
LUẬN VĂN
Đề tài : Yếu tố con người trong công tác
quản lý

việc xây dựng kế hoạch một cách cẩn thận, dựng lên một cơ cấu tổ chức để
giúp cho mọi ngời hoàn thành các kế hoạch, và biên chế cho cơ cấu tổ chức
với những con ngời có năng lực cần thiết. Các bạn xẽ thấy trong phần IV một
chức năng cũng quan trọng nữa trong công tác quản lý và việc đánh giá và
điều chỉnh các hoạt động thông qua kiểm tra. Tuy nhiên, tất cả các chức năng
quản lý sẽ không hoàn thành tốt nếu các nhà quản lý không hiểu đợc yếu tố
con ngời trong các hoạt động của họ và không biết cách lãnh đạo con ngời
để đạt đợc kết quả nh mong muốn.
Theo một định nghĩa rất cơ bản, thì sự lãnh đạo cũng có nghĩa là sự tuân
theo, và chúng ta phải thấy đợc tại sao con ngời phải tuân theo. Về cơ bản,
mọi ngời có xu thế tuân theo ai mà họ nhìn thấy ở ngời đó có những phơng
tiện để thoả mãn các mong muốn và các nhu cầu riêng của họ. Nhiệm vụ của
các nhà quản lý là khuyến khích mọi ngời đóng góp một cách hiệu quả vào
việc hoàn thành các mục tiêu của doanh nghiệp, và đáp ứng mọi nguyện vọng
và nhu cầu riêng của họ trong quá trình đó.
Chức năng lãnh đạo trong quản lý đợc xác định nh là một quá trình tác
động đến con ngời để làm cho họ thực sự sẵn sàng và nhiệt tình phấn đấu để
hoàn thành những mục tiêu của tổ chức. Trong phần trình bày về chức năng
này bài viết này chỉ ra rằng khoa học về hành vi ở đây tạo nên sự đóng góp
quan trọng vào công tác quản lý. Khi phân tích kiến thức cần thiết cho quản lý
tôi xẽ tập trung vào yếu tố con ngời, động cơ thúc đẩy,sự lãnh đạo và sự giao
tiếp.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.

3

I.Yếu tố con ngời trong các doanh nghiệp
Tất cả mọi cố gắng có tổ chức đợc thực hiện để đạt đợc các mục tiêu
cảu doanh nghiệp, nói chung là mục tiêu sản xuất và chuẩn bị sẵn những loại


cần thiết một phần lớn ở những hoạt động có tổ chức, nhng điều không kém
quan trọng là phải thấy rằng mỗi con ngời là một thể duy nhất - họ có những
nhu cầu khác nhau, tham vọng khác nhau. Nếu các nhà quản lý không hiểu
đợc tính phức tạp và cá tính của con ngời thì họ có thể áp dụng sai những
điều khái quát về động cơ thúc đẩy, sự lãnh đạo và mối liên hệ. Mặc dù các
nguyên tắc và các khái niệm nói chung là đúng nhng cần phải điều chỉnh cho
phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể. Trong một xí ng iệp, không phải tất cả các
nhu cầu của mọi ngời đều đợc đáp ứng hoàn toàn nhng các nhà quản lý
phải có một phạm vi rộng rãi đáng kể trong việc tạo ra sự phù hợp cá nhân.
Mặc dù các yêu cầu về chức vụ thờng xuất phát từ các kế hoạch của doanh
nghiệp và tổ chức, nhng thực tế không nên loại trừ khả năng bố trí công việc
cho phù hợp với con ngời trong mỗi trờng hợp cụ thể để sử dụng tốt hơn
đợc tài năng quản lý hiện hữu trong doanh nghiệp.
3. Nhân cách con ngời là một điều quan trọng.
Công tác quản lý liên quan tới việc hoàn thành các mục tiêu của doanh
nghiệp. Đạt đợc các kết quả là một điều quan trọng, nhng các biện pháp để
đạt đợc các kết quả không bao giờ đợc xúc phạm đến nhân cách của con
ngời. Khái niệm về nhân cách cá nhân có nghĩa là mọi ngời phải đợc đối
sử với lòng tồn trọng bất kể chức vụ của họ trong tổ chức đó. Tất cả Chủ Tịch,
Phó chủ tịch, nhà quản lý, quản đốc cơ sở và công nhân đều đóng góp vào việc
thực hiện các mục tiêu của doanh nghiệp. Mỗi ngời là một thực thể thống
nhất với những khả năng và nguyện vọng khác nhau, nhng tất cả đều là
những con ngời nên tất cả đều đợc đối xử nh nhau.
4. Cần xem xét con ngời một cách toàn diện
Chúng ta không thể nói về bản chất của con ngời trừ khi chúng ta đã
xem xét một con ngời một cách toàn diện chứ không phải chỉ xét những đặc
trng riêng và tách biệt nh sự hiểu biết, quan điểm, kỹ năng hoặc tình hình
riêng. Một con ngời có tất cả những đặc tính đó với những mức độ khác
nhau. Hơn nữa những đặc tính đó có tác động qua lại lẫn nhau, và tính trội của

