BÁO CÁO TỐT NGHIỆP

Đề tài

Vai trò của kiểm toán độc lập
trong việc kiểm tra,kiểm soát
các doanh nghiệp Việt Nam
hiện nay
A. Lời mở đầu
Chỉ cách đây vài năm, khi nói đến kiểm toán nhiều ngời kh"ng biết
đấy là nghề gì và làm việc gì.Nhng trong một vài năm trở lại đây nhiều ngời
đã coi nghề kiểm toán nh một nghề có "giá" trong xã hội.Điều đó chứng tỏ
sự phát triển vợt bậc của ngành nghề này hiện nay,đặc biệt là các c"ng ty
kiểm toán độc lập.Khi tìm hiểu về kiểm toán độc lập em tự đặt ra câu hỏi:
kiểm toán độc lập vừa là một doanh nghiệp nhng lại có kh năng cung cấp
dịch vụ xác minh và bày tỏ ý kiến thực trạng hoạt động của các doanh nghiệp
khác.Tại sao kiểm toán lại có vai trò đó? vai trò này đợc thực hiện nh thế
nào,dựa trên các qui định pháp lý nào trong nền kinh tế nớc ta? Chính vì
vậy em đã chọn đề tài cho đề án mon học của mình là:
Vai trò của kiểm toán độc lập trong việc kiểm tra,kiểm soát các
doanh nghiệp Việt Nam hiện nay
Dựa trên kiến thức đã đợc học trong m"n học Lý thuyết kiểm toán
cùng với việc tự nghiên cứu thêm trong các tài liệu chuyên ngành,các văn bn
pháp qui nhà nớc đã ban hành cũng nh sự hớng dẫn tận tình của giáo viên
hớng dẫn,em thực hiện bài viết này để nh"m tr lời các câu hỏi đã đặt ra cũng
nh thực hiện nguỵên vọng đợc trang bị kĩ hn về các kiến thức của bộ m"n
mình đang theo học.
Bài viết còn rất nhiều sai sót do sự hạn hẹp về kiến thức và thời gian
nghiên cứu nên em rất mong sự nhận xét đánh giá của các thầy c".Em xin
chân thành cm n sự hớng dẫn nhiệt tình mang tính định hớng của GS.TS

nghề nghiệp và đạo đức và phi tri qua kì thi quốc gia để đạt chứng chỉ kiểm
toán viên độc lập theo qui định.Khách thể của kiểm toán độc lập bao gồm: các
doanh nghiệp và xí nghiệp t,các doanh nghiệp có 100% vốn đầu t nớc
ngoài,các hợp tác xã và doanh nghiệp cổ phần,các chng trình dự án có vốn
đầu t ngoài ngân sách nhà nớc.Ngoài ra có một khách thể tự nguyện với số
lợng ngày càng tăng ở nớc ta:đó là các doanh nghiệp nhà nớc.Kiểm toán
độc lập hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực kiểm toán báo cáo tài chính.Ngoài ra
theo yêu cầu của khách hàng,kiểm toán độc lập còn có thể kiểm toán hoạt
động,kiểm toán tuân thủ hoặc tiến hành các dịch vụ t vấn tài chính kế toán
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
nh t vấn về thuế,t vấn về đầu t,lập báo cáo tài chính,cung cấp các phần
mềm kế toán
Cũng nh kiểm toán nói chung kiểm toán độc lập có hai chức năng.Chức năng
xác minh tính trung thực hợp lý,hợp pháp của các nghiệp vụ hoặc việc lập các
bng khai tài chính.Sn phẩm của chức năng này là "báo cáo kiểm toán".Chức
năng thứ hai là bày tỏ ý kiến,đợc hiểu rộng với ý nghĩa c về khối lợng và
chất lợng th"ng tin.Chức năng này thể hiện cũng khác nhau giữa các khách
thể kiểm toán,các c sở pháp lý,kinh tế khác nhau.Sn phẩm của chức năng này
là "th qun lý".Với bn chất và chức năng này kiểm toán độc lập phi thực hiện
mọi hoạt động kiểm tra,kiểm soát những vấn đề liên quan đến thực trạng tài
sn,các nghiệp vụ tài chính và sự phn ánh của nó trên sổ sách kế toán cùng hiệu
qu đạt đợc.Nói cách khác doanh nghiệp chính là các khách thể chủ yếu của
kiểm toán độc lập và kiểm toán độc lập cung cấp dịch vụ kiểm tra tình hình
hoạt động của các doanh nghiệp theo nhu cầu tự nguyện của các doanh nghiệp
đó.
2.C sở lí luận về kiểm tra,kiểm soát các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay:
Để hiểu c sở lí luận của kiểm tra,kiểm soát các doanh nghiệp Việt Nam hiện
nay trớc hết ta cần hiểu kiểm tra,kiểm soát là gì?Đầu tiên ta có thể khẳng
định kiểm tra,kiểm soát là một chức năng của qun lý.Nó kh"ng phi là một

