàng hôn, ban đêm
hoặc vào lúc sáng sớm. Trứng rất nhỏ dài khoảng 0.2 - 0.3mm, thường đẻ ở mặt
dưới gần gân chính của lá, ấu trùng màu xanh nhạt, trong suốt, dài khoảng 0,4mm
và đục thành những đường ngoằn ngoèo trên lá tạo nên những ánh bạc rất dễ nhận
diện. Vòng đời sâu vẽ bùa khoảng 2 tuần. Lá non bị tấn công sẽ không phát triển
và co rúm lại, giảm khả năng quang hợp, do đó cây sinh trưởng và phát triển kém,
hoa trái dễ bị rụng, nhất là cây con mới trồng.
b. Phòng trị:
Nên chú ý phòng trị sâu vẽ bùa bằng phun thuốc hoá học thật cần thiết đối với
những giống nhiễm nặng bệnh ghẻ lá như: chanh, quýt tiều, cam mật nguyên nhân
chính do ấu trùng sâu vẽ bùa tạo nhiều vết thương trên lá.

Phun thuốc ngay giai đoạn ra lá non (mới nhú 1cm) như vào đầu mùa mưa, tỉa
cành cho ra lộc tập trung, chóng thành thục để hạn chế sự phá hại của sâu. Phun
thuốc ngay khi lá non vừa có triệu chứng đầu tiên như: Confidor, Regent 800W,
dầu khoáng SK Enpray 99 EC.
Bảng 3: Lượng nước hợp lý khi pha với dầu khoáng (mật độ cây trồng 400 cây/ha).

Chiều cao cây (m) Lít/cây (bình tay) Lít/ha (bình máy)
1,50 0,6 380
2,00 1,5 600
2,50 4,5 1700
3,00 7,0 2800
3,50 9,0 3600
4,00 10,0 4000
2. Rầy chổng cánh (Diaphorina citri Kuwayana)

để theo dõi (4 bẩy ở 4 gốc vườn và một bẩy ở chính giữa vườn). Khi phát hiện
thành trùng thì có thể sử dụng các loại thuốc hoá học để phòng trị.
+ Dầu khoáng: Phun thuốc khi thấy đọt non khoảng 0,5 – 1cm và 2% số
cây trên vườn ra đọt non, mỗi đợt đọt ta nên phun ít nhất 2 lần.
Enspray 99.9EC (pha 30–40 cc/8 lít nước).
+ Thuốc hoá học
. Cây con dưới 7 tháng tuổi áp dụng phương pháp tưới như sau: pha 3 ml
Confidor với 50 ml nước tưới xung quanh cách gốc 10cm cho 01 cây, 3 tháng tưới
01 lần.
. Cây con từ 7 tháng tuổi đến 12 tháng tuổi áp dụng phương pháp sơn lên
gốc 1,5 ml/cây/tháng/lần (vị trí sơn: từ mắt ghép trở xuống).
. Cây từ 2 năm tuổi áp dụng phương pháp sơn lên gốc 2 ml/cây/tháng/lần
3. Rầy mềm (Toxoptera citricidus)
a. Hình thái và cách gây hại: Rầy mềm màu đen, dài khoảng 2mm thường sống
tập trung trên các đọt non. Chúng chích hút nhựa làm các đọt non không phát triển
và co rúm lại, phân chúng thải ra nhiều chất đường mật kích thích nấm bồ hóng
phát triển trên lá làm giảm khả năng quang hợp. Rầy mềm là môi giới truyền virus
gây bệnh Tristeza trên cây bưởi.

b. Phòng trị:
- Tỉa cành để cây ra đọt non tập trung
- Trong tự nhiên có những loài ong ký sinh thiên địch tấn công rầy mềm như: bọ
rùa, green lacwing, ruồi ăn rệp (Syrphidae) và ong ký sinh thuộc họ Aphididae.
- Rầy mềm thường trong giai đoạn ra đọt non của cây nên chú ý phòng trị trong
giai đoạn nầy bằng các loại thuốc như: Applaud 10WP 10-15g/8 lít, dầu khoáng
SK Enpray 99 EC, dầu neem.
4. Nhóm Nhện
a. Hình thái và cách gây hại: Cả thành trùng và ấu trùng đều rất nhỏ, có màu đỏ,
vàng lợt hoặc trắng tùy loài, chúng thường tập trung tấn công trên lá non hay trái
non từ khi đậu trái đến 2 tháng tuổi. Nhóm nhện tập trung trên bề mặt của lá và trái

Loài này tấn công rễ làm cho rễ chuyển sang màu đen. Ngay sau đó phần rễ
bị thối và rễ chết đi nhanh chóng.
Nhiều nhà vườn khó phân biệt triệu chứng do tuyến trùng và bệnh thối rễ
do Phytophthora, nhà vườn thu mẫu phần bị nhiễm bệnh và gởi đến phòng thí
nghiệm để chẩn đoán. Để thu mẫu rễ và đất kiểm tra tuyến trùng, nên thu phần đất
mặt 30 cm phía trên và vị trí chính giữa phần đất và rễ qua hình chiếu của tán lá.
Phòng trị: Sử dụng thuốc hạt rải trên mặt liếp như: Mocap, Basudin,
Sincosin…