trong thuết X của McGregor, sẽ đợc đề cập tới một cách vắn tắt.
Mô hình thứ hai, gắn liền với những giả thiết về mặt xã hội, nó dựa trên
quan điểm của Elton Mayoa là, về cơ bản con ngời bị thúc đẩy bởi những
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.

6

nhu cầu xã hội. Chẳng hạn nh các lực lợng về mặt xã hội của những nhóm
phân chia theo địa vị xã hội là quan trọng hơn sự kiểm tra theo quản lý.
Mô hình thứ ba gắn liền với các giả thiết về tự thân vận động cho rằng
các động cơ đợc chia thành năm nhóm trong một hệ thống cấp bậc từ những
nhu cầu đơn giản để tồn tại cho tới những nhu cầu cao nhất về tự thân vận
động với sự tận dụng tối đa tiềm năng của con ngời. Theo quan điểm này thì
con ngời tự thúc đẩy mình - họ muốn đợc, và có thể đợc hoàn thiện.
Mô hình thứ t dựa trên những giả thuyết phức hợp, thể hiện quan điểm
riêng của Schein về con ngời. Những giả thiết cở bản của ông là, con ngời là
một thực thể phức hợp và có khả năng học hỏi những cách vận động mới và có
khả năng đáp ứng lại các chiến lợc quản lý khác nhau.
2. Thuyết X và thuyết Y của McGregor
Một quan điểm khác về bản chất cảu con ngời đã đợc Douglas Mc đa
ra theo hai hệ thống giả thiết và nói chung đợc gọi là "thuyết X" và "thuyết
Y". McGregor cho rằng, công tác quản lý phải bắt đầu từ câu hỏi cơ bản là,
các nhà quản lý có thể nhìn nhận bản thân họ nh thể nào trong mối liên hệ
với ngời khác. Quan điểm nàyđòi hỏi phải có một t tởng nào đó đối với
nhận thức về bản chất của con ngời. McGregor đã chọn những thuật ngữ này
vì ông muốn dùng một thuật ngữ chung chung không mang một ý nghĩa gì về
ngời tốt hoặc xấu.
*Những giả thiết của thuyết X. Những giả thuyết truyền thống về bản
chất con ngời, theo McGregor, theo thuyết X nh sau:

là thuyết bi quan, tĩnh tại và cứng nhắc. Việc kiểm tra chủ yếu là từ bên ngoài,
đợc cấp trên áp đặt lên cấp dới. Ngợc lại, thuyết Y là thuyết lạc quan, năng
động và linh hoạt, nó nhấn mạnh đến tính chủ động và sự phối hợp chặt chẽ
những nhu cầu của cá nhân với những đòi hỏi của tổ chức.
Chắc chắn là mỗi hệ thống giả thiết sẽ có ảnh hởng tới cách thức mà các
nhà quản lý thực hiện các chức năng và hoạt động quản lý của họ. Chúng ta
hãy xem xét các mục đích của họ cụ thể hơn đôi chuts.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.