kiểm tra,kiểm soát bn thân doanh nghiệp mình.Nhân tố thứ hai là hình thức sở
hữu chi phối chủ thể kiểm tra kiểm soát.Chủ thể kiểm tra có thể khác nhau với
các doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nớc và các doanh nghiệp thuộc sở hữu t
nhân.Nhân tố thứ ba là loại hình hoạt động chi phối hớng kiểm tra,kiểm
soát.Đối với doanh nghiệp hoạt động kinh doanh mục tiêu là lợi nhuận thì
kiểm tra,kiểm soát hớng tới việc đánh giá hiệu qu sử dụng vốn,lao động,tài
nguyên.Ngoài ra còn nhiều nhân tố chi phối nữa nhng ta chỉ xem xét những
nhân tố chính trên.
Nh vậy có thể nói kiểm toán độc lập vừa là một doanh nghiệp vừa có
vai trò kiểm tra,kiểm soát các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay.Vấn đề này
sẽ đợc làm rõ hn trong những phần sau của bài.

Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
II. Vai trò của kiểm toán độc lập trong việc kiểm tra,kiểm soát các doanh
nghiệp Việt Nam hiện nay:
1.Việc kiểm tra,kiểm soát các doanh nghiệp đang có sự đổi mới trong nền
kinh tế thị trờng:
Theo luật doanh nghiệp Việt Nam "doanh nghiệp là tổ chức kinh tế đợc
thành lập nh"m mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh,nghĩa là thực
hiện một số hoặc tất c các c"ng đoạn của quá trình đầu t từ sn xuất đến tiêu
thụ sn phẩm và thực hiện dịch vụ trên thị trờng nh"m mục đích sinh
lời".Doanh nghiệp ở Việt Nam có thể phân loại theo các tiêu thức nhất
định.Căn cứ vào phạm vi trách nhiệm tài sn của doanh nghiệp với kết qu kinh
doanh có thể chia doanh nghiệp thành doanh nghiệp chịu trách nhiệm hữu hạn
và doanh nghiệp chịu trách nhiệm v" hạn.Căn cứ vào hình thức sở hữu tài sn
của doanh nghiệp có thể chia thành doanh nghiệp nhà nớc,doanh nghiệp t
nhân,c"ng ty trách nhiệm hữu hạn,c"ng ty cổ phần,c"ng ty có vốn đầu t nớc
ngoài Căn cứ vào qui m" có thể chia thành doanh nghiệp lớn,doanh nghiệp
vừa và nhỏ.Nh vậy là các loại hình doanh nghiệp ở Việt Nam rất đa dạng đòi

