Buổi 7: KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1945-1975
1. Văn học hiện đại (Từ đầu TK XX- nay)
- Giai đoạn đầu TK XX- 1945: Có 3 trào lưu VH
+ Vh cóh mạng
+Vh lóng mạn
+ Vh HTPP
- Giai đoạn từ 1945- 1975( thời kỡ k/c chống Phỏp và chống Mỹ)
- Giai đoan từ 1975- nay (thời kỡ đổi mới )
2. Luyện đề: -Kể tên những t/phẩm văn học thời kỡ 1945-1975 và thời kỡ 1975-
nay mà chúng ta đó học trong chương trình THCS?
- Nêu nội dung của những t/phẩm đó

ĐỒNG CHÍ
(Chính Hữu)
A. TÓM TẮT KIẾN THỨC CƠ BẢN
1. Tác giả:
- Tên thật là Trần Đình Đắc( 1926 -2007) quờ huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.
- Là nhà thơ trưởng thành trong quân đội.
- Thơ của ông hầu như chỉ viết về người lính và hai cuộc kháng chiến.
- Thơ của Chính Hữu có những bài đặc sắc, cảm xúc dồn nén, ngôn ngữ và
Hình ảnh chọn lọc, hàm sỳc.
2. Tác phẩm:
a. Nội dung:
- Cơ sở Hình thành tình đồng chí : Bắt nguồn từ sự tương đồng về hoàn cảnh
xuất thân của những người lính. Hình thành từ chỗ chung nhiệm vụ, cựng chung lý
tưởng, sát cánh bên nhau trong hàng ngũ chiến đấu. Tình đồng chí nảy nở và trở
thành bền chặt trong sự chan hũa và chia sẻ với nhau.
- Những biểu hiện cảm động của tình đồng chí : Tình đồng chí là sự cảm
thông sâu sắc tâm tư nỗi niềm của nhau (nỗi nhớ quê hương, người thân, những
khó khăn nơi quê nhà), là cùng nhau chia sẻ những gian lao thiếu thốn của cuộc đời
người lính (những năm tháng chống Pháp).

- Nêu nhận xét chung về bài thơ (như đề bài đó nờu)
b- Thõn bài:
* Cơ sở Hình thành tình đồng chí:
- Xuất thõn nghốo khổ: Nước mặn đồng chua, đất cày lên sỏi đá
- Chung lí tưởng chiến đấu: Súng bên súng, đầu sát bên đầu
- Chia sẻ mọi gian lao cũng như niềm vui, họ nhập lại trong một đội ngũ gắn bó
keo sơn: nước mặn, đất sỏi đá (người vùng biển, kẻ vùng trung du), đôi người xa
lạ, chẳng hẹn quen nhau, rồi đến đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.
- Kết thúc đoạn là dũng thơ chỉ có một từ : Đồng chí!
(một nốt nhấn, một sự kết tinh cảm xỳc).
* Biểu hiện của tình đồng chí:
- Họ cảm thông chia sẻ tâm tư, nỗi nhớ quê: nhớ ruộng nương, lo cảnh nhà gieo
neo (ruộng nương… gửi bạn, gian nhà khụng … lung lay), từ “mặc kệ” chỉ là cách
nói có vẻ phớt đời, về tình cảm phải hiểu ngược lại), giọng điệu, Hình ảnh của ca
dao (bến nước, gốc đa) làm cho lời thơ càng thêm thắm thiết.
- Cùng chia sẻ những gian lao thiếu thốn, những cơn sốt rét rừng nguy hiểm:
những chi tiết đời thường trở thành thơ (tôi với anh biết từng cơn ớn lạnh,…) ;
từng cặp chi tiết thơ sóng đôi như hai đồng chí bên nhau : áo anh rách vai / quần
tôi có vài mảnh vá ; miệng cười buốt giá / chân không giày ; tay nắm / bàn tay.
- Kết đoạn cũng quy tụ cảm xúc vào một câu : Thương nhau tay nắm lấy bàn tay
(tình đồng chí truyền hơi ấm cho đồng đội, vượt qua bao gian lao)
* Biểu tượng của tình đồng chí:
- Cảnh chờ giặc căng thẳng, rét buốt : đêm, rừng hoang, sương muối.
- Họ càng sỏt bờn nhau vỡ chung chiến hào, chung nhiệm vụ chiến đấu : chờ
giặc.
- Cuối đoạn mà cũng là cuối bài cảm xúc lại được kết tinh trong câu thơ rất đẹp :
Đầu súng trăng treo (như bức tượng đài người lính, Hình ảnh đẹp nhất, cao quý
nhất của tình đồng chí, cách biểu hiện thật độc đáo, vừa lóng mạn vừa hiện thực,
vừa là tinh thần chiến sĩ vừa là tõm hồn thi sĩ)
c- Kết bài :

- Cảm xỳc khỏi quỏt về Hình ảnh người lính.
b. Thõn bài:
- Những người nông dân áo vải vào chiến trường : Họ ra đi từ những vùng quê
nghèo khó, nước mặn đồng chua. Đó chính là cơ sở chung giai cấp của những
người lính cách mạng.
- Tình đồng chí cao đẹp của những người lính :
+ Tình đồng chí được nảy sinh từ sự chung nhiệm vụ, sát cánh bên nhau chiến
đấu.
+ Tình đồng chí đồng đội nảy nở và thành bền chặt trong sự chan hoà, chia sẻ mọi
gian lao cũng như niềm vui.
+ Tình đồng chí giúp người lính vượt qua mọi khó khăn gian khổ. Giúp họ chia
sẻ, cảm thông sâu xa những tâm tư, nỗi lũng của nhau.
c. Kết bài.
Hình ảnh người lính hiện lên chân thực, giản dị mà cao đẹp.

Đề 3: Hình tượng anh bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp
qua bài thơ " Đồng chí" của Chính Hữu.