8

* Việc làm sáng tỏ các thuyết. Rõ ràng là McGregor lo ngại rằng thuyết
X và thuyết Y có thể bị hiểu sau. Những quan điểm sau đây xẽ làm rõ một số
phạm vi nhân thức sai lầm và giữ cho các giả thiết này ở trong một tầm mức
đúng đắn.
Thứ nhất các giả thuyết của thuyết X và thuyết Y mới chỉ là những giả
thiết mà thôi. Chúng không phải là những điều bắt buộc hoặc những gợi ý cho
các chiến lợc quản lý. Trái lại, chúng phải đợc thử nghiệm trong thực tế.
Hơn nữa, những giả thuyết này là những suy luận trực giác và không dựa trên
sự nghiên cứu. Thứ hai, các thuyết X và thuyết Y không ngụ ý tới việc quản lý
"cứng" hay "mềm". Cách tiếp cận "cứng" có thể tạo ra sự phản ứng và chống
đối. Cách tiếp cận "mềm" có thể dẫn tới sự quả lý buông lỏng và không phù
hợp với thuyết Y. Thay vào đó nhà quản lý có hiệu quả phải nhận biết về
phẩm chất và những năng lực, cũng nh những hạn chế của con ngời, và điều
chỉnh các hành vi theo yêu cầu cần thiết trong từng trờng hợp. Thứ ba, không
nên coi thuyết X và thuyễt Y trên một phạm vi kế tục với X và Y là những thái
cực đối lập. Chúng không thuộc phạm trù về mức độ, mà trái lại chúng là
những quan điểm hoàn toàn khác nhau về con ngời.
Phạm vi thứ t của nhận thức sai lầm tiềm ẩn cần đợc làm rõ là việc

và đánh giá thấp trình độ, khả năng hiểu biết của họ. Những lợi ích kinh tế tất
nhiên là quan trọng trong một doanh nghiệp, nhng con ngời thờng muốn
nhận đợc từ công việc nhiều thứ khác ngoài tiền bạc. Họ luôn muốn phát
triển khả năng, năng lực cũng nh tiềm năng của họ.
Nhà quản lý giỏi sẽ chọn cách tiếp cận triết chung bằng cách rút tỉa từ
những mô hình khác nhau để mô tả bản chất của con ngời. Tối thiểu nhất, họ
cũng phải thừa nhận rằng con ngời phải đợc đối xử với sự tôn trọng và xứng
đáng phải đợc xem xét nh con ngời toàn diện, và phải đợc xem xét trong
khung cảnh của môi trờng chung mà trong đó họ có những vai trò khác nhau.
Những hoàn cảnh khác nhau đòi hỏi phải có những cách tiếp cận quản lý khác
nhau để sử dụng một cách có kết quả và hiệu quả nhất một nguồn lực có giá
trị nhất trong doanh nghiệp, ấy là con ngời.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.

10

III. Sự nhận thức trong môi trờng doanh nghiệp

Những nhận thức về thực tế của chúng ta bị tác động bởi nhiều yếu tố
nh kiến thức của chúng ta, những kinh nghiệm đã qua, tiêu chuẩn, triển vọng,
mối quan tâm, thái độ và quan điểm về con ngời. Nhà quản lý cần phải hiểu
biết một số sai lầm chung về nhận thức cá nhân tốt hơn, từ đó dẫn tới công tác
quản lý tốt hơn.
Nhận thức là sự tiếp nhận thông tin từ môi trờng. Nó bao gồm, ví dụ
nh, việc nhìn thấy nhà máy, nghe thấy tiếng ồn của máy móc, cảm thấy hơi
nóng từ lò nung, nếm vị ngon của thức ăn trong hiệu ăn và ngửi thấy mùi khói
khí xả của động cơ. ở đây chúng ta tập trung vào những giác quan mà chúng
đặc biệt cần thiết cho công tác quản lý.
1.Các xu hớng trong nhận thức