nghiệp trong việc thực hiện hoạt động sn xuất kinh doanh mà pháp luật kh"ng
cấm và tự chịu trách nhiệm trớc pháp luật về hoạt động của mình.Do đó để
gim thiểu rủi ro th"ng tin,rủi ro pháp lý thì tất yếu doanh nghiệp phi tự hoàn
thiện hoạt động của hệ thống kiểm tra,kiểm soát nội bộ.Mặt khác doanh
nghiệp hoạt động trong c chế thị trờng phi chịu c chế giám sát,kiểm tra của
một chủ thể đặc biệt là nhà nớc và nhiều đối tợng khác nữa nh ngân
hàng,đối tác,khách hàng,chủ nợ,ngời lao động và của bn thân các doanh
nghiệp.Trong cuốn sách Lênin bàn về kiểm kê,kiểm soát có cho r"ng trong
thời kỳ mới cần khuyến khích các doanh nghiệp "cứ bu"n bán đi,cứ làm giàu
đi nhng phi trung thực,phi nộp những báo cáo xác thực và chính xác kh"ng
đợc phép có sự vi phạm nào các đạo luật".
Tóm lại trong c chế mới cần kiểm tra tính tin cậy trong các báo cáo tài chính
mà các doanh nghiệp lập.Một nhu cầu mới xuất hiện là cần hình thành một tổ
chức có đủ tính độc lập,khách quan để thực hiện c"ng tác kiểm tra sau đó cung
cấp sự đm bo về tính tin cậy của các báo cáo do doanh nghiệp đa ra cho Nhà
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
nớc,cho các bên quan tâm và bn thân các doanh nghiệp.Kiểm toán độc lập ra
đời để đáp ứng nhu cầu này.
2.Vai trò của kiểm toán độc lập trong việc kiểm tra,kiểm soát các doanh
nghiệp Việt Nam hiện nay:
2.1.Sự hình thành của kiểm toán độc lập ở Việt Nam là một yêu cầu cần thiết
khách quan:
Việt Nam,kiểm toán mà đặc biệt là kiểm toán độc lập xuất hiện và phát
triển cùng sự phát triển của nền kinh tế thị trờng,ngày càng có vai trò và
đóng góp đáng kể cho nền kinh tế quốc dân.Có nhiều ngời cho r"ng kiểm
toán ở nớc ta xuất phát từ nhu cầu pháp lý bắt buộc chứ kh"ng phi tất yếu là
sn phẩm của nền kinh tế thị trờng.Trong luật đầu t nớc ngoài ở Việt Nam
qui định " Báo cáo tài chính hàng năm của các doanh nghiệp có vốn đầu t
nớc ngoài phi đợc một tổ chức kiểm toán hợp pháp ở Việt Nam kiểm tra,xác

quyền lợi của ngời qun lý.Kiểm toán độc lập ra đời cũng nh một gii pháp
đm bo cho ngời sở hữu về sự tin cậy của những th"ng tin do nhà qun lý cung
cấp.
Kiểm toán độc lập hình thành và phát triển ở miền nam Việt Nam từ
trớc năm 1976 có văn phòng của các c"ng ty hàng đầu thế giới nh Arthur
Andersen,SGV Sau khi đất nớc thống nhất hoạt động của những văn phòng
này kh"ng còn phù hợp trong nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung lúc bấy
giờ.Việc kiểm tra th"ng tin thời kì này mang tính tuân thủ là chủ yếu.Các
th"ng tin này là c sở đánh giá mức độ hoàn thành kế hoạch và xây dựng kế
hoạch cho giai đoạn tiếp theo.Mặt khác trong giai đoạn này kh"ng một tổ chức
kinh tế nào đợc xem là độc lập để thực hiện đầy đủ chức năng của kiểm
toán.Vì vậy thời kì này kh"ng xuất hiện nhu cầu kiểm toán.
Sang nền kinh tế thị trờng các loại hình doanh nghiệp đa dạng đã đợc
thành lập và phát triển mạnh có ý nghĩa quan trọng trong sự phát triển của nền
kinh tế.Đồng thời các doanh nghiệp nhà nớc chuyển sang hạch toán kinh
doanh độc lập.Với sự chuyển đổi này đã xuất hiện những điều kiện để hình
thành kiểm toán độc lập.Xét về điều kiện khách quan,do có sự đầu t nớc
ngoài vào Việt Nam tất yếu phát sinh nhu cầu về hoạt động kiểm toán cũng
nh nhu cầu t vấn của các c"ng ty có vốn đầu t nớc ngoài.Đâylà th"ng lệ
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
và yêu cầu của c"ng ty mẹ.Về phía Nhà nớc cũng cần phi có th"ng tin đáng
tin cậy để đánh giá thực trạng đầu t cũng nh thực hiện chức năng qun lý nhà
nớc trong khi kh"ng thể áp dụng hình thức duyệt quyết toán nh đối với các
doanh nghiệp nhà nớc.Xét về điều kiện chủ quan,khi tính chủ động kinh
doanh trong của các doanh nghiệp đợc phát huy các doanh nghiệp hạch toán
độc lập theo đó các yêu cầu th"ng tin kế toán trung thực và đáng tin cậy là hết
sức quan trọng.Các th"ng tin này kh"ng chỉ phục cụ cho một đối tợng nhà
nớc mà còn phục vụ cho nhiều đối tợng khác nh ngân hàng với t cách
ngời cho vay,đối tác kinh doanh,khách hàng,chủ nợ cũng nh chính nhu

