Tiết 32 – 33: Văn học
KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ
XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945.
Người thiết kế: Phùng Thị Bích Hạnh.
Tổ Văn - Trường THPT Chuyên Sơn La.
Mục tiêu bài học.
1.Giúp h/s nhận thức được những đặc điểm cơ bản của VH
VN giai đoạn từ đầu thế kỉ XX - CM tháng 8-1945.
2.Rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức văn học sử vào đọc
hiểu văn bản.
3. Giáo dục học sinh lòng yêu mến, tự hào về những giá trị
văn hóa, văn học của dân tộc.

I. ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA VHVN TỪ ĐẦU TK XX
ĐẾN CM THÁNG 8 – 1945.
1/ Nền Văn học được hiện đại hoá
a) Những điều kiện thúc đẩy một nền văn học được
hiện đại
Theo em những điều kiện lịch sử nào tạo điều kiện cho nền VHVN
được hiện đại hoá ?
- 1958 thực dân Pháp xâm lược, tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất, làm cho
xã hội Việt Nam có những biến đổi vô cùng sâu sắc.
- Đô thị hình thành từ Nam chí Bắc => 1 nền Văn hoá đô thị mới.
- Giai cấp mới xuất hiện: tư sản, tiểu tư sản, công nhân,đặc biệt là tiểu tư sản.
Đây chính là tầng lớp công chúng Văn học mới với ý thức thẩm
mỹ mới họ đòi hỏi một thứ văn học mới phù hợp.
Họ trở thành nhân vật trung tâm của đời sống văn học.
Sự xuất hiện tầng lớp giai cấp mới này có ý nghĩa gì trong
vận động đổi thay của Văn học ?


doanh
doanhVăn
Vănhoá
hoá
:
:
Nghề
Nghềin
in
,
,
nghề
nghềbáo
báo
,
,
nghề
nghề

chương
chươngtrở
trởthành
thànhmột
mộtnghề
nghềkiếm
kiếmsống
sốngYếu tố Văn hoá xã hội nào nữa có ý nghĩa
thúc đẩy sự hiện đại hoá văn học ?
đời
đờicủa
củachữ
chữquốc
quốcngữ
ngữ
•
Biểu
Biểuhiện
hiệncủa

lượngsáng
sángtác
tác
:
:
Hán
Hán
học có tư tuởng canh tân.
học có tư tuởng canh tân.
+
+Thể
Thểloại
loại
:
:
Văn
Văn


Vănhọc
họcmang
manghơi
hơithở
thởchính
chínhtrị
trị
.
.
Quá trình hiện đại
hoá Văn học ở giai
đoạn này được bắt

đầunhững
nhữngnăm
năm
1920
1920
đến
đến
1930.
1930.
Đánh
Đánh
giá chung như thế nào về bước hiện đại hoá
giá chung như thế nào về bước hiện đại hoá
này ?
này ?
* Quá trình hiện đại hóa đạt được nhiều thành tựu
trên tất cả các bình diện
Sự hiện đại hoá thể hiện ở những bình diện nào
của Văn học ?
+ Lực lượng sáng tác: Thế hệ trí thức Tây học đầu tiên .
+Thể loại: - Kết tinh nhiều ở Văn xuôi, truyện ngắn.
- Thơ bước vào quá trình hiện đại hoá với sự
xuất hiện những cây bút như Tản Đà. Trong thơ ý thức cá
nhân đựoc khẳng định cái tôi bước đàng hoàng vào thơ ca
chung
chung
:
:Xu
Xuhướng
hướnghiện
hiệnđại
đạihoá
hoáđã
đã

rạc
rạc
.
.
HĐH
HĐHdiễn
diễnra
ratoàn
toàndiện
diệntrên
trên
2
2
lĩnh
lĩnh

Văn
Vănhọc
họccổ
cổvẫn
vẫncòn
còn
.
.
* Hạn chế:
-
Văn xuôi: Nhà văn nói thay nhân vật quá nhiều, yếu
tố ngẫu nhiên bị lợi dụng tạo thành xung đột kịch
gượng ép, văn xuôi pha vần ....
-
Yếu tố Hán cổ vẫn tồn tại đặc biệt ở thể loại thơ ca.
Cơ bản vẫn là thể đường luật; đề tài thơ, hình ảnh
thơ sáo mòn, dùng nhiều chữ Hán cổ tối nghĩa cầu kỳ.