quan đến tài chính là những vấn đề cấp bách. Đồng thời các sinh viên về
Marketing thờng thiên về những vấn đề marketing, trong khi đó các sinh
viên chuyên về quản lý quan tâm đến những thiếu sót liên quan đến việc lập
kế hoạch, tổ chức hoặc những chức năng quản lý khác. Tất cả đều cùng xem
xét một tinh huống nhng theo những góc độ khác nhau, bị ảnh hởng bởi sự
đào tạo chuyên môn của họ.
Sự máy móc rập khuôn là sự đa ra những nhận xét chung, rộng lớn về
những lớp ngời thuộc một sắc tộc riêng hoặc những nhóm khác biệt nào đó,
khi gán gép cho họ những đặc tính riêng nhất định. Chẳng hạn nh ngời ta
thờng đa ra những khuôn mẫu về các thành viên hiệp hội, những ngời
buôn bán, những ngời nhuộm tóc mà không coi trọng tính cách cá biệt của
cá nhân họ.
Sự định kiến thờng do một ấn tợng chung về một yếu tố đơn lẻ nào đó,
có lợi hoặc không có lợi, làm ảnh hởng đến việc đánh giá về con ngời xét
theo một loạt các yếu tố khác. Tất nhiên điều này sẽ dẫn đến việc đánh giá sai,
hoặc ít ra là không chính xác của nhà quản lý về nhân viên. Chẳng hạn một
nhân viên làm việc đúng giờ có thể nhận đợc mức điểm chung cao trong
đánh giá, mặc dù chất lợng và số lợng thực hiện nhiệm vụ của ngời đó có
thể thấp.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.

12

Một vấn đề khác trong nhận thức là sự quy kết. Nó có nghĩa là việc quy
các đặc tính riêng và thờng là những sai lầm của ai đó cho ngời khác. Ví dụ
một nhà quản lý thiếu quyết đoán có thể đổi nỗi cho những ngời khác không
có khả năng ra quyết định.
2. Tầm quan trọng của việc nhận thức đúng của nhà quản lý
Nhân thức đúng là điều quan trọng trong việc đánh giá các tình huống

về bản chất con ngời là cách tiếp cận tốt nhất.
Con ngời không làm việc một cách cô lập, ngợc lại phần nhiều, họ làm
việc trong các nhóm để đạt đợc các mục tiêu của doanh nghiệp và cá nhân.
Nhng tiếc rằng các mục tiêu đó thờng không hài hoà với nhau. Đồng thời
các mục tiêu của cấp dới thờng không giống với các mục tiêu của cấp trên.
Cho nên, một trong những hoạt động quan trọng nhất của các Nhà quản lý là
làm cho các nhu cầu của mọi ngời hài hoà với yêu cầu của toàn bộ doanh
nghiệp.
Sự lãnh đạo bắc nhip cầu giữa một bên là kế hoạch lôgic và đợc cân
nhắc kỹ, các cơ cấu tổ chức đợc thiết kế cẩn thận, các chơng trình biên chế
cán bộ tốt, các kỹ thuật kiểm tra hữu hiệu, với bên kia là nhu cầu của con
ngời để hiểu biết, để đợc thúc đẩy và đóng góp toàn bộ những cái mà họ có
khả năng vào các mục tiêu của bộ phận và toàn bộ doanh nghiệp. Không có
cách nào mà nhà quản lý có thể sử dụng những ớc muốn và mục tiêu của mọi
ngời để đạt đợc các mục tiêu của doanh nghiệp, khi mà họ không hiểu đợc
mọi ngời muốn gì. Chính vì thế các nhà quản lý cần phải có khả năng tạo ra
môi trờng để thu hút đợc những điểm mạnh của các nỗ lực cá nhân đó. Các
nhà quản lý phải biết cách liên hệ và hớng dẫn cấp dới của mình để họ thấy
rằng họ sẽ phục vụ cho lợi ích riêng của họ khi làm việc có hiệu quả cho tổ
chức.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.

14

Mục lục Trang
Lời mở đầu