+ Những ngời cho vay cần th"ng tin tài chính đáng tin cậy về doanh
nghiệp để ra quyết định cho vay.
+ C quan qun lý nhà nớc cũng cần sự đm bo chắc chắn kết qu hoạt động
do các doanh nghiệp chịu thuế kê khai là đúng đắn để làm c sở tính thuế và
định giá kết qu hoạt động trong doanh nghiệp.
+ Các nhà đầu t cần th"ng tin về doanh nghiệp tiềm năng để cho những
quy định tốt nhất.
+ Thị trờng vốn cần th"ng tin chính xác do các c"ng ty đăng kí trên sở
giao dịch chứng khoán cung cấp và coi đó là điều kiện c bn hoạt động của thị
trờng.Vì tình hình tài chính của c"ng ty chính là c sở để định giá cổ phiếu.
Tuy từ những góc độ khác nhau nhng mọi tổ chức,cá nhân đều muốn
có th"ng tin có độ chính xác cao,tin cậy và trung thực.Tuy nhiên trong nền
kinh tế th"ng tin các doanh nghiệp có chính sách và mục tiêu kinh doanh khác
nhau.Các th"ng tin tài chính mà họ lập nên nh"m phục vụ cho mục đích đó và
do vậy có thể những th"ng tin này sẽ kh"ng phn ánh đúng tình hình tài chính
trong doanh nghiệp.Mặt khác có thể do hạn chế của doanh nghiệp mà các báo
cáo tài chính do bộ phận kế toán trong doanh nghiệp lập kh"ng phù hợp
nguyên tắc,chuẩn mực chung.Rủi ro về sử dụng th"ng tin tài chính kh"ng phn
ánh đúng tình hình thực tế của doanh nghiệp sẽ rất lớn và khó lờng
đợc.Kiểm toán cung cấp cho ngời sử dụng kết qu kiểm toán sự hiểu biết về
những th"ng tin tài chính họ đợc cung cấp có đợc lập trên c sở các chuẩn
mực,có phù hợp qui định pháp lý liên quan hay kh"ng,các th"ng tin đó có
trung thực hợp lý hay kh"ng.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Luật pháp yêu cầu để yên lòng ngời sử dụng thì các báo cáo tài chính
phi đợc kiểm toán và chỉ có các th"ng tin đợc kiểm toán mới là căn cứ tin
cậy cho việc đề ra các quyết định hiệu qu và hợp lý.Báo cáo tài chính gửi lên c
quan thuế bắt buộc phi có báo cáo kiểm toán kèm theo mặc dù kết qu tính
thuế của c quan thuế và các chỉ tiêu về thuế phn ánh trong các báo cáo tài

của họ cũng nh các c"ng ty định hợp tác liên doanh với họ.ý kiến khách quan
của các c"ng ty kiểm toán có uy tín lu"n đáng tin cậy đối với các đối tác nớc
ngoài.Chính nhờ vậy kiểm toán độc lập đã đóng một vai trò quan trọng trong
việc mở rộng hợp tác đối ngoại,trợ giúp t vấn cho ngời nớc ngoài và các tổ
chức quốc tế biết về pháp luật,chính sách tài chính kế toán của Việt Nam hoặc
giúp ngời Việt Nam hiểu biết th"ng lệ chuẩn mực quốc tế.Đó là quá trình
làm rút ngắn tiến trình mở của hội nhập kinh tế của Việt Nam nói chung.
Những phân tích trên đã một lần nữa làm rõ hn vai trò của kiểm toán
độc lập trong việc kiểm tra,kiểm soát các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay-
cũng chính là chủ đề của đề án.Nhng để hiểu đợc với vai trò nh vậy kiểm
toán độc lập đã làm đợc gì và có vị trí thế nào ở Việt Nam ta cần đánh giá
thực trạng hoạt động của kiểm toán độc lập ở Việt Nam hiện nay.
2.3.Thực trạng hoạt động kiểm toán độc lập ở Việt Nam hiện nay:
2.3.1.C sở pháp lý của hoạt động kiểm toán độc lập ở Việt Nam hiện nay:
Kiểm toán cũng đợc xem nh một ngành nghề cùng với các ngành
nghề khác,mà trong tất c mọi ngành nghề đều phi có các quy tắc chuẩn mực
nh"m điều tiết hành vi của các thành viên trong nghề theo một hớng nhất
định nh"m đm bo uy tín nghề nghiệp nói chung và để kiểm soát chất lợng
các thành viên nói riêng.ở Việt Nam hiện nay,hoạt động kiểm toán độc lập
đợc hoạt động dựa trên hệ thống chính sách kế toán và hệ thống chính sách
kiểm toán.
*) Hệ thống chính sách kế toán làm c sở pháp luật cho hoạt động kiểm toán
độc lập:
Khi xác minh sự đúng sai của các báo cáo tài chính thì một c sở quan
trọng của các kiểm toán viên dựa vào để đánh giá chính là hệ thống chính
sách kế toán.Các văn bn chính về kế toán đã đợc ban hành gồm:
+ Pháp lệnh kế toán và thống kê ban hành 20/5/1998.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
+ Điều lệ tổ chức kế toán nhà nớc ban hành theo nghị định 25/HĐBT