Quá
Quátrình
trìnhhiện
hiệnđại
đạihoá
hoáVăn
Vănhọc
họcbiệt
biệtnào
nào
?
?

-
-
Quá
Quátrình
trìnhhiện
hiệnđại
đại

với
vớinhiều
nhiềucuộc
cuộcCách
Cáchtân
tânVăn
Vănhọc
họcsâu
sâu
Em hãy trình bày đđ cơ bản nhất ở giai đoạn này ?
+Tiểu thuyết: Có đóng góp lớn của tự lực Văn Đoàn
Trào luu VH hiện thực dó biến tiểu thuyết của họ thực
sự là nhữngtrang đời thật. Nhân vật có tính điển hình
+Truyện ngắn:Thành tựu phong phú với nhiều tên tuổi
Thạch Lam, Nguyễn Tuân, NCH, Nam Cao, Tô Hoài.
+ Phóng sự: Tam Lang, Vũ Trọng Phụng.
+ Tuỳ bút: Nguyễn Tuân, Xuân Diệu.

?
?
Thơ
Thơthời
thờikỳ
kỳnày
nàyđược


sáng tạo, chưa bao giờ thơ ca Việt Nam lại bung nở nhiều tài năng
sáng tạo, chưa bao giờ thơ ca Việt Nam lại bung nở nhiều tài năngđến vậy: Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Huy Cận, Hàn Mặc Tử....
đến vậy: Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Huy Cận, Hàn Mặc Tử....
.
.
Diễn đàn thi ca trở nên sôi nổi nhất, thơ ca đi sâu vào tâm hồn,
Diễn đàn thi ca trở nên sôi nổi nhất, thơ ca đi sâu vào tâm hồn,
lột xác cả nội dung lẫn hình thức. Trở thành 1 phong trào với cái
lột xác cả nội dung lẫn hình thức. Trở thành 1 phong trào với cáitên:
tên:phong trào thơ mới
phong trào thơ mới
.
. Sự
Sựxuất


có
cóhơn
hơnvới
vớinhững
nhữnggiá
giátrị
trịtư
tưtưởng
ba
banày
nàyqúa
qúatrình
trìnhhiện
hiệnđại
đạihoá
hoávậy
vậy
?
?-
-
Công cuộc cách tân ở chặng đường cuối này đạt được
Công cuộc cách tân ở chặng đường cuối này đạt được
những thành tựu rực rỡ là nhờ một thế hệ trí thức Tây học
những thành tựu rực rỡ là nhờ một thế hệ trí thức Tây học
rất trẻ (dưới 20 tuổi)
rất trẻ (dưới 20 tuổi)
một mặt không vương vấn gì những
một mặt không vương vấn gì những
quy phạm, công thức văn chương cổ, mặt khác lại kế thừa
quy phạm, công thức văn chương cổ, mặt khác lại kế thừa
những cách tân của thế hệ đi trước, lại tiếp thu nguồn tư
những cách tân của thế hệ đi trước, lại tiếp thu nguồn tư
tưởng văn học phương Tây một cách trực tiếp, dồi dào.
tưởng văn học phương Tây một cách trực tiếp, dồi dào.
- Thời đại phức tạp đòi hỏi sự cách tân văn học mạnh mẽ
- Thời đại phức tạp đòi hỏi sự cách tân văn học mạnh mẽ
hơn.
hơn.
Hãy lập sơ đồ về tiến trình hiện đại hóa VHVN thời kì
này ?