For evaluation only.
Tính pháp lý của hoạt động kiểm toán là sự thừa nhận của c"ng chúng cũng
nh sự thừa nhận về mặt pháp luật với việc sử dụng kết qu kiểm toán.Tính
pháp lý yêu cầu về nghĩa vụ và trách nhiệm của kiểm toán viên và việc tuân
thủ những qui định pháp lý của hoạt động kiểm toán.Chính sách về kiểm toán
do nhà nớc ban hành nhìn chung là có sự tách biệt cho hai chủ thể chính là
kiểm toán nhà nớc và kiểm toán độc lập.Trong đó những văn bn chính đợc
ban hành chủ yếu dành cho đối tợng là kiểm toán độc lập bao gồm:
+ Nghị định 07/CP ngày 29/1/1997 của chính phủ ban hành"quy chế kiểm
toán độc lập trong nền kinh tế Quốc dân".
+ Th"ng t 22/TC/CĐKT ngày 19/3/1994 của Bộ tài chính hớng dẫn thực
hiện"quy chế kiểm toán độc lập trong nền kinh tế quốc dân".
+ Th"ng t số 107/2000/TT-BTC ngày 25/10/2000 của bộ tài chính hớng dẫn
đăng ký hành nghề kiểm toán( thay thế th"ng t 04/TC/CĐKT ngày
12/01/1999)
+ Các qui địnhcủa bộ tài chính về việc ban hành và c"ng bố các chuẩn mực
kiểm toán Việt Nam.Đến nay sau 4 đợt ban hành:
- Đợt 1 ngày 27/9/1999 c"ng 4 chuẩn mực đầu tiên.
- Đợt 2 ngày 29/12/2000 c"ng bố 6 chuẩn mực tiếp theo.
- Đợt 3 ngày 21/12/2001 c"ng bố 6 chuẩn mực tiếp theo.
- Đợt 4 ngày 14/3/2003 c"ng bố 5 chuẩn mực tiếp theo.
đến nay Việt Nam đã có 21chuẩn mực kiểm toán.
Theo đánh giá tổng kết 10 năm hoạt động kiểm toán độc lập 1991-2001 của
Bộ tài chính về c bn hệ thống pháp lý do Nhà nớc ban hành đã tạo c sở pháp
lý cho việc thành lập và hoạt động các tổ chức kiểm toán độc lập,việc hình
thành đội ngũ kiểm toán viên,tạo m"i trờng lành mạnh cho sự hoạt động cũng
nh từng bớc mở cửa hội nhập về kiểm toán độc lập.Tuy nhiên trong điều
kiện kinh tế thị trờng phát triển mạnh mẽ nh hiện nay còn nhiều điểm bất
cập:
+ Khu"n khổ pháp lý cho hoạt động kiểm toán độc lập hiện nay chỉ gồm nghị

có thể thành lập c"ng ty
Để hạn chế những bất cập trên bộ tài chính đã kh"ng ngừng nghiên cứu để kịp
thời ban hành những văn bn pháp lý mới để ngày càng hoàn thiện hệ thống
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
pháp lý làm c sở cho hoạt động kiểm toán độc lập.Trong điều kiện những văn
bn pháp lý đã đợc ban hành trên hoạt động kiểm toán nớc ta đã kh"ng
ngừng phát triển và hoàn thiện về mọi mặt.Để có một cái nhìn về ngành nghề
này ta cùng điểm lại một số mặt trong hoạt động kiểm toán ở Việt Nam hiện
nay.
2.3.2.Tình hình hoạt động của kiểm toán độc lập ở Việt Nam hiện nay:
Trớc hết là ta điểm qua về tình hình số lợng và chất lợng của các c"ng ty
kiểm toán độc lập tại Việt Nam hiện nay.Ngoài doanh nghiệp có vốn đầu t
nớc ngoài bắt buộc phi kiểm toán theo luật định,nhận thức của các doanh
nghiệp về vai trò của kiểm toán cũng có những thay đổi đáng kể.Đặc biệt từ
sâu khi luật doanh nghiệp cho phép thành lập c"ng ty kiểm toán chỉ cần ngời
đứng đầu có chứng chỉ kiểm toán đã làm số lợng các c"ng ty kiểm toán tăng
lên nhanh chóng.Sự xuất hiện của các c"ng ty kiểm toán nhỏ(qui m" từ 1-25
ngời) này đã phát huy tính năng động cao của bộ máy kiểm toán,thích ứng
nhu cầu kiểm toán và t vấn của các doanh nghiệp vừa và nhỏ.Từ 5/1995 mới
có hai c"ng ty kiểm toán đầu tiên do bộ tài chính thành lập đến nay đã có trên
50 c"ng ty kiểm toán độc lập tại Việt Nam,trong đó có 7 c"ng ty kiểm toán
thuộc sở hữu nhà nớc,5 c"ng ty 100% vốn nớc ngoài còn lại là c"ng ty trách
nhiệm hữu hạn,liên doanh,cổ phần.Qui m" của các c"ng ty này càng ngày
càng tăng,nhiều c"ng ty có chi nhánh và văn phòng đại diện tại nhiều tỉnh,
thành phố:Hà Nội,Hồ Chí Minh,Đà Nẵng,Hi Phòng,Qung Ninh,Cần Th,Đồng
Nai,Thanh Hoá,Vũng Tàu,Nha Trang Tổng doanh thu cung cấp về dịch vụ
kế toán,kiểm toán cũng tăng đáng kể.Cụ thể là năm 1997 đạt là 144tỷ
đồng,năm 1998 đạt 232,7 tỷ đồng,năm 1999 đạt 278,02 tỷ đồng,năm 2000 đạt
281,7 tỷ đồng,năm 2001 đạt gần 300 tỷ đồng,năm 2002 đạt trên 310 tỷ

có sự khác biệt.Các c"ng ty kiểm toán độc lập có 100% vốn đầu t nớc ngoài
hầu nh chỉ phục vụ khách hàng có vốn đầu t nớc ngoài.Cũng do luật pháp
Việt Nam cha cho phép các c"ng ty kiểm toán nớc ngoài kiểm toán các
doanh nghiệp Việt Nam.Các c"ng ty kiểm toán là c"ng ty trách nhiệm hữu hạn
chủ yếu phục vụ khách hàng là doanh nghiệp có vốn đầu t nớc ngoài có qui
m" nhỏ và các c"ng ty trách nhiệm hữu hạn,c"ng ty cổ phần c"ng ty t
nhân.C"ng ty kiểm toán là doanh nghiệp nhà nớc là có loại hình khách hàng
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
đa dạng nhất: khách hàng là các doanh nghiệp nhà nớc chiếm 42,95%, doanh
nghiệp có vốn đầu t nớc ngoài 43,04%, c"ng ty trách nhiệm hữu hạn,cổ
phần,t nhân chiếm 14,01%( số liệu tổng hợp từ báo cáo tổng kết 10 năm hoạt
động kiểm toán độc lập).Sự khác biệt về giá phí kiểm toán,danh tiếng của các
c"ng ty kiểm toán cũng phn ánh sự khác biệt về chất lợng các c"ng ty.Các
c"ng ty kiểm toán nớc ngoài đợc đánh giá cao hn các c"ng ty kiểm toán
Việt Nam.Điều này cũng dễ hiểu vì các c"ng ty này hn hẳn các c"ng ty Việt
Nam về chất lợng kiểm toán viên,về các trang thiết bị ( phng tiện đi lại,máy
tính xách tay,điện thoại di động ),về hệ thống soát xét chất lợng
Sự gia tăng ngày càng nhiều các c"ng ty kiểm toán làm thị trờng kiểm toán
s"i động.Đây là tín hiệu đáng mừng nhng để kiểm soát chất lợng kiểm
toán,hớng kiểm toán Việt Nam hội nhập và có c hội cạnh tranh với các c"ng
ty kiểm toán trong khu vực và trên thế giới thì còn rất nhiều việc phi làm.Một
trong những việc phi làm ngay chính là kiểm soát chất lợng hoạt động kiểm
toán của Việt Nam.
2.3.3.Yêu cầu về kiểm soát chất lợng hoạt động kiểm toán độc lập ở Việt
Nam:
Bn thân c"ng ty kiểm toán độc cũng là một doanh nghiệp,cũng hoạt động dựa
trên mục tiêu lợi nhuận.Kh"ng những thế kết qu kiểm toán lại có nh hởng
mạnh mẽ gián tiếp,hoặc trực tiếp tới hoạt động sn xuất kinh doanh cũng nh
c"ng tác qun lý của các doanh nghiệp đợc kiểm toán.Nói cách khác c"ng ty

toán do các c"ng ty tự tiến hành th"ng qua qui định riêng của từng c"ng ty.Các
c"ng ty có vốn nớc ngoài có c chế tự soát xét tuân theo c"ng ty mẹ nên rất
chặt chẽ.Lu"n có ngời giám sát c"ng việc trong từng giai đoạn của kiểm toán
từ giai đoạn chuẩn bị,giai đoạn tiến hành cuộc kiểm toán đến giai đoạn lập
báo cáo kiểm toán.Trong khi đó các c"ng ty kiểm toán Việt Nam thì chỉ trừ
Vaco có qui trình soát xét từ trên xuống theo thứ bậc kiểm toán theo biểu mẫu
còn lại các c"ng ty khác thì kh"ng xây dựng cho mình một qui trình kiểm toán
chuẩn.Việc ra đời các c"ng ty kiểm toán chỉ có một ngời có chứng chỉ kế
toán dẫn đến thiếu các cấp bậc soát xét trong một c"ng ty kiểm toán.Duy trì
qui định các c"ng ty kiểm toán nớc ngoài tại Việt Nam cha đợc kiểm toán
các c"ng ty các doanh nghiệp Việt Nam tạo ra sự bo hộ đối với các c"ng ty
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
kiểm toán độc lập Việt Nam làm hạn chế cạnh tranh-một động lực nâng cao
chất lợng kiểm toán.
Tất c các tồn tại chủ quan và khách quan trên đã làm cho chất lợng kiểm toán
Việt Nam cha có sự kiểm soát chặt chẽ và đáp ứng vai trò kiểm tra kiểm soát
các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay.Vì vậy bn thân các c"ng ty cũng nh nhà
nớc cần nỗ lực hn nữa để ngày càng củng cố niềm tin cho ngời sử dụng báo
cáo tài chính của doanh nghiệp Việt Nam nói chung.Bài học về sự sụp đổ các
tập đoàn kinh tế Mỹ nh Enron,Worldcom liên quan đến c"ng ty kiểm toán
hàng đầu Arthur Andersen đã làm nhiều nớc phi nhìn lại về chất lợng chất
lợng dịch vụ kế toán,kiểm toán của nớc mình trong đó có Việt Nam.
III. Những thuận lợi và khó khăn của hoạt động kiểm toán trong việc kiểm
tra,kiểm soát các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay và một số gii pháp để nâng
cao vai trò này:
1.Những thuận lợi và khó khăn còn tồn tại:
Trong một nền kinh tế thị trờng phát triển mạnh mẽ nh hiện nay, ngày càng
ny sinh nhiều mối quan hệ kinh tế phức tạp. Những mối quan hệ phức tạp này
tạo ra những thuận lợi và cũng đồng thời gây khó khăn cho kiểm toán hiện

c"ng ty kh"ng đợc thực hiện nghiêm túc do yêu cầu của luật pháp với kiểm
toán với báo cáo tài chính còn thấp khiến các doanh nghiệp kh"ng tuân thủ
triệt để.
-Bộ máy kiểm toán phát triển nhng cha đồng đều.Còn có sự chênh lêach
khá lớn giữa các c"ng ty và thấp so với yêu cầu hội nhập,trình độ ngoại ngữ và
tin học của các kiểm toán viên còn cha cao.
- Nhận thức của doanh nghiệp và xã hội với vấn đề kiểm toán tăng nhng cha
cao và đúng đắn nhiều khi coi kết qu kiểm toán có tính chất giống nh kết
luận thanh tra,c quan thuế.
Từ tình hình trên nhiều nhà nghiên cứu đã đề xuất những gii pháp để khắc
phục những khó khăn của kiểm toán độc lập.Một vài gii pháp trong những gii
pháp đã đợc đề xuất xin đợc trình bày ở phần tiếp theo của đề án.
2.Một số gii pháp để nâng cao vai trò của kiểm toán độc lập ở Việt Nam hiện
nay:
2.1. Những phng hớng c bn:
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Những định hớng c bn đẩy mạnh phát triển dịch vụ kế toán,kiểm toán trong
thời gian tới là:
Thứ nhất tăng cờng c về số lợng và chất lợng hoạt động dịch vụ kế
toán,kiểm toán trên c sở tuân thủ pháp luật của Nhà nớc phù hợp với th"ng
lệ,chuẩn mực quốc tế về kế toán,kiểm toán đợc thừa nhận đồng thời phù hợp
với chuẩn mực kế toán Việt Nam.
Thứ hai là nâng cao sức cạnh tranh của các tổ chức,cá nhân làm dịch vụ kế
toán,kiểm toán,đm bo sự phát triển của dịch vụ này thực sự trở thành c"ng cụ
đắc lực giúp cho Nhà nớc điều hành và qun lý vĩ m" nền kinh tế,đồng thời
giúp cho các doanh nghiệp, c quan ,tổ chức kinh tế trong việc qun lý,sử dụng
tốt các nguồn lực để phát triển.
Thứ ba là từng bớc mở cửa và hội nhập thị trờng kế toán,kiểm toán quốc tế
và khu vực.

toán th"ng qua hợp đồng kiểm toán.Giá trị của báo cáo tài chính chỉ đợc thừa
nhận sau khi kiểm toán(trớc mắt các doanh nghiệp,tổ chức kinh tế có vốn
điều lệ từ 5 tỷ đồng trở lên).Mặt khác cần tăng cờng xử lý các th"ng tin tài
chính,kế toán,thuế th"ng qua các dịch vụ t vấn của các tổ chức cá nhân làm
c"ng tác dich vụ kế toán,kiểm toán đợc pháp luật thừa nhận.
Ba là có bớc đi thích hợp tăng về số lợng và đa dạng hoá loại hình
dịch vụ kế toán,kiểm toán.
Trên c sở tổng kết,đánh giá thực trạng hoạt động dịch vụ kế toán,kiểm
toán trong những năm qua,đúc rút kinh nghiệm và xây dựng lộ trình cho việc
thành lập mới các c"ng ty dịch vụ kế toán,kiểm toán.Chú trọng mở rộng loại
hình c"ng ty nh c"ng ty trách nhiệm hữu hạn,c"ng ty trách nhiệm hữu hạn
một thành viên,c"ng ty t nhân,c"ng ty cổ phần,c"ng ty liên doanh với nớc
ngoài,c"ng ty nớc ngoài tại Việt Nam.Bo đm việc thành lập c"ng ty đn
gin,đúng thủ tục pháp lý,tạo m"i trờng cạnh tranh lành mạnh giữa các c"ng
ty.Khuyến khích các c"ng ty mở rộng qui m",nâng cao chất lợng dịch vụ,đa
dạng hóa sn phẩm.
Bốn là đổi mới chng trình nội dung đào tạo và bồi dỡng chuyên m"n
về kế toán ,kiểm toán.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Để thực hiện gii pháp này,trớc hết đối với các trờng đại học,học viện,
trung học chuyên nghiệp thuộc khối kinh tế,ni đào tạo căn bn,bớc đầu làm
nền tng cho việc tạo lập nghề kế toán,kiểm toán cung cấp nguồn nhân lực
chuyên m"n cho các c"ng ty kiểm toán,kế toán cần phi đổi mới một cách căn
bn nội dung,chng trình theo hớng gắn kết giữa lí luận với thực tiễn.Kết cấu
giữa khối kiến thức c sở c bn ,c sở ngành và chuyên ngành phi phù hợp với
yêu cầu năng cao chất lợng đào tạo nói chung và đào tạo nghề kế toán,kiểm
toán nói riêng.Cần tăng cờng các kiến thức về luật nói chung và luật chuyên
ngành nói riêng; kiến thức chuyên ngành về kế toán, kiểm toán,kiến thức
ngoại ngữ,tin học cũng nh đạo đức nghề nghiệp đối với sinh viên ngay từ khi